ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
-----------------------------

MAI BÁ LINH

QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TRUNG TÂM DẠY NGHỀ HUYỆN ĐÔNG HƢNG, TỈNH THÁI BÌNH
TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
-----------------------------

MAI BÁ LINH

QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TRUNG TÂM DẠY NGHỀ HUYỆN ĐÔNG HƢNG, TỈNH THÁI BÌNH
TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN CÔNG GIÁP



DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BLĐTB&XH

Bộ Lao Động thương binh và xã hội

CNH-HĐH

Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa

CBQL

Cán bộ quản lý

ĐH & CĐ

Đại học và Cao đẳng

GD&ĐT

Giáo dục và đào tạo

GV

Giáo viên

HV

Học viên


1.1. Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề .............................................................. 5
1.2. Những khái niệm chủ yếu được sử dụng trong đề tài .................................... 6
1.2.1. Khái niệm quản lý .................................................................................... 6
1.2.2. Khái niệm đội ngũ giáo viên .................................................................... 7
1.3. Vị trí vai trò của đội ngũ giáo viên ............................................................. 9
1.4. Nội dung quản lý đội ngũ giáo viên .......................................................... 11
1.4.1. Công tác tuyển dụng đội ngũ giáo viên ................................................. 11
1.4.2. Công tác đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên ................................ 15
1.4.3. Sử dụng đội ngũ giáo viên ...................................................................... 16
1.4.4. Các chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ giáo viên ............................... 17
1.5. Các yếu tố tác động đến quản lý đội ngũ giáo viên ................................. 18
1.5.1. Khách quan ................................................................................................ 18
1.5.2. Chủ quan ................................................................................................... 19
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CỦA
TRUNG TÂM DẠY NGHỀ HUYỆN ĐÔNG HƢNG, TỈNH THÁI BÌNH . 22
2.1. Khái quát về Trung tâm Dạy nghề huyện Đông Hưng, Thái Bình .............. 22
2.1.1. Sơ lược về lịch sử phát triển của trung tâm .............................................. 22
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm ........................................................ 25
2.1.3. Quy mô đào tạo và các chuyên ngành đào tạo .......................................... 26
2.2. Thực trạng đội ngũ giáo viên của Trung tâm dạy nghề huyện Đông Hưng,
tỉnh Thái Bình...................................................................................................... 29
2.2.1. Thực trạng về số lượng ............................................................................. 29

iii


2.2.2. Thực trạng về cơ cấu ................................................................................. 31
2.2.3. Thực trạng về chất lượng GV theo chuẩn ................................................. 33
2.3. Thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên Trung tâm dạy nghề huyện Đông
Hưng, tỉnh Thái Bình .......................................................................................... 42

3.3.1.biện pháp 1: Nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng, đạo đức nghề nghiệp
cho giáo viên và cán bộ quản lý .......................................................................... 58
3.3.2. Biện pháp 2: Lập quy hoạch, kế hoạch xây dựng và phát triển đội ngũ giáo
viên phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trung tâm .................................. 61
3.3.3.Biện pháp 3: Sử dụng hợp lý đội ngũ giáo viên hiện có, chú trọng việc bổ
sung và tuyển chọn giáo viên mới, tạo cơ chế, chính sách hợp lý thu hút giáo
viên giỏi, trình độ cao về công tác tại trung tâm ................................................. 64
3.3.4. Biện pháp 4 : Tổ chức tốt công tác đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng, khuyến
khích giáo viên tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
vươn lên đạt chuẩn, vượt chuẩn về chuyên môn nghiệp vụ ................................ 68
3.3.5. Biện pháp 5: Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá chuyên môn, nghiệp
vụ cho đội ngũ giáo viên ..................................................................................... 75
3.3.6. Biện pháp 6 : Tăng cường đầu tư trang thiết bị dạy học hiện đại, đổi mới
phương pháp dạy học theo hướng hiện đại ......................................................... 78
3.3.7. Biện pháp 7 : Nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đội ngũ giáo viên . 81
3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp .................................................................. 88
3.5. Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất ........ 89
Tiểu kết chương 3................................................................................................ 92
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................... 93
1. Kết luận ........................................................................................................... 93
2. Khuyến nghị .................................................................................................... 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................ 95
PHỤ LỤC ........................................................................................................... 99

v


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Số liệu thống kê trình độ chuyên môn của cán bộ, giáo viên ............. 24
Bảng 2.2: Số liệu thống kê nghiệp vụ của GVDN .............................................. 24

