Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

Tên đề tài : KINH NGHIỆM VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP “BÀN TAY NẶN BỘT” VÀO
SOẠN GIẢNG MỘT SỐ TIẾT MÔN VẬT LÍ THCS.
I/ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Thực trạng của vấn đề.
Trong những năm gần đây ngành giáo dục luôn đề cao công tác về đổi mới phương pháp
soạn giảng nhằm nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên và học sinh. Vấn đề này được
các cấp rất quan tâm và xem đó là mục tiêu phấn đấu hàng đầu của các trường trung học cơ
sở trong cả nước.Trong đó phương pháp “BTNB” đã được triển khai và áp dụng từ những
năm học 2012 đến nay nhưng cũng chưa thực sự thấm vào trong ý thức của từng giáo viên
và học sinh. Một số giáo viên chưa giám mạnh dạng soạn giảng theo phương mới, hoặc có
nhưng còn mang tính chất đối phó.
-Đồng thời có một số trường hợp giáo viên áp dụng phương pháp cũ, áp đặt vấn đề,
lại chủ quan cứ đọc chép để học sinh tiếp nhận kiến thức một cách thụ động.
- Đối với học sinh thì ít hứng thú học môn vật lí, chưa định hướng được việc học theo
phương pháp mới dẫn đến tình trạng chán học, lười học bài, học bài lâu thuộc.
-Chính vì các lý do trên nên Tôi mạnh dạng chọn đề tài “Kinh nghiệm về vận dụng
phương pháp bàn tay nặn bột vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS”. Với mong muốn
giúp giáo viên thấy được tầm quan trọng trong việc đổi mới phương pháp soạn giảng và định
hướng cho học sinh biết cách học theo phương pháp mới từ đó kích thích sự hứng thú học
tập của các em trong bộ môn vật lý.Ngòai ra, cũng muốn tạo ra hướng đi mới trong việc tham
khảo, soạn giảng bằng phương pháp mới.
2. Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới.
-SKKN này giúp giáo viên thấy được tầm quan trọng trong việc áp dụng phương pháp
mới vào soạn giảng. Đồng thời còn giúp cho một số gio viên biết cách thiết kế một tiết dạy
bằng phương pháp “BTNB”
- Ngòai ra còn có thể giúp cho giáo viên xác định được mức độ tiếp thu kiến thức của học
sinh trên lớp.
- SKKN còn định hướng cho học sinh biết cách học theo phương pháp mới. Nhằm kích
thích sự hứng thú v à yêu thích học môn vật lí cũng như một số môn học tự nhiên khác.Từ đó

- Trên thị trường hiện nay, sách tham khảo soạn giảng dành cho giáo viên tương đối
đầy đủ nhưng tài liệu soạn giảng bằng phương pháp “BTNB” thì hầu như không có, còn giáo
viên chỉ được học bồi dưỡng cho việc soạn giảng phương pháp mới với thời gian rất ngắn.
Trong khi đó cấu trúc nội dung sách giáo khoa vật lý, thời lượng một tiết dạy, thiết bị dạy
học cũng như tư duy học sinh vùng nông thôn còn hạn chế trong việc tiếp cận và áp dụng
phương pháp này. Chính vì thế nên gây khó khăn cho giáo viên trong việc soạn giảng
theo phương pháp “BTNB” .
-Qua nhiều năm được nhà trường phân công dạy học môn vật lý tôi đã tiến hành
nghiên cứu đề tài này từ năm 2012 – 2013, đến năm học 2013 – 2014 và được áp dụng vào
dạy học môn vật lý ở trường THCS Hoàii Mỹ.
- Dựa trên cở sở tham khảo ý kiến của các giáo viên trong nhóm lí và các đồng
nghiệp ở các trường có chất lượng cao. Đúc kết các ý kiến đó để viết sáng kiến kinh nghiệm
này, nhưng vì thời gian và kinh nghiệm có hạn nên tôi chỉ viết một chuyên đề nhỏ của phần
HKI với hy vọng giúp ích ít nhiều cho giáo viên mới ra trường và học sinh vùng nông thôn
tiếp cận phương pháp mới trong việc dạy và học môn vật lý tốt hơn.
2.Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp.
2.1 Các biện pháp tiến hành:
- Thu thập ý kiến từ phía giáo viên trong nhóm vật lí trường và những giáo viên có kinh
nghiệm giảng dạy trong và ngòai huyện.
- Lấy ý kiến học sinh trong việc học theo phương pháp cũ và mới
- Dự giờ, rút kinh nghiệm từ đồng nghiệp.
- Đọc tìm hiểu trên sách báo và trên Internet.
2.2 Thời gian tạo ra giải pháp:
-Viết đề tài dưới dạng tích lũy chuyên môn từ năm học 2012 - 2013.
- Áp dụng dạy học theo phương pháp mới từ năm 2012 - 2014 có rút kinh nghiệm, bổ
dung.
- Viết thô đề tài từ tháng 4 năm 2013.
- Thời gian hoàn thành tháng 2/ 2014
B.NỘI DUNG
I. Mục tiêu:

XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG RIÊNG CỦA SỎI

-

Vật lí 7 :
+Tiết 5: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG
+Tiết 11:
NGUỒN MÂ
Vật lí 8 :
+Tiết 6:
LỰC MA SÁT
+Tiết 15:
SỰ NỔI
Vật lí 9:
+Tiết 7,8,9 SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO CÁC YẾU TỐ CỦA DÂY DẪN
+ Tiết 27:
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP-NAM CHÂM ĐIỆN.
Các bước tiến hnh
Bước1: Tạo tình huống xuất phát – câu hỏi nêu vấn đề
Bước2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của học sinh
Bước3: Đề xuất giả thuyết và thiết kế phương án thí nghiệm
Bước4:Tiến hành thí nghiệm tìm tòi – nghiên cứu
Bước5:Kết luận và hợp thức hóa kiến thức
1.1.2 Phân dạng
I.
ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP “BÀN TAY NẶN BỘT” VÀO SOẠN GIẢNG.
• Dưới đây là một số hình ảnh dạy bằng phương pháp “BTNB” của các khối: lớp 6 –
lớp 7 – lớp 8 – lớp 9, mà Tôi và các đồng nghiệp trong nhóm lí đã ghi lại được trong
một số tiết học tại TRƯỜNG THCS HOÀI MỸ


-Ảnh 4:

Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

Trang

5


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

Tiết 4: ĐO THỂ TÍCH VẬT RẮN KHÔNG THẤM NƯỚC
Vận phương pháp mới vào hoạt động I: Tìm hiểu cách đo thể tích chất lỏng
Tg
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
32’ Hoạt động 1: Tìm hiểu cách đo thể tích chất Học sinh thảo luận theo nhóm đi tới vấn
lỏng
đề cần giải quyết
B1: Tình huống xuất phát – câu hỏi nêu vấn
đề:
GV đưa ra một số hòn đá có kích thước B2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của học
khác nhau, một số đinh ốc... Những vật rắn sinh
không thấm nước làm thế nào để xác định
chính xác thể tích của các vật trên?
Cá nhân đề xuất phương án viết hoặc vẽ
Hảy viết vào vở thực hành hoặc vẽ hình thể vào vở thực hành
hiện các cách có thể đo thể tích vật rắn Thảo luận nhóm tranh luận để đi tới
không thấm nước?
thống nhất một số phương án chính ghi

hình dạng như thế nào? Liệu các em có
có chứa nước là các phương án khả thi
khả năng đo được kích thước của chúng
- Thả vật vào bình chia độ không có
bằng thước được không?
chứa nước không khả thi
Đối với những vật thả lọt vào bình chia độ
-Trước khi thả cần chú ý điều gì? (HS
phải nêu được: Đọc và ghi nhớ mực chất
lỏng ban đầu trong bình chia độ)
Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

Trang

6


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

-Sau khi thả vật chú ý điều gì? (HS phải
nêu được: Vật phải chìm hoàn toàn trong
chất lỏng)
-Đối với những vật không thả lọt vào bình
chia độ ta phải tiến hành TN thế nào?
- Khi thả vật vào bình tràn cần chú ý điều
gì?( Phải hướng cho HS nêu được: Vật
thả nhẹ nhàn không làm cho chất lỏng
dao động, thả vật ngập trong chất lỏng và
tránh trường hợp nhúng cả tay vào chất
lỏng)

thì thả vật đó vào trong bình tràn. Thể
tích của phần chất lỏng tràn ra bằng thể
tích của vật

