Một số biện pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán

.

Ầ

Ở Ầ

1. ý do chon đề tài
Trong các hoạt động giáo dục trẻ ở trường Mầm non. Hoạt động vui chơi
là một trong những hoạt động chủ đạo, song hoạt động học tập được thể hiện
qua các giờ hoạt động chung có chủ đích đó là hoạt động cung cấp chủ yếu có
hệ thống kiến thức cần trang bị cho trẻ. Vậy tổ chức các tiết học như thế nào để
trẻ lĩnh hội các kiến thức một cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất là đối với môn
“ Làm quen với toán”. Đây là môn học đòi hỏi độ chính xác cao. Muốn làm tốt
được việc này trước hết đòi hỏi người giáo viên phải có tâm huyết với nghề, say
sưa suy nghĩ tìm tòi, chu đáo tỉ mỉ, sáng tạo hướng dẫn trẻ tham gia vào hoạt
động một cách có khoa học để trẻ bước đầu nắm bắt, hình thành những kỹ năng
học tập đối với môn làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng. Đối với môn học
này người giáo viên cần phải đầu tư thời gian, công sức một cách công phu,
khoa học để chuẩn bị đồ dùng cho tiết mới mong tiết học đạt được hiệu quả cao
và khả năng tiếp thu kiến thức của trẻ sẽ đạt được ở mức độ cao nhất trong quá
trình tham gia các hoạt động của trẻ. Xuất phát từ nhận thức của trẻ từ trực quan
sinh động, đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng quay trở về thực tiễn.
Thông qua môn học giúp trẻ nhận thức tốt hơn về thế giới xung quanh. Từ đó
hình thành hệ thống hoá kiến thức một cách chính xác, khoa học. Nhật thức về
toán học có liên quan mật thiết với quá trình phát triển toàn diện của trẻ, thông
qua toán học sớm hình thành ở trẻ khả năng tìm tòi, quan sát, khám phá, so sánh,
phân tích, tổng hợp các sự vật hiện tượng khách quan. Trên cơ sở đó bổ sung
thêm vốn ngôn ngữ và góp phần tích cực vào việc phát triển trí tuệ và thể chất
cho trẻ.

thống và chính xác, đòi hỏi người giáo viên phải đổi mới trong phương pháp dạy
trẻ theo hướng tích cực hoá hoạt động lấy trẻ làm trung tâm. Trẻ tự mình khám
phá nhận xét phán đoán về những vấn đề có liên quan đến môn học. Chính vì
vậy, để nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng, tôi
mạnh dạn nghiên cứu thực nghiệm và viết đề tài “Một số biện pháp sử dụng đồ
dùng, đồ chơi trực quan hấp dẫn cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán .
ục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

2.

- Mục tiêu: Nhằm tìm ra những “Biện pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi
trực qu n hấp dẫn” để tìm ra hướng giải quyết tốt nhất hình thành những biểu
tượng toán học sơ đẳng cho trẻ 5- 6 tuổi một cách chính xác và bền vững, khắc
phục phần lớn những khó khăn chung đồng thời phát huy cao nhất được tính tích
cực của trẻ.
- Nhiệm vụ: Đề tài giải quyết mâu thuẫn giữa việc tổ chức của giáo viên,
giáo viên chưa linh hoạt và nhẹ nhàng, trẻ chưa tích cực, còn thụ động khi hoạt
động với việc giáo viên phải làm sao để nâng cao chất lượng làm quen với toán
một cách hợp lý mà mang lại hiệu quả tích cực nhất.
3. ối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 - 6 tuổi làm
quen với toán
4.

iới hạn phạm vi nghiên cứu

Trẻ 5 – 6 tuổi lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng.
. hương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết.

“ Vì lợi ích m

i năm thì phải trồng cây

Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng ng

i”