Trung tâm ............................................................................................................ 47
Bảng 2.23. Mức độ đạt được trong kiểm tra, đánh giá hoạt động của GV ......... 48
Bảng 3.1: Dự kiến quy mô tuyển sinh của trung tâm giai đoạn 2016 - 2020 ..... 63
Bảng 3.2. Tổng hợp các biện pháp ...................................................................... 84
Bảng 3.3: Kết quả phiếu trưng cầu ý kiến về tính cần thiết của các biện pháp......... 90
Bảng 3.4:Kết quả phiếu trưng cầu ý kiến về tính khả thi của cácbiện pháp ....... 90

vii


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục ngày nay được coi là nền móng cho sự phát triển khoa học kỹ
thuật và đem lại sự thịnh vượng cho nền kinh tế quốc dân. Việt Nam là một
nước có xuất phát điểm về trình độ kinh tế - xã hội thấp, đời sống của nhân dân
còn nhiều khó khăn. Để có thể bắt kịp với các nước khác và hoà nhập với xu
hướng phát triển chung của thế giới, công tác giáo dục và đào tạo cần được xác
định là quốc sách hàng đầu. Đại hội lần thứ XI đã khẳng định “Đổi mới căn bản
và toàn diện giáo dục và đào tạo. Thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển và
nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo”. Đại hội cũng đã xác định: “Đẩy mạnh
đào tạo nghề theo nhu cầu phát triển của xã hội, có cơ chế chính sách và thiết
lập mối liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo”. Trong
lĩnh vực giáo dục đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục các cấp là lực
lượng nòng cốt, giữ vai trò quyết định trong việc biến mục tiêu giáo dục thành
hiện thực, quyết định hiệu quả và chất lượng giáo dục. Muốn nâng cao chất
lượng giáo dục thì một trong các khâu then chốt là phải quản lý tốt chất lượng
đào tạo của Trung tâm.
Hệ thống giáo dục quốc dân ở nước ta được chia thành các cấp, bậc học:
Giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề
nghiệp, giáo dục đại học và giáo dục sau đại học. Dạy nghề nằm trong bậc giáo

tâm dạy nghề huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình nhằm đảm bảo chuẩn nghề
nghiệp của GV dạy nghề trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.
3. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng đội ngũ giáo viên trung tâm dạy nghề
huyện Đông Hưng, Thái Bình trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.
4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu
Đội ngũ giáo viên trung tâm dạy nghề huyện Đông Hưng, Thái Bình
4.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý đội ngũ giáo viên trung tâm dạy nghề huyện Đông Hưng, Thái
Bình.

2


5. Giả thuyết khoa học
Hiện nay, công tác quản lý phát triển đội ngũ giáo viên ở trung tâm chưa thật
hiệu quả, vẫn còn những hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu nâng cao chất
lượng giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới.
Nếu vận dụng đồng bộ và hợp lý các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên
trong giai đoạn hiện nay do tác giả đề xuất thì sẽ góp phần nâng cao chất
lượng đội ngũ giáo viên, nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu phát
triển của trung tâm.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ giáo viên.
6.2. Khảo sát và đánh giá thực trạng công tác quản lý đội ngũ giáo viên trung
tâm Dạy nghề huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình.
6.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý cơ bản có tính khả thi của giám đốc đối
với đội ngũ giáo viên trung tâm Dạy nghề huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình
trong giai đoạn hiện nay.



CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
1.1. Sơ lƣợc lịch sử nghiên cứu vấn đề
Ngay từ những ngày đầu tiên của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa,
Bác Hồ đã rất quan tâm đến phát triển sự nghiệp giáo dục, trong đó đặc biệt
nhấn mạnh đến việc quản lý đội ngũ nhà giáo.
Trong chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam, ngành Giáo dục – Đào
tạo đã rất coi trọng đến công tác quản lý đội ngũ nhà giáo ở các cấp học, bậc
học. Mấy năm gần đây, có nhiều bài viết của nhiều tác giả đã đề cập đến vấn
đề quản lý đội ngũ nhà giáo, vai trò của đội ngũ nhà giáo cũng như những
yêu cầu về chất lượng của đội ngũ trong công tác đào tạo thế hệ trẻ và đã
đưa ra một số giải pháp để thực hiện công tác quản lý đội ngũ nhà giáo.
Có thể thấy, ở nhiều cơ sở giáo dục đã có những tác giả của các luận
văn thạc sỹ chuyên ngành Quản lý giáo dục như: Nguyễn Minh Quang, Võ
Hào, Lê Quốc Băng, Phan Quang Vinh, Trương Thị Lan, Lê Thị Việt Anh
..., đã đề cập đến công tác quản lý đội ngũ giáo viên trong các trung tâm từ
phổ thông đến cao đẳng, đại học. Song các đề tài khoa học của các tác giả
nói trên đều mang tính đặc thù ở từng cơ sở giáo dục nhằm đáp ứng yêu cầu
phát triển của sự nghiệp giáo dục. Riêng ở Trung tâm Dạy nghề huyện Đông
Hưng, Thái Bình cho đến nay theo những tài liệu mà chúng tôi bao quát
được chỉ có các đánh giá chủ yếu dựa trên thực tiễn và kinh nghiệm, mà
chưa có tác giả nào đề cập đến công tác quản lý đội ngũ giáo viên một cách
đầy đủ và có hệ thống.
Qua tìm hiểu, phân tích đánh giá việc quản lý đội ngũ giáo viên trên
cơ sở lý luận khoa học, trong luận văn này chúng tôi mong muốn sẽ đưa ra
một hệ thống các biện pháp phù hợp với đặc điểm tình hình của Trung tâm
Dạy nghề huyện Đông Hưng, Thái Bình trước yêu cầu mới và nhiệm vụ mới
trong giai đoạn hiện nay.

ích của con người". Thực chất của quản lý là quản lý con người, vì con
người, do con người và nhờ con người.
1.2.2. Khái niệm đội ngũ giáo viên
1.2.2.1. Khái niệm giáo viên

7


Tại điều 70 Luật giáo dục của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
năm 2005 đã đưa ra định nghĩa pháp lý đầy đủ về Nhà giáo và những tiêu chuẩn
của một Nhà giáo :
"1. Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong trung
tâm hoặc các cơ sở giáo dục khác.
2. Nhà giáo phải có những tiêu chuẩn sau đây:
a) Phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt;
b) Đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ;
c)Đủ sức khoẻ theo yêu cầu nghề nghiệp;
d) Lý lịch bản thân rõ ràng.
3. Nhà giáo dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo
dục nghề nghiệp gọi là giáo viên; ở cơ sở giáo dục đại học gọi là giáo
viên".
Như vậy, có thể hiểu giáo viên là những người làm nhiệm vụ giảng
dạy giáo dục trong các trung tâm ĐH & CĐ.
1.2.2.2. Khái niệm đội ngũ
Nói đến đội ngũ, từ điển Bách khoa Việt nam đã định nghĩa : "Đội ngũ
là khối đông người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp thành lực lượng"
[45,tr.243].
Hoặc: "Đội ngũ là tập hợp gồm một số đông người cùng chức năng,
nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp, hợp thành lực lượng hoạt động trong một hệ
thống (Tổ chức)" [46,tr.121] .

tạo hướng dẫn viên các trại hè cấp I ngày 12 tháng 6 năm 1956, Bác Hồ đã
nói: "Nhiệm vụ giáo dục rất quan trọng và vẻ vang, vì “nếu không có thầy
giáo thì không có giáo dục". Trong lần về thăm Trung tâm Đại học Sư
phạm Hà nội ngày 21 tháng 10 năm 1964, Bác đã nói về tầm quan trọng của
người thầy giáo và phẩm chất người thầy giáo trong sự nghiệp giáo dục. Bác
nói: "Thầy cũng như trò, cán bộ cũng như nhân viên, phải thật thà yêu nghề
mình, thật thà yêu trung tâm mình. Có gì vẻ vang hơn là đào tạo những thế
hệ sau này tích cực xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản. Người
thầy giáo tốt - thầy giáo xứng đáng là thầy giáo - là người vẻ vang nhất. Dù
là tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởng huân chương, song

