Rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 1 qua phân môn Tiếng Việt 1 - CGD

PHÒNG GIÁO DỤC& ĐÀO TẠO HUYỆN HẢI HÀ

TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN HẢI HÀ

&!
MỘT SỐ BIỆN PHÁP
RÈN KĨ NĂNG VIẾT ĐÚNG CHÍNH TẢ
CHO HỌC SINH LỚP 1 QUA PHÂN
MÔN TIẾNG VIỆT 1 - CGD

Người thực hiện: Nguyễn Thúy Anh
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học thị trấn HẢI HÀ
Huyện: HẢI HÀ

HẢI HÀ, tháng 5 năm 2016
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:

Trang 1


Rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 1 qua phân môn Tiếng Việt 1 - CGD

Như chúng ta đã biết, một trong những hạnh phúc lớn nhất của trẻ là được
đến trường, được học đọc, học viết. Biết đọc, biết viết thì cả một thế giới mới
rộng lớn mênh mông sẽ mở ra trước mắt các em. Tiểu học là bậc học nền tảng,
dạy đọc, dạy viết là chúng ta đã trao cho các em chìa khóa để mở ra những cánh
cửa bước vào tương lai, là công cụ để các em vận dụng suốt đời. Chính vì vậy

thành kỹ năng chính tả, nói cách khác, giúp học sinh hình thành năng lực và thói
quen viết đúng chính tả. Ngoài ra còn rèn cho học sinh lòng yêu quý Tiếng Việt.

Trang 2


Rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 1 qua phân môn Tiếng Việt 1 - CGD

Về chương trình dạy chính tả bắt đầu ở những bài đầu tiên HS đã phải
làm quen với cách viết chính tả với yêu cầu: Viết đều nét, rõ ràng, thẳng dòng,
đúng chính tả.
Mục đích việc dạy Chính tả là hình thành cho học sinh năng lực viết
thành thạo, thuần thục chữ viết theo các “chuẩn chính tả” nghĩa là giúp học sinh
hình thành kỹ xảo chính tả và luôn viết đúng chính tả.
Phân môn chính tả nhằm ba mục đích, với mức độ như sau:
1/ Rèn kỹ năng nghe, viết đúng chính tả
2/ Kết hợp việc luyện tập chính tả với việc rèn luyện cách phát âm, củng
cố nghĩa từ, trau dồi kiến thức cơ bản về ngữ pháp Tiếng Việt, góp phần phát
triển thao tác tư duy: liên tưởng, ghi nhớ ...
3/ Bồi dưỡng một số đức tính và thái độ cần thiết trong công việc như:
Cẩn thận, chính xác, khiếu thẩm mĩ, lòng tự trọng và tinh thần trách nhiệm.
Mỗi tuần có 5 tiết chính tả, mỗi bài chính tả tăng dần độ dài và độ khó.
Trên cơ sở đó, việc viết chính tả còn giải quyết vấn đề dạy cho học sinh biết chữ
và dùng chữ để học các môn học khác và để sử dụng trong giao tiếp. Chính tả
trước hết là môn học có tính chất thực hành. Nói cách khác, chính tả là những quy
ước của xã hội trong ngôn ngữ. Mục đích chính tả là làm phương tiện truyền đạt
thông tin bằng chữ viết, bảo đảm cho người viết và người đọc đều được hiểu nội
dung văn bản. Chính tả trước hết là sự quy định có tính chất xã hội, nó không cho
phép vận dụng quy tắc một cách linh hoạt, có tính chất sáng tạo cá nhân.
Việc viết Chính tả còn có nhiệm vụ: Phối hợp với Tập Viết, tiếp tục củng

bìa, tía
iê
Không có âm đệm và có âm cuối
Liên, tiến
Trang 3


Rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 1 qua phân môn Tiếng Việt 1 - CGD

ya
yê

Có âm đệm, không có âm cuối
Khuya
Có âm đệm và âm cuối(hoặc mở Xuyến, quyên, yên, yết,
đầu âm tiết không có âm đầu)
yêu…
ua
Không có âm cuối
chua, cua, …
uô
Có âm cuối
Muối, tuốt, chuối, …
ưa
Không có âm cuối
Chưa, thừa, …
ươ
Có âm cuối
Được, thường, …
Mặt khác,phân môn chính tả còn góp phần bồi dưỡng cho học sinh

