ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
Viện sau đại học

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Tên đề tài:
Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách nhiệm
hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II

Họ và tên: NGUYỄN TIÊN
SƠN
Lớp: CH21L
Chuyên ngành: Kinh tế phát
triển
GVHD: GS.TS. NGÔ THẮNG
LỢI

Hà Nội, 9/2014


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II

MỤC LỤC
MỤC LỤC..............................................................................................................................2
LỜI MỞ ĐẦU........................................................................................................................5
1.Lý do chọn đề tài ............................................................................................................5
2.Mục tiêu nghiên cứu........................................................................................................7
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu...................................................................................7

2.2.3.Bảng yêu cầu về năng lực Kiến thức chuyên môn Hoa tiêu hàng hải.....................45
Bảng 1.3. Bảng yêu cầu năng lực kiến thức chuyên môn của Hoa tiêu hàng hải............45
2.2.4.Xây dựng bảng yêu cầu Sức khỏe Hoa tiêu hàng hải..............................................50
Bảng 1.3. Bảng yêu cầu năng lực sức khỏe Hoa tiêu hàng hải........................................50
2.2.5.Xây dựng bảng yêu cầu về kỹ năng nghiệp vụ........................................................51
Bảng 1.4. Bảng yêu cầu về năng lực kỹ năng làm việc của Hoa tiêu hàng hải................52
2.3.Xây dựng thang điểm đánh giá năng lực lực lượng Hoa tiêu hàng hải......................54
2.3.1.Xây dựng thang điểm đánh giá và xếp loại Hoa tiêu theo thang điểm đánh giá.....54
2.3.2.Phương pháp đánh giá năng lực lực lượng Hoa tiêu hàng hải ...............................54
CHƯƠNG 2..........................................................................................................................57
ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC LỰC LƯỢNG HOA TIÊU TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM
HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN HOA TIÊU HÀNG HẢI KHU VỰC II........................57
1.Giới thiệu chung về Công ty TNHHMTV Hoa tiêu hàng hải khu vực II.....................57
1.1.Giới thiệu về Công ty TNHH MTV Hoa tiêu hàng hải khu vực II............................57
1.2.Quá trình hình thành và phát triển Công ty................................................................59
1.3.Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Công ty....................................................61
2.Thực trạng năng lực lực lượng Hoa tiêu hàng hải trong Công ty TNHHMTV Hoa tiêu
hàng hải khu vực II ..........................................................................................................82
2.1. Tổ chức điều tra và tổng hợp kết quả........................................................................82
2.1.1.Mô tả phương pháp ................................................................................................83
2.1.2.Tổng hợp kết quả điều tra .....................................................................................121
2.2. Đánh giá năng lực của lực lượng Hoa tiêu hàng hải tại Công ty TNHHMTV Hoa
tiêu hàng hải khu vực II..................................................................................................130
2.2.1.Xếp loại lực lượng Hoa tiêu theo bảng điểm........................................................130
[NGUYỄN TIÊN SƠN]
3


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP



LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong bối cảnh ngành Giao thông Vận tải nói chung và hàng
hải nói riêng đang trên đà phát triển và hội nhập sâu rộng với kinh tế
thế giới.
Hệ thống cảng biển Việt Nam đang ngày càng mở rộng, phát
triển với số lượng tàu thuyền ra vào không ngừng gia tăng, đặc biệt
là các tàu có tải trọng lớn.
Cả nước hiện nay có 12 tổ chức Hoa tiêu với gần 300 Hoa
tiêu các hạng. Năm 2013, số lượng tàu do các công ty Hoa tiêu dẫn
dắt là gần 60.000 lượt ra vào các cảng với khối lượng hàng hóa lưu
thông gần 300 triệu tấn.
Từ thực trạng trên, đội ngũ Hoa tiêu hàng hải phải nhanh chóng
nâng cao năng lực, tích cực tham gia các diễn đàn trong nước (Hiệp
hội Hoa tiêu Hàng hải Việt Nam) và quốc tế (Hiệp hội Hoa tiêu
Hàng hải Quốc tế), liên tục nắm bắt thông tin, tiếp cận với công
nghệ mới để hoàn thành tốt nhiệm vụ, đáp ứng kịp thời cho nhu cầu
vận tải, nhu cầu xuất nhập khẩu bằng đường biển, góp phần vào sự
nghiệp chung của ngành hàng hải nước ta.
Tuy nhiên, lực lượng Hoa tiêu hàng hải Việt Nam hiện nay
còn một số nhược điểm nhất định. Đầu tiên là trình độ ngoại ngữ
cùng với khả năng sử dụng các trang thiết bị hiện đại trên buồng lái
[NGUYỄN TIÊN SƠN]
5


