MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài.
Nhằm chuẩn bị lý luận để xây dựng một nhà nước kiểu mới, trước khi
Cách mạng tháng Mười Nga thành công Lênin đã viết rất nhiều tác phẩm, nhiều
bài báo về vấn đề nhà nước. Nội dung chủ yếu của các tác phẩm như: "Nhà nước
và cách mạng", các bài giảng đọc tại các trường đại học và các báo cáo trong các
hội nghị có nội dung chủ yếu đó là: quy luật hình thành, phát triển và triển vọng
của Nhà nước. Nhưng nội dung Lênin quan tâm nhất vẫn là việc xây dựng một
nhà nước như thế nào, bộ máy nhà nước đã ra sao trong giai đoạn quá độ từ chủ
nghĩa tư bản (CNTB) lên chủ nghĩa xã hội (CNXH).
Sau Cách mạng tháng Mười Nga thành công, giai cấp vô sản đã giành
được chính quyền, nhà nước Liên bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa xô viết ra đời.
Bên cạnh việc xây dựng cách tổ chức, quản lý nền kinh tế mới XHCN, Lênin đặc
biệt quan tâm đến vấn đề cải tiến bộ máy nhà nước. Trong tác phẩm "Thà ít mà tốt"
- một trong những tác phẩm cuối đời của mình, Lênin đã đưa ra những nội dung
cụ thể, chi tiết để xây dựng một bộ máy nhà nước theo kiểu mới, một kiểu nhà
nước hoàn toàn khác hẳn về chất so với nhà nước tư bản chủ nghĩa. Đó là một
trong những định hướng lớn của Lênin về việc xây dựng nhà nước "chuyên
chính vô sản" trong thời kỳ quá độ.
Tuy rất ngắn, vẻn vẹn có 18 trang, nhưng cho đến bây giờ "Thà ít mà
tốt" vẫn được coi là một trong những tác phẩm quan trọng của Người nói về vấn
đề nhà nước. Tác phẩm không những đã thực sự giúp cho Đảng Bônsêvích Nga
không ngừng củng cố nhà nước thời bấy giờ mà còn có ý nghĩa là di huấn chính
trị có tầm quốc tế đối với các đảng mác-xít Lêninnít lãnh đạo chính quyền.
Nhận thức tầm quan trọng của tác phẩm, tiểu luận đi vào đề tài:
Tác phẩm “Thà ít mà tốt” và quan điểm cải tiến bộ máy Nhà nước
Cách mạng của Lênin ".

1




2


Lênin về cải cách bộ máy nhà nước đồng thời cố gắng trình bày những quan
điểm này một cách toàn diện và hệ thống nhất.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu nghiên cứu.
Trên cơ sở làm rõ những quan điểm cơ bản của Lênin về cải tiến bộ máy
nhà nước trong tác phẩm “Thà ít mà tốt”, liên hệ với Việt Nam. Tiểu luận rút ra
ý nghĩa thực tiễn của tác phẩm đối với công cuộc đổi mới bộ máy nhà nước ở
Việt nam hiện nay.
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu.
Với đề tài này, tiểu luận tập trung làm rõ một số vấn đề sau:
Quan điểm của Lênin về cải tiến bộ máy nhà nước trong tác phẩm “Thà ít
mà tốt”.
Liên hệ với thực tiễn đổi mới bộ máy nhà nước ở Việt Nam.
Ý nghĩa của tác phẩm đối với công cuộc đổi mới bộ máy nhà nước ở Việt
Nam
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu.
4.1 Cơ sở lý luận.
Tiểu luận được thực hiện trên cơ sở những quan điểm của chủ nghĩa MácLênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm đường lối của Đảng và Nhà nước ta
về cải cách bộ máy nhà nước
4.2 Phương pháp nghiên cứu.
Đề tài được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa MácLênin đó là phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử cùng với
các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: Logic-lịch sử, phân tích-tổng hợp, so
sánh, hệ thống hoá,…
5. Kết cấu của tiểu luận.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo. Tiểu luận gồm
có 2 chương, 5 tiết và 32 trang.

vậy với việc phân tích một cách khách quan những khó khăn, thuận lợi, trong
nước và quốc tế cũng như quy luật phát triển của xã hội, bằng tác phẩm "Thà ít
mà tốt" và những báo cáo về việc cải tổ Bộ dân ủy thanh tra công nông, Lênin
5