Trang

7


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

Tiết 13 : THỰC HNH VÀ KIỂM TRA THỰC HÀNH
XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG RIÊNG CỦA SỎI
Vận phương pháp mới vo hoạt động I: Xác định khối lượng ring của sỏi
Tg
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
35’ Hoạt động 1: Xác định khối lượng riêng của Hoạt động 1: Xác định khối lượng riêng
sỏi
của sỏi
Bước 1. Tình huống xuất phát. Câu hỏi nêu
vấn đề
Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của
Bằng cách nào có thể xác định được khối học sinh
lượng riêng của sỏi? Cách xác định khối
lượng riêng của sỏi được xác định như thế
nào?
HS suy nghĩ, thảo luận theo nhóm đi tới
vấn đề cần giải quyết
Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của học

lượng riêng của một chất.
- Thả vật vào bình chia độ hoặc bình tràn
-Điểm khó của khâu này là HS đổi đơn vị có chứa nước để đo thể tích sau đó dụng
và thực hiện phép tính với số nhỏ dễ dẫn cân đo khối lượng của càc viên sỏi và áp
đến sai số lớn và mất nhiều thời gian. Để dụng công thức để tính khối lượng riêng
tránh trường hợp này GV có thể lựa chọn là các phương án khả thi
Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

Trang

8


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

các viên sỏi có kích thước tương đối lớn.

- Thả vật vào bình chia độ không có
chứa nước và đo khối lượng và tính
toán: kông khả thi

Bước 4: Tiến hành thí nghiệm tìm tòi
– Nghiên cứu
GV hướng dẫn HS thống nhất phương án
- Các nhóm nhận dụng cụ và tiến hành
và yêu cầu các nhóm tiến hành thí nghiệm thí nghiệm, đo đạc theo phương án đã
thống nhất trong nhóm và các phương án
theo phương án của nhóm mình đà đề ra
được giao.
Quan sát, giúp đỡ các nhóm thực hiện thí

lượng riêng của sỏi
-Ảnh 1: Học sinh lớp 7A1
Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

Trang

9


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

Bộc lộ quan niệm ban đầu
Cá nhân tự tưởng tượng và vẽ ảnh của dấu mũi tên vào vở thực hành

-Ảnh 2: Học sinh lớp 7A1
Tiến hành thí nghiệm kiểm tra xem ảnh có hứng được trên màn không.

Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

Trang

10


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

-Ảnh 3: Học sinh lớp 7A1
Tiến hành thí nghiệm kiểm tra so sánh khoảng cách từ ảnh đến gương và khoảng cách
từ vật đến gương.




Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

-Chỉ đại diện nhó phát biểu suy nghĩ vì sao
mình lại vẽ như vậy (Làm cho quan niệm
ban đầu lộ ra hơn)
-Y/C thảo luận đề xuất phương án thí
nghiệm kiểm tra theo các nhóm hình vẽ đã
gom.
Trong bước này nếu để HS tự đề xuất
phương án TN để kiểm tra sản phẩm
mình vẽ ra thì khó thực hiện được. Đặc
biệt là TN so snh khoảng cách từ ảnh
đến gương và khoảng cách từ vật đến
gương HS không nhận biết được phải
dùng dụng cụ nào để xác định. GV cần
dặc câu hỏi có vấn đề để gợi ý cho các em
dựa vào các dụng cụ TN hiện có.
GV: Tấm kính trong trên bàn dùng để
làm gì? Em thử nhìn hảnh của mình qua
tấm kính đó em sao? Tại sao trong các đồ
dùng TN lại sử dụng hai viên pin giống
nhau?
Bước 4: Tiến hành thí nghiệm kiểm tra.
-Y/C tiến hnh TN theo nhóm với các TN
cần làm cụ thể như sau:
+TN1: Tìm xem ảnh có hứng được trên
màn không.


