1
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

PHẠM VĂN HÒA

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI
THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ
NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN LẬPTHẠCH, TỈNH VĨNH PHÚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Thái Nguyên - 2013


i

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

PHẠM VĂN HÒA

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI
THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ
NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN LẬPTHẠCH, TỈNH VĨNH PHÚC
Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Mã số ngành: 60.85.01.03

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

điều kiện cho tôi thực hiện đề tài.
Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo Huyện ủy, UBND huyện Lập Thạch,
Phòng Tài nguyên và Môi trường, Ban Quản lý dự án, Bồi thường giải phóng mặt
bằng và phát triển quỹ đất huyện Lập Thạch, UBND các xã: Đồng Ích, Tiên Lữ,
Đình Chu và Văn Quán huyện Lập Thạch đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong thời
gian nghiên cứu thực hiện đề tài trên địa bàn.
Tôi xin cảm ơn sự góp ý chân thành của các cán bộ, đồng nghiệp đã giúp đỡ
tôi trong quá trình thực hiện đề tài.
Cuối cùng tôi xin cảm ơn gia đình, bố mẹ, anh chị em và vợ con tôi đã động
viên, tạo điều kiện về vật chất cũng như tinh thần trong suốt quá trình tôi thực hiện
đề tài này.
Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn!

Tác giả luận văn

Phạm Văn Hòa


iii

MỤC LỤC

Lời cam đoan ............................................................................................................................. i
Lời cảm ơn.................................................................................................................................ii
Mục lục......................................................................................................................................iii
Danh mục các từ viết tắt .......................................................................................................vii
Danh mục các bảng...............................................................................................................viii
MỞ ĐẦU ................................................................................................................................... 1
1.1 Tính cấp thiết của đề tài .....................................................................................1
1.2 Mục đích và yêu cầu nghiên cứu ........................................................................3

1.4.1 Thời kỳ trước khi có Luật Đất đai năm 1987.................................................18
1.4.2 Thời kỳ từ năm 1988 đến năm 1993 ..............................................................19
1.4.3 Thời kỳ từ năm 1993 đến năm 2003 ..............................................................20
1.4.4 Thời kỳ từ khi có Luật Đất đai năm 2003 đến nay.........................................23
1.5 Chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa
bàn tỉnh Vĩnh Phúc qua các thời kỳ........................................................................25
1.5.1 Thời kỳ trước khi tái lập Tỉnh (1997) ............................................................25
1.5.2 Thời kỳ từ năm 1997 đến năm 2004 ..............................................................25
1.5.3 Thời kỳ từ năm năm 2004 đến nay ................................................................26
1.6 Nhận xét, đánh giá ...........................................................................................27
Chương 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ........28
2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ....................................................................28
2.1.1 Đối tượng nghiên cứu ...................................................................................28
2.1.2 Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................28
2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu ....................................................................28
2.2.1 Thời gian nghiên cứu:....................................................................................28
2.2.2. Địa điểm nghiên cứu: ...................................................................................28
2.3 Nội dung nghiên cứu........................................................................................29
2.4 Phương pháp nghiên cứu..................................................................................29
Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN............................................31
3.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Lập Thạch................................31
3.1.1 Điều kiện tự nhiên.........................................................................................31
3.1.1.1 Vị trí địa lý.................................................................................................31


v

3.1.1.2 Đặc điểm địa hình ......................................................................................31
3.1.1.3 Đặc điểm địa chất khoáng sản ....................................................................32
3.1.1.4 Đặc điểm khí hậu .......................................................................................32

