QUY ƯỚC VIẾT TẮT
XHCN
CCHC
BCH
NXB
TB
CTQG
Xã hộ chủ nghĩa
Cải cách hành chính
Ban chấp hành
Nhà xuất bản
Tiến bộ
Cính trị quốc gia
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
1
Cải tiến bộ máy nhà nước là một hoạt động mang tất yếu của mỗi quốc
gia mỗi dân tộc muốn tồn tại và phát triển. Quốc gia đó có thể là một quốc gia
phong kiến tư sản hay chủ nghĩa thì nhiệm vụ cải tiến bộ máy nhà nước luôn
đặt lên hàng đầu. Lênin đã nói “Việc giành chính quyền đã khó, giữ chính
quyền lại càng khó khăn hơn”. Do vậy sự suy hay thịnh của một quốc gia phụ
thuộc và rất nhiều yếu tố trong đó đặc biệt chú ý đến vấn đề cải tiến bộ máy
nhà nước một mắt xích quan trọng.
Tuy nhiên cải cách như thế nào mục tiêu nguyên tắc nội dung cải cách ra sao
để mang lại hiệu quả cao nhất lại là một bài toán khó cho bất kỳ nhà lãnh đạo
nào của một đất nước. Tất cả những vấn đề nêu trên đều được Lênin luận bàn
trong tác phẩm“thà ít mà tốt”.
làm sao mục tiêu chiến lược, những kế hoạch đó không phải trên giấy tờ mà
phải được cụ thể hóa được triển khai và áp dụng nó vào trong thực tế từ.
Từ tính cấp thiết của vấn đề, cũng như để hiểu sâu hơn về quan điểm
của Lênin về vấn đề cải tiến bộ máy nhà nước và sự vận dụng tư tưởng của
lenin vào thực tế bộ máy nhà nước ta. Bởi lẽ đó mà tôi đã lựa chọn vấn đề này
làm đề tài nghiên cứu.
Tiểu luận không tránh khỏi những sai sót, em mong nhận được sự góp
ý của thầy để bài tiểu luận của em hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
3
2. Tình hình nghiên cứu
Thà ít mà tốt là tác phẩm quan trọng có ý nghĩa to lớn, tác phẩm chứa
nhiều nội dung quan trọng. Trong đó có đề cập đến vấn đề cải tiến bộ máy
nhà nước, môt vấn đè mang tính cấp thiết của thực trạng nước Nga Xôviết
hiện nay và nó mang tính chất thời đại.
Chính vì những lý do đó tác phẩm có nhiều công trình nghiên cứu luận
bàn đến nội dung của tác phẩm và đã luận bàn và đưa ra quan điểm của mình
trước vấn đề cải tiến bộ máy nhà nước của Lênin.
Để có thể hiểu rõ hơn được quan điểm của Lênin, và tiếp thu những ý
kiến luận bàn của nhà khoa học, nhà nghiên cưú. Để làm sao luận giải thêm rõ
vấn đề cải tiến bộ máy nhà nước trong tác phẩm, để làm sao thây được tư
tưởng của Lenin luôn đúng và khoa học.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.
Mục đích nghiên cứu: làm rõ nội dung đã đề cập tới, bên cạnh đó đưa
ra những vận dụng cụ thẻ nhằm xây dựng nhà nước Việt Nam hiện nay.
Nhiệm vụ nghiên cứu: làm rõ hoàn cảnh ra đời tác phẩm, nội dung của
vấn đề, ý nghĩa và giải pháp.
nhưng vùng xung quanh
Đóng góp của Lênin mang lại không chỉ là những tác phẩm chính trị,
những hoạt động chỉ đạo đúng đắn, mà còn là người phát triển hệ tư tưởng
của Kachmac, P.Ăngghen, xây dựng hệ thống quan điểm của riêng mình, mà
mọi người vẫn tôn vinh là: “Chủ nghĩa Lênin”.
