HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
----------

----------

THÂN TRỌNG TRUNG

PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI THEO HƯỚNG
BỀN VỮNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LẠNG GIANG,
TỈNH BẮC GIANG

CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
MÃ SỐ

: 60.62.01.15

Người hướng dẫn khoa học
PGS.TS. PHẠM VĂN HÙNG

HÀ NỘI – 2015


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng:
Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và
chưa từng được sử dụng hoặc công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các
thông tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày

tháng

năm 2015

Tác giả luận văn

Thân Trọng Trung

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page ii


MỤC LỤC

Lời cam đoan

i

Lời cảm ơn

ii

Mục lục

iii

Danh mục từ viết tắt

v

Danh mục bảng


5

2.1

Cơ sở lý luận về phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững

5

2.1.1

Một số khái niệm

5

2.1.2

Vai trò của phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững

9

2.1.3

Tiêu chí phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững

10

2.1.4

Nội dung nghiên cứu phát triển kinh tế trang trại tho hướng bền vững


3.1

Đặc điểm địa bàn nghiên cứu

27

3.1.1

Điều kiện tự nhiên

27

3.1.2

Điều kiện kinh tế - xã hội

29

3.2

Phương pháp nghiên cứu

37

3.2.1

Phương pháp thu thập số liệu

37

Thực trạng phát triển kinh tế trang trại của huyện lạng giang

43

4.1.1

Khái quát phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn nghiên cứu

43

4.1.2

Phát triển kinh tế trang trại qua số liệu điều tra trên địa bàn huyện
Lạng Giang

4.1.3

54

Kết quả và hiệu quả sản xuất kinh doanh của các trang trại điều tra trên địa
bàn huyện Lạng Giang

77

4.1.4

Đánh giá chung

87



4.3

Giải pháp phát triển kttt theo hướng bền vững trên địa bàn huyện lạng
giang, tỉnh Bắc Giang

96

4.3.1

Căn cứ đề xuất giải pháp

96

4.3.2

Giải pháp nhằm phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Lạng Giang
theo hướng bền vững trong thời gian tới

98

PHẦN 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

107

5.1

Kết luận

107


KTTT

: Kinh tế trang trại

NN&PTNT

: Nông nghiệp và phát triển nông thôn

SL

: Số lượng

TT

: Trang trại

UBND

: Ủy ban nhân dân

VAC

: Vườn – Ao – Chuồng

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page v




38

3.5

Số mẫu điều tra

39

4.1

Loại hình và cơ cấu các trang trại của huyện Lạng Giang 2012-2014

44

4.2

Phân loại trang trại theo quy mô diện tích giai đoạn 2012-2014

46

4.3

Số trang trại huyện Lạng Giang theo quy mô vốn đầu tư giai đoạn
2012-2014

48

4.4


4.9

Tình hình đất đai của các trang trại được điều tra

57

4.10

Khó khăn trong tiếp cận chính sách đất đai của chủ trang trại

59

4.11

Nguồn vốn vay làm kinh tế trang trại

60

4.12

Tình hình vốn vay bình quân một trang trại năm 2014

61

4.13

Khó khăn khi vay vốn của ngân hàng của trang trại

62



4.18

Tên bảng

Trang

Nguồn thu mua thuốc bảo vệ thực vật và phân bón cho cây trồng của
trang trại

66

4.19

Khó khăn trong áp dụng khoa học kĩ thuật của trang trại

67

4.20

Cơ sở vật chất của các trang trại được điều tra năm 2014

68

4.21

Số trang trại được điều tra theo tình hình đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng

70


76

4.27

Kết quả sản xuất kinh doanh của trang trại điều tra năm 2014

78

4.28

Chi phí cho chăn nuôi của các trang trại điều tra

81

4.29

Lao động của các trang trại điều tra năm 2014

83

4.30

Hiệu quả sản xuất kinh doanh của các trang trại năm 2014

86

4.31

Các rủi ro mà trang trại gặp phải



4.5 Ý kiến của chủ trang trại về thị trường tiêu thụ sản phẩm của trang trại

95

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page viii


PHẦN 1
MỞ ĐẦU
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước, kinh tế hộ nông dân đã
phát huy tác dụng to lớn, tạo sức mạnh mới trong sự nghiệp phát triển nông nghiệp
và kinh tế nông thôn. Trên nền tảng kinh tế tự chủ của hộ nông dân đã hình thành
các trang trại được đầu tư vốn, lao động với trình độ công nghệ và quản lý cao hơn,
nhằm mở rộng quy mô sản xuất hàng hoá và nâng cao năng suất, hiệu quả và sức
cạnh tranh trong cơ chế thị trường. Hiện nay, hình thức kinh tế trang trại đang tăng
nhanh về số lượng với nhiều thành phần kinh tế tham gia, nhưng chủ yếu vẫn là
trang trại hộ gia đình nông dân và một tỷ lệ đáng kể của gia đình cán bộ, công nhân,
viên chức, bộ đội, công an đã nghỉ hưu. Sự phát triển của kinh tế trang trại đã góp
phần khai thác thêm nguồn vốn trong dân, mở mang thêm diện tích đất trống, đồi
núi trọc, đất hoang hoá, nhất là ở các vùng trung du, miền núi và ven biển; tạo thêm
việc làm cho lao động nông thôn, góp phần xoá đói giảm nghèo; tăng thêm nông
sản hàng hoá. Một số trang trại đã góp phần sản xuất và cung ứng giống tốt, làm
dịch vụ, kỹ thuật tiêu thụ sản phẩm cho nông dân trong vùng.
Với những lợi ích không thể phủ nhận, kinh tế trang trại đang chứng tỏ sức
hấp dẫn và tiềm lực đầy mạnh mẽ của mình trong lĩnh vực kinh tế nông nghiệp. Tuy
nhiên, để theo được đến cùng thì kinh tế trang trại không phải là câu chuyên đơn

triển kinh tế trang trại tại huyện Lạng Giang vẫn còn mang tính chất tự phát, tỷ lệ
lớn trang trại chưa được giao đất, thuê đất ổn định, lâu dài, nên chủ trang trại chưa
thực sự yên tâm đầu tư sản xuất. Hầu hết các địa phương có trang trại phát triển
chưa làm tốt công tác quy hoạch sản xuất, thuỷ lợi, giao thông, điện, nước sinh hoạt,
thông tin liên lạc; thị trường còn kém phát triển. Phần lớn chủ trang trại còn thiếu
hiểu biết về thị trường, khoa học kỹ thuật và quản lý, thiếu vốn sản xuất để phát
triển lâu dài, thường lúng túng và chịu thua thiệt khi giá nông sản xuống thấp, tiêu
thụ sản phẩm gặp khó khăn.
Để góp phần làm rõ vấn đề trên tôi lựa chọn đề tài “Phát triển kinh tế trang
trại theo hướng bền vững trên địa bàn huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang”
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu chung
Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững của
huyện Lạng Giang, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế trang trại theo
hướng bền vững trên địa bàn nghiên cứu trong thời gian tới.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 2


1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế trang
trại theo hướng bền vững;
- Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững của
huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang những năm qua;
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế trang trại theo hướng
bền vững trên địa bàn huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang;
- Đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững trên
địa bàn huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang những năm tới.

1.3.2.3 Phạm vi về nội dung
- Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về phát triển
kinh tế trang trại theo hướng bền vững trên địa bàn huyện, trong đó chú trọng
nghiên cứu các vấn đề liên quan đến phát triển kinh tế trang trại tại các trang trại
chăn nuôi và trang trại VAC… Những thuận lợi, khó khăn, cơ hội và thách thức
trong quá trình sản xuất và phát triển kinh tế trang trại, giải pháp chủ yếu nhằm thúc
đẩy và phát triển kinh tế trang trại tại huyện Lạng Giang theo hướng bền vững