dự án nghiên cứu ...................................................................................................46
3.3.3.1 Đối tượng và điều kiện được bồi thường về đất..........................................46
3.3.3.2 Giá đất tính bồi thường, hỗ trợ ...................................................................58
3.3.3.3 Giá bồi thường về tài sản............................................................................62
3.3.3.4 Chính sách hỗ trợ và tái định cư .................................................................68
3.3.4 Đánh giá chung việc thực hiện các chính sách bồi thường, hỗ trợ, TĐC tại 2
dự án nghiên cứu trên địa bàn huyện Lập Thạch. ...................................................75
3.3.4.1 Về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư .............................................76
3.3.4.2 Về tổ chức thực hiện ..................................................................................77
3.4 Tác động của việc thực hiện các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho
người có đất bị thu hồi trên địa bàn huyện Lập Thạch............................................78
3.4.1 Tác động về kinh tế.......................................................................................78
3.4.2 Tác động tới đời sống và việc làm.................................................................79
3.5 Đề xuất một số giải pháp góp phần hoàn thiện chính sách bồi thường, hỗ trợ,
TĐC khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Lập Thạch................................80
3.5.1 Hoàn thiện chính sách, pháp luật và các quy định của địa phương.................80
3.5.2 Hoàn thiện trình tự thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất và phê duyệt
phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ..............................................................82
3.5.3 Tăng cường năng lực tổ chức thực hiện và giám sát việc thực hiện các chính
sách, quy định của pháp luật ..................................................................................83
3.5.4 Xây dựng, triển khai các chương trình, dự án giải quyết các tác động tiêu cực
của việc thu hồi đất đối với người có đất bị thu hồi................................................83
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .............................................................................................86
1 Kết luận ..............................................................................................................86
2 Kiến nghị ............................................................................................................87
TÀI LIỆU THAM KHẢO....................................................................................................89


vii


5

Tái định cư

TĐC

6

Ủy ban nhân dân

GPMB

UBND


viii

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1. Cơ cấu các loại đất theo hiện trạng sử dụng đất năm 2012..................................34
Bảng 3.2. Kết quả bồi thường, GPMB Dự án Đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai ...............54
Bảng 3.3. Kết quả bồi thường, GPMB Dự án Đường dây 500KV Sơn La - Hiệp Hòa......56
Bảng 3.4. Tổng hợp kết quả xác định đối tượng được bồi thường và không được bồi
thường về đất tại 2 dự án ........................................................................................57
Bảng 3.5 . Ý kiến của người có đất bị thu hồi trong việc xác định đối tượng và điều kiện
được bồi thường......................................................................................................57
Bảng 3.6. Tổng hợp đơn giá bồi thường về đất tại 2 dự án ...................................................60
Bảng 3.7. So sánh mức độ chênh lệch giữa giá bồi thường của 2 dự án và giá thị trường tại
thời điểm thu hồi đất...............................................................................................60
Bảng 3.8. Ý kiến của người bị thu hồi đất về giá đất tính bồi thường tại 2 dự án...............61
Bảng 3.9. Tổng hợp đơn giá bồi thường tài sản là cây cối, hoa màu tại 2 dự án ................66

dụng vào các mục đích khác Luật Đất đai đã quy định những nguyên tắc cơ bản về
bồi thường, hỗ trợ cho người có đất bị thu hồi. Chính phủ đã ban hành nhiều văn
bản hướng dẫn thi hành liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư như Nghị định
số 181/2004/NĐ-CP về hướng dẫn thi hành Luật đất đai; Nghị định số
197/2004/NĐ-CP về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;
Nghị định số 188/2004/NĐ-CP về phương pháp xác định giá đất và khung giá đất,
tiếp cận theo hướng sát giá thị trường; Bộ Tài chính có Thông tư số 116/2004/TTBTC ngày 07/12/2004 hướng dẫn thực hiện Nghị định số 197/2004/NĐ-CP. Tiếp
theo đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 quy


2

định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và
tái định cư; Bộ Tài nguyên & Môi trường có Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT
ngày 01/10/2009 quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ
tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất.
Tuy vậy, do nhiều yếu tố khác nhau như lịch sử để lại, chính sách đất đai có
nhiều thay đổi, điều kiện kinh tế, xã hội giữa các vùng miền không đồng nhất nên việc
thực hiện thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo các văn bản trên đây đang gặp
nhiều vướng mắc như điều kiện bồi thường, đơn giá bồi thường về đất ở, nhà ở, tài sản
trên đất, về tái định cư và điều kiện sinh sống của người dân phải di dời ... ở nhiều nơi
công tác này đã gặp sự phản ứng của người dân, thậm chí có nơi trở thành vấn đề xã
hội bức xúc. Từ thực tế cho thấy, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hiện nay
của Nhà nước đối với người bị thu hồi đất tại một số nơi chưa đáp ứng được nguyện
vọng và nhu cầu được ổn định đời sống, sản xuất sau khi phải thu hồi đất.
Vĩnh Phúc cũng là một trong những tỉnh đã và đang phải đối mặt với những
thách thức nói trên, do trong 10 năm qua Tỉnh đã chuyển khoảng 15.250 ha đất
nông nghiệp và gần 500 ha đất ở của người dân vào các mục đích xây dựng kết cấu
hạ tầng kinh tế, các khu công nghiệp, khu du lịch và thương mại.
Để thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng, Tỉnh đã thực hiện các chính

