Lời nói đầu
Công cuộc đổi mới toàn diện và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
ta theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa đang đặt ra yêu cầu ngày càng
cao đối với vấn đề nhận thức xã hội, giải quyết các vấn đề xã hội và đặc biệt là
đối với nhân tố con người.
Cùng với sự phát triển của xã hội, đất nước ta đã đặt con người vào vị trí
trung tâm và là yếu tố hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế, tri thức. Vai
trò của cha mẹ trong việc giáo dục tri thức và hướng nghiệp cho con cái là yếu
tố rất cần thiết đối với lớp trẻ khi bước vào xã hội. Đó cũng là nội dung được
trình bày trong luận văn "Vai trò của cha mẹ trong việc định hướng bậc học
và nghề nghiệp cho con ở các gia đình đô thị hiện nay" qua khảo sát tại
phường Tràng Tiền - thành phố Hà Nội.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thày cô giáo trong khoa Xã hội học,
Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, đặc biệt thày giáo đã nhiệt tình
hướng dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.
Mặc dù bản thân đã hết sức cố gắng song đề tài khó tránh khỏi những
hạn chế, thiếu sót. Tôi rất mong được sự chỉ bảo của các thày cô cùng với
những ý kiến đóng góp của các bạn.


Phần I: Mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Mỗi người chúng ta đều trải qua lứa tuổi ngồi trên ghế nhà trường. Tùy
điều kiện, hoàn cảnh của từng người mà trong giai đoạn này kết quả học tập của
mỗi người khác nhau. Khi giai đoạn đi học kết thúc, mọi người đều phải tính
đến chuyện làm việc để sống tự lập. Những vấn đề: Chọn nghề gì? Liệu có đủ
điều kiện để theo đuổi nghề đó không? Nghề đó có phù hợp với ta không?... đều
là những vấn đề không dễ trả lời.
Bước vào thế kỷ 21, nghề nghiệp trong xã hội có những chuyển biến
nhiều so với giai đoạn trước đây. Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ đang
tạo điều kiện để nhân loại tiến từ nền kinh tế công nghiệp sang nền kinh tế tri

Mặt khác quy mô phát triển giáo dục đào tạo hợp lý ở một số ngành như khoa
học cơ bản ngày càng có ít người theo học, trong khi đó một số các ngành khoa
học ứng dụng lại thu hút được khá lớn thanh thiếu niên như tin học, ngoại
ngữ... Hiện tượng này gây nên sự không đồng đều về đội ngũ tri thức của xã
hội, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển, đi lên của đất nước. Đất nước
muốn phát triển phải có định hướng cho thế hệ trẻ khi lựa chọn ngành học, cấp
học. Họ phải chọn những ngành nghề, bậc học sao cho phù hợp với khả năng
và trình độ của bản thân để đáp ứng nhu cầu của xã hội. Đứng trước vấn đề đó
gia đình, nhà trường, xã hội cần phải quan tâm hơn trong việc giáo dục và
hướng nghiệp cho con cái, trong đó vai trò của cha mẹ là nhân tố quan trọng
hàng đầu. Cha mẹ không những chỉ nuôi dưỡng, giáo dục đạo đức, rèn luyện
nhân cách cho con mà còn định hướng cho con làm những công việc phù hợp
với khả năng của họ. Muốn được như vậy thì người làm cha, làm mẹ phải có
nhận thức đúng đắn đồng thời phải tạo mọi điều kiện thuận lợi cho việc học tập
của con để con mình bước vào xã hội một cách vững vàng.
Chính vì vậy, qua khảo sát tại phường Tràng Tiền - thành phố Hà Nội, tôi
chọn đề tài "Vai trò của cha mẹ trong việc hướng nghiệp cho con ở các gia đình
đô thị hiện nay" để nghiên cứu trong luận văn của mình.
2. ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
2.1. ý nghĩa khoa học :


Giáo dục nói chung và giáo dục gia đình nói riêng được nhiều ngành
nghề khoa học quan tâm nghiên cứu như: Tâm lý học, Giáo dục học, Đạo đức
học. Bên cạnh những ngành khoa học đó thì Xã hội học cũng khẳng định được
vị trí, vai trò của mình với tư cách là một ngành khoa học độc lập trong hệ
thống khoa học xã hội. Theo cách tiếp cận Xã hội học, đề tài nghiên cứu, xem
xét, nhìn nhận vấn đề một cách khoa học để có thể lý giải và chứng minh một
số quan điểm và khía cạnh dưới góc độ xã hội học, phân biệt với cách nhìn của
một số ngành khoa học xã hội khác.