Văn hào Nga Maxim Gorky cũng cho rằng tư tưởng của Lenin "giống
như cái kim địa bàn, bao giờ cũng chỉ về lợi ích giai cấp của nhân dân lao
động... Điều đặc biệt vĩ đại ở Lênin chính là lòng căm thù quyết liệt, không
bao giờ tắt trước sự bất hạnh của mọi người, niềm tin chói lọi của đồng chí
rằng sự bất hạnh không phải là nền tảng không thể tiêu diệt được của cuộc
5
đời, trái lại nó là điều xấu xa, nhơ nhuốc mà mọi người có thể và cần phải
quét sạch đi".
1.2.Hoàn cảnh ra đời tác phẩm
Mùa xuân năm 1921 Lênin đề ra chính sách kinh tế mới. Sau gần một
năm thực hiện đã đem lại nhiêù thành tựu quan trọng. Nền kinh tế được phục
hồi đáng kể, công, nông nghiệp có bước phát triển mới mặc dù còn rât chậm.
Điều đó đã tạo ra sự giao lưu hàng hóa từ thanh thị đến nông thôn, đã tạo ra
được đà phát triển trong nền kinh tế với tốc độ và quy mô lớn.
Về mặt chính trị: Khối liên minh công – nông đươc củng cố, đó là thực
chất chính trị của chính sách kinh tế mới. Thành phần trung nông có chuyển
biến mới và thái đô đúng về chính quyền cách mang rõ rệt hơn.
Tầng lớp bóc lôt nông thôn bị hạn chế đáng kể. Chính quyền xô viết được
củng cố, đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tê quốc dân. Nhiệm vụ đối nội,
đối ngoại được đặt ra hết sức to lớn: Về đối nội tiến hành cách mạng xã hội
chủ nghĩa, xây dựng nền kinh tế quốc dân, từng bước nâng cao đời sống của
nhân dân lao động, cũng cố liên minh công nông, bộ máy nhà nước lực
nhìn thấy vấn đề mà nước Nga gặp phải lúc này là vấn đề về mặt nhà nước,
vì lý do trên mà “ thà ít mà tốt” ra đời với nội dung là vấn đề cải tiến bộ may
nhà nước và chỉ rõ nguyên nhân và đủa ra giải pháp cách thức giải quyết,
những vấn đề này đã được Lênin trình bày rất rõ ràng. Đây là di huấn chính
trị quan trọng về vấn đề cải tiến bộ máy nhà nước của Lênin .
7
2.2. Nội dung của công tác cải tiến bộ máy nhà nước
2.2.1. Quan điêm của Lênin đánh giá nhà nước sau 5 năm cách mạng
tháng Mười Nga thành công.
Lênin đánh giá cao đúng tính chất, bản chất vai trò, ý nghĩa lịch sử
trọng đại nhà nước XôViết. người khẳng định: nhà nước XôViết đã tạo ra
một xã hội mới, một kỷ nguyên mới.
Người viết: “ trong hàng máy trăm năm nay, người ta đã xây dựng nên
những nhà nước theo kiểu tư sản, và đây là lần đầu tiên chúng ta tìm ra nhà
nước không phải tư sản… dẫu cho bộ máy nhà nước của chúng ta còn kém
cỏi, nhưng nó đã được sáng tạo ra, đó là một phát minh lịch sử vĩ đại nhất,
một nhà nước kiểu vô sản đã được sáng tạo ra”
Sau cách mạng tháng mười đường lối mà Đảng Bônsêvích Nga đứng
đầu là Lênin đặt ra đúng đắn, yếu tố quyết định lúc này là tổ chức, bao gồm
cả bộ máy tổ chức hoạt động thực tiễn. Tuy nhiên trải qua năm năm củng cố
nhưng không nắm chắc phương châm nên đến năm 1923 bộ máy nhà nước
không đáp ứng được yêu cầu cánh mạng mới.