một số dự án trên địa bàn huyện LậpThạch, tỉnh Vĩnh Phúc”.
1.2 Mục đích và yêu cầu nghiên cứu
1.2.1 Mục đích nghiên cứu
Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà
nước thu hồi đất để thực hiện một số dự án trên địa bàn huyện Lập Thạch, cụ thể ở
hai dự án: Dự án Đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai và Dự án Đường dây 500KV
Sơn La - Hiệp Hoà, đoạn qua địa bàn huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc.
Đề xuất một số giải pháp để bổ sung, hoàn thiện chính sách bồi thường, hỗ
trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp của tổ
chức, hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi, góp phần thực hiện nghiêm các quy
định của pháp luật, hạn chế tranh chấp, khiếu kiện về đất đai trong việc bồi thường
giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để xây dựng các công trình, dự án
trên địa bàn huyện Lập Thạch.


4

1.2.2 Yêu cầu nghiên cứu
- Nghiên cứu, hệ thống hoá các văn bản pháp lý liên quan từ trước đến nay
về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nhằm nắm vững các chính sách của Nhà
nước trong công tác thu hồi đất xây dựng các dự án trên địa bàn;
- Các nghiên cứu, số liệu đưa ra phải chính xác, khoa học và khách quan;
- Tập hợp các tài liệu thứ cấp về thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư ở huyện Lập Thạch, phản ánh được chính xác việc thực hiện bồi thường, hỗ
trợ, tái định cư tại địa bàn nghiên cứu;
- Đánh giá một cách khách quan và đưa ra được các biện pháp hợp lý được
người dân đồng tình trên cơ sở đầy đủ khoa học và thực tiễn.


5



6

theo từng giai đoạn (1993, 1998, 2001, 2003). Theo đó, chính sách bồi thường, hỗ
trợ, TĐC cũng từng bước được hoàn thiện, sửa đổi cho phù hợp với yêu cầu thực tế
triển khai. Với những đổi mới về pháp luật đất đai, thời gian qua công tác bồi
thường, hỗ trợ, TĐC đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, cơ bản đáp ứng được
nhu cầu về mặt bằng, bảo đảm tiến độ cho việc triển khai các dự án đầu tư.
Tuy nhiên, bên cạnh đó, do tính chưa ổn định, chưa thống nhất của pháp luật
đất đai với các pháp luật khác trong hệ thống pháp luật Việt Nam (Ngoài Luật Đất
đai còn có trên 20 Luật và nhiều văn bản của Chính phủ có nội dung điều chỉnh liên
quan đến đất đai), các văn bản này được ban hành ở những thời điểm khác nhau, cơ
quan chủ trì xây dựng khác nhau nên đã dẫn đến sự chồng chéo, có nhiều điểm chưa
thống nhất (hiện nay còn một số điểm mẫu thuẫn giữa Luật Đất đai với Luật Dân
sự, Luật Doanh nghiệp, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo), làm cho các cơ quan quản lý
khó khăn, lúng túng trong việc áp dụng pháp luật và gây khó khăn cho việc thực
hiện pháp luật của người dân và doanh nghiệp. Một số quy định phải sửa đổi, bổ
sung nhiều lần trong thời gian ngắn khi chưa kịp tổng kết, đánh giá đầy đủ thực
tiễn trước khi ban hành dẫn đến tình trạng thiếu ổn định, tính khả thi thấp và là
nguyên nhân gây ra so bì, khiếu kiện. Một số quy định chưa phù hợp với thực tiễn
và một số vấn đề phát sinh chưa được quy định cụ thể đã gây khó khăn trong việc
quản lý và sử dụng đất đai nói chung và công tác bồi thường, hỗ trợ, TĐC nói riêng
[7]. Thực tiễn triển khai cho thấy việc ban hành các văn bản quy phạm về quản lý,
sử dụng đất đai có ảnh hưởng rất lớn đến công tác bồi thường, hỗ trợ, TĐC.
Bên cạnh ban hành các văn bản quy phạm về quản lý, sử dụng đất đai, việc tổ
chức thực hiện các văn bản đó cũng có vai trò rất quan trọng. Một số địa phương
thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành; chưa làm tốt công tác tuyên
truyền, vận động, giải thích cho nhân dân hiểu rõ quy định của pháp luật hoặc né
tránh, thiếu cương quyết, không giải quyết dứt điểm, làm cho việc giải phóng mặt

