PH N M

U

1- Tínhăc p thi t c aăđ tƠiănghiênăc u.
Trong công cu c đ i m i đ t n

c, xư là đ n v hành chính c s có t m

quan tr ng đ c bi t, đó không ch là m t đ n v hành chính v m t Nhà n

c

mà còn là “ngôi nhà chung” c a c ng đ ng dân c . Chính quy n c p xư là
chính quy n nh nh t, g n bó m t thi t nh t v i ng

i dân và là đ i di n c a

Nhà n

c và nhân dân. G n k t

c gi i quy t m i quan h l i ích gi a Nhà n

ho t đ ng bình th
là ngân sách xư), ph

ng c a chính quy n c p xư là ngân sách c p xư(g i chung
ng ti n v t ch t đ m b o s ho t đ ng bình th

ng c a

c giao, đ th t thu l n.

H n ch trong công tác l p, ch p hành, quy t toán ngân sách d n đ n vi c
qu n lỦ ngân sách c p xư b buông l ng, th t thoát và lưng phí. Xu t phát t
tình hình đó thì v n đ tìm bi n pháp nh m hoàn thi n t ng b
qu n lỦ ngân sách
t ng đ a ph

c công tác

c p c s mang m t Ủ ngh a vô cùng quan tr ng đ i v i

ng trên đ a bàn Thành ph Hà N i nói chung và đ i v i Th xư

S n Tây nói riêng trong giai đo n hi n nay.
V i lỦ do trên tác gi l a ch n nghiên c u đ tài “T ng c
ngân sách xư trên đ a bàn Th xư S n Tây – Hà N i”

1

ng qu n lỦ


2- M cớchvà nhi m v nghiờnc u c a lu nv n.
2.1- M c ớch nghiờn c u:
Ki n ngh các giải pháp nh m t ng c

ng cụng tỏc qu n l NSX trờn a

bn Th x S n Tõy cho phự h p v i i u ki n hi n nay.

c thu th p, phõn

tớch trong giai o n 5 n m (2010 2014) và kiến nghị đến năm 2020.
4- Ph

ngphỏpnghiờnc u: Kh o sỏt, th ng kờ, t ng h p, phõn tớch

v so sỏnh.
5- K t c u c a lu nv ng m3ch

ng:

Ngoi ph n m u, k t lu n, m c l c, lu n v n g m cỏc ch

ng sau:

Ch

ng1: Llu n chung v ngân sách xã và quản lý ngnsỏchx.

Ch

ng2: Th c tr ngcụngtỏcqu nlngnsỏchxtrờn abn
th xS nTy,Thnhph HN i.

Ch

ng3: Gi i phỏp t ng c

ng qu n l ngn sỏch x trên địa

c và n n

kinh t hàng hóa – ti n t đư t o ra nh ng đi u ki n c n và đ cho NSNN ra
đ i và t n t i. Ch ng nào còn t n t i c 2 đi u ki n trên, thì NSNN v n còn
t n t i. C c u t ch c c a b máy nhà n

c

m i qu c gia đ u là s h p

thành c a m t s c p hành chính nh t đ nh, và có s phân công, phân c p v
qu n lỦ kinh t , xư h i cho m i c p đó. Nên c u trúc c a h th ng NSNN
các qu c gia luôn bao g m m t s c p ngân sách nh t đ nh; trong đó NSX
luôn đ

c coi là c p ngân sách c s .

Trong th c ti n, thu t ng ngân sách th

ng đ ch t ng s thu và chi

c a m t đ n v trong m t th i gian nh t đ nh. M t b ng tính toán các chi phí
đ th c hi n m t k ho ch, ho c m t ch

ng trình cho m t m c đích nh t

đ nh c a m t ch th nào đó.
Hi n nay trong Lu t NSNN và các v n b n h

ng d n th c hi n Lu t


ci m c a NSX.