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 4


PHẦN II
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
2.1 Cơ sở lý luận về phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững
2.1.1 Một số khái niệm
2.1.1.1 Kinh tế trang trại và phát triển kinh tế trang trại
Kinh tế trang trại là hình thức tổ chức sản xuất hàng hóa trong nông nghiệp,
nông thôn, chủ yếu dựa vào hộ gia đình, nhằm mở rộng quy mô và nâng cao hiệu
quả sản xuất trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, trồng rừng
gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ nông, lâm, thủy sản. Kinh tế trang trại là khái
niệm rộng hơn là tổng thể các yếu tố bao gồm cả kinh tế, xã hội, môi trường. Như
vậy, nói đến trang trại là nói đến chủ thể của các yếu tố đó. Còn nói đến kinh tế
trang trại chủ yếu là đề cập đến yếu tố kinh tế của trang trại và cũng là vấn đề mấu
chốt của các đơn vị kinh tế (Chính phủ, 2000).
Kinh tế trang trại (hay kinh tế nông trại, lâm trại, ngư trại...) là một hình thức
tổ chức kinh tế cơ sở của nền sản xuất xã hội, bao gồm một số người lao động nhất
định, được chủ trang trại tổ chức trang bị những tư liệu sản xuất nhất định để tiến
hành sản xuất kinh doanh phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế thị trường và được

kinh tế khác nhau ở nông thôn, có sức đầu tư lớn, có năng lực quản lý trực tiếp quá
trình sản xuất kinh doanh, có phương pháp tạo ra sức sinh lời cao hơn bình thường
trên đồng vốn bỏ ra; có trình độ đưa những thành tựu khoa học công nghệ mới kết
tinh trong hàng hoá tạo ra sức cạnh tranh cao hơn trên thị trường xã hội, mang lại
hiệu quả kinh tế - xã hội cao.
Phát triển kinh tế trang trại là quá trình nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh
của các trang trại như lợi nhuận, tỷ suất lợi nhuận, mức tích lũy hàng năm của trang
trại, mức sống và thu nhập của các thành viên trang trại, tạo ra càng nhiều việc làm
cho xã hôi. Giải quyêt hài hòa các lợi ích, thực hiện nghĩa vụ thuế đối với Nhà
nước, bảo đảm lợi ích của chủ trang trại, của người lao động, của cộng đồng, chú
trọng đến bảo vệ môi sinh trường, phong phú tập quán truyền thống tăng việc làm
và các vấn đề kinh tế xã hội khác trong nông thôn. Phát triển kinh tế trang trại
không chỉ tăng về số lượng mà còn tăng về cả chất lượng của trang trại, bảo đảm sự
phát triển kinh tế theo hương chuyên môn hóa, ở đó diễn ra sự phân công lao động
mạnh mẽ, mang tính hiệu quả kinh tế cao, cũng như bảo đảm việc khai thác và sử
dụng nguồn lực tài nguyên một cách hợp lý và có hiệu quả. Phát triển kinh tế trang
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 6


trại là phát triển hợp lý, tiên tiến và hiện đại.
Mục đích sản xuất của trang trại là sản xuất hàng hóa. Do vậy thị trường là yếu
tố quyết đình đối với sự phát triển của trang trại, trong đó đặc biêt là thị trường đấu
ra cho sản phẩm. Nếu sản phẩm làm ra không bán dược sẽ bị ứ đọng, không thể
quay vòng sản xuất và dẫn đến thua lỗ và ngược lại. Hoạt động chế biến nông sản,
góp phần bảo quản, nâng cao chất lượng và giá trị của sản phẩm. Điều này không
những làm tăng giá bán, tăng doanh thu mà còn làm tăng khả năng cạnh tranh của
sản phẩm. Mục tiêu hướng tới của trang trại đó chính là doanh thu, chính vì vậy, bất
cứ hoạt động nào tạo ra sản phẩm có thể tiêu thụ được đều tạo ra doanh thu. Sản