đã chỉ ra rằng: cần làm ngay và làm một cách nghiêm túc dứt khoát và mạnh mẽ
việc cải tiến bộ máy nhà nước trên cơ sở nền tảng khoa học của chủ nghĩa MácĂngghen và thực tiễn nước Nga lúc bấy giờ.
1.2. Nội dung cơ bản của vấn đề cải tiến bộ máy nhà nước của Lênin
1.2.1. Quan điểm của Lênin đánh giá nhà nước sau 5 năm Cách mạng
tháng Mười Nga thắng lợi
Trước khi đi đến những chủ trương cải tiến bộ máy nhà nước, Lênin
đánh giá đúng tính chất, bản chất, vai trò, ý nghĩa lịch sử trọng đại của Nhà nước
Xô viết. Người khẳng định: Nhà nước Xô viết đã tạo ra một xã hội mới, một kỷ
nguyên mới.
Người viết: "Trong hàng mấy trăm năm nay, người ta đã xây dựng lại
những nhà nước theo kiểu tư sản, và đây là lần đầu tiên, chúng ta đã tìm ra một
hình thức nhà nước không phải tư sản... Dẫu cho bộ máy nhà nước ta còn kém
cỏi, nhưng nó đã được sáng tạo ra, đó là một phát minh lịch sử vĩ đại nhất, một
nhà nước vô sản đã được sáng tạo ra"[10, tr.130].
Đồng thời, Lênin đã phân tích kỹ lưỡng thực trạng của bộ máy nhà nước
Nga lúc đó: "Tình hình bộ máy nhà nước của ta rất đáng buồn, nếu không muốn
nói là rất tồi tệ, đến nỗi trước hết chúng ta sẽ phải suy nghĩ nghiêm chỉnh xem
nên khắc phục những khuyết điểm của bộ máy ấy như thế nào"[10, tr.442-443].
Lênin cho rằng những khuyết điểm đó bắt nguồn từ quá khứ và nó tồn tại cho
đến lúc này. Điều đó là không tránh khỏi, vì Lênin cho rằng: "quá khứ này tuy
đã bị lật đổ, nhưng chưa bị tiêu diệt, nó chưa phải là một giai đoạn văn hóa đã
hết thời từ lâu"[10, tr.443]. Mặt khác, những gì mà xã hội mới - xã hội Xô viết
tiếp nhận và đào thải mới chỉ trong vòng 5 năm qua thì cố nhiên là không thể
nào khác được vì đó là văn hóa, là phong tục, tập quán, đã ăn sâu vào trong đời

Lênin nêu lên: Cần phải lựa chọn thật kỹ những con người có đủ năng
lực phẩm chất vào bộ máy nhà nước - đó là điều cốt yếu nhất để có một bộ máy
nhà nước thực sự là của nhân dân lao động. Từ quan điểm đó Lênin đề nghị xây
7


dựng Bộ dân ủy thanh tra công nông. Mục đích của Lênin khi xây dựng bộ này
là giống như một việc xây dựng bộ kiểu mẫu cho việc cải tiến bộ máy nhà nước,
bởi vì việc tuyển lựa người vào làm việc ở bộ này cần được tiến hành rất kỹ
lưỡng. Theo Lênin: "Những công nhân mà chúng ta chỉ định là ủy viên Ban
kiểm tra Trung ương phải là những người cộng sản không thể chê trách được...
Rồi thì để giúp việc họ, cần phải có một số thư ký nhất định mà ta đã cẩn thận
thẩm tra ba lần trước khi nhận. Sau hết, những người nào mà chúng ta quyết
định, ngoại lệ, nhận ngay vào các cơ quan thuộc Bộ dân ủy thanh tra công nông,
phải có đủ những điều kiện sau đây:
Một là, họ được nhiều đảng viên cộng sản giới thiệu.
Hai là, họ qua được một kỳ sát hạch chứng nhận rằng họ hiểu biết bộ
máy nhà nước của chúng ta.
Ba là, họ qua được một kỳ sát hạch chứng nhận rằng họ hiểu biết lý luận
thường thức về bộ máy nhà nước của chúng ta, những nguyên tắc của khoa học
quản lý, những giấy tờ sổ sách...
Bốn là, họ phải phối hợp tốt công tác với những ủy viên Ban kiểm tra
Trung ương với ban thư ký riêng của mình, sao cho chúng ta có thể đảm bảo cho
toàn thể bộ máy chạy tốt"[10, tr.446-447].
Lênin chỉ ra rằng: Những người đáp ứng được những yêu cầu trên chính
là những phần tử ưu tú trong Bộ dân ủy thanh tra công nông họ là những người
công nhân tiên tiến và sau nữa là những phần tử thật sự có học thức. Đó là
những người hoạt động cho cách mạng chứ không phải là những kẻ huyênh
hoang, những kẻ nói suông, những tên quan liêu, xa rời quần chúng, những kẻ
xu nịnh...