Là một cấp NS cơ sở trong hệ thống NSNN thống nhất, NSX vừa có
những đặc điểm chung của NSNN lại vừa có những đặc điểm riêng có sau
đây:
Thứ nhất, Ngân sách xã là cấp ngân sách cuối cùng găn chặt với việc
thực hiện chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp xã. NSX là cấp ngân sách
cuối cùng vì nó là nơi trực tiếp giải quyết mối quan hệ lợi ích giữa Nhà n- ớc
với nhân dân, đảm bảo cho pháp luật của Nhà n- ớc đ- ợc thực hiện nghiêm
minh. NSX là một loại quỹ tiền tệ của cơ quan chính quyền Nhà n- ớc cấp cơ
sở. Hoạt động của quỹ này thể hiện trên hai ph- ơng diện: Huy động nguồn thu
vào quỹ (gọi tắt là thu NSX) và phân phối, sử dụng các khoản vốn quỹ đó ( gọi
tắt là chi NSX).
Thông qua hoạt động thu, chi NSX thì mối quan hệ về lợi ích giữa
ng- ời dân- ng- ời dân, ng- ời dân- Nhà n- ớc cũng sẽ đ- ợc giải quyết tốt và
triệt để nếu nh- chính quyền cấp xã thực hiện đúng việc phân cấp nguồn thu
và nhiệm vụ chi trong nhiệm vụ và quyền hạn của mình. Ví dụ nh- thu thuế
chẳng hạn thì đó chính là việc lấy bớt một phần thu nhập của dân để tập trung
vào NSX, điều này sẽ ảnh h- ởng trực tiếp đến lợi ích của dân, từ đó đặt ra yêu
cầu người dân cũng muốn biết khoản đóng góp của mình sẽ đ- ợc sử dụng
nh- thế nào. Mặt khác, thông qua chi NSX đã tạo ra phúc lợi công cộng cho
mọi ng- ời dân h- ởng, nh- xây dựng các Nhà văn hoá nâng cao đời sống tinh
thần cho nhân dân, hay góp phần làm đ- ờng giao thông nông thôn... Qua hoạt
động thu, chi NSX nh- vậy cũng chính là để chính quyền xã thực hiện chức
năng, nhiệm vụ của mình mà thôi.
4

Thang Long University Libraty



ng 100% s thu t cỏc kho n ny. C s hỡnh

thnh cỏc kho n thu v cho phộp x

ch

ng 100% xu t phỏt b i: c s

kinh t c a ngu n thu v yờu c u t p trung qu n l ngu n thu.
D a trờn c s kinh t , ng

i no l ch s h u (ho c

nh ch s h u) cỏc t li u s n xu t, thỡ ng

i ú

ch

c giao quy n

ng l i ớch t khai

thỏc, s d ng cỏc t li u s n xu t ú. Nờn, cỏc kho n thu t u th u, khoỏn
trờn t cụng ớch c a x; cỏc kho n thu do k t qu u t c a x mang l i,
nh : phớ ch ũ, b n bi, thu k t d NSX; Ngoi ra, m t s kho n thu
5

c


C s đ hình thành các kho n thu này c ng d a vào c s kinh t và
yêu c u t p trung qu n lỦ ngu n thu. Khi d a trên c s kinh t , nh ng l i ích
gì thu c v quy n s h u c a chính quy n nhà n
đ a bàn xư, thì chính quy n nhà n

c c p trên đ

c c p trên phát sinh trên
ch

ng; song nên có phân

chia cho c p xư m t ph n đ t o s ph i h p qu n lỦ có hi u qu . Khi d a
trên yêu c u t p trung qu n lỦ ngu n thu, nh ng kho n thu l n và t
n đ nh th

ng đ i

ng dành cho ngân sách c p trên.

Trong đi u ki n hi n nay, Chính ph đang khuy n khích chính quy n các
t nh, thành ph tr c thu c trung

ng nâng cao t l đ l i cho ngân sách c p

xư (có th nâng t l đi u ti t cho ngân sách c p xư t i 100%). Thông qua đó
nh m phát huy quy n ch đ ng c a chính quy n c p xư trong qu n lỦ kinh t xư h i ngày càng cao h n.
c) Thu b sung t ngân sách c p trên:
Trong h th ng t ch c NSNN, các c p ngân sách có m i quan h ch t


nh m đ m b o cho s ho t đ ng c a chính quy n c p xư. Thu c ph m vi chi
th

ng xuyên c a NSX, bao g m:
Chi cho ho t đ ng qu n lỦ nhà n

c,

ng, đoàn th

xư;

Chi s nghi p v n – xư;
Chi s nghi p kinh t ;
Các kho n chi th

ng xuyên khác theo quy đ nh c a pháp lu t.

C n c vào đ nh m c, ch đ , tiêu chu n c a nhà n
quy đ nh c th m c chi th

c, H ND c p t nh

ng xuyên cho t ng công vi c phù h p v i tình

hình đ c đi m và kh n ng ngân sách đ a ph

ng.