+ Ảnh không hứng được trên màn chắn.
+ Ảnh lớn bằng vật.
+ Ảnh cách gương bằng vật cách
Bước 5: Kết luận và hợp thức hóa kiến thức gương.
Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

Trang

12


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

-Y/C các nhón nêu kết luận sau khi tiến
hành TN.
-Chuẩn hóa kiến thức và cho học sinh ghi -Cá nhân vẽ lại ảnh dấu mũi tên sau khi
vở.
đã thực nghiệm vào vở thực hành.
* Y/C học sinh vẽ lại ảnh dấu mũi tên sau
khi đã được TN kiểm chứng.
Tiết : 11
BÀI 10:
NGUỒN ÂM.
Vận phương pháp mới vào hoạt động II: Tìm hiểu đặc điểm chung của nguồn âm
Tg
22’

HOẠT DỘNG CỦA GV
Hoạt động II: Tìm hiểu đặc điểm chung của
nguồn âm

-HS đưa ra các phương án thí nghiệm
khác nhau

-Tiến hnh thí nghiệm
+Bật mạnh dy cao su
B5: Rút ra kết luận
+Gõ vào thnh cốc
-Qua các thí nghiệm trên em rút ra được kết +Gõ vào âm thoa
luận gì?
-Thảo luận nhĩm thống nhất
-Tổng kết lại: Sự rung động của dy cao su, Khi các vật phát ra âm thì thấy các vật
thnh cốc, âm thoa…đó gọi là dao động. Khi đó đều rung động mạnh (dao động)
pht ra âm thì các vật đều dao động.

Bi 6

LỰC MA SÁT

Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

Trang

13


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

Vận phương pháp mới vào hoạt động I: Tìm hiểu đặt điểm các loại lực ma sát và tác dụng
của nó
theo tác dụng của nó.

Tg

HOẠT ĐỘNG CỦA GV
Hoạt động 1: Nghiênn cứu điều kiện về vật
nổi, vật chìm.
Bước 1: Tình huống xuất phàt và câu hỏi
nêu vấn đề:
GV đặt câu hỏi
? Một vật nằm trong chất lỏng chịu tác
dụng của những lực nào ?
? Nhận xét phương và chiều của chúng
? So sánh P và FA, cho biết có những
trường hợp nào xảy ra
Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của học
sinh:
GV nhắc lại câu hỏi nêu vấn đề ở trên.
Em hảy suy nghĩ và viết vào vở thực hành
những suy nghĩ của em về vấn đề đó.
Trong khi HS viết các suy nghĩ của mình
GV đi đến các nhóm quan sát vở thực hành
của một số học sinh, nắm bắt một số quan

Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

HOẠT ĐỘNG CỦA HS
HĐ 1: Nghiên cứu điều kiện vật nổi vật
chìm.

Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của
học sinh:

GV yêu cầu HS đề xuất các phương án thí
nghiệm
-Điểm khó ở khâu này là đề xuất thí
nghiệm và chọn đồ dùng làm TN cho vật
lơ lững trong chất lỏng. Để tránh cháy
thời gian cho bước 4 GV phải định hướng
HS chọn dụng cụ thí nghiệm phù hợp ở
bước này.
GV đặc câu hỏi định hướng.
- Vì sao trong đồ dùng thí nghiệm này lại
có nước muối, có bơm tiêm? Vậy nước
muối, bơm tiêm giúp ích cho chúng ta
trong TN nào?
Bước 4: Tiến hành thực nghiệm tìm tòi –
nghiên cứu:
GV cho HS làm thí nghiệm với 3 quả bóng
bàn
Yêu cầu HS quan sát và nhận xét
Qua thí nghiệm trên 1 em hăy nêu điều
kiện vật nổi, chh ìm, lơ lửng?
Bước 5: Kết luận và hợp thức hóa kiến
thức:
GV yêu cầu cầc nhóm học sinh báo cáo kết
quả thí nghiệm bằng cách cho các nhóm
treo kết quả lên bảng rồi đại diện nhóm
trình bày.
GV tổ chức cho HS góp ý, nhận xét kết
Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