32
8
6
10
5
3
Trong thực tế giảng dạy tôi thấy khi học chính tả, các em không chú ý, chỉ
viết bài theo quán tính, theo phát âm hằng ngày, không tập trung vào bài viết,
hoặc giọng đọc của giáo viên nên thường xuyên mắc nhiều lỗi. Mặt khác môn
chính tả đối với các em lúc này là vô cùng bỡ ngỡ.
3. Thời gian, địa điểm nghiên cứu:
- Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9/2015 đến tháng 5/2016
- Địa điểm nghiên cứu: Trường Tiểu học thị trấn HẢI HÀ.
4. Đóng góp mới về mặt thực tiễn
- Đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học tiết Tiếng
Việt 1 - CGD.
Trang 4


Rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 1 qua phân môn Tiếng Việt 1 - CGD

- Qua nghiên cứu trang bị thêm vốn hiểu biết của bản thân về phương pháp
dạy học tích cực trong môn Tiếng Việt 1- CGD.
- Nâng cao kĩ năng viết đúng chính tả cho học sinh, qua đó nâng cao chất
lượng môn Tiếng Việt 1 cho học sinh lớp 1.
- Đóng góp kinh nghiệm giảng dạy của mình với bạn bè đồng nghiệp để
cùng nhau nâng cao tay nghề, tích luỹ chuyên môn.
- Vận dụng những hiểu biết trang bị cho tiết dạy đạt kết quả cao.

II. PHẦN NỘI DUNG

Ở trong trường tiểu học, trong những năm học gần đây, học sinh viết chữ
xấu, viết sai lỗi chính tả là một tình trạng đáng báo động. Nếu ở lớp 1 mà không
rèn được cho các em viết đúng thì lên lớp trên lại càng khó có thể rèn các em viết
đúng được. Các em lớp 1 cũng như những cây non, muốn trở thành các cây
vững chắc sau này thì phải được ốn nắn kịp thời ngay từ những buổi đầu. Từ
những suy nghĩ trên mà tôi đã rút ra được một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng
viết sai của học sinh:
- Một số em còn nói ngọng, phát âm chưa chuẩn và chưa thực sự chú ý đến
lời nói trong giao tiếp hàng ngày sao cho đúng ngữ pháp dẫn đến từ cách phát âm
sai dẫn đến viết sai chính tả.
- Cách phát âm của một số chữ cái không giống với chương trình hiện hành
( VD: âm /k/ theo chương trình hiện hành đọc là “ ca” nhưng theo chương trình
mới lại đọc là “ cờ”, hay âm /gi/ theo chương trình hiện hành đọc “di” nhưng theo
chương trình mới đọc là “ dờ”)
- Trong chương trình dạy, nhất là thời gian đầu các em viết chính tả rất vất
vả vì mới làm quen với các chữ cái mà các em đã phải nghe viết chính tả vào vở
ô li, nhiều em không xác định được dòng ly, nên khi viết độ cao, độ rộng các con
chữ còn chưa đẹp, chưa đúng.
- Do gia đình không nắm vững qui tắc đọc chính tả cho các em viết nên
dẫn đến nhiều em viết sai rồi rất khó sửa( VD: cho con nhìn chép hay các âm
gi/d/r thì phụ huynh chưa biết đọc đúng theo chương trình mới…)
- Nhiều phụ huynh chưa quan tâm đến việc học của con em mình. Một số
cho rằng lớp 1 rất đơn giản chưa cần phải quan tâm.
- Muốn viết chữ đúng mẫu, đúng chính tả, viết nhanh thì phải hình thành
ở các em tính cẩn thận, tính kỉ luật các em phải gắng dưới sự dìu dắt tận tình của
các thầy giáo, cô giáo và gia đình.
Muốn nâng cao chất lượng viết cho học sinh, người giáo viên luôn giữ vai
trò quyết định, giáo viên phải phát âm chuẩn, đúng. Bên cạnh đó cần phải phối
hợp với phụ huynh để có biện pháp rèn học sinh của mình.