Người nói: “ thế là đã năm năm, chúng ta ra sức caỉ tiến bộ máy nhà
nước của ta. Nhưng đó chỉ là một hoạt động phí công, một hoạt động qua
năm năm đã chỉ cho chung ta thấy rõ rằng hoạt động đó chỉ là vô hiệu , thậm
chí còn vô ích, hay thậm chí còn có hại là khác”1
Người nói: “ Không , bộ máy ấy, có thể nói là chúng ta chưa có, và
2.2.2. Vấn đề lựa chọn con người .
Một trong nhưng vấn đề mà lenin quan tâm trong việc cai tiến bộ máy
nhà nước đó là vấn đê lựa chọn con người , mà con người ở đây là người cán
bộ. Bởi lẽ con người là mắt xích của mọi vấn đề và vấn đề đi đến thành công
hay thất bại cũng đều do con người quyêt định .
Hãy đặt ra một giả dụ: “sau một kỳ đại hội” từ khâu tiến hành cho đến
khâu thực hiện. Nêu chúng ta có một đội thực hiện chuyên nghiệp, từng khâu
từng bước sẽ được thực hiên một cách nhanh chóng, nhưng sai lầm hay
khuyết điêm sẽ hạn chế được và kết quả sẽ thành công.
Vậy hãy đặt vấn dề này ngược lại thì chắc hắn nhưng sai lầm khuyết
điểm trong buổi đại hội dó sẽ để lại hậu quả và nguyên nhân đó lại là do đâu
đó lại là những vấn đề từ “ con người”
3
V lênin. Toàn tập. tập 45. tr442-443. NXB tiến bộ. M.1978
9
Như đã đề cập ở trên nội dung mà Lenin thể hiên ở trên là vấn đề cải
tiên bộ máy nhà nước một vấ đề mà yêu cầu cao trong việc lựa chon con
người, lựa chọn người cán bộ.
Lênin nói: “chúng ta có những yếu tố nào để xây dựng bộ máy ấy?
Chỉ có hai mà thôi. Một là : những công nhân hăng hái đáu tranh cho chủ nghĩa
xã hội. Họ có đầy đủ học thức. Họ rất muốn đem lại cho chúng ta một bộ máy
tốt hơn. Họ không thể làm được việc đó. Cho đến nay họ không được học tập
mấy, họ không có trình độ văn hóa cần thiết để làm việc đó, thế mà để làm việc
ấy, chính lại cần phải có văn hóa. Về mặt này không thể giải quyết bằng một
hành động liều lĩnh hay một cuộc xung phong băng sự táo bạo hay bằng nghị
lực, hoặc nói chung, bằng bất cứ một trong những đức tính tốt đẹp nhất của con
người. Hai là: những yếu tố kiến thức, học thức, giáo dục; nhưng nếu so với tất
quyết định, ngoại lệ, nhận ngay vào các cơ quan thuộc Bộ dân ủy thanh tra công
nông, phải có đủ những điều kiện sau đây:
Một là, họ được nhiều đảng viên cộng sản giới thiệu;
Hai là, họ qua được một kỳ sát hạch chứng nhận rằng họ hiểu biết bộ
máy nhà nước của chúng ta
Ba là, họ qua được một kỳ sát hạch chứng nhận răng họ hiểu biết lý
luận thường thức về bộ máy nhà nước của chúng ta , những nguyên lý của
khoa học quản lý , nhưng giấy tờ sổ sách ,vv;
Bốn là, họ phải phối hợp tốt công tác với những ủy viên ban kiểm tra
trung ương và với ban thư ký riêng của mình , sao cho chúng ta có thể đảm
bảo cho toàn bộ máy chạy tốt”6.
