MỤC LỤC
1.Tôi nghĩ về phóng sự........................................................................Trang
2
2.Tác phẩm phóng sự cá nhân..............................................................Trang
6
3. Nhận xét của thầy hướng dẫn...........................................................Trang
11

TIỂU LUẬN PHÓNG SỰ TRÊN BÁO IN

Tiểu luận phóng sự trên báo in

Page 1


Câu 1: Tôi nghĩ về phóng sự
Phóng sự trong tôi là...
(Trích: “Nhật kí viết báo” của Lưu Hồng Nhung)
Cả tháng nay, nó vò đầu bứt tóc xem có gì để viết cho bài phóng sự cuối
kì. Từ lâu nay, nó vẫn quen với các dạng bài phản ánh hay kí chân dung, nó
chưa hiểu và cũng chưa định nghĩa được phóng sự là gì, phải viết như thế
nào.
Nó– một sinh viên báo chí năm 3 rồi mà vẫn chưa có bài phóng sự nào
được đăng. Hiện tại, nó đang trải qua một thử thách khó khăn: tập viết phóng sự.
Từ lý thuyết...
Vào mạng đọc những chia sẻ trên diễn đàn nghebao.com hay các tài liệu
để viết phóng sự tốt, nhưng chẳng hiểu sao càng đọc, nó càng thấy mông lung,
càng không hiểu gì cả.
Và nó tìm đến anh bạn tên Dũng, một cây bút trẻ chuyên viết về phóng sự
xã hội để tìm hiểu rõ hơn về thể loại này. Anh hỏi: em hiểu thế nào là phóng sự?,
nó lí nhí bảo rằng chỉ biết phóng sự khác bài phải ánh ở chỗ: phóng sự rõ tính

thông tin trong đó.
Thứ tư là chọn lọc : Nhặt nhạnh các ý tưởng trong các bài báo khác, hoặc
vấn đề gặp trong cuộc sống. Ta phải ươm mầm, ấp ủ, nuôi đề tài theo thời gian.
Hoặc đọc báo cũ, tìm ý tưởng mới trong đó. Ví dụ: khi đọc một bài báo về người
tâm thần giết vợ. Những vụ án như thế vẫn thường xuyên xảy ra. Nhưng liệu vấn
đề quản lý người tâm thần như thế nào ? để hạn chế hậu quả đáng tiếc thì đã
được làm chưa ? Đã hiệu quả chưa ?.
Thứ năm là Đi tìm, gặp...: đề tài có thể đến với ta như một định mệnh,
ngẫu nhiên.
Thứ sáu là Tìm ra sự khác biệt, góc cạnh. Chẳng hạn: đọc được thông tin
một làng chuyên trồng bạc hà đời sống khá giả lên. Ta chia nhỏ vấn đề ra: Mô
hình trồng, hiệu quả kinh tế, vấn đề lao động...từ các vấn đề này lại có thể chia
nhỏ ra để tìm góc tiếp cận mới.
Tiểu luận phóng sự trên báo in

Page 3


Nghe anh nói, nó gật gù, nó tâm đắc với những chia sẻ ấy lắm!
... tới tìm đề tài
Nó bắt tay vào việc tìm đề tài cho bài viết. Nó định làm phóng sự về đề tài
“Cuộc sống mưu sinh của những người lao động nghèo dưới chân cầu Thăng
Long” mà trước đây đã từng viết bài phản ánh trước đó. Nó quyết định dành một
ngày chủ nhật, lân la ra đấy tìm thêm thông tin. Nhưng thật không may cho nó
chỉ vì tắc đường trong nội thành, ra đến nơi, các cô chú đã đi làm hết, vốn định
chờ đến trưa nhưng cái nắng 40 độ chói chang và rực cháy khiến tinh thần nó bị
”lung lay”, nó quyết định ra về trắng tay.
Mấy ngày sau, nó vẫn suy nghĩ tìm đâu ra đề tài, chợt đọc thấy mấy bài
báo từ những năm trước viết về ước nguyện hiến xác của một cụ bà ngoài 80 tuổi
tại khu Bách hóa Thanh Xuân. Nó đọc và xem có thể khai thác điều gì mới từ đề

dúi vào tay nó xấp tiền khoảng 2 triệu đồng mong nó đi tìm đơn vị cho cụ hiến
xác” chẳng hạn… Thế mới biết các nhà báo để thuyết phục nguồn tin của mình
thật không dễ dàng.
Với đề tài “ Văn hóa ứng xử bán hàng”, nó có trong tay có khá nhiều
thông tin. Và nó đã làm xong một nửa công việc, đó là xác định chủ đề, lựa chọn
đề tài, thu thập thông tin. Giờ thì bắt tay vào viết nào. Xây dựng kết cấu và thể
hiện tác phẩm. Cái này mới khó đây. Bởi trước giờ nó viết theo cảm hứng. Nếu
không có hứng nó không thể viết được gì. Nó cũng chưa từng bao giờ nghĩ đến
việc xây dựng kết cấu. Với nó, chỉ có thể hiện tác phẩm. Sự ngẫu hứng sẽ làm
nên nét đặc sắc cho những bài viết của nó. Nhưng đọc đi đọc lại, nó vẫn không
cảm thấy giống một bài phóng sự.
Nó băn khoăn, chán nản nhưng nó tin nó sẽ thành công nếu tiếp tục viết và
với sự va chạm cuộc sống qua các bài viết, nó sẽ sớm có một tác phẩm phóng sự
toàn vẹn. Và nó đang ấp ủ những đề tài mới!