- Ba quyển sách thiết kế phục vụ cho giáo viên là ba quy trình khác nhau vì
vậy rất mất thời gian cho giáo viên nghiên cứu đi đúng tiến trình.
- Một số đồng chí giáo viên diễn đạt còn lúng túng chưa sáng tạo.
2. Về phía học sinh:
- Trình độ, khả năng tiếp thu của các em không đồng đều.

Trang 7


Rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 1 qua phân môn Tiếng Việt 1 - CGD

- Nhiều em chưa có ý thức viết đúng chính tả. Cụ thể là những tiếng, từ có
sẵn trong SGK hay những từ thường xuyên sử dụng nhưng vẫn viết sai. Có
khi giáo viên đã sửa nhiều lần nhưng nhiều em vẫn viết sai.
- Học sinh hiểu nghĩa của từ còn hạn chế.
- Tìm hiểu về nghĩa của từ còn hay lẫn lộn vv...
- Vốn từ của các em còn quá ít ỏi.
- Kĩ năng nói và viết chưa thực sự tốt.
- Cách phát âm của nhiều em không chuẩn từ đó dẫn đến viết sai chính tả
như vẫn có em đọc còn ngọng ( ngọng l/n VD: “nòng nọc” ý muốn nói đến con
“nòng nọc” nhưng lại phát âm là “lòng lọc”; hay sai thanh hỏi và thanh ngã VD: “
củ sả” ý muốn nói đến củ sả để nấu ăn, nhưng HS phát âm thành “ cụ sạ”; hay
phát âm sai về vần VD: “ cô Thanh” ý muốn nói đến cô tên Thanh nhưng HS lại
phát âm lại đọc là “ cô Thăn”)
- Một số em chưa nắm chắc luật chính tả nên viết tùy tiện, nghĩ sao viết
vậy.
- Các em còn cố gắng viết nhanh để đua với bạn, chưa chú ý đến bài viết
của mình đã viết đúng hay chưa.
- Hiện nay, với sự phát triển nhanh về kinh tế, văn hóa và xã hội; việc nghe,
nói, đọc, xem của học sinh thì rất nhiều nhưng viết thì ngày càng giảm.