Chi đ u t xây d ng các công trình k t c u h t ng KTXH c a xư t
ngu n huy đ ng đóng góp c a các t ch c, cá nhân cho t ng d án nh t đ nh
theo quy đ nh c a pháp lu t, do H ND xư quy t đ nh đ a vào NSX qu n lỦ;
1.2. Qu nălỦăNSX.
1.2.1.ăKháiăni m qu nălỦăNSX.
Trong b máy hành chính Nhà n

c ta, chính quy n c p xư là chính

quy n c s tr c ti p n m b t, gi i quy t các nguy n v ng c a nhân dân tri n
7


khai th c hi n các ch tr

ng, chính sách và pháp lu t c a Nhà n

c vào th c

ti n. Các n i dung ho t đ ng c a chính quy n c p xư đòi h i m t ngu n l c
tài chính đáp ng r t l n và có Ủ ngh a tiên quy t mà ch y u do NSNN đ m
b o. Chính vì th công tác qu n lỦ đi u hành NSX m t cách ti t ki m, hi u
qu , công khai, minh b ch và khoa h c càng c n thi t h n bao gi h t.
Ngân sách c p xư - c p đ n v hành chính c s có t m quan tr ng đ c
bi t và c ng có đ c thù riêng: ngu n thu đ
và nhi m v chi c ng đ

c khai thác tr c ti p trên đ a bàn

c b trí đ ph c v cho m c đích tr c ti p c a c ng

nhi m v c a Nhà n
đ

i

c c p c s đ ti n hành th c hi n ch c n ng,

c nh m duy trì, xây d ng và phát tri n NSX đáp ng

c nhu c u qu n lỦ NSX c a chính quy n c p xư và nhu c u phát tri n kinh

t , v n hóa, xư h i, an ninh, qu c phòng

đ a ph

ng.

Vì v y, vi c qu n lỦ NSX nh t thi t ph i v n hành theo 3 khâu: L p d
toán NSX; ch p hành ngân sách; k toán, ki m toán và quy t toán NSX.
8

Thang Long University Libraty


1.2.2. T ch c b máyăqu nălỦăNSX.
Theo quy đ nh t i Thông t s 60/2003/TT-BTC ngày 23/6/2003 c a B
Tài chính “Quy đ nh v qu n lỦ NSX và các ho t đ ng tài chính khác c a xư,
ph

ng, th tr n”, thì UBND các c p có k ho ch c th t ng b

toán ph i là ng

i có trình đ chuyên môn nghi p v , t i thi u trung c p tài

chính k toán;

mi n núi cao đ c bi t khó kh n, t i thi u ph i qua đào t o

ng n h n chuyên ngành tài chính k toán, nh ng ph i có k ho ch đào t o đ
đ t trình đ trung c p vào n m 2005. Ng
giúp Tr

ng ban tài chính qu n lỦ ho t đ ng thu, chi NSX và các ho t đ ng

tài chính khác
c a xư.

i ph trách k toán có nhi m v

xư; th c hi n công tác k toán, quy t toán NSX và các qu

i v i nh ng xư quy mô l n, qu n lỦ ph c t p, Ch t ch U ban

nhân dân huy n có th cho phép xư đ

c b trí thêm m t cán b tài chính k

toán làm vi c theo ch đ h p đ ng lao đ ng hi n hành. Th qu có nhi m v
qu n lỦ qu ti n m t c a xư (đ i v i xư có quy mô thu chi nh có th s d ng
cán b kiêm nhi m, nh ng không đ

c th c hi n

theo nguyên t c dân ch , công khai, hi u qu và ti t ki m.
Cân đ i NSX ph i b o đ m nguyên t c chi không v
quy đ nh. Nghiêm c m đi vay ho c chi m d ng v n d

t quá ngu n thu

i m i hình th c đ

cân đ i NSX.
T i kho n 3,
đ

i u 8 c a Lu t NSNN quy đ nh “V nguyên t c, NS P

c cân đ i v i t ng s chi không đ

NSX hàng n m đ

cv

t quá t ng s thu”. Nh v y,

c cân đ i theo nguyên t c t ng s chi (chi đ u t phát

tri n, công tác xư h i, qu c phòng an ninh, ho t đ ng Nhà n

c và đoàn th ,


trình khép kín gi ng nhau. Chu trình ngân sách hay còn g i là quy trình ngân
sách dùng đ ch toàn b ho t đ ng c a m t ngân sách k t khi b t đ u hình
thành cho t i khi k t thúc chuy n sang ngân sách m i. M t chu trình ngân
sách g m ba khâu n i ti p nhau, đó là: l p d toán ngân sách (bao g m chu n
b và quy t đ nh d toán NS); ch p hành ngân sách và quy t toán ngân sách.
1.2.4.1. L p d toán NSX.
a) M c tiêu l p d toán:
Huy đ ng ngu n l c tài chính theo đúng ch đ , chính sách c a Nhà
n

c và b o đ m ki m soát chi tiêu t ng th .
10

Thang Long University Libraty


Phân b ngân sách phù h p v i u tiên trong k ho ch phát tri n kinh t
- xư h i c p xư và chính sách, ch đ c a Nhà n

c.