- Trên cơ sở kết quả nghiên cứu rút ra những kết luận và đưa ra giải pháp
nhằm nâng cao nhận thức cho các bậc phụ huynh cũng như bản thân các bạn trẻ
trong việc lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với khả năng của mình và phù hợp
với sự phát triển của xã hội.
4. Đối tượng - phạm vi nghiên cứu và mẫu khảo sát
4.1. Đối tượng nghiên cứu :
Đề tài nghiên cứu tìm hiểu vai trò của cha mẹ trong việc định hướng bậc học
và lựa chọn nghề nghiệp cho con ở các gia đình đô thị trong điều kiện hiện nay.
4.2. Phạm vi nghiên cứu :
Đề tài nghiên cứu 120 hộ gia đình có con đang học phổ thông trung học ở
phường Tràng Tiền - thành phố Hà Nội.
4.3. Mẫu khảo sát :
Mẫu khảo sát tập trung tiến hành tại phường Tràng Tiền ở thành phố Hà
Nội. Mẫu được chọn ngẫu nhiên với cơ cấu mẫu như sau:
• Cơ cấu giới tính:
Nam: 53,6%
Nữ:

46,4%

• Cơ cấu tuổi:
Các bậc cha mẹ được phỏng vấn có độ tuổi từ 39 đến 68 tuổi.
• Cơ cấu trình độ học vấn:
Phổ thông cơ sở:

20,9%

Phổ thông trung học:

16,4%

Không nghề:

7,5%

Khác:

14,9%

• Cơ cấu mức sống:
Số gia đình có mức sống khá giả:

22,4%

Số gia đình có mức sống trung bình: 67,2%
Số gia đình có mức sống khó khăn:

10,4%

5. Phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận :
Vấn đề nghiên cứu của đề tài được giải thích và chứng minh dựa trên cơ
sở của một số quan điểm lý thuyết sau:
• Quan điểm lịch sử:
Đề tài nghiên cứu vai trò của cha mẹ trong việc định hướng nghề nghiệp
cho con trong điều kiện lịch sử cụ thể cả về thời gian và không gian, gắn liền
với nền văn hóa và điều kiện kinh tế - xã hội nhất định.
Nghiên cứu vai trò của cha mẹ trong việc hướng nghiệp cho con cái được
đặt trong thực tại xã hội đô thị trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa.
Đồng thời xem xét đến sự ảnh hưởng của các chính sách giáo dục.
• Quan điểm hệ thống:

các hoạt động của lớp trẻ. ở lứa tuổi ấu thơ, gia đình giúp trẻ đào luyện các thói
quen. ở lứa tuổi thiếu niên khi các em bước đầu hình thành những giá trị, những
chuẩn mực, thiết lập quan hệ với những người xung quanh, gia đình giúp cho
các em những kinh nghiệm xã hội trong quan hệ ứng xử. ở lứa tuổi trưởng
thành, khi cá nhân phát triển bản sắc cái tôi, hình thành những kinh nghiệm xã
hội ổn định, chuẩn bị bước vào những tổ chức xã hội hay cộng đồng mới. ở giai
đoạn này, nhân cách về cơ bản đã được định hình. Lúc này gia đình giúp các cá
nhân định hướng các vấn đề như: lựa chọn nghề nghiệp (định hướng nghề
nghiệp), lựa chọn lối sống (định hướng giá trị)...