không nắm vững trình tự và cấu trúc âm tiết Tiếng Việt. Vì vậy, đối với những
học sinh này, trước hết tôi phải chú trọng khâu luyện đọc cho các em.
- Muốn học sinh viết đúng chính tả, trước hết giáo viên phải phát âm chuẩn làm
mẫu cho HS, từ đó chú ý luyện phát âm cho các em, giúp các em phân biệt các âm
đầu, âm chính, âm cuối qua giọng đọc mẫu của cô và phải chú ý luyện phát âm
theo cấu hình miệng để phân biệt các thanh, các âm đầu, âm chính, âm cuối vì
chữ là chữ ghi âm - âm thế nào, chữ ghi lại thế ấy. Nếu như các em chưa sửa được
ngay lần đầu thì giáo viên phải sửa nhiều lần cho HS, có thể kết hợp sửa lỗi khi có
cơ hội ( các tiết học khác, giờ ra chơi…), các em có đọc chuẩn thì viết mới chuẩn.
VD: Khi học sinh sai lẫn âm l / n giáo viên cần hướng dẫn:
+ Âm l: lưỡi uốn cong, bật đầu lưỡi cho hơi thoát ra mạnh, dứt khoát.
+ Âm n: Lưỡi ép sát lợi trên, cho hơi thoát ra đường mũi, sau đó mở
miệng cho hơi thoát ra trên mặt lưỡi, luồng hơi có thể kéo dài. Với
những học sinh vẫn chưa phát âm được, giáo viên có thể yêu cầu
các em dùng hai ngón tay, bóp mũi lại để đọc âm l (đối với âm n,
khi bóp mũi lại sẽ không thể đọc được).
VD: HS sai lẫn ở những âm đầu vần và cuối vần “ac” đọc
thành “at”:, giáo viên cần hướng dẫn:
+ ac: mở miệng rộng, hơi thoát ra gần trong chân lưỡi.
+ at: môi mở hơi rộng, đưa lưỡi chạm vào lợi trên, hơi ra trên mặt
lưỡi.
VD: HS sai lẫn dấu thanh (gặp ở những học sinh có hệ thống
bộ máy phát âm chưa hoàn chỉnh) giáo viên cần hướng dẫn:
- Những tiếng có thanh hỏi / thanh nặng: đi ngủ - đi ngụ, cử tạ cự tạ, củ sả - cụ sạ…)
+ Tiếng có thanh hỏi: giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh phát
âm trầm, hơi luyến giọng, lên cao, kéo dài hơi. Có thể kèm theo
động tác ngửa cổ hướng mắt lên trên.
+ Tiếng có thanh nặng: phát âm thấp giọng và nặng, dứt khoát
(không kéo dài). Khi phát âm có thể làm động tác gật đầu.

VD: Phân biệt phụ âm đầu s/x: Tôi cho các em thi tìm tên chỉ cây cối hoặc tên
con vật đều bắt đầu bằng âm “s”
- sả, sầu đâu, sầu riêng, sắn, sứ, si,…
- sò, sóc, sứa, sáo, sói, sư tử, sên,…
VD: Để phân biệt dấu thanh hỏi, ngã: Tôi sủ dụng một số bài tập trắc nghiệm
hoặc điền từ vào chỗ trống để luyện cho học sinh.
a) Khoanh tròn vào những chữ cái trước những từ viết đúng:
a. sữa tươi
d. thi đỗ
b. sửa sai
e. nghiêng ngã
c. ngả ba
g. mãi miết
Với dạng bài tập này, tôi thường đưa ra câu trả lời đúng nhiều hơn sai để giúp các
em vận dụng kiến thức khi sử dụng dấu thanh.
b) Chọn từ thích hợp trong ngoặc để điền vào chỗ trống:
- (đổ, đỗ ) : thi … , … rác
- ( giả, giã ) : … vờ (đò), … gạo
Hoặc để nâng cao hơn về kĩ năng viết chính tả cho học sinh tôi đưa thêm
dạng bài tập khó hơn bằng các câu đố, câu tục ngữ hay các bài thơ để giúp các em
phát hiện được âm, vần hoặc thanh cần điền đúng vào yêu cầu của bài tập.
VD: Em chọn ch/tr để điền vào chỗ trống rồi giải câu đố sau:
Mặt …òn, mặt lại đỏ gay
Ai nhìn cũng phải nhíu mày vì sao
Suốt ngày lơ lửng …ên cao
Đêm về đi ngủ, …ui vào nơi đâu? ( là gì? )
VD: Em chọn dấu hỏi hay dấu ngã để đặt trên những chữ in đậm sau:
- Kiến cánh vỡ tô bay ra
Bao táp mưa sa gần tới.
- Muốn cho lúa nay bông to