thu hồi đất của người đang sử dụng;
- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong những nhân tố ảnh hưởng tới
giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất; từ đó tác động tới giá đất tính bồi thường.
* Đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Theo quy định của Luật Đất đai, người sử dụng đất phải đăng ký quyền sử
dụng đất với cơ quan nhà nước có thẩm quyền và được cấp giấy chứng nhận quyền sử


8

dụng đất. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là chứng thư pháp lý cao nhất khẳng
định quyền sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đối với thửa đất (lô đất)
đang sử dụng, làm căn cứ cho việc thực hiện các quyền của người sử dụng đất và giải
quyết các tranh chấp liên quan tới quyền sử dụng đất. Trong công tác bồi thường
GPMB, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là căn cứ để xác định đối tượng được bồi
thường, loại đất, diện tích đất tính bồi thường. Hiện nay, công tác đăng ký đất đai ở
nước ta vẫn còn yếu kém, đặc biệt là đăng ký biến động về sử dụng đất; việc cấp giấy
chứng nhận quyền sử dụng đất tiến độ chậm, gây khó khăn cho công tác bồi thường
GPMB. Làm tốt công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì
công tác bồi thường GPMB sẽ thuận lợi, tiến độ giải phóng mặt bằng sẽ nhanh hơn.
1.1.2.2 Yếu tố giá đất và định giá đất.
Một trong những nguyên nhân làm chậm tiến độ thực hiện công tác bồi thường
GPMB hiện nay đó là giá bồi thường cho người có đất bị thu hồi.
Giá đất là số tiền tính trên một đơn vị diện tích đất do Nhà nước quy định hoặc
được hình thành trong giao dịch về quyền sử dụng đất [27]. Theo quy định của pháp
luật đất đai hiện hành thì giá đất được hình thành trong các trường hợp sau đây:
- Do UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là UBND
cấp tỉnh) quy định (căn cứ vào nguyên tắc, phương pháp xác định giá đất và và khung
giá đất do Chính phủ quy định) và được công bố công khai vào ngày 01 tháng 01 hàng năm;
- Do đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu dự án có sử dụng đất;

quan trọng trong việc đẩy nhanh tiến độ GPMB để triển khai dự án.
1.1.2.3 Thị trường bất động sản.
Thị trường bất động sản tác động vào công tác bồi thường GPMB trên một
số nội dung chủ yếu sau:
- Thị trường bất động sản là nơi giải quyết quan hệ về cung - cầu bất động
sản trong một thời gian và không gian nhất định. Việc hình thành và phát triển thị
trường bất động sản góp phần giảm thiểu việc thu hồi đất để thực hiện các dự án
đầu tư (do người đầu tư có thể đáp ứng nhu cầu về đất đai thông qua các giao dịch
trên thị trường); đồng thời, người bị thu hồi đất có thể tự mua hoặc thuê đất đai, nhà
cửa mà không nhất thiết phải thông qua Nhà nước thực hiện chính sách tái định cư
và bồi thường.
- Giá cả của bất động sản được hình thành trên thị trường và nó sẽ tác động
tới giá đất tính bồi thường [5].