9


những người thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh. Đây là một điều rất
vẻ vang. Nếu không có thầy giáo dạy dỗ con em nhân dân, thì làm sao mà
xây dựng chủ nghĩa xã hội được? Vì vậy nghề thầy giáo là rất quan trọng,
rất vẻ vang. Ai có ý kiến không đúng về thầy giáo, thì phải sửa chữa".
Ngày nay đội ngũ giáo viên được coi là một nguồn lực quan trọng
thực hiện đổi mới giáo dục, phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất
nước, vì:
Thứ nhất, giáo viên chính là những người trực tiếp thực hiện và quyết
định việc đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Thứ hai, trong bối cảnh xã hội đầy biến động như hiện nay, ngày càng
nhiều yêu cầu đặt ra cho các trung tâm dạy nghề, thì trung tâm DN chỉ có
thể đáp ứng được nhanh nhạy các yêu cầu đó nếu có một đội ngũ giáo viên
đủ mạnh, luôn sẵn sàng điều chỉnh thích ứng trong điều kiện mới.
Thứ ba, chính đội ngũ giáo viên, bằng năng lực thực sự, lòng yêu
nghề, say mê nghiên cứu khoa học, mới có thể cung cấp cho xã hội loại sản
phẩm có giá trị nhất, quyết định sự phát triển đó là nguồn nhân lực được đào

cộng sản Hồ Chí Minh, Công đoàn… giữa các tổ bộ môn của trung tâm.
1.4.1.3. Chất lượng đội ngũ giáo viên
* Về phẩm chất
Phẩm chất của các giáo viên tạo nên phẩm chất của đội ngũ giáo viên,
phẩm chất đội ngũ giáo viên tạo nên “linh hồn” và sức mạnh của đội ngũ
này. Phẩm chất đội ngũ giáo viên trước hết được biểu hiện ở phẩm chất
chính trị. Phẩm chất chính trị là yếu tố rất quan trọng giúp cho người giáo
viên có bản lĩnh vững vàng trước những biến động của xã hội. Trên cơ sở đó
thực hiện hoạt động giáo dục toàn diện, định hướng xây dựng nhân cách cho
học viên có hiệu quả. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “chính trị là linh hồn,
chuyên môn là cái xác, có chuyên môn mà không có chính trị thì chỉ là cái
xác không hồn. Phải có chính trị rồi mới có chuyên môn... Nói tóm lại,
chính trị là đức, chuyên môn là tài, có tài mà không có đức là hỏng” [33,
tr.188].
Bên cạnh việc nỗ lực phấn đấu nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ
năng sư phạm, người giáo viên cần có bản lĩnh chính trị vững vàng. Bản lĩnh
chính trị vững vàng sẽ giúp người giáo viên có niềm tin vào tương lai tươi
sáng của đất nước và có khả năng xử lý được những tình huống chính trị nảy

12


sinh trong hoạt động đào tạo. Đội ngũ giáo viên là một trong những người
trực tiếp xây dựng và thực hiện chiến lược phát triển, thực hiện mục tiêu và
nhiệm vụ chính trị của ngành. Không thể cụ thể hoá chủ nghĩa Mác - Lê
Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối giáo dục của Đảng và đưa nghị quyết
vào cuộc sống nếu đội ngũ giáo viên không có một trình độ chính trị nhất
định và không cập nhật với tình hình chính trị luôn phát triển sôi động và
diễn biến phức tạp.
Giáo dục có tính chất toàn diện, bên cạnh việc dạy “chữ” và dạy