qua những khó khăn để đạt tới cái đích cao nhất. Trong dạy viết
cho học sinh, khi các em viết chưa đúng, phải điều chỉnh nhiều
lần mà các em vẫn quên, vẫn chưa đạt yêu cầu, các em sẽ dễ
chán nản, không muốn viết. Khi ấy, giáo viên cần kiên trì hướng
dẫn, làm mẫu, thường xuyên động viên khích lệ học sinh bằng
những lời khen “Em đã viết tốt hơn rồi, em cố gắng thêm tí nữa
nhé”, “em đã viết bớt sai lỗi chính tả, em cố gắng lên nhé”…được
động viên như vậy, học sinh sẽ không nản lòng vì nghĩ rằng mình
sẽ làm được, sắp làm được, bạn làm được thì mình cũng sẽ làm
được…từ đó học sinh sẽ quyêt tâm hơn. Trong số những học sinh
viết sai nhiều em là do phát âm sai, mà phát âm sai thì dẫn đến
viết sai mà các em lại không có ý thức sửa sai, dần dần thành
quen nên phát âm không chuẩn xác, dẫn đến viết không chuẩn
xác. Với những đối tượng này, giáo viên phải thật nghiêm khắc,
khen – chê đúng mực để các em thấy rằng mình có khả năng học
tập rất tốt, mình cần phải thể hiện hết khả năng của mình.
Biện pháp 5. Kết hợp với phụ huynh rèn viết cho học sinh ở
nhà
Giáo viên có thể cùng bàn bạc và thảo luận với phụ huynh
nêu ra lỗi mà HS mắc phải ( VD: khi viết hay sai lỗi l/n; hay sai lỗi
s/x; sai về dấu thanh....) để phụ huynh nắm bắt được, từ đó dành
Trang 11


Rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 1 qua phân môn Tiếng Việt 1 - CGD

thời gian rèn viết cho các em khi ở nhà. Ngoài ra cần nhắc nhở
phụ huynh thường xuyên chú ý tới lời nói, cách phát âm của mọi
người trong gia đình, giải thích cho phụ huynh hiểu chính lời nói
của người thân trong gia đình là môi trường giáo dục cho các

Sau một thời gian tìm hiểu nguyên nhân và áp dụng những biện pháp về
việc rèn viết đúng chính tả cho HS lớp 1 qua phân môn Tiếng Việt 1 – CGD. Để
biết được kết quả bước đầu cả những phương pháp mình thực nghiệm thực tế, tôi
đã cho học sinh của lớp mình thực hành nghe viết một đoạn văn bất kỳ.
- Điểm 9, 10: Đảm bảo viết đúng, đủ tiếng
- Điểm 7, 8: Viết đúng, đủ các tiếng. Sai không quá 3 lỗi
- Điểm 5, 6: Viết còn chưa đủ tiếng và còn sai quá 5 lỗi chính tả/bài
- Dưới điểm trung bình: chưa viết được hết bài. Sai nhiều lỗi chính tả.
Sau khi kiểm tra có kết quả như sau:

Trang 12


Rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 1 qua phân môn Tiếng Việt 1 - CGD

100% các em đã viết được hết bài. Tuy nhiên vẫn có em viết chậm, và có
em vẫn viết sai lỗi chính tả, nhưng nhiều em đã có sự tiến bộ, số lượng mắc lỗi
chính tả của các em đã giảm.
Cụ thể là:
Căn cứ vào bài chấm tôi thống kê điểm bài đọc của học sinh như sau:
TSHS
Viết tốt
Viết sai
Viết sai quá
Viết chậm
Viết chưa
không quá
5 lỗi
hết bài
3 lỗi

2014-2015
34
16
8
7
2
1
2015-2016
32
20
6
5
1
0
Nhận xét
Qua bảng thống kê cho thấy thực tế biện pháp mà tôi thực hiện đã đạt kết
quả đáng kể, các em học tập tiến bộ rõ rệt.
Chính vì thế mà giờ đây lớp tôi đã được trên 90% học sinh viết đúng
chính tả và sạch đẹp. Với quyết tâm và phương pháp vừa sửa sai vừa động viên
khen thưởng. Giờ đây, tôi rất phấn khởi khi giảng dạy. Học sinh rất chăm và có ý
thức trong việc rèn chữ viết và trình bày vở sạch đẹp, chữ viết của các em có tiến
bộ hơn hẳn so bới đầu năm học. Đa số các em nắm được cấu tạo chữ, mẫu chữ và
kĩ thuật viết chữ. Học sinh viết chữ thành thạo, đẹp, chữ viết đúng quy định, chữ
đứng đều nét.
Tôi thiết nghĩ đạt được kết quả này cũng chính là nhờ sự cố gắng rèn
luyện không ngừng của học sinh, và các em đã nhận thấy tầm quan trọng của
phân môn Chính tả. Vì thế mà các em càng chăm học hơn, đó cũng là niềm mong
ước của tôi.
2.4. Một số bài học kinh nghiệm:
Ở đề tài này tôi đã tìm hiểu các lỗi chính tả mà học sinh lớp 1 trường Tiểu