tháng, hội nghị toàn thể ấy chỉ họp một lần Ban Chấp hành Trung ương giao phó
công việc hàng ngày cho Bộ chính trị, cho bộ tổ chức, cho ban bí thư.
Và muốn cho Ban kiểm tra Trung ương, Bộ dân ủy thanh tra trở thành
công cụ để cải tiến bộ máy nhà nước thì chúng ta phải tự cải tổ bộ máy dân ủy
9


thực sự gương mẫu, được nhân dân tín nhiệm và phải bằng hành động thực tế,
chứng minh rằng: cán bộ của bộ đó gánh vác được những công việc mà nhân
dân giao phó. Tất nhiên để đạt được mục đích đó, sự lựa chọn cán bộ vào bộ đó
phải thật cẩn thận, dần dần từng bước. Bộ dân ủy thanh tra công nông cần có sự
kiểm tra thật chặt chẽ những cơ quan ngang dọc và có hướng công việc cho các
cơ quan đó sao cho phù hợp với trình độ khoa học hiện đại. Lênin đề nghị: nếu
Bộ dân ủy thanh tra công nông tán thành kế hoạch cải cách này thì có thể bắt
đầu chuẩn bị ngay và tiếp tục hành động có hệ thống cho đến khi chuẩn bị xong,
không vội vàng mà cũng không từ chối làm lại những việc có thể là đã làm qua
một lần rồi.
Để tinh giản và tiết kiệm, Lênin đưa ra ý kiến kết hợp một cơ quan Đảng
với một cơ quan chính quyền Xô viết. Lênin nói: "Thật vậy, tại sao lại không kết
hợp hai loại cơ quan đó lại khi lợi ích của công việc đòi hỏi phải như thế. Phải
chăng chưa bao giờ có ai nhận xét chẳng hạn rằng trong một bộ dân ủy như Bộ
dân ủy ngoại giao, việc kết hợp như thế thật là vô cùng có ích và đã được thực
hiện ngay từ khi bộ đó mới thành lập"[10, tr.452]. Đây là một quan điểm quan
trọng của Lênin trong việc tinh giản bộ máy nhà nước Xô viết. "Phải chăng sự
kết hợp linh hoạt của yếu tố chính quyền với yếu tố đảng lại không phải là một
nguồn sức mạnh phi thường trong chính sách của chúng ta”[10, tr.452] Lênin đã
khẳng định rằng sự hợp nhất là điều đảm bảo duy nhất cho một hoạt động có kết
quả.
Vấn đề thứ ba là vấn đề cải cách nền hành chính nhà nước.
Ông nói rằng: "Trong toàn bộ lĩnh vực những quan hệ xã hội, kinh tế và

chức có tinh thần yêu nước, trung thành với tổ quốc, phục tùng sự lãnh
đạo của Đảng và tôn trọng lợi ích của nhân dân.
Bộ máy nhà nước phát huy hiệu lực góp phần vào những thắng lợi
của cách mạng.
Bên cạnh những ưu điểm, bộ máy nhà nước của ta còn có những yếu
kém:
Cơ cấu tổ chức chưa hợp lý, chưa xác định đúng và phân biệt rõ sự
lãnh đạo của Đảng và vai trò, chức năng quản lý của Nhà nước. Các chức
năng lập pháp, hành pháp, tư pháp, đặc biệt là thẩm quyền của bộ máy
nhà nước chưa được phân định rõ ràng.
Bộ máy quản lý nhà nước và nền hành chính chưa phân biệt giữa
quản lý nhà nước và quản lý kinh doanh.
Tổ chức bộ máy nhà nước cồng kềnh, nhiều tầng nấc trung gian,
nhiều đầu mối rườm rà, vừa tập trung vừa phân tán, tản mạn, không đúng
nguyên tắc tập trung dân chủ.
Đội ngũ công chức nhà nước vừa thiếu lại vừa thừa không được
đào tạo kiến thức quản lý hành chính nhà nước, pháp luật chu đáo; thiếu
một quy chế công chức nhà nước hoàn chỉnh có tính pháp lý.
Thủ tục hành chính rườm rà; bệnh cửa quyền, tham nhũng trở nên
phổ biến và nghiêm trọng.
Đảng ta đã chỉ ra rằng: những khuyết điểm trên làm cho bộ máy nhà
nước không đủ quyền lực, năng lực, hiệu lực, hiệu quả để quản lý nhà nước đặc