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II

vực Hải Phòng bị hạn chế, gây khó khăn cho Hoa tiêu khi dẫn tàu,
tiềm ẩn nguy cơ va chạm, hệ số an toàn thấp.
Từ những lý do trên, việc nghiên cứu đề tài: “Nâng cao năng
lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty Trách nhiệm Hữu hạn một thành
viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II” là rất cần thiết để khắc phục
những nhược điểm đang gặp phải, đảm bảo tính hội nhập và phát
triển.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Nghiên cứu xây dựng khung đánh giá năng lực Hoa tiêu.
- Đánh giá năng lực Hoa tiêu của Công ty trách nhiệm hữu hạn
một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II.
- Đưa ra định hướng và giải pháp nâng cao năng lực cho Hoa
tiêu hàng hải khu vực II.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
- Đối tượng nghiên cứu: năng lực đội ngũ Hoa tiêu hàng hải.
- Phạm vi nghiên cứu: toàn bộ lực lượng Hoa tiêu của Công ty
trách nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập dữ liệu:

[NGUYỄN TIÊN SƠN]
7


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách


6. Kết cấu của luận văn:
Nội dung luận văn gồm 3 chương không kể chương mở đầu và kết
luận:
Chương I: Khung lý thuyết đánh giá năng lực lực lượng Hoa tiêu
hàng hải.
Chương II: Đánh giá năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II.
Chương III: Những giải pháp nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu
tại Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải
khu vực II.

[NGUYỄN TIÊN SƠN]
9


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II

CHƯƠNG 1
KHUNG LÝ THUYẾT ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC LỰC LƯỢNG
HOA TIÊU HÀNG HẢI
1. Năng lực Hoa tiêu hàng hải và các yếu tố cấu thành năng lực
Hoa tiêu hàng hải
1.1. Tổng quan về lực lượng hoa tiêu hàng hải
a. Tổ chức Hoa tiêu hàng hải
1. Tổ chức Hoa tiêu hàng hải là tổ chức cung cấp dịch vụ dẫn
tàu biển ra, vào cảng biển, hoạt động trong một vùng Hoa tiêu

nhận Hoa tiêu dẫn tàu khu vực Bình Định.
8. Công ty TNHH MTV Hoa tiêu hàng hải khu vực VIII: đảm
nhận Hoa tiêu dẫn tàu khu vực Nha Trang Khánh Hoà.
9. Công ty TNHH MTV Hoa tiêu hàng hải khu vực IX: đảm
nhận Hoa tiêu dẫn tàu khu vực Dàn khoan.
10. Xí nghiệp Hoa tiêu Vũng Tàu (trực thuộc Cty DV và VTB
Vũng Tàu): đảm nhận Hoa tiêu dẫn tàu luồng Thị Vải, Dầu khí,
Sông Dinh (thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai).
11. Công ty TNHH MTV Hoa tiêu hàng hải - TKV: đảm nhận
Hoa tiêu dẫn tàu khu vực Quảng Ninh. (thuộc Tập đoàn công
nghiệp than – khoáng sản Việt Nam).
12. Công ty TNHH MTV Hoa tiêu Tân Cảng: đảm nhận Hoa
[NGUYỄN TIÊN SƠN]
11


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II

tiêu dẫn tàu khu vực luồng sông Cát Lái. (thuộc Tổng Công ty Tân
Cảng Sài Gòn).
Các Công ty TNHH MTV Hoa tiêu hàng hải khu vực I –> IX
có chủ sỡ hữu là Bộ Giao thông vận tải.
1.1.1.Khái niệm Hoa tiêu hàng hải
a. Khái niệm:
Hoa tiêu hàng hải là đội ngũ những chuyên gia kỹ thuật hoạt
động chuyên ngành trong lĩnh vực điều động và dẫn dắt tàu
tại những khu vực như: trong phạm vi những bến cảng, những