Lênin cũng chỉ ra rằng: Những người đáp ứng được những yêu cầu trên
chính là những phần tử ưu tú trong Bộ dân ủy thanh tra công nông họ là
những người công nhân tiên tiến và sau nữa là những phần tử thực sự có học
thức. Đó là những hoạt động cho cách mạng chứ không phải là những kẻ hênh
hoang, những kẻ nói xuông những tên quan liêu, xa rời quần chúng , những kẻ
xu nịnh …
Tác phẩm cũng cho chúng ta thấy được sự hoàn bị của Lenin trong sự
nhìn nhận một vấn đề ở đây là lựa chọn con người. Thấy được cách làm khoa
học từ việc đưa ra và giải quyết vấn đề và đúng như vậy “ lựa chọn cán bộ”
trong cải tiến bộ máy nhà nước của Lênin đã cho chúng sự đúng đắn trong
cách nhìn nhận vấn đề và giải quyết vấn đề khoa học. Chúng ta cũng thấy
6
V lênin. Toàn tập. tập 45. tr446- 447. Nxb Tiến bộ M.1978
11
V lênin. Toàn tập. tập45. tr444 NXB tiến bộ .M.1978
V lênin. Toàn tập. tập 45. tr 450 NXB tiến bộ. M.1978
12
Nội dung này được xem như là một khâu trung gian, nó được ví như là
sương sống của một con người. Muốn cho vấn đề đó được thông chung ta
phải có một bước trung gian chuẩn bị kỹ lưỡng, cẩn thận và công phu; và phải
có một sương sống chắc chắn mới có thể đưa vấn đề đi tới đích được.
Việc trước tiên chúng ta phải bỏ chính quyền cũ xây, xây dựng chính
quyền mới về tay nhân dân. Nhiệm vụ chính của chúng ta không chỉ là phải
chiến thắng bọn phản động trong nước mà còn phải tổ chức xây dựng và quản
lý, điều hành nền kinh tế. Trước mắt phải làm thử nội bộ đó là bộ dân ủy. Có
thể lấy đó là mẫu để tiếp tục cải tiến được bộ máy khác. Muốn cải tiến được
bộ máy đó trong hoàn cảnh nước Nga còn lặc hậu, Lênin còn nêu lên: cần
phải nghiên cứu các loại sách của tác giả trong nước đã nói về vấn đề này,
ngoài ra còn phải cử người tận tâm sang Đức hay Anh để sưu tầm tài liệu và
nghiên cứu để học tập và vận dụng. Bộ dân ủy thanh tra công nông phải cố
gắng làm việc hết khả năng và sức lực của mình, phải sáng tạo ra một cái gì
thực sự không chê chách một cái gì có thể làm cho tất cả và từng người phải
tôn trọng, không chỉ những chức vị và cấp bậc.
Lênin nhận thấy: “tôi biết đó là những điều kiện quá ư chặt chẽ, và tôi
rất công nông sẽ tuyên bố rằng đó là những điều kiện không thể nào thực
hiện được, hay tiếp nhận những điều kiện đó với một nụ cười khinh bỉ.
Nhưng tôi xin hỏi bất cứ ai trong số những người lãnh đạo hiện nay của Bôi
dân ủy thanh tra công hiện nay có lợi ích thực tiễn nào không? Tôi nghĩ rằng
câu hỏi ấy sẽ giúp người đó thấy được ý nghĩa của biện pháp trên đây. Hoặc
không cần phả mất công cải tổ - chúng ta đã cải tổ quá nhiều lần rồi – cái cơ
quan đáng thất vọng là bộ dân ủy thanh tra công nông ấy, phải thực sự định
cho mình một nhiêm vụ bằng sự nổ lực lâu dài, khó khăn, chưa từng quen,
đại. Lênin đề nghị:“Nếu bộ dân ủy thanh tra công nông tán thành kế hoạch
cải cách này thì có thể chuẩn bị bắt đầu chuẩn bị ngay và tiếp tục hành động
có hệ thống cho đến khi chuẩn bị xong, không vội vàng mà cũng không từ
chối làm lại những việc có thể là đã làm qua một lần rồi”12
V lênin. Toàn tập. tập 45. tr 444. NXB tiến bộ . M.1978
V lênin. Toàn tập. tập 45. tr 445. NXB tiến bộ. M.1978
12
V lênin. Toàn tập. tập 45. tr 445. NXB tiến bộ. M.1978
10
11
14
của Lênin trong việc tinh giản bộ máy nhà nước Xô viết: “Phải chăng sự kết
hợp linh hoạt của yếu tố chính quyền Xôviết với yếu tố đảng là một nguồn
sức mạnh phi thường trong chính sách của chúng ta”13
Lênin nin khẳng định sự hợp nhất là điều kiện đảm bảo duy nhất cho
hoạt động có kết quả. Công tác kiểm tra có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nó
phải là khâu xuyên xuốt, từ khi đề ra chủ trương cho đến khi thực hiện xong
vấn đề.