14


biệt là để đảm đương chức năng, nhiệm vụ mới của Nhà nước trong công cuộc
đổi mới.
2.2. Vấn đề đổi mới bộ máy nhà nước ở Việt Nam
Để khắc phục những mặt hạn chế còn tồn tại trong tổ chức bộ máy nhà

Nhìn chung xu hướng việc sắp xếp lại với mục tiêu là: giảm đầu mối
theo xu hướng tinh gọn. Chính phủ cũng đã sắp xếp lại một số tổ chức theo
ngành dọc và thành lập một số tổ chức như Bảo hiểm xã hội Việt Nam, ủy ban
chứng khoán nhà nước...
Công tác cải cách hành chính đã chú ý tới việc giảm công việc sự vụ, bớt
thì giờ hội họp, tập trung làm tốt chức năng nghiên cứu chiến lược, chính sách vĩ
mô... góp phần nâng cao chất lượng lãnh đạo và điều hành hoạt động của bộ
máy hành chính.
Xây dựng, kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức và các văn bản quy phạm
pháp luật hướng dẫn thực hiện, tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, quản lý và
sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước. Đưa công tác quản lý nhân sự từ
khâu xây dựng chức danh, tiêu chuẩn, thi tuyển, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, sử
dụng, đề bạt, thuyên chuyển, điều động khen thưởng, kỷ luật cán bộ. Trong xây
dựng đội ngũ cán bộ công chức đã thực hiện chế độ tuyển dụng qua thi tuyển.
Công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ, công chức cũng được quan tâm, chú
ý hơn trước. So sánh các năm từ 1998 đến năm nay, số lượng cán bộ công chức
được đào tạo bồi dưỡng năm sau đều cao hơn năm trước từ 5 - 10%. Nội dung
chương trình đào tạo được cải tiến, đổi mới.
Để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, Chính phủ đã thông
qua các đề án về việc giảm 15% biên chế hành chính các cơ quan Đảng và Nhà
nước (theo nghị quyết trung ương 7 khóa VIII). Trên cơ sở xác định rõ chức
năng, nhiệm vụ khối lượng công việc, cơ cấu tổ chức bộ máy để xác định cơ
16


cấu, số lượng đội ngũ cán bộ công chức gắn với việc từng bước hiện đại hóa
phương tiện và điều kiện làm việc và xác định số lượng tỉ lệ giảm biên chế.
Bên cạnh đó, Đảng, Nhà nước cũng quan tâm đến việc cải cách chế độ
tiền lương, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các chế độ chính sách đối với cán bộ
công chức nhằm khuyến khích động viên nâng cao chất lượng thực thi, công vụ.

ta hiện nay đó là:
Cải cách hành chính ở nước ta đang được triển khai cùng với một loạt các
cuộc cải cách khác, đó là đổi mới từng bước hệ thống chính trị, cải cách lập
pháp ,cải cách tư pháp, cải cách kinh tế, cải cách doanh nghiệp nhà nước …
Nhiều vấn đề, vốn thuộc cải cách hành chính, nhưng tự thân cải cách hành chính
không thể cải cách được, mà phải đặt trong tổng thể đổi mới hệ thống chính trị
để xem xét giải quyết. Chính sự không đồng bộ của cải cách hành chính
(CCHC) với các cuộc cải cách khác là một trong những nguyên nhân làm cho
cải cách hành chính chậm, hiệu quả thấp.
Cải cách hành chính hiệu quả chưa cao, có nguyên nhân về nhận thức. Nhận
thức của chúng ta về một nhà nước pháp quyền XHCN dưới sự lãnh đạo của
Đảng trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN còn rất hạn chế, điều đó
cũng ảnh hưởng nhất định đến kết quả cải cách ở các lĩnh vực, trong đó có
CCHC.
Mặc dù mấy năm gần đây có những chuyển biến tích cực trong sự chỉ đạo
của chính phủ, nhưng nhìn chung chưa có sự chỉ đạo kiên quyết, tập trung của
Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đối với toàn bộ quá trình cải cách hành chính
trong phạm vị cả nước .
Các thành viên Chính phủ, Chủ tịch UBND các tỉnh chưa đặt thường xuyên
thực hiện nhiệm vụ CCHC trong phạm vi trách nhiệm của mình. Ban chỉ đạo cải
cách hành chính các cấp hoạt động còn hình thức, chưa phát huy vai trò, trách
nhiệm giúp người đứng đầu cơ quan hành chính các cấp trong chỉ đạo và kiểm
tra thực hiện các nhiệm vụ CCHC đã xác định