Quá trình xã hội hóa dễ dàng nhận thấy ở những xã hội đang diễn ra sự
biến đổi mạnh mẽ. Xã hội hóa là một chức năng xã hội quan trọng của gia đình.
Nó có vai trò lớn trong việc hình thành nhân cách của thế hệ tương lại. Xã hội
hóa gia đình góp phần tạo ra sự bình ổn của sự phát triển xã hội. [12]
5.2. Phương pháp cụ thể:
Đề tài chủ yếu sử dụng các phương pháp sau:
5.2.1. Phương pháp phỏng vấn theo bảng hỏi :
Nghiên cứu tiến hành phỏng vấn 120 hộ gia đình có trẻ em ở độ tuổi
đang học PTTH thuộc phường Tràng Tiền thành phố Hà Nội.
Kết quả điều tra bảng hỏi được xử lý trên máy vi tính theo chương trình
SPSS nhằm xác lập tương quan giữa các dữ liệu được tìm hiểu.
5.2.2. Phương pháp phỏng vấn sâu :
Bên cạnh phương pháp phỏng vấn theo bảng hỏi, đề tài nghiên cứu còn
sử dụng phương pháp phỏng vấn sâu đối với các bậc phụ huynh dưới hình thức
trò chuyện, xoay quanh vấn đề định hướng bậc học và lựa chọn ngành nghề cho
con cái. Kết quả của phỏng vấn được làm phân tích định tính trong bài viết.
5.2.3. Phương pháp phân tích tài liệu :
Phương pháp phân tích tài liệu được áp dụng để phân tích các tài liệu có
liên quan đến đề tài nghiên cứu, chủ yếu là các tài liệu có liên quan đến vai trò

Định hướng bậc học
và nghề nghiệp cho
con
Khung lý thuyết trên được tạo dựng trên cơ sở mô hình lý thuyết mà cụ
thể là lý thuyết vai trò nhằm lý giải vấn đề nghiên cứu và mối liên hệ giữa các
biến số (mối liên hệ giữa nguyên nhân - kết quả) và nó tuân theo quy tắc logic
nhất định. Vấn đề nghiên cứu ở đây là vai trò của các bậc cha mẹ trong việc
định hướng bậc học và nghề nghiệp cho con. Xét trong điều kiện nhất định là
bối cảnh kinh tế - xã hội của đô thị (thành phố Hà Nội) đang trong quá trình
công nghiệp hóa - hiện đại hóa, các đặc trưng của gia đình và của cha mẹ được
coi là biến số độc lập hay được coi là nguyên nhân để dẫn tới kết quả là việc
định hướng bậc học và nghề nghiệp cho con - biến số phụ thuộc. Khung lý


thuyết trên được hình thành trên cơ sở kết hợp các biến số theo nguyên tắc lý
thuyết nhất định nhằm đo lường được mối liên kết giữa các biến số, hay nói
cách khác thông qua việc liên kết các biến số chúng ta xác định được sự thay
đổi của biến số độc lập sẽ có liên quan ở mức độ nào đến sự thay đổi của biến
số phụ thuộc. Kết quả của việc định hướng bậc học và nghề nghiệp cho con
thay đổi dựa vào sự thay đổi của nguyên nhân dựa trên các đặc trưng của gia
đình và của cha mẹ - thông qua các chỉ báo sau:
- Trình độ học vấn của cha, mẹ: bậc học cao nhất mà cha mẹ đạt được.
- Nghề nghiệp của cha, mẹ: công việc chính của cha mẹ tạo ra thu nhập
cho gia đình.
- Định hướng giá trị của cha, mẹ: quan niệm giá trị học vấn và quan niệm
giá trị nghề nghiệp của cha mẹ.
- Mức sống: điều kiện kinh tế của gia đình.
- Mối quan hệ trong gia đình: Mối quan hệ giữa các thành viên trong gia
đình, giữa vợ - chồng, cha mẹ - con cái...
Trong hệ thống các chỉ báo nêu trên, các đặc trưng của cha mẹ và các đặc