Để đáp ứng yêu cầu này khi xây dựng các chính sách phát triển kinh tế trang
trại chúng ta cần phải quan tâm đến việc gắn phát triển với vấn đề giải quyết đói
nghèo, sử dụng đất đai hiệu quả, bảo vệ và phát triển vốn rừng, chống sa mạc hoá,
phát triển bền vững nông nghiệp - nông thôn, duy trì và phát triển sự đa dạng sinh
học… Như vậy để phát triển kinh tế trang trại một cách bền vững không chỉ dừng
lại ở việc phát triển về mặt kinh tế mà chúng ta cần giải quyết một cách cân đối các
vấn đề về môi trường và phát triển cùng một lúc. Có thể hiểu phát triển kinh tế trang
trại theo hướng bền vững đó là việc phát triển kinh tế phải đảm bảo được hiệu quả
về mặt kinh tế, xã hội, môi trường cụ thể như sau :
* Hiệu quả kinh tế: Yếu tố kinh tế đóng vai trò quan trọng trong phát triển
bền vững. Nó thúc đẩy sự phát triển của cả hệ thống kinh tế, tạo cơ hội tiếp xúc với
những nguồn tài nguyên một cách thuận lợi và quyền sử dụng những nguồn tài
nguyên thiên nhiên được chia sẻ một cách bình đẳng. Yếu tố được chú trọng ở đây
phải là tạo ra sự thịnh vượng chung cho tất cả mọi người, không chỉ tập trung mang
lại lợi nhuận cho một số ít, trong một giới hạn cho phép của hệ sinh thái cũng như
không xâm phạm những quyền cơ bản của con người. Hiệu quả kinh tế phản ánh
mối tương quan giữa kết quả hữu ích về mặt kinh tế và chi phí bỏ ra. Nó đánh giá
chủ yếu về mặt kinh tế và hoạt động sản xuất (Lê Trọng, 2000a).
* Hiệu quả xã hội: Là mối tương quan so sánh giữa kết quả của các lợi ích về
xã hội và tổng chi phí xã hội. Kết quả của các lợi ích xã hội như cải thiện điều kiện
làm việc, điều kiện sống, tăng việc làm, giải quyết thỏa đáng giữa các lợi ích xã hội.
Khía cạnh xã hội của phát triển bền vững cần chú trọng vào sự phát triển sự công
bằng và xã hội luôn cần tạo điều kiện thuận lợi cho lĩnh vực phát triển con người và
cố gắng cho tất cả mọi người cơ hội phát triển tiềm năng bản thân và có điều kiện
sống chấp nhận được (Lê Trọng, 2000a).
* Hiệu quả về môi trường: Khía cạnh môi trường trong phát triển bền vững đòi
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 8


nghiệp, đặc biệt là công nghiệp chế biến và dịch vụ phát triển ở nông thôn (Nguyễn
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 9


Văn Hùng, 2002; Nhật Minh, 2000). Thực tế cho thấy việc phát triển trang trại ở
những nơi có điều kiện thuận lợi bao giờ cũng đi liền với việc khai thác, sử dụng
một cách đầy đủ và hiệu quả các nguồn lực trong nông nghiệp, nông thôn. Vì vậy,
phát triển kinh tế trang trại góp phần tích cực thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển
của nông nghiệp và kinh tế nông thôn (UBND tỉnh Bắc Giang 2014).
Về mặt xã hội: Phát triển trang trại góp phần quan trọng làm tăng số hộ giầu
trong nông thôn, tạo thêm việc làm và tăng thêm thu nhập cho một bộ phận dân cư
nông thôn. Điều này có ý nghĩa rất to lớn trong vấn đề giải quyết việc làm cho
người lao động nông nghiệp và xoá đói giảm nghèo ở nông thôn, một trong những
vấn đề bức xúc của nông nghiệp, nông thôn nước ta hiện nay. Mặt khác, phát triển
trang trại còn thúc đẩy phát triển kết cấu hạ tầng trong nông thôn và tạo ra thế hệ
nông dân kiểu mới mà chủ trang trại là đại diện tiêu biểu với đặc điểm là: Có kiến
thức, có ý trí quyết tâm cao, có tính hợp tác cao, có khả năng tổ chức quản lý sản
xuất nông nghiệp, là tấm gương để các hộ nông dân noi theo (Phạm Văn Hùng
(2000); Lê Hữu Quế (2002); Nguyễn Phượng Vỹ (2002).
Về mặt môi trường: Kinh tế trang trại càng phát triển thì những diện tích đất
trống, đồi núi trọc, diện tích đất còn hoang hóa ngày càng co hẹp lại và được đưa vào
sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp. Điều đó có nghĩa là việc trồng rừng, bảo vệ rừng,
phủ xanh đất trống đồi núi trọc, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất luôn tăng lên cùng
với sự phát triển của trang trại. Như vậy, phát triển trang trại góp phần tích cực vào
việc cải tạo, bảo vệ môi trường sinh thái của trái đất (Nguyễn Phượng Vỹ, 2001).
2.1.3 Tiêu chí phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững
Để nhận dạng hay nói cách khác là xác định một đơn vị sản xuất cơ sở trong
nông nghiệp có phải là một trang trại hay không cần phải có tiêu chí xác định. Tiêu