HS đề xuất các phương án thí nghiệm

18


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

-Ảnh 3 -4 : Học sinh lớp 9A4
Tiến hành thí nghiệm kiểm tra

Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

Trang

19


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

Tiết : 7,8,9 SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO CÁC YẾU TỐ CỦA DÂY DẪN
Trong bài này khâu khó nhất là chọn dụng cụ TN và mắc sơ đồ mạch điện, có một
số trường dụng cụ thiếu và không đảm bảo theo yêu cầu TN trong đó các cuộn dây điện
trở không đúng theo yêu cầu mà các bước TN đề ra.
GV: Chỉ cần gợi ý cho các em cách chọn các cuộn dây điện trở và càch mắc sơ đồ
mạch điện trong TN1 thì các TN sau các em sẽ làm rất tốt và không tốn thời gian.
+ Ở TN1 hướng các em chọn các dây điện trở giống nhau: ( về : tiết diện, chiều dài
và vật liệu).
- Muốn cho dây 1 dài gấp đôi dây 2 thì các em làm thế nào? HS có thể trả lờ nối
chúng lại với nhau. GV nếu các em làm như trên sẽ làm hỏng các dây điện trở không khả
thi.Vậy còn cách nào khác không? Nếu HS không đưa ra được GV gợi ý chúng ta có thể
mắc nối tiếp hai dây lvào trong mạch điện, từ đó có thể định hướng học trong cách chọn
dụng cụ và làm TN2. Nếu làm tốt khâu này thì các bước còn lại HS sẽ tự làm tốt.

+Chất liệu.
- Em hãy dự đoán điện trở của các dây này +Màu sắc của vỏ nhựa.
có như nhau hay không?
+Hình dạng (dây cong, dây thẳng, …)
-Yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến điện trở
dây dẫn?
-Có thể khác nhau.
-Có nhiều yếu tố.
+Chiều dài.
+Tiết diện.
+Chất liệu.
+Màu sắc của vỏ nhựa.
- Làm thế nào để xác định sự phụ thuộc của +Hình dạng (dây cong, dây thẳng, …)
điện trở vào từng các yếu tố đó?
+Nhiệt độ của dây dẫn.
Bước3: Đề xuất giả thuyết, thiết kế phương
Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

Trang

20


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

20’

20’

25’

diện khác nhau (lần lượt là S, 2S và 3S),
các yếu tố còn lại giống nhau.
-Trong quá trình thí nghiệm giáo viên theo
dõi hướng dẫn thêm cho các nhóm học
sinh.
-Yêu cầu các nhóm nêu kết quả đo được.
-Dựa trên kết quả thí nghiệm giáo viên
hướng dẫn học sinh rút ra kết luận: Điện trở
dây dẫn có phụ thuộc vào tiết diện dây dẫn
và và phụ thuộc là điện trở tỉ lệ nghịch với
chiều dài.
Hoạt động 4: Tìm hiểu sự phụ thuộc của
điện trở vào vật liệu dây dẫn. (Bài 9)
-C1:Để xác định sự phụ thuộc của điện trở
vào vật liệu làm dây dẫn thì phải tiến hành
thí nghiệm với các dây dẫn có đặc điểm
như thế nào?

Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

- Muốn khảo sát điện trở của dây dẫn
phụ thuộc vào một đại lượng nào đó thì
giữ nguyên các đại lượng còn lại, cho
đại lượng muốn khảo sát thay đổi khi
nghiên cứu.

- Đo điện trở của các dây dẫn có chiều
dài khác nhau nhưng các yếu tố còn lại
giống nhau.
-Học sinh tiến hành thí ngiệm theo

dây dẫn có phụ thuộc vào vật liệu làm dây
dẫn.
 Chuyển ý: Sự phụ thuộc của điện trở
vào vật liệu làm dây dẫn được đặc trưng
bởi đại lượng nào?
-Sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm
dây dẫn được đặc trưng bằng đại lượng
nào?
-Đại lượng này có trị số được xác định như
thế nào?

15’

- Hoạt động cá nhân
Tiến hành thí nghiệm đo điện trở của
các dây dẫn có được làm bằng các vật
liệu khác nhau, các yếu tố còn lại giống
nhau.
-Học sinh tiến hành thí ngiệm theo
nhóm.

-Các nhóm nêu kết quả đo được.