10

1.2 Vai trò của công tác giải phóng mặt bằng đối với sự phát triển cơ sở hạ
tầng và đời sống xã hội
1.2.1 Đối với sự phát triển cơ sở hạ tầng
Ở mỗi giai đoạn phát triển kinh tế xã hội có một sự phát triển thích ứng của
hạ tầng kinh tế xã hội. Với tư cách là những phương tiện vật chất kỹ thuật, hạ tầng
kinh tế xã hội lại trở thành lực lượng sản xuất quyết định đến sự phát triển của nền
kinh tế xã hội mà trong đó GPMB là điều kiện tiên quyết để dự án xây dựng cơ sở
hạ tầng có được triển khai hay không.
- Về mặt tiến độ hoàn thành dự án:
+ Tiến độ thực hiện các dự án phụ thuộc vào nhiều điều kiện khác nhau như:
tài chính, lao động, công nghệ, điều kiện tự nhiên, tập quán của những người dân
trong diện bị giải toả… nhìn chung, nó phụ thuộc nhiều vào thời gian tiến hành
GPMB.

Sự phát triển cơ sở hạ tầng của một quốc gia phản ánh trình độ phát triển
kinh tế cũng như nền văn minh của quốc gia đó. Những năm gần đây, các cơ sở hạ
tầng kinh tế xã hội ở các thành phố lớn ở nước ta đã nhanh chóng được cải tạo, đầu
tư làm mới, phần nào đã bắt kịp với yêu cầu của sự chuyển đổi kinh tế và nâng cao
chất lượng cuộc sống đô thị, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thay đổi bộ mặt một số
khu vực nông thôn. Đạt được kết quả này công tác GPMB đóng vai trò không nhỏ
để đưa các dự án đi vào triển khai đầu tư đúng tiến độ và phát huy hiệu quả.
1.3. Chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của một số nước và tổ chức trên
thế giới
Đối với bất cứ quốc gia nào trên thế giới đất đai là nguồn lực quan trọng cơ
bản của mọi hoạt động đời sống kinh tế - xã hội. Khi Nhà nước thu hồi đất phục vụ
cho các mục đích của quốc gia, đã làm thay đổi toàn bộ đời sống kinh tế của hàng
triệu người dân. Đặc biệt ở những nước đang phát triển người dân chủ yếu sống
bằng nghề nông nghiệp thì đó là vấn đề sống còn của họ. Dưới đây là một số kinh
nghiệm trong công tác GPMB của một số nước và một số tổ chức ngân hàng.
1.3.1 Trung Quốc
Pháp luật đất đai Trung Quốc có nhiều nét tương đồng với pháp luật đất đai
Việt Nam. Tuy nhiên nhìn tổng thể, việc chấp hành pháp luật của người Trung Quốc
rất cao, việc sử dụng đất tại Trung Quốc thực sự tiết kiệm.


12

Do đất đai thuộc sở hữu Nhà nước nên không có chính sách bồi thường
thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất, kể cả đất nông nghiệp, tuy nhiên tùy trường
hợp cụ thể, Nhà nước sẽ cấp đất mới cho các chủ sử dụng bị thu hồi đất. Nhà nước
chỉ bồi thường cho các công trình gắn liền với đất bị thu hồi của các chủ sử dụng.
Về phương thức bồi thường thiệt hại, Nhà nước thông báo cho người sử dụng
đất biết trước việc họ sẽ thu hồi đất trong thời hạn một năm. Người dân có quyền
lựa chọn các hình thức bồi thường thiệt hại bằng tiền hoặc bằng nhà tại khu ở mới.

- Trợ cấp khôi phục để ít nhất người bị ảnh hưởng có được mức sống đạt
hoặc gần đạt so với mức sống trước khi có dự án. Đối với các dự án có di dân TĐC,
việc lập kế hoạch, thiết kế nội dung di dân là yếu tố không thể thiếu ngay từ khi chu
kỳ đầu tiên của việc lập dự án đầu tư và những nguyên tắc chính phải đề cập đến gồm:
+ Nghiên cứu kỹ phương án khả thi của các dự án để giảm thiểu việc di dân
bắt buộc, nếu không thể tránh được khi triển khai dự án.
+ Người bị ảnh hưởng phải được bồi thường và hỗ trợ để triển vọng kinh tế,
xã hội của họ nói chung ít nhất cũng thuận lợi như trong trường hợp không có dự án.
+ Các dự án về TĐC phải đạt hiệu quả ở mức càng cao càng tốt.
+ Người bị ảnh hưởng được thông báo đầy đủ, được tham khảo ý kiến chi
tiết về các phương án bồi thường TĐC.
+ Các chủ đầu tư đặc biệt chú ý đến tầng lớp những người nghèo nhất, trong
đó có những người không hoặc chưa có quyền lợi hợp pháp về đất đai, tài sản,
những hộ gia đình do phụ nữ làm chủ [29].
1.3.3 Australia
Từ khi người dân Châu Âu đến định cư tại Australia, Nữ hoàng nắm giữ toàn
bộ đất đai. Quyền sở hữu đất phụ thuộc vào sự ban phát của Nữ hoàng cho những
người nắm giữ và người sử dụng. Trong khi ban phát, Nữ hoàng thường quy định một
điều khoản dành riêng, quyền lấy lại một phần đất cho các mục đích công cộng. Mọi
sự thu hồi đất của tư nhân cho Nữ hoàng và những cơ quan chức trách tiến hành đều
phải căn cứ vào quyền hạn theo luật định.
Quốc hội của bang và vùng lãnh thổ có quyền ban hành luật nhằm sung công
bất động sản.
Theo Hiến pháp Australia, chính quyền liên bang (Chính phủ) “Có quyền ban