Là c s cho vi c qu n lỦ thu, chi trong khâu ch p hành ngân sách c ng
nh vi c đánh giá, quy t toán NSX đ

c công khai, minh b ch và b o đ m

trách nhi m gi i trình.
b) Yêu c u l p d toán:
L p theo đúng n i dung, m u bi u, m c l c NSNN, th i h n qui đ nh.
Tuân theo các chính sách, ch đ , tiêu chu n, đ nh m c.


c (1): UBND huy n h

ng d n và giao s ki m tra d toán ngân

sách cho các xư.
B

c (2): UBND xư t ch c h i ngh tri n khai xây d ng d toán NSX

và giao s ki m tra cho các ban ngành, đoàn th .
B

c (3): Các ban ngành, đoàn th , k toán xư l p d toán NSX.

11


B

c (4): UBND xư làm vi c v i các ban ngành, đoàn th v d toán

ngân sách; k toán t ng h p và hoàn ch nh d toán NSX.
B

c (5): UBND xư trình Th

ng tr c H ND xư xem xét cho Ủ ki n v

d toán NSX.


c phiên h p c a H ND xư v d toán ngân sách; H ND xư th o lu n và

quy t đ nh d toán ngân sách
B

c (10): UBND xư giao d toán cho ban, ngành, đoàn th , đ ng th i

g i Phòng Tài chính - K ho ch huy n, Kho b c nhà n
công khai d toán NSX tr

c huy n; th c hi n

c ngày 31/12.

1.2.4.2. T ch c ch p hành NSX.
a) M c đích, yêu c u:
Ch p hành NSX là quá trình s d ng t ng h p các bi n pháp kinh t , tài
chính và hành chính nh m bi n các ch tiêu thu, chi ghi trong k ho ch ngân
sách n m tr thành hi n th c, góp ph n th c hi n các ch tiêu c a k ho ch
phát tri n KTXH c a xư. C ng qua vi c ch p hành ngân sách s b o đ m
ki m tra vi c th c hi n các chính sách, ch đ , tiêu chu n, đ nh m c v kinh
t , tài chính c a Nhà n

c, đánh giá s phù h p gi a chính sách v i th c ti n.

i v i công tác qu n lỦ đi u hành NSX, ch p hành NSX là khâu c t
y u có Ủ ngh a quy t đ nh v i m t chu trình ngân sách. N u khâu l p k
ho ch đ t k t qu t t thì c b n c ng m i d ng


tr ng trong môi tr

ng kinh t v mô c ng là m t yêu c u h t s c quan tr ng

nh m tránh gián đo n ho c gi m s l

ng, ch t l

ng ho t đ ng c a các c

quan, đ n v . Ngoài ra c n gi i quy t k p th i nh ng v n đ phát sinh trong
quá trình th c hi n đ b o đ m thu đúng, thu đ , thu k p th i vào NSX và s
d ng m t cách hi u qu nh ng ngu n l c tài chính khan hi m.
b) N i dung t ch c ch p hành thu ngân sách
UBND xư ph i h p v i c quan thu đ m b o thu đúng, thu đ và k p
th i các kho n thu , phí, l phí và các kho n ph i n p khác vào NSNN.
V nguyên t c, các kho n thu NSX đ
tr c ti p t i KBNN, tr

c n p qua ngân hàng ho c n p

ng h p t i các đ a bàn có khó kh n trong vi c n p

qua ngân hàng ho c n p t i KBNN thì c quan thu đ
nhi m cho t ch c, cá nhân thu ti n m t t ng
đ , k p th i vào KBNN.

c tr c ti p thu, ho c u

i n p, sau đó ph i n p đ y

c hoàn tr cho đ i t

ng n p.


Các kho n thu đư t p trung vào NSX nh ng đ
tr , thì KBNN hoàn tr cho các đ i t
nhà n

c mi n gi m ho c hoàn

ng n p theo quy t đ nh c a c quan

c có th m quy n.