đề này để giúp thế hệ trẻ có thể hòa nhập chung được với thế giới.
ở nước ta vấn đề gia đình và giáo dục gia đình ngày càng thu hút được sự
quan tâm chú ý của nhiều ngành nhiều cấp như Viện xã hội học, Trung tâm


nghiên cứu khoa học xã hội... Vì vậy mà đã có nhiều công trình nghiên cứu
khoa học khác nhau về lĩnh vực này:
* Đề tài KX07-09 mang tên "Gia đình và vấn đề giáo dục gia đình" 1994
của Trung tâm nghiên cứu về gia đình và phụ nữ - Nhà xuất bản Khoa học xã
hội có những nội dung chủ yếu sau:
- Nghiên cứu những vấn đề lý luận về xã hội hóa con người, về chức
năng xã hội hóa của gia đình trong lịch sử và hiện đại.
- Phân tích vai trò của giáo dục gia đình trong sự hình thành và phát triển
nhân cách con người Việt Nam.
- Trách nhiệm và những điều kiện, biện pháp chính sách cần thiết nhằm
giúp gia đình làm tròn chức năng của nó.
* Tác phẩm: "Gia đình Việt Nam với chức năng xã hội hóa" của tác giả
Lê Ngọc Văn đề cập đến vai trò của gia đình trong việc thực hiện chức năng xã
hội hóa giáo dục cho các thành viên.
Các nghiên cứu trên được tiến hành với quy mô rộng lớn cả về phạm vi
nghiên cứu cũng như nội dung nghiên cứu. Đó là vai trò của giáo dục gia đình
nói chung trong việc hình thành và phát triển nhân cách con người Việt Nam.
Còn nghiên cứu này chỉ tập trung hướng tới một khía cạnh trong giáo dục gia
đình: Vai trò của cha mẹ trong giáo dục tri thức và hướng nghiệp cho con.
Nhìn chung muốn cho đất nước ngày càng phồn vinh, gia đình với tư
cách là nền tảng của xã hội cũng không ngừng phát triển. Vì vậy cần phải có
những nghiên cứu về lĩnh vực này, nhất là vai trò của cha mẹ trong việc định
hướng bậc học và nghề nghiệp cho con cái.
1.2. Hệ thống khái niệm cơ sở
1.2.1 Khái niệm vai trò :

trước khi ra quyết định. Mục đích cuối cùng của sự định hướng có đạt được hay
không còn phụ thuộc vào điều kiện khách quan. [14]
1.2.4. Khái niệm giá trị :
Một trong những định nghĩa được chấp nhận rộng rãi trong khoa học xã
hội là coi giá trị như những quan niệm về cái đáng mong muốn ảnh hưởng tới
hành vi lựa chọn. Trong cách nhìn rộng rãi hơn thì bất kỳ cái gì tốt, xấu đều là
giá trị hay giá trị là điều quan tâm của chủ thể.


Vậy giá trị là cái mà ta cho là đáng có, mà ta ưa thích, ta cho là quan
trọng để hướng dẫn cho hành động của ta. Giá trị là cái có thực và tồn tại trong
hiện thực. Giá trị phụ thuộc trực tiếp vào điều kiện kinh tế - xã hội của từng xã
hội, vì vậy phải xem xét giá trị trong những điều kiện kinh tế - xã hội cụ thể.
Mỗi xã hội, mỗi nền văn hóa có hệ giá trị khác nhau. Hệ giá trị của một xã hội
là phương hướng phấn đấu cho toàn xã hội. Mỗi cá nhân tùy thuộc vào nhận
thức, v.v... đều có hệ giá trị riêng của mình.
Theo nhà xã hội học Mỹ J.H. Fitcher: "Tất cả cái gì có ích lợi, đáng ham
chuộng, đáng kính phục đối với cá nhân hoặc xã hội đều có một giá trị". Có giá
trị vật chất và có giá trị tinh thần. ý nghĩa giá trị thay đổi có tính lịch sử. [4]
1.2.5. Khái niệm định hướng giá trị :
Định hướng giá trị là sự thừa nhận, lựa chọn của cá nhân hay cộng đồng
về một giá trị hay hệ thống giá trị nào đấy. Định hướng giá trị là cơ sở bên
trong của hành vi, quyết định lối sống của cá nhân. [4]
1.2.6. Khái niệm nghề nghiệp :
- "Nghề: Công việc chuyên làm theo sự phân công của xã hội".
"Nghề nghiệp" là nghề nói chung. [14]
- "Nghề: Công việc hàng ngày làm để sinh nhai"
"Nghề nghiệp: là nghề làm để mưu sống". [8]
1.2.7. Khái niệm bậc học :
Trong mỗi quốc gia bao giờ cũng có một hệ thống giáo dục nhất định. ở