Lênin nói, không được chủ quan, thỏa mãn với các quyết định chủ
trương của mình, mà từng phút từng giây phải ngĩ đến việc kiểm tra, tính
đúng đắn của chủ trương quyết định đó. Đồng thời, theo Lê-nin, thông qua
công tác kiểm tra, thanh tra mà phát hiện, sáng tạo ra cái mới, cái tốt hơn.
Người viết :"không quên kiểm tra đi kiểm tra lại nhiều lần, mà sáng tạo ra
một cái gì thực sự không chê trách được, một cái gì có thể làm cho tất cả và
từng người phải tôn trọng" . Như vậy, trong công tác quản lý nhà nước, nội
dung thanh tra, kiểm tra phải luôn được quan tâm, đề cao và coi đây là một
mọi vết tích lãng phí mà nước Nga quân chủ và bộ máy quan liêu tư bản chủ
nghĩa của nó đã để lại đày dẫy”15.
Lênin đặt vấn đề cải tiến bộ máy nhà nước của thời kỳ đầu nước Nga
xôviết như là việc chuyển con ngựa này sang cưỡi con ngựa khác. Cụ thể là
chuyển con ngựa của người nông dân của người mu gich, con ngựa khốn khổ,
tức là từ những doanh nghiệp không thể thiếu được trong một nước nông dân
phá sản sang con ngựa mà giai cấp vô sản đương tìm kiếm và không thể tìm
kiếm cho mình tức là đại công nghiệp cơ khí điện khí hóa công trình xây
dựng vôn khốp”16.
Việc tinh giảm biên chế như Lênin nêu lên mục đích“ sẽ làm tăng rất
nhiều tất cả chất lượng của những người làm việc trong bộ dân ủy thanh tra
công nông lẫn chất lượng của toàn bộ công tác, như thế sẽ giúp cho bộ trưởng
thành dân ủy và cho những ủy viên trong ban lãnh dạo tập trung được hết
công sức của mình lại để tỏ chức công tác và nâng cao chất lượng công tác
một cách có hệ thống và liên tục, điều rất khẩn thiết đối với chính quyền công
nông đối với chế độ xô viết của chúng ta”.
Ngoài ra Lênin còn đề nghị nghiên cứu để sát nhập một số viên khoa
học lại với nhau nếu như hợp lý và cũng phải chỉ rõ tính đọc lập của các viện
này. Lúc này, vai trò của bộ trưởng các bộ càng vô cùng quan trọng và nặng
nề. Bộ trưởng phải nắm được tình hình chung, đồng thời cũng là người am
15
16
V lênin. Toàn tập .tập 45. tr 458. NXB tiến bộ. M.1978
V lênin. Toàn tập. tập 45. tr 459. NXB tiến bộ. M.1978
17
hiểu nghiệp vụ, công tác cỉ cách hành chính. Nhất là vấn đề bộ máy nhà nước
trong đó con người đóng vai trò quan trọng – những quan chức nhà nước.
sự lãnh đạo của đảng, về quản lý nhà nước, về đào tạo cán bộ, về tổ chức bộ
máy của các đảng, nhà nước khác, kể cả là nhà nước của giai cấp tư sản.