Mặt khác, trong xu thế phát triển của xã hội hiện đại, ngoại ngữ và tin học
cũng là những công cụ rất quan trọng giúp người giáo viên tiếp cận với tri
thức khoa học tiên tiến của thế giới, tăng cường hợp tác và giao lưu quốc tế
để nâng cao trình độ, năng lực giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Hiện nay,
trình độ về ngoại ngữ tin học của đội ngũ giáo viên đã và đang được nâng
cao, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập.
* Về năng lực
Từ điển Tiếng Việt giải nghĩa: “Năng lực là khả năng, điều kiện chủ
quan hay tự nhiên sẵn có để thực hiện một hoạt động nào đó, hoặc là phẩm
chất tâm lý, sinh lý tạo cho con người khả năng hoàn thành một hoạt động
nào đó” [46, tr.687].
Đối với đội ngũ giáo viên, năng lực được hiểu là trên cơ sở hệ thống
những tri thức mà người giáo viên được trang bị, họ phải hình thành và nắm
vững hệ thống các kỹ năng để tiến hành hoạt động sư phạm có hiệu quả. Kỹ
năng của người giáo viên được hiểu “là khả năng vận dụng những kiến thức
thu được vào hoạt động sư phạm” [46, tr.543] và biến nó thành kỹ xảo. Kỹ xảo
là kỹ năng đạt tới mức thuần thục” [46, tr.544].
Giảng dạy và nâng cao tay nghề là hai hoạt động cơ bản, đặc trưng
của người giáo viên dạy nghề. Vì vậy, nói đến năng lực của đội ngũ giáo
viên dạy nghề, cần phải xem xét trên hai góc độ chủ yếu là năng lực giảng
dạy và năng lực thực hành nghề.
Năng lực giảng dạy của người giáo viên là khả năng đáp ứng yêu cầu
học tập, nâng cao trình độ học vấn của đối tượng; là khả năng đáp ứng sự

14


tăng quy mô đào tạo; là khả năng truyền thụ tri thức mới cho học viên…
Điều đó phụ thuộc rất lớn ở trình độ, kỹ năng của người giáo viên; điều kiện
và thiết bị dạy học chủ yếu là được thể hiện ở chất lượng sản phẩm do họ

Đào tạo và bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
cho đội ngũ giáo viên.
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục ở các trung tâm thì
việc học tập, tự học tập, tự bồi dưỡng của mỗi giáo viên là một yêu cầu tất
yếu, cấp bách.
- Đào tạo lại, đào tạo chuẩn hoá : áp dụng cho những trung tâm hợp thay
đổi nhu cầu công việc, những kiến thức đào tạo cũ không còn phù hợp hoặc
không đủ chuẩn thì phải đào tạo lại chuyên môn mới hoặc nâng chuẩn.
Để thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cần phải có các điều kiện
cơ bản đó là :
- Thời gian để thực hiện được công tác đào tạo, bồi dưỡng.
- Điều kiện cơ sở vật chất, tài chính.
- Lực lượng tham gia đào tạo, bồi dưỡng.
1.4.3. Sử dụng đội ngũ giáo viên
Theo từ điển tiếng Việt “Sử dụng là thực hiện mục đích của nó”. Sử
dụng đội ngũ giáo viên là nhằm thực hiện mục đích, mục tiêu giáo dục - đào
tạo. Đội ngũ giáo viên là một bộ phận của đội ngũ công chức làm việc trong
lĩnh vực giáo dục và đào tạo của đất nước. Việc sử dụng cán bộ công chức
nói chung và sử dụng đội ngũ giáo viên nói riêng bao gồm nhiều công việc
khác nhau như: bố trí, phân công công tác, chuyển ngạch, nâng ngạch, điều
động, bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển, biệt phái.
- Bố trí, phân công công tác. Người đứng đầu cơ quan sử dụng công
chức, chịu trách nhiệm bố trí, phân công giao nhiệm vụ cho công chức, đảm
bảo các điều kiện cần thiết để công chức thi hành nhiệm vụ, thực hiện các
chế độ, chính sách đối với công chức.
Khi thực hiện việc bố trí phân công công tác cho công chức phải đảm
bảo phù hợp giữa nhiệm vụ được giao với ngạch công chức được bổ nhiệm.
Công chức chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thi hành nhiệm
vụ, công vụ của mình; công chức giữ chức vụ lãnh đạo còn phải chịu trách