Ngu n thu b sung t Ngân sách huy n cho xư đư đ
d toán t đ u n m. C n c vào d toán đ

c thông báo theo

c duy t, đ i chi u v i nhu c u s

d ng kinh phí NSX, xư ch đ ng rút d toán b sung t Ngân sách huy n
đ m b o nhu c u chi
c) N i dung t ch c ch p hành chi NSX.
V nguyên t c: Các đ n v d
NSNN h tr th
h

toán ngân sách và các t ch c đ


ng xuyên c a ngân sách ph i c n c vào ti n đ th c hi n

chuyên môn, th c hi n ch đ , c n c vào d toán chi c n m.
Tr
t

ng h p không đ ngu n chi tr , thì s p x p các yêu c u chi theo th

u tiên. Tr

c h t là các kho n chi ti n l

ng, ph c p c a cán b xư ph i

tr đ y đ , k p th i; Ti p đ n là các kho n chi cho các ho t đ ng, chi s
nghi p không th trì hoưn đ

c; Ki m tra, giám sát vi c th c hi n chi ngân

sách, s d ng tài s n c a các b ph n, phát hi n và báo cáo đ xu t k p th i
Ch t ch UBND xư v nh ng vi ph m ch đ , tiêu chu n đ nh m c đ có bi n
pháp th c hi n m c tiêu và ti n đ quy đ nh.
Vi c quy t đ nh chi ph i theo đúng ch đ , tiêu chu n và m c chi trong
ph m vi d toán đ

c phê duy t và ng

nhi m v quy t đ nh c a mình tr


ng ti n làm vi c... c n ph i th c hi n đ u th u ho c

th m đ nh giá theo quy đ nh c a pháp lu t.
1.2.4.3. Quy t toán NSX
a) Khái ni m, m c đích quy t toán NSX.
Quy t toán NSX là khâu cu i cùng c a m t chu trình ngân sách. Quy t
toán NSX là vi c t ng k t, đánh giá vi c t ch c th c hi n thu, chi ngân sách
trong n m theo quy t đ nh c a các c quan có th m quy n, c ng nh xem xét
trách nhi m pháp lỦ c a chính quy n c p xư trong vi c huy đ ng và s d ng
ngân sách.
M c đích c a quy t toán NSX là t ng k t, đánh giá l i toàn b quá trình
thu, chi ngân sách trong m t n m ngân sách đư qua, cung c p đ y đ thông tin
v qu n lỦ đi u hành thu, chi cho nh ng ng
dân các c p, các nhà tài tr , ng
Quy t toán ngân sách đ

i quan tâm nh : H i đ ng nhân

i dân...
c th c hi n t t s có Ủ ngh a r t quan tr ng

trong vi c nhìn nh n l i quá trình ch p hành ngân sách qua m t n m, rút ra
nh ng bài h c kinh nghi m thi t th c b sung cho công tác l p ngân sách
c ng nh ch p hành ngân sách nh ng chu trình ti p theo.
b) Nguyên t c quy t toán:
V s li u: S li u trong báo cáo quy t toán ngân sách ph i chính xác,
trung th c, đ y đ . S quy t toán thu NSX là s thu đư th c n p ho c đư h ch
toán thu NSX qua Kho b c Nhà n
th c thanh toán ho c đư đ


Khoá s k toán: Là công vi c c ng s đ tính ra t ng s phát sinh bên
n , bên có và s d cu i k c a t ng tài kho n k toán ho c t ng s thu, chi,
t n qu ... Khoá s k toán NSX cu i n m đ

c th c hi n vào th i đi m cu i

niên đ k toán NSX t c là cu i ngày 31/12. K t qu ho t đ ng c a n m báo
cáo đ

c t p h p thông qua vi c khoá s k toán cu i n m là m t trong

nh ng c n c đ ti n hành l p d toán cho nh ng n m ngân sách ti p theo.
Thông qua vi c khoá s k toán cu i n m đ đ i chi u, rà soát, phát hi n và
s a ch a nh ng sai sót trong quá trình h ch toán.
Ch nh lỦ quy t toán NSX: Ch nh lỦ quy t toán NSX là vi c k toán NSX
th c hi n vi c ki m tra rà soát và ch nh lỦ l i các s li u thu, chi NSX nh m
tho mưn yêu c u h ch toán chính xác s th c thu, th c chi c a n m ngân
sách. Trong kho ng th i gian đ