không trực tiếp tham gia điều động và dẫn dắt tàu.
Cả nước hiện nay có 12 tổ chức Hoa tiêu với lực lượng gần
300 Hoa tiêu các hạng.
1.2. Năng lực lực lượng Hoa tiêu hàng hải
Năng lực lực lượng Hoa tiêu hàng hải là khái niệm thể hiện
chất lượng của tổng số các cá nhân mỗi Hoa tiêu trong công việc.
Do đó phát triển năng lực lực lượng Hoa tiêu để đáp ứng yêu
cầu hội nhập và thay đổi của ngành Hàng hải là vấn đề cấp bách
đang được đặt ra. Các nhà quản lý cần tuyển chọn, đào tạo cho mình
một đội ngũ Hoa tiêu phù hợp với sự phát triển của toàn ngành
trong tương lai.
1.2.1.Khái niệm và các yếu tố cấu thành năng lực Hoa tiêu hàng
hải
Năng lực Hoa tiêu hàng hải là tổng hợp các yếu tố chủ quan
của Hoa tiêu bao gồm: đạo đức nghề nghiệp, kiến thức chuyên môn,

[NGUYỄN TIÊN SƠN]
13


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II

thể lực chuyên ngành và kỹ năng nghiệp vụ để hoàn thành tốt công
việc điều động và dẫn dắt tàu.
Năng lực Hoa tiêu = Đạo đức nghề nghiệp + kiến thức chuyên
môn + thể lực chuyên ngành + kỹ năng nghiệp vụ
a. Đạo đức nghề nghiệp

của đơn vị, công ty, của ngành.
3. Công bằng,chu đáo trong hướng dẫn Hoa tiêu thực tập và
làm việc với các bên, đánh giá đúng thực chất năng lực của Hoa
tiêu thực tập,
4. Thực hiện phê bình và tự phê bình thường xuyên, nghiêm
túc; thường xuyên học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ,
ngoại ngữ, sử dụng trang thiết bị hiện đại để hoàn thành tốt nhiệm
vụ được giao, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành Hàng hải.
b. Kiến thức chuyên môn
Kiến thức chuyên môn là sự hiểu biết của hoa tiêu về chính
nghề nghiệp của mình bao gồm lý thuyết và kinh nghiệm thực tiễn.
Kiến thức của người hoa tiêu hàng hải bao gồm: Kiến thức
chuyên ngành Điều khiển tàu biển, kiến thức chuyên ngành Hoa tiêu
hàng hải và một số kiến thức liên quan khác.
Kiến thức chuyên ngành điều khiển tàu biển:
1. Điều động tàu
2. Xử lí tình huống khẩn cấp trên biển
[NGUYỄN TIÊN SƠN]
15


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II

3. Quy tắc Phòng ngừa Đâm va tàu thuyền trên biển
4. An toàn Lao động Hàng hải
5. Thủy nghiệp – Thông hiệu Hàng hải
6. Trang thiết bị cứu sinh trên tàu thủy


17.

Pháp luật hàng hải

18.

Kinh tế khai thác thương vụ

19.

Địa văn hàng hải

20.

Thiên văn hàng hải

21.

Đại cương hàng hải

[NGUYỄN TIÊN SƠN]
16


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II


3. Hệ thống phao tiêu trong khu vực;
4. Đặc điểm của các đèn, cung chiếu sáng và các tín hiệu sương
mù, các RACON, các tiêu vô tuyến và các thiết bị điện trợ
giúp khác đang sử dụng trong khu vực;
5. Tên, vị trí và đặc điểm của các tầu đèn, các phao, các tiêu,
các cấu trúc và các dấu hiệu khác trong khu vực;
6. Tên và đặc điểm của các luồng, các bãi cạn, mũi đất và các
gioi đất trong khu vực;
[NGUYỄN TIÊN SƠN]
17


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II

7. Buồng lái và những hạn chế chướng ngại tương tự kể cả chiều
cao của tầu;
8. Độ sâu trên toàn bộ khu vực, kể cả ảnh hưởng thuỷ triều và
các yếu tố tương tự;
9. Hướng, tốc độ, độ cao và thời gian triều, cách sử dụng bảng
thuỷ và tra cứu các hệ thống số liệu dòng chảy thực tế trong
khu vực, nếu có;
10.

Các hướng đi và khoảng cách chính xác trong khu vực;

11.




LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

17.

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II

Cách sử dụng ra đa và các trang thiết bị điện khác;

những mặt hạn chế và khả năng của chúng trong hành hải và
hỗ trợ tránh va;
18.

