ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH KINH TẾ VẬN TẢI BIỂN
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành đồ án tốt nghiệp này, em đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ
của nhiều cá nhân, tập thể trong và ngoài nhà trường.
Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, em xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành
đến các thầy cô giáo trường đại học Hàng hải Việt Nam. Trong suốt thời gian học
tập và rèn luyện tại nhà trường em đã nhận được sự chỉ bảo và giảng dạy nhiệt tình
của các thầy cô, nhất là thầy cô khoa Kinh tế cơ bản đã cho em những kiến thức lý
thuyết và thực tế về chuyên ngành học tập của mình. Đặc biệt là thầy Nguyễn
Phong Nhã đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ em trong suốt thời gian hoàn thành đồ
án tốt nghiệp của mình.
Em xin cảm ơn đến ban giám đốc cũng như toàn bộ nhân viên của công ty cổ
phần vận tải và thương mại Diêm Điền luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi để em có
cơ hội áp dụng những kiến thức đã học ở trường vào thực tế, đồng thời học hỏi
thêm những kiến thức thực tế về tình hình ký kết và thực hiện các hợp đồng vận
chuyển của công ty trong thời gian vừa qua.
Mặc dù đã cố gắng để hoàn thành bài làm của mình nhưng do thiếu sót còn
hạn hẹp nên khó tránh khỏi thiếu sót trong cách hiểu, lỗi trình bày. Em mong nhận
được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô để có thể hoàn thiện đồ án tốt nghiệp của
mình hơn nữa.
Lời cuối em xin chúc các thầy cô giáo và các thành viên của các công ty cổ
phần vận tải và thương mại Diêm Điền sức khỏe và gặt hái được nhiều thành công
trong cuộc sống.
Em xin cảm ơn.
Trân trọng.

1


ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH KINH TẾ VẬN TẢI BIỂN
LỜI CAM ĐOAN



ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH KINH TẾ VẬN TẢI BIỂN

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Số hình
Hình 2.1
Hình 2.3

Tên hình
Sơ đồ tổ chức bộ máy của công ty
Biểu đồ tình hình hoạt động kinh doanh của công ty năm
2013 – 2015

Trang
28
32

Hình 2.4

Biểu đồ phần trăm lợi nhuận của công ty năm 2015

34

Hình 3.1

Quy trình ký kết và thực hiện hợp đồng

38


đẩy quan hệ sản xuất phát triển, từ đó tạo cơ hội cho các ngành nghề khác trong xã
hội. Vì thế, ngành vận tải biển là một trong những ngành trọng điểm quốc gia cần
được chú trọng và khuyến khích phát triển.
Tuy nhiên để có thể phát huy hết tầm quan trọng của ngành vận tải biển cũng
như tận dụng tiềm năng của ngành chúng ta cần phải có một phương pháp khai
thác, một quy trình vận chuyển hợp lý…nhằm rút ngắn thời gian chuyến đi cho tàu.
Vì thế vấn đề cấp thiết cần quan tâm hiện nay là cần phải có những biện pháp hợp
lý để nghiên cứu, hoàn thiện hơn nữa quy trình vận chuyển hàng hóa từ cảng tới
cảng bằng đường biển nhằm rút ngắn thời gian vận chuyển, đơn giản hóa quy trình
thủ tục, góp phần vào việc mang lại nhiều giá trị hơn cho sự phát triển của doanh
nghiệp, qua đó đóng góp phần nào vào sự phát triển của ngành vận tải cả nước,
nâng cao năng lực cạnh tranh của nước ta với các nước khác trong khu vực và trên
thế giới.

6


ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH KINH TẾ VẬN TẢI BIỂN
Công ty cổ phần vận tải và thương mại Diêm Điền là một trong những doanh
nghiệp có sự quan tâm đến vấn đề này và có một số thành công trong quá trình thực
hiện. Tuy nhiên hoạt động của công ty vẫn còn nhiều hạn chế và sơ sót. Trong quá
trình áp dụng vào hoạt động thực tiễn của công ty cần phải có sự linh hoạt, nhạy
bén với thị trường để rút ra các bài học kinh nghiệm nhằm hoàn thiện hơn nữa quy
trình hoạt động.
Qua thời gian thực tập, tìm hiểu và nghiên cứu về hoạt động vận chuyển tạo
công ty cổ phần vận tải và thương mại Diêm Điền, cũng với sự giúp đỡ của các
thành viên trong công ty và đặc biệt là sự hướng dẫn nhiệt tình của thầy giáo
Nguyễn Phong Nhã đã giúp em nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động vận
chuyển nói chung và hoạt động vận tải biển nói riêng nên em xin chọn đề tài:
“Nghiên cứu tình hình ký kết và thực hiện hợp đồng vận chuyển hàng hóa

VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA BẰNG ĐƯỜNG BIỂN
1.1.Khái quát chung về quy trình vận chuyển hàng hóa bằng đường biển.
1.1.1.Khái niệm
“Vận chuyển hàng hóa bằng đường biển là quá trình sử dụng tàu biển vận
chuyển hàng hóa theo tuyến đường cố định hoặc không cố định từ nơi này đến nơi
khác. Theo nghĩa rộng, nó là sự tập hợp các yếu tố kinh tế kỹ thuật nhằm khai thác,
chuyên chở bằng tàu biển một cách có hiệu quả hàng hóa. Vận chuyển hàng hóa
bằng đường biển được tiến hành thông qua các doanh nghiệp, tổ chức chuyên
ngành thực hiện.
Vận tải đường biển là một yếu tố không thể tách rời thương mại quốc tế, vận
tải biển phát triển góp phần làm thay đổi cơ cấu hàng hóa và cơ cấu thị trường
trong buôn bán quốc tế.”
8


ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH KINH TẾ VẬN TẢI BIỂN
(Trường Thị Thúy Nga, 2011)
1.1.2.Đặc điểm của vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
a) Đặc điểm chung
“-Vận tải biển ra đời khá sớm so với các phương thức vận tải khác. Từ lâu,
con người đã biết lợi dụng các biển, các đại dương làm các tuyến giao thông hàng
hải để giao lưu giữa các vùng các miền, các quốc gia với nhau trên thế giới. Cho
đến nay, vận tải đường biển phát triển mạnh và trở thành hệ thống vận tải hiện đại
trong hệ thống vận tải thế giới.
-Vận tải đường biển thực hiện việc dịch chuyển các đối tượng của vận tải
trong không gian từ cảng này đến cảng khác thông qua môi trường biển.
-Vận tải biển có thể phục vụ chuyên chở tất cả các loại hàng trong buôn bán
quốc tế.
-Vận tải biển thích hợp với việc chuyên chở trên cự ly rất dài, khối lượng lớn.
-Các tuyến đường vận tải trên biển hầu hết là những tuyến đường giao thông

tiền bằng bất cứ giá nào. Phát triển kinh tế thế giới có liên quan chặt chẽ với thương
mại hàng hải quốc tế.
Hiện nay, vận tải biển giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong chuyên chở hàng
hóa trên thị trường thế giới, theo thống kê của UNCTAD hàng năm vận tải biển
đảm nhận chuyên chở khoảng 80% lượng hàng trong buôn bán quốc tế.”
(Tài liệu sinh viên, 12)
1.2.Dịch vụ vận tải biển

11


ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH KINH TẾ VẬN TẢI BIỂN
1.2.1.Khái niệm
“Vận tải là một hoạt động kinh tế có mục đích của con người nhằm thay đổi vị
trí của hàng hóa và bản thân con người từ nơi này đến nơi khác bằng phương tiện
vận tải.
Dịch vụ vận tải là dịch vụ mà trong đó người vận tải thực hiện yêu cầu của
khách hàng theo sự thỏa thuận để vận chuyển hàng hóa và bản thân con người từ
nơi này đến nơi khác nhằm thu được lợi nhuận kinh tế.
1.2.2.Đặc điểm của dịch vụ vận tải
Vận tải là ngành sản xuất vật chất đặc biệt. Vì thế, ngoài điểm chung với các
ngành sản xuất khác, vận tải còn có những điểm riêng biệt sau:
-Quá trình sản xuất trong vận tải là tác động về mặt không gian lên đối tượng
chuyên chở chứ không phải quá trình tác động về mặt kỹ thuật lên đối tượng lao
động.
-Sản xuất trong vận tải không tạo ra sản phẩm mới, mà sản phẩm của ngành
vận tải là sự dịch chuyển hàng hóa trong không gian.
-Sản phẩm vận tải không làm thay đổi hình dạng, kích thước và tính chất lý
hóa của hàng hóa.
-Sản phẩm của ngành vận tải cũng mang hai thuộc tính của hàng hóa là giá trị

loại hình vận tải khác nhau. Tại đó hàng hóa được chuyển từ phương tiện này sang
phương tiện khác.
Cảng biển có nhiều loại khác nhau nhưng về mặt kinh tế, người ta chia cảng
biển thành hai loại cơ bản dựa vào quy mô và hiệu suất của chúng, gồm:

13


ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH KINH TẾ VẬN TẢI BIỂN
-Cảng tổng hợp: là loại cảng phục vụ xếp dỡ cho tất cả các loại hàng hóa khác
nhau do kết cấu mặt hàng qua cảng rất đa dạng. Đây là những cảng có quy mô lớn
nhưng năng suất bình quân thấp, thời gian tàu đỗ cảng dài.
-Cảng chuyên dụng: là loại cảng có trang bị kỹ thuật phục vụ chủ yếu cho một
loại hàng xác định hoặc một nhóm hàng hóa xác định. Các cảng chuyên dụng có
năng suất làm hàng rất cao, rút ngắn thời gian tàu đỗ tại cảng.”
(Tài liệu sinh viên, 15)
• Hệ thống kho bãi và trang thiết bị ở cảng.
“Để phục vụ cho việc giải phóng tàu nhanh cũng như đáp ứng nhu cầu lưu kho
bãi của chủ hàng, các cảng phải có hệ thống kho bãi phù hợp với luồng hàng qua
cảng.
Kho bãi cảng phải có nhiều loại khác nhau, tùy theo công dụng của chúng mà
có thể bao gồm các loại như: kho kín, kho bán lộ thiên, các bãi bảo quản hàng
ngoài trời…” (Tài liệu sinh viên, 15)
“Trang thiết bị của cảng bao gồm:
-Trang thiết bị phục vụ cho tàu ra vào, tàu chờ đợi, tàu leo đậu, nhóm thiết bị
này gồm: luồng lạch, hệ thống phao tiêu, tín hiệu, phao nổi, cầu tàu…
-Thiết bị phục vụ kỹ thuật, phục vụ công nghiệp xếp dỡ hàng hóa lên xuống
công cụ vận tải và ở trong kho bãi của cảng. Thiết bị xếp dỡ là yếu tố quan trọng
nhất trong hoạt động sản xuất kinh doanh của cảng.”
(Chuyên đề Dịch vụ vận tải, 8)

• Hình thức tổ chức tàu định tuyến:

15


ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH KINH TẾ VẬN TẢI BIỂN
“Vận tải định tuyến là hình thức cung cấp dịch vụ thường xuyên trên các
tuyến cố định, giữa các cảng cố định theo một lịch trình chạy tàu đã lập và công bố
trước.
Người khai thác tàu sẽ tổi chức một vòng lặp (loop) giữa các chuyến đi trong
cùng một chuyến cố định. Một con tàu sẽ chuyên chở nhiều loại hàng cho nhiều
chủ hàng trong cùng một chuyến đi.
Đây là phương thức vận tải mà hàng hóa liên quan được chuyên chở phải
mang đến tàu. Các tàu sẽ chạy theo lịch trình lập và công bố trước, giữa các cảng
xác định. Dịch vụ vận tải định tuyến cần có đủ một số lượng các tàu nhằm để duy
trì lịch vận hành đã lập sẵn và quảng bá từ trước. Dịch vụ cần có sự kết nối giữa
các tuyến gom hàng với các tuyến chính chạy giữa các cảng trung chuyển quốc tế.
Giá cước vận tải tàu chợ tương đối ổn định do chủ tàu hoặc hiệp hội đưa ra,
cước này thường cao hơn so với tàu chuyến, bao gồm cả chi phí sản xuất.”
(Tài liệu sinh viên, 26)
Hình thức vận tải định tuyến thường ký kết các hợp đồng vận chuyển theo
chứng từ vận chuyển (Bill of Lading, Sea way bill,…). “Hợp đồng vận chuyển
hàng hóa theo chứng từ vận chuyển là hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường
biển được giao kết với điều kiện người vận chuyển không phải dành cho người thuê
vận chuyển nguyên tàu hoặc một phần tàu cụ thể mà chỉ căn cứ vào chủng loại, số
lượng, kích thước hoặc trọng lượng của hàng hóa để vận chuyển.”(Khoản 1 điều
146 Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015)
• Hình thức tổ chức tàu chuyến:
“Vận tải tàu chuyến là hình thức cung cấp dịch vụ vận chuyển không thường
xuyên, không theo tuyến cố định, không có lịch trình công bố từ trước mà theo yêu

cho người vận chuyển theo hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển.
17


ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH KINH TẾ VẬN TẢI BIỂN
-Người nhận hàng là người nhận hàng theo quy định trong vận đơn hoặc theo
hợp đồng vận chuyển.”
(Điều 147 Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015)
1.4. Trách nhiệm của các bên chính trong quy trình vận chuyển

1.4.1.Người vận chuyển
-Trách nhiệm của người vận chuyển theo điều 150 Bộ luật Hàng hải Việt Nam
2015 là: “Người vận chuyển phải mẫn cán để trước và khi bắt đầu chuyến đi, tàu
biển có đủ khả năng đi biển, có thuyền bộ thích hợp, được cung ứng đầy đủ trang
thiết bị và vật phẩm dự trữ; các hầm hàng, hầm lạnh và khu vực khác dùng để vận
chuyển hàng hóa có đủ các điều kiện nhận, vận chuyển và bảo quản hàng hóa phù
hợp với tính chất của hàng hóa.”
-Miễn trách người vận chuyển căn cứ theo điều 151 của Bộ luật Hàng Hải
Việt Nam 2015:
“Người vận chuyển không phải chịu trách nhiệm bồi thường đối với mất mát,
hư hỏng hàng hóa do việc tàu biển không đủ khả năng đi biển, nếu đã thực hiện đầy
đủ các nghĩa vụ quy định. Trong trường hợp này, người vận chuyển có nghĩa vụ
chứng minh đã thực hiện nhiệm vụ một cách mẫn cán.
Người vận chuyển được miễn hoàn toàn trách nhiệm, nếu tổn thất hàng hóa
xảy ra trong trường hợp sau đây:
a) Lỗi của thuyền trưởng, thuyền viên, hoa tiêu hàng hải hoặc người làm công của
người vận chuyển trong việc điều khiển hoặc quản trị tàu;
b) Hỏa hoạn không do người vận chuyển gây ra;

18

không cố ý gây ra tổn thất hoặc không phải do người làm công, đại lý của người
vận chuyển có lỗi gây ra. Trường hợp có người được hưởng quyền miễn hoàn toàn
trách nhiệm của người vận chuyển theo quy định của pháp luật hoặc theo sự thỏa
thuận ghi trong hợp đồng thì người đó phải chứng minh rằng người vận chuyển đã
không có lỗi, không cố ý hoặc những người làm công, đại lý của người vận chuyển
cũng không có lỗi hoặc không cố ý gây ra sự mất mát, hư hỏng của hàng hóa.
Chậm trả hàng là việc hàng hóa không được trả trong khoảng thời gian đã
thỏa thuận theo hợp đồng hoặc trong khoảng thời gian hợp lý cần thiết mà người
vận chuyển mẫn cán có thể trả hàng đối với trường hợp không có thỏa thuận.
Người vận chuyển không phải chịu trách nhiệm đối với việc chậm trả hàng trong
trường hợp sau đây:
a) Đi chệch tuyến đường khi đã có sự chấp thuận của người giao hàng;
b) Nguyên nhân bất khả kháng;
c) Phải cứu người hoặc trợ giúp tàu khác đang gặp nguy hiểm khi tính mạng con
người trên tàu có thể bị đe dọa;
d) Cần thời gian để cấp cứu cho thuyền viên hoặc người trên tàu.”
1.4.2.Người giao hàng
-Trách nhiệm của người giao hàng trong vận chuyển hàng hóa theo điều 154
Bộ luật Hàng hải Việt Nam như sau:

20


ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH KINH TẾ VẬN TẢI BIỂN
“Người giao hàng phải bảo đảm hàng hóa được đóng gói và đánh dấu ký, mã
hiệu theo quy định. Người vận chuyển có quyền từ chối bốc lên tàu biển những
hàng hóa không bảo đảm tiêu chuẩn đóng gói cần thiết.
Người giao hàng phải cung cấp trong một thời gian thích hợp cho người vận
chuyển các tài liệu và chỉ dẫn cần thiết đối với hàng hóa dễ nổ, dễ cháy và các loại
hàng hóa nguy hiểm khác hoặc loại hàng hóa cần phải có biện pháp đặc biệt khi

và bảo quản cần phải cẩn thẩn thực hiện đúng quy trình quy tắc kỹ thuật. Sử dụng
các công cụ, phương tiện xếp dỡ phù hợp với hàng bao để tránh, hạn chế hàng bị
rách, bị thủng, vỏ bao bị bẩn, ướt, ngấm nước ngấm dầu. Trong giao nhận hàng bao
thuận lợi KMH hàng hóa ít, không phức tạp chủ yếu là kiểm đếm chính xác số
lượng và phân biệt được loại hàng nguyên vẹn, còn tốt và loại hàng bao bì bị hư
hỏng.” (Tài liệu sinh viên, 53)
1.5.2.Hàng rời
“Hàng rời là tất cả các loại hàng không được đóng gói, ở dạng rời trong quá
trình vận chuyển xếp dỡ, giao nhận và bảo quản vẫn ở dạng nguyên rời của nó.
Hàng rời như than, quặng, các loại ngũ cốc, phân bón ở dạng rời.
Trong xếp dỡ, giao nhận ở cảng ta thường gặp hàng rời ở hai dạng sau:
-Hàng rời được chuyên chở, vận chuyển nguyên cả lô, cả vận đơn, cả hầm tàu
hay nguyên cả một chuyến tàu.

22


ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH KINH TẾ VẬN TẢI BIỂN
-Hàng rời do những bao hàng bị rách, số lượng bao bị rách vỡ nhiều không có
khả năng đóng gói được kịp thời nên khi xếp dỡ và giao nhận phải tiến hành thực
hiện trong điều kiện hàng rời như: xi măng, gạo, bột mì.
Hàng rời thường tổn thất ở các dạng sau: đóng bánh, dính chặt vào nhau, mất
phẩm chất, ẩm ướt, mốc thối.” (Tài liệu sinh viên, 58)
1.6. Các chứng từ trong quy trình vận chuyển
1.6.1.Danh mục hàng hóa (Cargo List)
“Danh mục hàng hóa là chứng từ về chi tiết hàng hóa trong kiện hàng mà
trước khi xếp lên tàu, chủ hàng phải lập và xuất trình cho đại diện người vận
chuyển về những hàng hóa mà mình cần vận chuyển.” (luận văn.net)
1.6.2.Sơ đồ xếp hàng (Cargo stowage plan)
“Sơ đồ xếp hàng là bản vẽ mặt cắt cảu con tàu trên đó ghi rõ tên tàu, số

bên cùng nhau lập biên bản về tình trạng của hàng hóa gọi là COR. Nó là thông báo
tổn thất, cung cấp thông tin về loại hàng hóa đã bị đổ vỡ, hư hỏng trên tàu trong
quá trình vận chuyển hoặc dỡ hàng ra khỏi tàu và là chứng từ quan trọng trong bộ
chứng từ khiếu nại hãng tàu hoặc cảng.” (Tài liệu sinh viên, 62)
1.6.8.Biên bản kết toán nhận hàng với tàu (Report on receipt of cargo)

24


ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH KINH TẾ VẬN TẢI BIỂN
“Biên bản kết toán nhận hàng với tàu là biên bản được lập giữa cảng với tàu
sau khi đã dỡ xong hàng hoặc toàn bộ số hàng trên tàu để xác nhận số hàng thực tế
đã giao nhận tại cảng dỡ hàng quy định.” (Tài liệu sinh viên, 62)

CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU VỀ TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TY
CỔ PHẦN VẬN TẢI VÀ THƯƠNG MẠI DIÊM ĐIỀN
2.1.Lịch sử hình thành
2.1.1.Thông tin chung:
Công ty cổ phần vận tải và thương mại Diêm Điền có trụ sở được đặt tại số
132 Nguyễn Văn Linh, quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng.
Số điện thoại: 0313764405
Fax: 0313519584
Email:
Mã số thuế: 0200643907.
Giấy phép số: 0203001683.
Nơi đăng ký quản lý: Chi cục Thuế quận Lê Chân.

25