- 2,1 ha đối với các tỉnh còn lại.
b, Gía trị sản lượng hàng hóa đạt 700 triệu đồng/năm.
* Đối với trang trại chăn nuôi phải đạt giá trị sản lượng hàng hóa từ 1.000
triệu đồng/năm trở lên.
* Đối với cơ sở sản xuất lâm nghiệp phải có diện tích tối thiểu 31 ha và giá trị
sản lượng hàng hóa bình quân đạt 500 triệu đồng/năm trở lên.
Theo tiêu chí mới của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn là để hướng
trang trại đến sự phát triển bền vững, lấy hiệu quả làm thước đo hàng đầu, phù hợp
với quá trình phát triển của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.
Như vậy theo tiêu chí của Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn thì mới
đưa ra được các tiêu chí để xác định kinh tế trang trại về mặt kinh tế nhưng để phát
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 11


triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững thì phải đảm bảo ở cả 3 mặt là kinh tế,
xã hội, môi trường tức là mở rộng qui mô với cơ cấu hợp lý, không ngừng nâng cao
năng suất chất lượng và thực hiện hài hoà 3 mục tiêu: kinh tế, xã hội, môi trường.
2.1.4 Nội dung nghiên cứu phát triển kinh tế trang trại tho hướng bền vững
2.1.4.1 Khái quát quá trình phát triển kinh tế trang trại
Để nghiên cứu khái quát quá trình phát triển kinh tế trang trại tôi tiến hành
nghiên cứu các vấn đề sau: tổng số trang trại, số trang trại theo loại hình, số trang
trại theo nguồn vốn
2.1.4.2 Các nguồn lực phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững
a, Nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế trang trại
Đất đai là tư liệu quan trọng cho sản xuất nông nghiệp nói chung và phát
triển kinh tế trang trại nói riêng. Qúa trình CNH – ĐTH đã làm giảm diện tích nông
nghiệp, nhất là các khu đất thuận lợi cho giao thông, điện. Nguồn lực đất đai để
phát triển kinh tế trang trại của các hộ được huy động từ nhiều nguồn khác nhau.

thải, số lượng và chất lượng chuồng trại, đầu tư rào quây khu chăn nuôi, dịch vụ về
phục vụ chăn nuôi, khoa học kỹ thuật, hệ thống thủy lợi...
e, Quản lý chất lượng hoạt động của các trang trại
Hiện nay các trang trại đang phát triển mạnh, việc đầu tư mở rộng sản xuất của
các hộ mang tính dàn trải, ở nhiều nơi trang trại phát triển tự phát, bên cạnh đó, chất
lượng sản phẩm chưa được kiểm soát dẫn tới tình trạng tiêu thụ không ổn định. Quản
lý chất lượng hoạt động của các trang trại giúp cho việc đầu tư mở rộng sản xuất có
hiệu quả, chất lượng sản phẩm được ổn định. Nghiên cứu quản lý chất lượng hoạt động
của trang trại theo hướng bền vững chính là nghiên cứu số trang trại được cấp giấy
chứng nhận trang trại, khó khăn trong việc cấp giấy chứng nhận trang trại kiểm soát
chất lượng sản phẩm của trang trại…(Nguyễn Đình Hương, 2000).
f, Tiêu thụ sản phẩm của trang trại
Tiêu thụ sản phẩm là yếu tố quyết định kết quả sản xuất kinh doanh của trang
trại, số lượng sản phẩm tiêu thụ càng nhiều, thị trường tiêu thụ rộng, khả năng thanh
toán nhanh gọn chứng tỏ chất lượng kinh doanh của trang trại rất tốt. Nghiên cứu
tình hinh tiêu thụ sản phẩm của các trang trại theo hướng bền vững chính là nghiên
cứu về dạng sản phẩm tiêu thụ, thị trường tiêu thụ, đối tượng thu mua, hình thức
tiêu thụ, phương thức thanh toán……(Nguyễn Đình Hương, 2000).
2.1.4.3 Kết quả, hiệu quả phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững
Kết quả thực hiện phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững chính là
việc đi tìm hiểu về chi phí trong sản xuất kinh doanh trung bình của 1 trang trại như
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 13