34,59%



Diện tích đất ở chiếm

14,19%



Diện tích đất của các di tích văn hóa lịch sử chiếm



Diện tích đất phục vụ an ninh quốc phòng chiếm 0,23%

0,46%

Về dân số: Địa bàn dân cư chia làm 7 khu phố với 60 tổ dân phố. Số nhân
khẩu thực tế của phường là 6517 nhân khẩu (theo số liệu điều tra dân số ngày
1/4/1999) với 1727 hộ. Qua 10 năm (so với số liệu điều tra năm 1989) dân số
hầu như không đổi (chỉ tăng 137 người)
• Về cơ cấu lao động:
Số người trong độ tuổi lao động là 3933 người chiếm 60,34%. Chủ yếu là
cán bộ công nhân viên Nhà nước ngoài ra là lao động thương mại dịch vụ
chiếm tỷ lệ khoảng 30%.
• Về cơ cấu hành chính:
Phường có hội đồng nhân dân phường, có ủy ban nhân dân phường. Bên
cạnh đó còn có Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể thành viên như: Hội
Phụ nữ, Hội cựu chiến binh, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Người cao tuổi,

vỉa hè, lòng đường để bán hàng. Việc duy trì và thực hiện nghị định 36CP gặp
nhiều khó khăn.
2.1.2. Vai trò của cha mẹ trong việc định hướng bậc học cho con trong
các gia đình đô thị hiện nay :


Mỗi chúng ta khi sinh ra ai cũng có một mái ấm gia đình, có một người
cha, một người mẹ, những người nuôi dưỡng chăm sóc ta bữa ăn giấc ngủ. Khi
ta lớn lên đến tuổi cắp sách tới trường thì vấn đề học tập của con cái là một
trong những mối quan tâm hàng đầu của các bậc cha mẹ. Bất cứ bậc làm cha,
làm mẹ nào cũng muốn tương lai con em mình tốt đẹp... Ngoài việc rèn luyện,
tu dưỡng về đạo đức, nhân cách thì học tập là yếu tố không thể thiếu được trong
quá trình hoàn thiện của mỗi cá nhân. Chỉ có học tập tốt mới có được một vị trí,
một chỗ đứng trong xã hội vững vàng. Từ đó mới có thể thăng tiến được trong
xã hội và có những công việc phù hợp với khả năng của mình, phát huy được
năng lực và góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Và để học
tập tốt thì sự quan tâm giúp đỡ của cha mẹ là một điều hết sức quan trọng.
Thời đại ngày nay là thời đại của công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Vì vậy
xã hội đang đòi hỏi có những nhà khoa học, nhà kỹ thuật, những chuyên gia có
tài năng, những chính trị gia linh hoạt, những nhà kinh doanh, nhà quản lý giỏi
và đội ngũ lao động có tay nghề cao. Một xã hội văn minh, hiện đại thì tương
ứng với nó con người phải có trình độ học vấn tiếp thu từ gia đình, nhà trường
và xã hội. Để thực hiện được mục tiêu cụ thể của xã hội xã hội chủ nghĩa là:
"Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh" thì chúng ta cần nhận thức
rõ vai trò quan trọng của tri thức khoa học. Khi khoa học đã trở thành lực lượng
sản xuất chủ yếu thì trí tuệ là nguồn sức mạnh chiếm lĩnh vực những vị trí
quyết định trong quá trình sản xuất, quá trình kinh doanh và quản lý xã hội.
Phải có trình độ tri thức thì mới có thể áp dụng được khoa học và công nghệ
hiện đại vào trong sản xuất, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của xã hội. Chính
vì vậy mà học vấn có vai trò quan trọng và đó là con đường ngắn nhất để dẫn