-Đơn vị của đại lượng này là gì ?
- Hoạt động cá nhân
- Treo bảng điện trở suất của một số chất, +Được đặc trưng bằng điện trở suất của
yêu cầu HS quan sát.
vật liệu.
+ Điện trở suất có trị số bằng điện trở
-8


22


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

15’

15’

dẫn.
Hoạt động 6: Tìm hiểu sự phụ thuộc của
điện trở vào hình dạng dây dẫn
-Muốn xác định sự phụ thuộc của điện trở
vào hình dạng của dây chúng ta cần chọn
các dây dẫn có đặc điểm như thế nào? (chú
ý các dây dẫn này đều có tiết diện tròn đều
nhưng ở dạng thẳng hay cong)
-Trong quá trình thí nghiệm giáo viên theo
dõi hướng dẫn thêm cho các nhóm học
sinh.
-Yêu cầu các nhóm học sinh làm thí
nghiệm đo điện trở của các dây dẫn có hình
dạng khác nhau , các yếu tố còn lại giống
nhau.
-Yêu cầu các nhóm nêu kết quả đo được.
-Dựa trên kết quả thí nghiệm giáo viên
hướng dẫn học sinh rút ra kết luận: Điện trở
dây dẫn không phụ thuộc vào hình dạng
dây dẫn.

- Thảo luận nhóm
Sử dụng các dây dẫn có hình dạng khác
nhau, các yếu tố còn lại giống nhau.

-Học sinh tiến hành thí ngiệm theo
nhóm.
-Các nhóm nêu kết quả đo được.

- Thảo luận nhóm
Sử dụng các dây dẫn có nhiệt độ khác
nhau, các yếu tố còn lại giống nhau.
-Học sinh tiến hành thí ngiệm theo
nhóm.

-Cá nhân nêu kết quả đo được.
-Đại diện nhóm báo cáo, các nhóm khác
lắng nghe để nhận xét
-Thống nhất các phương án hợp lí
Trang

23


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

-Các nhóm phát biểu được các ý sau:
* Điện trở của các dây dẫn có cùng tiết
diện và được làm từ cùng một vật liệu
thì tỉ lệ thuận với chiều dài của mỗi dây
* Điện trở dây dẫn tỉ lệ nghịch với tiết

Bước 1: Tình huống xuất phát – Câu hỏi
nêu vấn đề
Đặt một lõi, lõi thép trong từ trường của Cá nhân suy nghĩ và thảo luận nhóm đi
ống dây có dòng điện chạy qua có tác dụng tới vấn đề cần giải quyết
gì? Khi đó lõi sắt, thép có bị nhiễm từ hay
không? Sự nhiễm từ của sắt, thép có gì
giống và khác nhau?
Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của
Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của học học sinh
sinh
-Cá nhân hãy viết vào vở thực hành có thể -Cá nhân đề xuất các phương án và viết
kiểm tra được khi đặt một lõi sắt, lõi thép vào vở thực hành của mình
trong từ trường của ống dây có dòng điện Thảo luận nhóm tranh luận để đi tới
chạy qua có tác dụng gì? Khi đó lõi sắt, thống nhất một số phương án chính ghi
thép có bị nhiễm từ hay không? Sự nhiễm vào bảng nhóm
từ của sắt, thép có gì giống và khác nhau? -Khi đặt một lõi sắt hoặc lõi thép trong
Sau đó thống nhất trong nhóm và viết vào từ trường của ống dây có dòng điện chạy
bảng nhóm của nhóm mình.
qua không có tác dụng gì.
- Khi đặt một lõi sắt hoặc lõi thép trong
Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

Trang

24


Đề tài SKKN: Vận dụng phương pháp “bàn tay nặn bột”vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS.

từ trường của ống dây có dòng điện chạy

sắt.
GV thống nhất phương án làm thí nghiệm
cho HS và yêu cầu các nhóm chọ dụng cụ Các nhóm nhận dụng cụ và tiến hành thí
thí nghiệm để tiến hành thí nghiệm
nghiệm theo các phương án đã nêu ở
Quan sát, giúp đỡ các nhóm thực hiện thí trên
nghiệm
Bước 5: Rút ra kết luận và hợp thức hóa
kiến thức
Đại diện nhóm báo cáo, các nhóm khác
Yêu cấu các nhóm báo cáo kết quả
lắng nghe để nhận xét
Tổ chức thảo luận chung, phân tích các Thống nhất các phương án hợp lí
phương án hợp lí
GV chốt lại và hướng dẫn HS : Để cho kim HS nêu tên các dụng cụ và mục đích thí
nam châm thăng bằng rồi mới đặt cuộn dây nghiệm:quan sát góc lệch của kim nam
sao cho trục của kim nam châm song song châm theo 2 trường hợp khi chưa có lõi
Giáo viên : Nguyễn Thành Nguyên

Trang

25