chi phí cho trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản… tìm hiểu doanh doanh từ đó tính ra lợi
nhuận của 1 trang trại theo lợi nhuận của trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản…
Hiệu quả phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững thể hiện qua: hiệu
quả kinh tế, hiệu quả môi trường, hiệu quả xã hội.


phát triển kinh tế trang trại thì bình quân trên đầu người lại ít, mà vùng núi và trung
du lại nhiều. Để cải tạo và tạo vùng nguyên liệu rộng lớn là rất khó khăn, thậm chí
là không thể (Vũ Đình Thắng, 2006).
b, Lao động
Lượng lao động nông thôn nước ta dồi dào, tính cần cù chịu khó, tính tập thể
tốt. Bên cạnh đó trình độ lao động thấp, tác phong công nghiệp hầu như không có,
dẫn tới kỷ luật trong lao động kém làm ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả lao
động. Lực lượng lao động không tập trung mà phân bố rải rác khắp nơi, nên việc
quy tụ lại một chỗ lại nhiều vấn đề như chỗ ăn, ở, quản lý con người vô cùng khó
khăn, điều này cũng là nhân tố tăng các chi phí đầu vào ảnh hưởng lớn tới việc tăng
giá thành sản phẩm. Vì vậy, muốn phát triển được kinh tế trang trại theo hướng bền
vững cần nghiên cứu rõ nguồn lao động ở địa phương để có kế hoạch và giải pháp
hợp lý (Vũ Đình Thắng, 2006).
c, Cơ sở hạ tầng
Cơ sở hạ tầng kỹ thuật bao gồm: hệ thống đường giao thông, thủy lợi, điện,
thông tin liên lạc… Đây là các yếu tố gián tiếp góp phần thực hiện giải pháp phát
triển kinh tế trang trại theo hứng bên vững. Chính vì thế, nghiên cứu phát triển kinh
tế trang trại cần nghiên cứu đến sự phát triển của cơ sở hạ tầng của địa phương (Lê
Trọng, 2000b).
d, Cơ chế, chính sách hỗ trợ vốn
Vốn là nguồn lực cơ bản thúc đẩy sự phát triển kinh tế quốc gia, địa phương
thông qua các hoạt động đầu tư. Nguồn vốn của nhà nước đóng vai trò quan trọng
trong tất cả hoạt động thực hiện chính sách, nó ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện
các chính sách. Tuy nhiên việc phân bổ nguồn vốn này cần được tính toán, lên kế
hoạch nhằm tránh tình trạng lãng phí, kém hiệu quả. Việc nghiên cứu các giải pháp
phát triển sản xuất nông sản hàng hóa cần nghiên cứu đến nguồn kinh phí hỗ trợ
ngân sách, vì đây là yếu tố quyết định đến hiệu quả thực hiện các giải pháp phát
triển sản xuất kinh tế trang trại.
Hiện nay Đảng và Nhà nước đang huy động các nguồn vốn đầu tư cho phát

và đặc điểm tôn giáo mà khách hàng đang tuân thủ. Ví dụ, thịt lợn là thứ mà những
người theo đạo Hồi kiêng, cũng như những người theo đạo Hin Đu không dùng thịt
bò là thực phẩm trong bữa ăn của mình. Tóm lại thị trường tiêu thụ sản phẩm là rất
quan trọng, nó là vấn đề sống còn của sự phát triển kinh tế trang trại. Đối với hàng
hoá, sản phẩm nông nghiệp thì thị trường tiêu thụ sản phẩm là vô cùng lớn. Tất cả
các thành phần kinh tế đều phải sử dụng sản phẩm của nông nghiệp. Mà hiện nay
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế

Page 16