18


Chế độ công vụ, công chức mới chưa hoàn chỉnh, đội ngũ cán bộ côngchức
còn chưa ngang tầm với yêu cầu nhiêm vụ quản lý mới trong quá trình chuyển
đổi .Nhìn chung chưa tạo được động lực cho CCHC, trong đó có vấn đề chế độ

Đổi mới phương thức và quy trình xây dựng thể chế, cải tiến sự phối hợp
giữa các ngành, các cấp có liên quan, coi trọng sử dụng các chuyên gia liên
ngành và dành vai trò rất quan trọng cho tiếng nói của nhân dân, của doanh
nghiệp. Đặc biệt tăng cường việc chỉ đạo, kiểm tra, nâng cao kỷ luật và hiệu lực
thi hành pháp luật trong bộ máy nhà nước và trong xã hội.
Kiện toàn hợp lý tổ chức bộ máy nhà nước
Trên cơ sở tách chức năng quản lý nhà nước với hoạt động kinh doanh,
xúc tiến việc đổi mới tổ chức bộ máy, cơ chế hoạt động và quy chế làm việc của
các cơ quan nhà nước. Thực hiện mạnh mẽ việc phân cấp trong hệ thống hành
chính đi đôi với nâng cao tính tập trung, thống nhất trong việc ban hành thể chế.
Quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn của từng cấp, từng tổ chức, từng cá nhân.
Đề cao trách nhiệm cá nhân, khen thưởng, kỷ luật nghiêm minh. Khắc phục tình
trạng trùng chéo, đùn đẩy trách nhiệm, gây khó khăn, chậm trễ trong công việc
và giải quyết khiếu kiện của dân. Nâng cao vai trò của toà hành chính trong việc
giải quyết khiếu kiện hành chính.
Tách cơ quan hành chính công quyền với tổ chức sự nghiệp. Khuyến
khích và hỗ trợ các tổ chức hoạt động không vì lợi nhuận mà vì nhu cầu và lợi
ích của nhân dân; tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức thực hiện một số dịch
vụ công với sự giám sát của cộng đồng như vệ sinh môi trường, tham gia giữ gìn
trật tự trị an xóm, phường…
Xúc tiến nhanh và có hiệu quả việc hiện đại hoá công tác hành chính, đặc
biệt là ứng dụng công nghệ thông tin. Kiện toàn bộ máy và tinh giản biên chế
một cách cơ bản. Có chính sách giải quyết thoả đáng người dôi ra.
Nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức

20


Đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức với chương trình, nội
dung sát hợp; chú trọng đội ngũ cán bộ xã, phường. Đổi mới và đưa vào nền nếp