Tiểu luận phóng sự trên báo in

Page 5


Tiểu luận phóng sự trên báo in

Page 6


Câu 2: Tác phẩm phóng sự cá nhân
“Nghề” lo hậu sự cho người chết
Công việc tưởng như không được coi là một nghề ấy lại gắn bó với
ông Bao nhiều năm nay. Người dân nơi đây đã quá quen thuộc với hình ảnh
người đàn ông “cứu rỗi các linh hồn” ấy.

khi gần vào sát bờ, thuyền của ông có va vào một “bồng bềnh” đang trôi lênh
đênh trên nước. Không làm cách nào được, ông phải tự tay vớt cái xác ấy lên và
chôn cất cẩn thận. Chuyện đó đã ám ảnh vào sâu trong tâm trí ông, sau chuyện
đó ông có thêm nghị lực để thực hiện suy nghĩ của mình. Ông quyết tâm bỏ nghề
ra khơi bắt cá để vào bờ làm “nghề lo hậu sự cho người chết”, năm ấy ông mới
35 tuổi.
Lúc đầu, người ta chỉ thuê ông khi có cái xác chết nào đó trôi dạt trên biển.
Nhưng dần dần, họ thuê ông làm cả những công việc như cải táng (bốc mộ) hay
khâm liệm. “Nghề” của ông ngày một bận rộn khi khắp làng trên xóm dưới, rồi
người trong xã, trong huyện cũng tìm đến ông mỗi khi nhà họ có người qua đời.
Ông vẫn thường nói vui với mọi người rằng:“Làm cái nghề này không bao giờ
bị thất nghiệp. Nếu vào những tháng nhiều người chết thì người ta chả công cho
mình cũng không ít, với lại mình giúp họ là chính”.
Ông cho biết, mỗi lần đi cải táng hay khâm liệm người ta đưa 200 ngàn
đồng/ mộ/ người, ông chỉ lấy 100 ngàn đồng/ người. Còn với những người xấu
Tiểu luận phóng sự trên báo in

Page 8


số mà chết trôi nổi trên biển dạt vào bờ thì ông làm lấy phúc là chính, còn có tiền
bồi dưỡng hay không thì tùy vào chính quyền địa phương nơi đó. Chỉ cần những
“bồng bềnh” mồ yên mả đẹp là ông thấy vui lòng, ông Bao cho biết và tâm sự:
“Tôi cũng chẳng nhớ rõ là mình đã làm hậu sự cho bao nhiêu con người về bên
kia thế giới. Tôi chỉ biết rằng, thấy người ta gọi là đi, đang làm việc đồng áng
mà người ta tìm đến tôi, tôi cũng đi. Làm nhiều rồi cũng thành quen, chẳng thấy
ghê tay hay sợ hãi nữa. Bây giờ tôi coi đó là chuyện bình thường rồi”.
Hiện tại ngoài việc làm nghề hậu sự cho người chết, ông Bao còn thu gom
thi thể các cháu hài nhi tại các cơ sở nạo, phá thai về mai táng tại nhà. Ông làm
công việc đó đã được gần 5 năm. Quan sát trên bàn thờ đặt các hài nhi, con số

găng tay và khẩu trang. Khi đưa xác chết đó vào quan tài, rất khó khăn vì do chết
dưới nước thi thể sẽ bị trương phình lên quá khổ. Lúc đó không làm sao được,
ông đành phải dùng tay ép vào thi thể cho nước được “vắt” ra.
Trong một trường hợp khác, khi ông đi thu lượm xác hài nhi bỉ bỏ rơi. Có
những cháu bé đã được 5-6 tháng tuổi, xác đang trong quá trình phân hủy, ông
đã phải nhặt nhạnh lại từng phần thi thể của mỗi em để sao cho các em được toàn
thây và không bị nhầm lẫn. Hay có những em được 7 tháng tuổi, lúc sinh ra mắt
còn nhìn ông vẻ mệt mỏi, yếu ớt nhưng chúng chỉ sống được 4-5 tiếng. “Nhìn
những hình ảnh như thế, nhiều khi làm xong xuôi mọi việc nhưng trong lòng cảm
thấy buồn đến không muốn ăn uống. Những sinh linh bé nhỏ có tội tình gì mà
phải lìa xa cuộc sống khi còn đang trong bụng mẹ? Lúc đó tôi thường nghĩ về số
phận con người, không biết rồi bố mẹ chúng nghĩ sao mà có thể đang tâm vứt bỏ
đi giọt máu của mình?”, ông Bao buồn rầu tâm sự.

Tiểu luận phóng sự trên báo in

Page 10


Ông Bao đem các sinh linh về nhà mai táng. (Ảnh: LN)
Ông Vũ Văn Hưởng, trưởng thôn xóm Quần Vinh (Nghĩa Thắng, Nghĩa
Hưng, Nam Định) cho biết: lúc đầu thấy ông Bao làm nghề này mọi người trong
xóm bàn ra tán vào nhiều lắm. Người hiểu cho ông thì động viên ông làm tiếp,
người không hiểu thì bảo ông là khùng, điên. Nhiều khi ông bị mọi người xa
lánh, họ cho rằng gặp ông sẽ bị xúi quẩy vì ông hay tiếp xúc với các linh hồn oan
khuất. Nhưng rồi một thời gian cũng quen, chẳng biết nếu không có những người
như ông Bao thì lấy ai đủ can đảm để làm những công việc “rợn người” như
vậy?.
Muốn mình thất nghiệp
Với 30 năm trong “nghề” có 1 không 2 này, ông Bao đã chứng kiến biết