Trong điều kiện nước ta đang đổi mới nền kinh tế, cải cách hệ thống
chính trị, cải cách hành chính thì tác phẩm này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng
và luôn mang tính thời sự. Từ cách phân tích, đánh giá thực trạng, đến tất cả
những mục tiêu, nguyên tắc, giải pháp mà Lênin đưa ra đã hơn 80 năm nó vẫn
còn có giá trị to lớn trong điều kiện hiện nay ở nước ta. Nghiên cứu và vận
dụng tốt những tư tưởng của Lênin sẽ giúp chúng ta vừa có lý luận soi đường
vừa có kinh nghiệm thực tiễn để thực hiện thành công đường lối đổi mới mà
Đảng và nhà nước
19
CHƯƠNG 3 . LIÊN HỆ THỰC TIỄN TÌNH HÌNH CẢI TIẾN BỘ MÁY
NHÀ NƯỚC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC - NHÌN LẠI 5 NĂM (20012005), CÁC ƯU TIÊN (2006-2010) VÀ TẦM NHÌN 2020
3.1. Thực trạng nền hành chính nhà nước Việt Nam
3.1.1. Kết quả đạt được của cải cách hành chính trong 5 năm qua
Thực hiện chương trình tổng thể CCHC nhà nước (2001- 2005) công
cuộc cải cách hành chính đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần
thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển và ổn định kinh tế - xã hội, bảo đảm
quốc phòng, an ninh và trật tự xã hội. Cải cách hành chính đã được triển khai
đồng bộ trên 4 lĩnh vực chủ yếu: thể chế, tổ chức bộ máy, xây dựng và phát
triển đội ngũ cán bộ, công chức và cải cách tài chính công, từng bước đổi mới
tổ chức và phương thức hoạt động của bộ máy hành chính, hỗ trợ tích cực và
thúc đẩy quá trình cải cách, đổi mới toàn diện của đất nước. Có thể đánh giá
chung về kết quả của cải cách hành chính nhà nước trong 5 năm qua như sau:
3.1.1.1. Hệ thống thể chế pháp luật từng bước được đổi mới và hoàn
thiện, góp phần xây dựng thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN, bảo
Đã thực hiện điều chỉnh chức năng quản lý nhà nước giữa các cấp hành
chính cho phù hợp với tình hình thực tiễn, trên nguyên tắc mỗi việc chỉ do
một cơ quan phụ trách, khắc phục sự trùng lắp, chồng chéo về chức năng,
nhiệm vụ. Chính quyền địa phương được phân cấp nhiều hơn, nhất là trong
các lĩnh vực ngân sách, tài chính, biên chế, đầu tư, đất đai, y tế, giáo dục
v.v… Trên cơ sở điều chỉnh lại phạm vi, đối tượng quản lý của các cơ quan
hành chính nhà nước, phân biệt và tách chức năng quản lý nhà nước của các
bộ, ngành và chính quyền địa phương với quản lý sản xuất kinh doanh và
quản lý hoạt động sự nghiệp dịch vụ công, từng bước xoá bỏ chế độ chủ quản
đối với doanh nghiệp.
21
3.1.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy hành chính nhà nước từ trung ương đến địa
phương được điều chỉnh, sắp xếp tinh gọn, hợp lý hơn
Đồng thời với quá trình chuyển đổi cơ chế kinh tế, từng bước làm rõ
phạm vi và nội dung chức năng quản lý nhà nước trên các lĩnh vực, trong
những năm qua, đã tiến hành nhiều đợt sắp xếp, điều chỉnh lại tổ chức bộ máy
các cơ quan hành chính nhà nước.
Trên cơ sở quán triệt nguyên tắc tổ chức bộ đa ngành, đa lĩnh vực, cơ
cấu tổ chức Chính phủ được điều chỉnh, thu gọn. Bước vào thời kỳ đổi mới
(1986), số đầu mối các cơ quan của Chính phủ là 70 đến Đại hội IX còn 48,
vào thời điểm hiện nay còn 38 (26 bộ, cơ quan ngang bộ, 12 cơ quan thuộc
Chính phủ). Ở cấp tỉnh, số cơ quan chuyên môn từ 35 đến 40 đầu mối nay
giảm còn từ 20-25; cấp huyện từ 20 -25 nay giảm còn 10 -15 đầu mối các
phòng ban chức năng.
Cơ cấu bên trong các cơ quan của Chính phủ và chính quyền địa
phương cũng có bước điều chỉnh theo hướng phân biệt rõ các đơn vị thực hiện
chức năng quản lý nhà nước với các tổ chức sự nghiệp cung cấp dịch vụ công.
trong một số lĩnh vực chưa bám sát quá trình chuyển đổi khó khăn và phức
tạp. Sự chưa đồng bộ của hệ thống thể chế một mặt thể hiện ở chỗ một số
luật, pháp lệnh đã ban hành nhưng các nghị định và thông tư hướng dẫn triển
khai chậm được ban hành. Sự thiếu nhất quán trong hệ thống thể chế biểu
hiện rõ trong việc chậm chuẩn bị và ban hành các văn bản dưới luật, pháp
lệnh để hướng dẫn thi hành. Nhiều cơ quan nhà nước vẫn có xu hướng giữ
thuận lợi cho hoạt động quản lý của mình nhiều hơn là đáp ứng nhu cầu tạo
thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân.