Người giáo viên không nên bằng lòng với kết quả đã đạt được, nên tìm
tòi khám phá những điều mới mẻ để tạo cho học sinh hứng thú, say mê môn học,
nhằm phát huy tính tích cực của học sinh.
III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Qua quá trình tích lũy, nghiên cứu, áp dụng 1 số giải pháp và biện pháp về
việc “ rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 1 qua môn TV1_CGD”
trường tiểu học Thị trấn HẢI HÀ đã nêu trên, tôi nhận thấy rằng việc rèn viết
đúng chính tả đóng một vai trò quan trọng trong việc học tập của học sinh, rèn
viết đúng, viết đẹp là một nhiệm vụ không thể thiếu với lớp học đầu cấp. Để giúp
học sinh học tốt, một trong những điều kiện quan trọng là giáo viên chính là yếu
tố cốt lõi, phải nắm vững phương pháp dạy học, nắm vững nội dung chương trình,
lựa chọn và phối hợp hợp lý các phương pháp và hình thức tổ chức, phương tiện
dạy học để truyền tải nội dung đã xác định, phải miệt mài nghiên cứu tài liệu và
điều quan trọng là phải đi sâu vào thâm nhập đối tượng học sinh để có thể tìm ra
phương pháp giảng dạy tốt nhất giúp cho học sinh hiểu và nắm được nội dung của
vấn đề.
Muốn học sinh viết đúng chính tả đòi hỏi giáo viên phải có óc sáng tạo
phong phú để hướng dẫn giảng dạy cho các em nắm vững một số quy tắc chính tả
và thuộc lòng bảng chữ cái để các em viết được một văn bản hoàn chỉnh đều và
Trang 14


Rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 1 qua phân môn Tiếng Việt 1 - CGD

đẹp. Luôn luôn lấy học sinh làm trung tâm, tạo mọi điều kiện để học sinh tích cực
chủ động học tập.
Tuy các em học sinh có rất nhiều tiến bộ song tôi không phải đã thật sự yên
tâm, bởi vì liệu các em có sửa chữa khắc phục thường xuyên hay không? Nhưng
tôi tin rằng các em sẽ tiếp tục sửa chữa trong quá trình học tập thường xuyên ở tất


Nguyễn Thúy Anh

Trang 15


Rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 1 qua phân môn Tiếng Việt 1 - CGD

IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách thiết kế tập 1 và Sách giáo khoa Tiếng Việt 1 – CGD tập 1, NXB Giáo
dục.
2. Sách thiết kế tập 2 và Sách giáo khoa Tiếng Việt 1 – CGD tập 2, NXB Giáo
dục.
3. Sách thiết kế tập 3 và Sách giáo khoa Tiếng Việt 1 – CGD tập 3, NXB Giáo
dục.
4. Tài liệu tập huấn môn Tiếng Việt 1 – CGD, NXB Giáo dục.
5. Các tài liệu tham khảo khác.

Trang 16


Rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 1 qua phân môn Tiếng Việt 1 - CGD

PHỤ LỤC
Nội dung
I. Phần mở đầu:
1. Lí do chọn đề tài.
2. Mục đích nghiên cứu.
3. Địa điểm, thời gian và đối tượng nghiên cứu.
4. Đóng góp mới về lí luận và thực tiễn.

15
17
18

Trang 17


Rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 1 qua phân môn Tiếng Việt 1 - CGD

V. NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................