c phép ch nh lỦ quy t toán do B Tài chính

quy đ nh, k toán ph i đ i chi u và đi u ch nh nh ng sai sót trong quá trình
h ch toán k toán. K toán xư ph i ph i h p v i KBNN huy n n i giao d ch
ch nh lỦ quy t toán NSX, đ m b o s li u h ch toán đ y đ , chính xác, kh p
đúng c t ng s và chi ti t các kho n thu, chi theo m c l c NSX đư qui đ nh.
Ch nh lỦ quy t toán NSX đ

c th c hi n đ n h t ngày 31/01 n m sau, theo

Thông t s 108/2008/TT-BTC ngày 18/11/2008 c a B Tài chính.

toán n m tr

t d toán đ

c nguyên nhân đ t hay

c giao theo t ng ch tiêu thu, chi

c nh ng gi i pháp ki n ngh n u có; Báo cáo quy t

c khi g i cho H ND xư xét duy t và g i cho Phòng Tài chính -

K ho ch huy n ph i có đ i chi u, xác nh n s li u c a KBNN n i giao d ch.
B

c 3: Ki m toán quy t toán NSX.

Ki m toán Nhà n

c ti n hành ki m tra và đánh giá các thông tin liên

quan t i quá trình qu n lỦ và s d ng v n c a chính quy n c p xư. Quan h
gi a c quan ki m toán nhà n

c và UBND xư là quan h b t bu c theo lu t

đ nh. C quan ki m toán Nhà n

c xác nh n, đánh giá và nh n xét các tài



ng h p báo cáo quy t toán n m c a xư do H ND xư phê

chu n có thay đ i so v i báo cáo quy t toán n m do UBND xư đư g i cho
17


Phòng Tài chính - K ho ch huy n, thì UBND xư ph i báo cáo b sung, đi u
ch nh g i Phòng Tài chính - K ho ch huy n.
Báo cáo quy t toán NSX ph i đ

c H ND xư phê chu n k p th i đ g i

cho Phòng Tài chính - K ho ch huy n theo đúng th i gian quy đ nh.
H ND xư s th o lu n và ra Ngh quy t phê chu n quy t toán NSX
trong k h p c a H ND. Báo cáo quy t toán ngân sách s ph i công khai
theo quy đ nh c a B Tài chính. Phòng Tài chính - K ho ch huy n có trách
nhi m th m đ nh báo cáo quy t toán thu, chi NSX, tr

ng h p có sai sót ph i

báo cáo UBND huy n yêu c u H ND xư đi u ch nh.
1.3.ăCácănhơnăt

nhăh

ngăđ năcôngătácăqu nălỦăNSX.

1.3.1. C ch chính sách và môi tr


hi u qu , t o đi u ki n cho kinh t phát tri n, ti t ki m trong chi tiêu, h n ch
vi c s d ng lưng phí kinh phí ngân sách c p. Nh v y, m t môi tr

ng pháp

lỦ đ ng b và hoàn thi n góp ph n không nh t o đi u ki n cho công tác qu n
lỦ ngân sách xư đ t hi u qu cao.
1.3.2. Vai trò c a chính quy n xã trong qu n lý ngân sách.
Vi c đ i m i c ch qu n lỦ n n kinh t t t p trung bao c p sang c ch
th tr

ng đ nh h

ng XHCN đư làm thay đ i c n b n vai trò c a Ngân sách

nhà n

c. C p xư là c p chính quy n c s trong b máy qu n lỦ Nhà n

có ch c n ng, nhi m v th c hi n các m c tiêu c a Nhà n

c

c,

c pc s .

th c hi n t t nhi m v đó, chính quy n c p xư ph i có ngu n tài chính đ
18


ngành, ngh kinh doanh, các ch ng lo i hàng hoá…, qua đó ch ng các ho t
đ ng kinh t phi pháp, tr n thu , gian l n thu và các ngh a v đóng góp khác.
Thông qua chi ngân sách xư, các ho t đ ng c a
đoàn th chính tr , xư h i

xư đ

ng b , chính quy n

c duy trì phát tri n liên t c và n đ nh, nh

đó mà nâng cao hi u l c qu n lỦ c a chính quy n c s .
Cùng v i s phát tri n c a n n kinh t theo c ch th tr

ng, bên c nh

nh ng m t tích c c thì v n còn t n t i nh ng m t trái c a nó. Thông qua ho t
đ ng thu, chi NSX đóng vai trò quan tr ng trong vi c kh c ph c khuy t t t đó
b ng vi c t o ra m t môi tr

ng kinh doanh thu n l i cho các ch th kinh t ,

ng n ch n s đ c quy n trong kinh doanh, đ nh h
h

ng tiêu dùng xư h i,

ng xư h i t i các ho t đ ng phát tri n lành m nh, h n ch các tiêu c c và

các t n n xư h i.