Khả năng điều động các loại tầu sẽ được dẫn và những

hạn chế của hệ thống máy lái và động lực đặc biệt;
19.

Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của tầu như gió,

dòng chảy, thuỷ triều, địa hình luồng lạch, độ sâu của nước,
chất đáy, cấu tạo bờ luồng, sự tác động qua lại do tầu gây ra
kể cả hiện tượng squat;
20.

Cách sử dụng và hạn chế của các loại tầu lai khác nhau;

21.


[NGUYỄN TIÊN SƠN]
19


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

28.

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II

Bất cứ kiến thức liên quan khác mà cho là cần thiết.

Kiến thức khác:
1. Kiến thức về Kinh tế hàng hải
2. Kiến thức về Giáo dục đào tạo
3. Kiến thức về Khoa học hàng hải
4. Kiến thức về Khoa học đại dương...
c. Thể lực chuyên ngành
Thể lực chuyên ngành là khả năng vận động của cơ thể gồm 5
tố chất: sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khả năng phối hợp động tác
và độ dẻo phù hợp với một ngành nghề nào đó.
Mỗi ngành nghề sẽ có những yêu cầu thể lực riêng với người
lao động để đảm bảo khả năng hoàn thành công việc. Đối với lực
lượng hoa tiêu hàng hải thì yêu cầu về thể lực được quy định trong
bộ luật hàng hải như sau:
- Mỗi hoa tiêu phải đáp ứng yêu cầu của Cơ quan hoa tiêu có
thẩm quyền là sức khoẻ, đặc biệt khả năng nghe, nhìn, cơ thể khoẻ
mạnh đáp ứng những tiêu chuẩn theo yêu cầu đối với giấy chứng

trực tiếp

Mộ Bê

Cả

t

mắt cùng

n

n

Thị

Quán

Chứn

giác4

g gà4

g

hai màu

song


lực

g

có

sĩ quan

để lái tàu chú

bình

yêu

điều

và hạ sĩ

(ví

dụ 6

thườn cầu

kiện

quan

biểu


tất cả

các

sử

các

II/2
II/3

VII/2

về
dụng

[NGUYỄN TIÊN SƠN]
21


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II

nhiệm

công

cụ


hỗ

tối

trợ

đi

mà

biển)

khôn
g

bị

tổn
thươn
g
I/11

Tất cả 0.4

III/1

sĩ quan

III/2


te
5)

Tầm nhìn Xem Thị

Thị

Khôn

yêu

cầu ghi

giác

lực

g

để

đọc chú

đầy

yêu

điều


các

chứng

hướng

7

hệ

có

[NGUYỄN TIÊN SƠN]
22


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

VII/2 thuật

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II

thống/bộ

năng

điện và

phận khi


g

viên

tổn

trực

thươn

buồng

g

bị

máy
I/11

Nhân

0.4 0.4 Tầm nhìn Xem Thị

Thị

Khôn

IV/2


đủ

cầu

kiện

S

dẫn ở tầm

để

rõ

nhìn gần,

thực

ràng

vận hành

hiện

thiết bị và

tất cả

xác định


tối
mà
khôn
g

bị

tổn
thươn
g

Ghi chú:
1. Giá trị trong ký hiệu thập phân Snellen.
2. Khuyến cáo giá trị ít nhất là 0,7 ở một mắt để giảm nguy cơ
mắc bệnh mắt nằm dưới không phát hiện được.
3. Như quy định tại Các khuyến nghị quốc tế về các Yêu cầu thị
lực màu đối với giao thông vận tải của Ủy Ban quốc tế về de
l’Eclairage (CIE-143-2001 bao gồm bất cứ phiên bản nào tiếp
theo).
4. Theo đánh giá của một chuyên gia về thị lực xác định bởi các
kết quả kiểm tra ban đầu.
[NGUYỄN TIÊN SƠN]
24


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Đề tài: Nâng cao năng lực lực lượng Hoa tiêu tại Công ty trách
nhiệm hữu hạn một thành viên Hoa tiêu hàng hải khu vực II


di chuyển nhanh nhẹn

bằng và không có

- ở vị trí mũi tàu

Trèo lên các thang

bệnh nào liên quan

- Giữa các tầng

dựng đứng và cầu

đến việc di chuyển

thang.

và các hoạt động thể

- giữa các khoang

Bước qua mạn tàu (vd

chất khác

tàu Load Line
Convention yêu cầu

Đó là: không cần sự