2.3. Ý nghĩa của tác phẩm đối với vấn đề đổi mới bộ máy nhà nước ở
Việt Nam hiện nay
Gần 8 thập kỷ đã trôi qua nhưng những tư tưởng, quan điểm của V.I. Lênin về tổ chức bộ máy Nhà nước xã hội chủ nghĩa vẫn giữ nguyên giá trị. Trong
điều kiện Đảng, Nhà nước ta đang tiến hành đẩy mạnh công cuộc đổi mới toàn
diện đất nước, trong đó có đổi mới bộ máy tổ chức nhà nước theo yêu cầu xây
dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, qua nghiên cứu tác
phẩm này, chúng ta rút ra được những bài học vô cùng quý báu.
Thứ nhất, khi tiến hành đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước, cần phân tích,
đánh giá một cách khách quan tình hình để có quyết sách phù hợp.
Khi đặt vấn đề về đổi mới tổ chức bộ máy Bộ Dân ủy thanh tra công
nông, V.I. Lê-nin đã nêu và phân tích một cách thấu đáo bối cảnh cần đổi mới tổ
chức bộ máy của cơ quan này. Người đã đi từ sự phân tích bối cảnh tình hình
cách mạng ; đánh giá tình hình bộ máy nhà nước với yêu cầu đổi mới; nguyên
nhân dẫn đến tình hình đó cũng như những điều kiện để tiến hành đổi mới.
Lê-nin không hề che dấu hay xuê xoa những yếu kém của bộ máy nhà
nước Xô viết lúc đó, mặc dù trong bối cảnh các nước đế quốc đang tìm mọi cách
bôi nhọ, xuyên tạc bản chất của Nhà nước xô viết - Nhà nước xã hội chủ nghĩa
đầu tiên và duy nhất trên thế giới tại thời điểm đó. Người thẳng thắn chỉ ra rằng :
"Tình hình bộ máy nhà nước của ta rất đáng buồn, nếu không muốn nói là rất tồi
tệ, đến nỗi trước hết chúng ta phải suy nghĩ nghiêm chỉnh xem nên khắc phục
những khuyết điểm của bộ máy ấy như thế nào”[10, tr.442-443] Theo Lê-nin, bộ
máy đó là kết quả của một quá trình cải tiến bộ máy không hiệu quả : "Thế là đã
năm năm, chúng ta ra sức cải tiến bộ máy nhà nước của ta. Nhưng đó chỉ là một
hoạt động phí công, một hoạt động, qua năm năm, đã chỉ cho chúng ta thấy rõ
22


rằng hoạt động đó chỉ là vô hiệu, thậm chí còn vô ích, hay thậm chí còn có hại là
khác. Nhìn hoạt động phí công ấy thì tưởng là chúng ta công tác, nhưng thực tế,
hoạt động đó đã làm cho những cơ quan và đầu óc của chúng ta đóng cáu

Để tiến hành việc đổi mới bộ máy một cách có hiệu quả bộ máy nhà nước,
Lê-nin yêu cầu "Phải tuân theo quy tắc này : thà ít mà tốt. Phải tuân theo quy tắc
này : thà mất hai năm hay thậm chí ba năm, còn hơn là hấp tấp vội vàng mà
không có chút hy vọng nào”[10, tr.445]. Như vậy, một bộ máy, một tổ chức
mạnh không phải do số lượng, do quy mô, mà chủ yếu là ở chất lượng của nó.
Cho nên, đòi hỏi bộ máy nhà nước và nhân viên của nó phải có chất lượng cao
và thật sự gương mẫu - "thà ít mà tốt".
Lê-nin cũng dự liệu trước những khó khăn trong việc thực hiện đổi mới
bộ máy nhà nước : "Tôi biết rằng giữ vững quy tắc ấy và vận dụng được nó vào
tình hình thực tế của chúng ta là khó khăn. Tôi biết là quy tắc ngược lại thế sẽ tự
mở cho nó một con đường bằng muôn nghìn ngõ ngách. Tôi biết rằng sẽ phải
kháng cự lại một cách mãnh liệt, sẽ phải tỏ ra kiên trì phi thường ; rằng công tác
ấy, ít nhất là trong những năm đầu, sẽ vô cùng ít hiệu quả”[10, tr.445] . Như
vậy, Lê-nin đã nhìn thẳng vào những khó khăn trong chặng đường tới mà hành
động, không chủ quan, xem thường nhưng cũng không một chút bi quan, nao
núng. Tư tưởng cách mạng đã vượt lên trên mọi khó khăn, thách thức.
Thứ ba, phải biết chọn khâu đột phá trong tổ chức bộ máy nhà nước để
tiến hành đổi mới.
Việc đổi mới một cách toàn diện và triệt để bộ máy nhà nước, nhất là
trong hoàn cảnh phức tạp của nước Nga xô-viết lúc đó là một việc không đơn
giản. Thiên tài của Lê-nin ở đây thể hiện qua việc Người đã biết chọn khâu đột
phá để qua đó, tác động tới toàn thể bộ máy nhà nước. Đó chính là bộ máy cơ
quan Bộ Dân ủy thanh tra công nông, mà trong tác phẩm này, Người đánh giá
rằng : đây chính là "công cụ để cải tiến bộ máy (nhà nước) của ta" ; tương tự
như trong một tác phẩm khác, Người đã coi cơ quan này là "trung tâm của hệ
24


thần kinh" mà nếu tác động đến nó sẽ làm rung chuyển toàn bộ bộ máy nhà
nước.