c qu n lỦ ch t ch , nh t là chi cho

v n phòng ph m, h i ngh , ti p khách…; K t qu thu NSX hàng n m tuy có
t ng nh ng các ngu n thu trên đ a bàn không n đ nh, ch a đ
ch t ch , n đ ng kéo dài, ch a có k ho ch, gi i pháp b i d

c ki m soát
ng ngu n thu

và ch ng th t thu thu . M t s s c thu do cán b thu không n m đ

cm c

doanh thu c a doanh nghi p nên t l n p thu th p không sát v i th c t .
1.3.3. Ch

ng trình phát tri n kinh t - xã h i c a đ a ph

Ngân sách xư đ
tri n chung do

ng.

c l p hàng n m và ph i phù h p v i k ho ch phát

ng và Nhà n

c đ ra. Quá trình qu n lỦ ngân sách nói

chung và qu n lỦ ngân sách xư nói riêng c ng ph i đ m b o th c hi n nh ng

ng

c giao c a chính quy n c p xư. Nh ng

i làm công tác qu n lỦ NSX đòi h i ph i có m t trình đ nh t đ nh v

m i m t và chuyên sâu nghi p v qu n lỦ thì m i có th đáp ng đ

c yêu

c u chung.
Vi c t ch c b máy qu n lỦ ngân sách xư ph i th ng nh t đ ng b t
khâu t ch c thu, qu n lỦ c p phát, ki m soát chi tiêu đ n t ng công vi c c
th . Các khâu l p, trình duy t ngân sách, đi u hành ngân sách đ n quy t toán
ngân sách đ u ph i d a trên c s lu t đ nh, đòi h i cán b tài chính xư ph i
thông hi u Lu t NSNN, n m ch c tiêu chu n, đ nh m c, th c hi n đúng ch
đ quy đ nh. Nh v y, công tác qu n lỦ NSX có đ t đ

c hi u qu hay không

20

Thang Long University Libraty


ph thu c khá nhi u vào trình đ c a cán b qu n lỦ c ng nh vi c t ch c b
máy qu n lỦ.
1.3.5. Phân c p qu n lý ngân sách.
M c tiêu chính c a phân c p NS nh m đ m b o các ngu n l c tài chính
nhà n

i.

Quy trình l p NSNN hi n quy đ nh th i gian quá ng n và còn b ràng
bu c b i Lu t T ch c H ND và UBND cho nên vi c l p d toán NSNN
đ a ph

ng còn mang n ng tính hình th c, không sát th c t , không khoa h c.

S t ch c a chính quy n đ a ph

ng còn h n ch , t

thu và nhi m v chi c a các c p chính quy n đ a ph
1.4. S c n thi tăkháchăquanăph iăt ngăc

ng quan gi a ngu n

ng ch a t

ng x ng.

ng qu nălỦăNSX

Th ănh t,ăXu tăphátăt ăth cătr ngăqu nălỦăNSXăth iăgianăqua.
c s quan tâm c a

ng và Nhà n

c, NSX đư có nhi u bi n đ i


i n–

ng phát tri n

c h u h t các xư quan tâm, các công trình m c tiêu nh

ng – Tr

ng – Tr m đư hoàn thành góp ph n thay đ i sâu s c b

m t nông thôn, thúc đ y chuy n d ch c c u kinh t , m r ng kh n ng ti p
th , nâng cao dân trí, s c kh e c ng đ ng, t o ti n đ v t ch t cho s nghi p
CNH,H H nông nghi p nông thôn.
Vi c ki m tra, ki m soát các kho n thu chi c a NSX qua Kho B c Nhà
n

c đư đ

c tri n khai

t t c các xư, t đó giúp cho các c quan chuyên

môn và các c p lưnh đ o b t k p th i di n bi n thu, chi vào NSX đ k p th i
ch đ o, qu n lỦ và đi u hành.
Tuy nhiên, bên c nh nh ng thành t u đ t đ

c, NSX c ng đư b c l

nh ng h n ch nh t đ nh đòi h i ph i có bi n pháp đ t ng c
Công tác qu n lỦ thu ch a khai thác đ

c duy t. B máy qu n lỦ NSX

còn r t h n ch , trình đ chuyên môn không đ ng đ u, nhi u cán b làm công
tác qu n lỦ kinh tê – tài chính ch a th c s quan tâm đ n lu t NSNN, ch a
22

Thang Long University Libraty


đáp ng đ

c nhu c u ngày càng cao c a qu n lỦ NSX.