14

hành các luật từ việc thu hồi bất động sản, theo những điều khoản chính đáng từ bất
kỳ bang hoặc cá nhân nào mà Quốc hội có quyền ban hành luật”


trước ít nhất là 90% số tiền đã được định ra.
+ Thanh toán cuối cùng, Chính phủ sẽ thanh toán đầy đủ số tiền bồi thường
ngay sau khi tổng số tiền cuối cùng đã được chấp thuận khoản thanh toán cuối cùng
này sẽ tính toán cả những khoản thanh toán ứng trước mà chủ sở hữu đã nhận hoặc
bất cứ khoản thuế hoặc khoản phải trả khác mà Chính phủ đã thanh toán. Tiền lợi
tức sẽ được tính gộp vào khoản thanh toán này và sẽ được tính từ ngày thu hồi đất
đến ngày trả tiền bồi thường. Lãi suất này là mức lãi suất áp dụng cho trái phiếu
ngân khố thời hạn 5 năm, tính lãi gộp theo kỳ hạn 3 tháng. Bất kể khoản thanh toán
cao hơn nào cũng phải trả lại cho Chính phủ [29].
1.3.4 Các tổ chức ngân hàng trên thế giới
Theo kinh nghiệm của các tổ chức ngân hàng quốc tế thì “…Chìa khoá dẫn
tới việc bồi thường, TĐC hợp lý là chấp nhận và thực hiện chính sách phát triển mà
con người là trung tâm chứ không phải chính sách bồi thường vật chất…”. Vì vậy,
mục tiêu chính sách bồi thường TĐC của Ngân hàng thế giới (WB) và Ngân hàng
phát triển châu á (ADB) là việc bồi thường, TĐC sẽ được giảm thiểu càng nhiều
càng tốt và đưa ra những biện pháp khôi phục để giúp người bị ảnh hưởng cải thiện
hoặc ít ra vẫn giữ được mức sống, khả năng thu nhập và mức độ sản xuất như trước
khi có dự án, phải đảm bảo cho các hộ di chuyển được bồi thường và hỗ trợ sao cho
tương lai, kinh tế và đời sống xã hội của họ được thuận lợi tương tự như trong
trường hợp không có dự án. Các biện pháp bồi thường về tài sản là bồi thường theo
giá thay thế nhà cửa và các kết cấu khác, bồi thường đất nông nghiệp là lấy đất có
cùng hiệu suất và phải thật gần với đất đã bị thu hồi, bồi thường đất thổ cư có cùng
diện tích được người bị ảnh hưởng chấp thuận, giao đất TĐC với thời hạn ngắn nhất.
Đối với đất đai và tài sản được bồi thường theo chính sách của WB và ADB
là phải bồi thường theo giá xây dựng mới đối với tất cả các công trình xây dựng và
quy định thời hạn bồi thường TĐC hoàn thành trước một tháng khi dự án triển khai
thực hiện. WB và ADB quy định các thông tin về dự án cũng như chính sách bồi
thường TĐC của dự án phải được thông báo đầy đủ, công khai để tham khảo ý kiến,
hợp tác và tìm mọi cách thoả mãn nhu cầu chính đáng của người bị thu hồi trong