Quan trọng

45

37,5

Bình thường

27

22,5

Không quan trọng

6

5

120

100

Tổng

Qua bảng số liệu trên cho thấy tỷ lệ số người trả lời vấn đề học tập của
con cái là rất quan trọng, quan trọng chiếm rất cao. Điều đó chứng tỏ các bậc
phụ huynh đã nhận thức được tầm quan trọng của việc học tập. Chỉ có con
đường học hành mới giúp con cái họ có một nghề nghiệp ổn định, một chỗ
đứng vững vàng trong xã hội. Quan niệm ở đây còn được hiểu là đơn vị đo của

tâm tới việc học tập của con.
Bên cạnh đó 35,8% chỉ thỉnh thoảng mới chú ý tới việc học hành của con
và số rất ít không bao giờ quan tâm đến việc học hành của con cái. Liệu có phải
sự quan tâm của các bậc phụ huynh này chỉ ở nghĩa vụ bắt buộc, phải chăng họ
không lo lắng cho tương lai của con em họ? Khi tìm hiểu vấn đề này được biết:
"Con trai tôi học đến cấp III rồi nên giờ giấc học tập của nó để nó tự giác là
chính... Không phải tôi không quan tâm đến việc giáo dục con cái nhưng công
việc bán hàng bận rộn từ sáng sớm đến tối, nhà lại chỉ có hai mẹ con nên không
thể bảo ban, đôn đốc việc học cho nó được..." [Phỏng vấn sâu số 3]. Qua ý kiến


trên chúng ta thấy các bậc cha mẹ không phải là không quan tâm tới việc học
của con nhưng do hoàn cảnh gia đình nên việc quan tâm còn bị hạn chế. Theo
kết quả điều tra thì đối với những gia đình có cha mẹ làm cán bộ viên chức nhà
nước, mức độ quan tâm tới việc học tập của con thường xuyên hơn so với
những gia đình làm nghề buôn bán - dịch vụ. Bởi lẽ tính chất công việc buôn
bán đòi hỏi có nhiều thời gian chứ không chỉ đi làm 8 tiếng như cán bộ, viên
chức nhà nước nên thời gian dành cho con cái bị hạn chế là điều tất yếu. Đặc
biệt đối với những gia đình thiếu khuyết do cha mẹ chia tay hay do mất mát
một trong hai người thì việc quan tâm chăm sóc đương nhiên là thiếu hụt không
đầy đủ như những gia đình bình thường. Nhìn chung, các bậc cha mẹ luôn quan
tâm, lo lắng cho tương lai của con. Điều đó thể hiện qua những mong muốn, dự
định bậc học của cha mẹ đối với con cái.
Về dự định bậc học cho con cái, số đông trong các gia đình ở phường
Tràng Tiền, các bậc cha mẹ đều mong cho con mình có trình độ cao, đạt đến
bậc học có thể tham gia tốt vào thị trường lao động trong xã hội công nghiệp
(Xem biểu đồ 1).
80%

72.8%

PTTH


Biểu đồ 1: Dự định bậc học cho con cái (%)