Th ă hai,ă theoă tinhă th nă c aă lu tă NSNN đ

c qu c h i thông qua

ngày 16/12/2002 có hi u l c thi hành b t đ u t n m 2004 có nh n m nh đ n
v n đ t ng c

ng ngu n l c cho NSX (đi m c; kho n 2; đi u 4); dành quy n

ch đ ng nhi u h n cho xư, đi u này th hi n

ch :t ng t l đi u ti t cho xư

m t s kho n thu nh : thu chuy n quy n s d ng đ t; thu nhà, thu đ t;
thu môn bài t cá nhân, h kinh doanh; thu s d ng đ t nông nghi p; l phí
tr



ng ki m tra, ki m soát trong vi c chi

tiêu NS, ch p hành nghiêm ch nh pháp lu t trong chi tiêu NS. Nh v y t t y u
đ t ra yêu c u hoàn thi n công tác qu n lỦ NSX.
Nói tóm l i: NSX đóng m t v trí vô cùng quan tr ng trong vi c th c
hi n các m c tiêu phát tri n kinh t - xư h i, th c hi n công b ng, v n minh
đ a ph

ng, NSX liên quan đ n l i ích và nhu c u sát s

n c a ng

i dân,

nh ng th c t công tác qu n lỦ NSX còn nhi u b t c p. H n th n a đ th c
hi n t t theo tinh th n c a Lu t NSNN thì c n ph i có bi n pháp t ng c

ng

qu n lỦ NSX, t o cho NSX đ m nh đ chính quy n xư th c hi n t t ch c
n ng, nhi m v trong giai đo n đ i m i hi n na. Vì v y, vi c hoàn thi n công
tác qu n lỦ NSX luôn là m t yêu c u b c thi t khi mà yêu c u dân ch hóa
23


đ i s ng kinh t xư h ngày càng đ

c đ y m nh.


i có ngh a v đóng góp cho NSX, tr giúp cho nh ng đ i

ng thu c di n u đưi, nh ng đ i t

ngành ngh m i phát tri n

ng có hoàn c nh khó kh n, nh ng

nông thôn.

Nh có chi NSX mà b m t c a nông thôn có nh ng thay đ i đáng k ,
t o ni m tin, ph n kh i c a nhân dân. Các nhu c u chi ph c v m c tiêu,
ch

ng trình xóa đói gi m nghèo, th c hi n chính sách xư h i…, c ng đ

đáp ng có hi u qu . Các nhu c u chi an ninh - qu c phòng c ng đ

c

cđ m

b o, góp ph n gi v ng an ninh chính tr , tr t t an toàn xư h i. Chi giáo d c,
y t góp ph n nâng cao dân trí và s c kh e c a nhân dân đ a ph
V quy mô thu ngày m t t ng lên, vi c b i d
c ng đ
tr

ng.



c p lưnh đ o n m b t k p th i di n bi n thu - chi vào NSX đ k p th i ch đ o,
qu n lỦ và đi u hành.
Tuy nhiên, bên c nh đó vi c qu n lỦ NSX còn nhi u h n ch đòi h i ph i
có bi n pháp đ t ng c

ng qu n lỦ đó là:

V thu NSX c n ph i qu n lỦ ch t ch ngu n thu không đ b sót gây
m t công b ng trong xư h i d n đ n vi c c nh tranh thi u lành m nh. C n thu
đúng, thu đ và b i d

ng ngu n thu, các xư hi n nay đư chú tr ng đ n huy

đ ng đóng góp c a nhân dân nh ng ch a đ
XDCB v n di n ra khá ph bi n

c nhi u. Tình tr ng n v n trong

các xư.

V chi NSX là vi c chi tiêu trong qu n lỦ hành chính còn lưng phí, các
kho n chi h i ngh , ti p khách còn quá l n, s a ch a th

ng xuyên ch p vá,

chi đ u t tràn lan không có tr ng tâm, tr ng đi m.
V n đ cân đ i ngân sách còn nhi u h n ch , h u h t các xư không t
cân đ i đ