Thủ tục hành chính vẫn chưa được cải cách đơn giản hoá triệt để, tính
công khai minh bạch còn thấp. Sau một thời gian có những kết quả bước đầu
trong cải cách thủ tục hành chính, thời gian gần đây vẫn còn nhiều thủ tục hành
chính không hợp lý, phức tạp, tiếp tục gây phiền hà cho dân và doanh nghiệp.
Chậm xác định rõ chức năng, nhiệm vụ quản lý hành chính nhà nước
vĩ mô của các cơ quan trong hệ thống hành chính nhà nước, nhất là ở cấp
23
Chính phủ và các bộ. Chính phủ làm gì và làm đến đâu trong cơ chế kinh tế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tương tự như vậy là các bộ và chính
quyền các cấp, đây vẫn là vấn đề còn chưa hoàn toàn được làm sáng tỏ. Mặc
dù hiện tại Chính phủ đã không còn làm một số việc giống như 20 năm trước
đây, nhưng trong thực tế những việc Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phải
quyết vẫn quá nhiều chưa xứng tầm Chính phủ. Nhìn tổng thể thì mối quan hệ
giữa nhà nước với thị trường, giữa nhà nước với doanh nghiệp, trong đó có
doanh nghiệp nhà nước vẫn chưa đủ rõ.
Tổ chức bộ máy hành chính nhà nước vẫn cồng kềnh, nhiều tầng nấc với
26 bộ, cơ quan ngang bộ và 13 cơ quan thuộc Chính phủ. Bộ máy hành chính
ở cấp Trung ương còn quá lớn, số lượng tổ chức bên trong các bộ, ngành còn
nhiều và có xu hướng phình ra. Việc thực hiện phân cấp về ngành và lĩnh vực
giữa trung ương và địa phương, giữa các cấp chính quyền địa phương còn
kinh tế - xã hội; xây dựng và ban hành thể chế, chính sách; hướng dẫn việc tổ
chức thực hiện; thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Kiên quyết thực hiện
việc chuyển giao mạnh các chức năng, nội dung công việc không thuộc chức
năng của hệ thống hành chính cho các tổ chức xã hội, tổ chức phi Chính phủ,
tổ chức sự nghiệp dịch vụ công, tổ chức doanh nghiệp, tư nhân đảm nhiệm
ngày càng nhiều hơn theo hướng đẩy mạnh xã hội hoá.
Để xây dựng và làm cho bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh cần
gắn chặt cải cách hành chính với chống tham nhũng bằng các biện pháp mạnh
mẽ và quyết liệt. Tập trung vào xoá bỏ căn bản cơ chế “xin - cho” đối với các
lĩnh vực, các cấp hành chính để loại bỏ tiêu cực, sách nhiễu, tham nhũng sinh
ra từ cơ chế “xin - cho” này. Tiếp tục xoá bỏ triệt để hơn “cơ chế chủ quản đối
với doanh nghiệp nhà nước” bằng cách cải cách cả các cơ quan hành chính,
cơ quan chủ quản và cải cách doanh nghiệp nhà nước..
Tiếp tục triển khai đồng bộ, nâng cao chất lượng cơ chế “một cửa”
theo yêu cầu công khai, minh bạch coi đó như là một bước đột phá trong cải
cách thủ tục hành chính đi vào chiều sâu để loại bỏ mạnh thủ tục hành chính
rườm rà, nhiều cửa phức tạp, nảy sinh tiêu cực, tham nhũng, cản trở các hoạt
động kinh tế - xã hội. Qua đó làm thay đổi và tạo lập được mối quan hệ mới
25