Biểu đồ trên cho chúng ta thấy phần lớn các bậc cha mẹ đều muốn con
mình học đến bậc đại học - cao đẳng, chiếm tỷ lệ cao hơn hẳn so với các bậc
học khác. Điều đó chứng tỏ trong các gia đình đô thị hiện nay, hầu hết các bậc
cha mẹ đã nhận thức được giá trị và tầm quan trọng của học vấn đối với con
cái. Mặt khác điều kiện về kinh tế - xã hội ở đô thị khác so với nông thôn nên
cha mẹ nào cũng muốn con mình học đến bậc đại học để có được kiến thức, để
sau này xin việc và không phải làm những công việc nặng nhọc. Kiến thức
cũng là của cải quý giá mà bố mẹ để lại cho con cái. Muốn có cuộc sống tương
lai tốt thì cần phải có kiến thức. Những gia đình biết rõ thực lực của con nên
không hướng con theo học tiếp. "... Con gái tôi năm nay học lớp 12, khả năng
của con tôi khó mà thi đỗ được đại học... Mong muốn là một chuyện nhưng
cũng phải tính đến chuyện xin việc mà tôi thì không quen biết rộng, thôi thì để
nó tốt nghiệp xong rồi giúp bố mẹ bán hàng ở nhà vậy..." [Phỏng vấn sâu số 4].
Tuy nhiên tỷ lệ không hướng con theo học tiếp chiếm rất ít: 8,1% với con trai
và 11,8% với con gái. Biểu đồ trên còn cho thấy có một số cha mẹ định hướng
cho con vào các trường trung học chuyên nghiệp, chiếm 18,0% với con trai và
1,5% với con gái. Sở dĩ tỷ lệ của con trai cao hơn con gái ở bậc PTCN là vì cơ
cấu các trường THCN ở Hà Nội chủ yếu là các trường đào tạo về cơ khí máy
móc, chỉ phù hợp với khả năng của con trai. Và có cha mẹ muốn con học bậc
trên đại học chiếm tỷ lệ 3,9% với con gái và 5,8% với con trai. Việc dự định
cho con học cao như vậy xác định tư tưởng của cha mẹ là muốn con có học
hàm, học vị cao để sau này con đường tiến thân dễ dàng. Trong xã hội hiện đại,
những người tài giỏi rất được trọng dụng, không phân biệt giới tính. Tư tưởng
"trọng nam khinh nữ" đã dần được xóa bỏ trước những đòi hỏi về tri thức, vai
trò của người phụ nữ ngày càng được đề cao. Bởi vậy mà trong việc định hướng

PTTH
PTCS

Trên ĐH

CĐ- ĐH

THCN

PHTH

8,4
1,3
1,4
0

83,7
72,0
70,6
71,9

6,7
18,9
21,1
20,7

1,2
7,8
6,9
7,4

25,6

1,0
7,4
7,1
6,2


Qua hai bảng số liệu trên để nhận thấy học vấn của các bậc cha mẹ khác
nhau để ảnh hưởng tới việc định hướng bậc học cho con cái cũng khác nhau.
Nhóm cha mẹ có trình độ học vấn cao (cao đẳng- đại học và trên đại học)
thường có dự định cho con học đại học và trên đại học. Họ nhận thức được rõ
tầm quan trọng của việc học tập, họ hiểu được rằng ở bậc đại học con cái họ
tiếp thu những kiến thức rất quan trọng phục vụ cho cuộc sống sau này. Chính
vì vậy họ biết cách truyền đạt những kiến thức của mình cho con và tạo điều
kiện thuận lợi để con học tập đạt kết quả tốt. Còn đối với nhóm cha mẹ có trình
độ học vấn thấp thì việc định hướng bậc học cho con cái có nhiều hạn chế do
thiếu hiểu biết, nhận thức chưa đúng đắn về vấn đề học tập.
Qua bảng số liệu trên ta thấy tỷ lệ dự định cho con học cao đẳng, đại học
tăng dần lên từ những bâc cha mẹ có trình độ học vấn thấp đến những bậc cha
mẹ có học vấn cao. Điều này cho ta thấy cha mẹ có trình độ học vấn cao thì
mong muốn, dự định cho con học cao. Họ nhìn thấu đáo được vấn đề học tập có
ảnh hưởng rất lớn đến tương lai, nghề nghiệp của con cái sau này như thế nào.
Còn những bậc cha mẹ có trình độ hoc vấn thấp do hạn chế hiểu biết nên đôi
khi nghĩ rằng học cao chẳng để làm gì, ra trường chưa chắc đã xin được việc.
Chính suy nghĩ tiêu cực đó lại có ảnh hưởng rất lớn đến việc học tập của con
cái, hình thành nên trong đầu óc con em họ những quan niệm sai lệch về vấn đề
học tập. Nhóm cha mẹ có trình độ đại học và trên đại học dự định cho con học
đến bậc đại học chiếm tỷ lệ cao nhất (83,7% đối với con gái, 82,4% đối với con
trai) và rất ít người trong số họ chỉ dự định cho con học chỉ hết PHTH (1,2%