Ngay từ nhỏ trẻ đã được tiếp xúc với ông, bà, cha mẹ. ... Và các sự vật
hiện tượng đến nhận thức xung quanh, tất cả những cái trẻ nhìn thấy đều ảnh
hưởng đến nhận thức của trẻ, dần dần trẻ có được những khái niệm giản đơn
nhất về thế giới xung quanh có nhu cầu muốn tìm tòi, phám phá về tính chất, đặc
điểm của sự vật hiện tượng, tập hợp các số lượng, hình dạng, màu sắc, kích
thước, vị trí, sắp xếp của chúng trong không gian.
VD: Khi chơi với đồ vật trẻ muốn biết tại sao vật này lại lăn được nhưng
vật kia lại không lăn được, hình dạng, kích thước và chất liệu của chúng khác
nhau như thế nào? Hoặc trẻ muốn biết từng nhóm đồ vật có bao nhiêu vật và
cách so sánh các nhóm với nhau. Trẻ muốn biết nhóm này có số lượng nhiều hay
ít hơn nhóm kia. Bắt đầu trẻ muốn biết làm thế nào để cho hai nhóm được bằng
nhau. Từ đó trong tư duy của trẻ đã nảy sinh khái niệm thêm bớt một cách giản
đơn nhất về phép cộng trừ của bậc tiểu học. Xuất phát từ nhu cầu đó mà việc
cho trẻ làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng là nhu cầu cần thiết. Nhưng thực
chất chương trình toán học trong trường mầm non hiện nay chỉ cho phép dạy trẻ
làm quen với một số khái niện về toán đơn giản, chưa dạy trẻ học toán. Nếu như
dạy trẻ học toán sớm sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Vì vậy nảy sinh vấn
đề là làm thế nào để dạy trẻ những khái niệm về toán học mang tính chất trìu
tượng nhưng lại phải phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ mẫu giáo. Song
khó khăn lớn nhất của trẻ mẫu giáo là làm quen với một số khải niệm toán học
đó là khả năng lĩnh hội tri thức của trẻ còn non nớt, do thực tế đó mà không thể
cho trẻ làm quen với khái niệm về tổ hợp, phép đếm, số lượng, hình dạng, kích

ồng


Một số biện pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán

2.1. Thuận lợi, khó khăn:
* Thuận lợi:
Năm học 2015 - 2016 được sự phân công của ban giám hiệu nhà trường
tôi chủ nhiệm một lớp 5 - 6 tuổi. Học theo chương trình đổi mới với sĩ số là 25
trẻ. Cha mẹ học sinh cũng biết được nhu cầu của con em mình ở độ tuổi 5 – 6
tuổi rất cần được học bộ môn làm quen với toán và hiểu tầm quan trọng của việc
toàn dân đưa trẻ đến trường.
Là một lớp 5- 6 tuổi nên rất được nhà trường quan tâm trong việc mua
sắm đồ dùng phục vụ cho bộ môn toán.
Về cơ sở vật chất đã được nhà trường quan tâm đáp ứng nhu cầu đồ dùng
đồ chơi. Đảm bảo 2 cháu 1 bàn mỗi cháu 1 ghế. Và được sự quan tâm của phòng
giáo dục đã trang bị cho lớp 1 ti vi.
Giáo viên đã kết hợp với phụ huynh sưu tầm nguyên vật liệu sẵn có để
làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ học tập được tốt hơn.
Nhà trường quan tâm đến việc học tập của các cháu, mỗi tháng đều lên kế
hoạch cụ thể, chi tiết, đầy đủ đảm bảo dạy và học theo chủ đề.
* Khó khăn:
Trong năm học 2015 - 2016 tôi tìm hiểu thấy được các cháu 100% con em
nông thôn nên ít được sự quan tâm, chăm sóc, bồi dưỡng của bố mẹ về khả năng
hiểu biết của trẻ còn hạn chế. Độ tuổi không đồng đều quả là một khó khăn cho
việc truyền thụ kiến thức cho trẻ, một số cháu chưa được học lớp 3 - 4 tuổi nên
còn nhút nhát chưa biết cách cầm bút, cách ngồi và nhận biết về toán còn kém
chưa xác định được hình dạng, hình khối, kích thước, màu sắc, số lượng...
2.2. Thành công - hạn chế
* Thành công

- Giáo viên nắm vững phương pháp, có thêm nhiều kinh nghiêm để tổ
chức tốt hoạt động.
- Trẻ mạnh dạn, tự tin, sáng tạo hơn trong các hoạt động.
* Mặt yếu:
- Để tổ chức tốt hoạt động làm quen với toán, giáo viên phải biết tìm tòi
tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có để tạo ra các đồ dùng đồ chơi hấp dẫn lôi
cuốn trẻ, tuy nhiên khả năng sáng tạo còn hạn chế vì vậy mà một số hoạt động tổ
chức chưa sáng tạo, linh hoạt.
2.4. Nguyên nhân
* Nguyên nhân thành công:
- Cơ sở vật chất của trường thuận lợi, lớp học được trang bị đầy đủ như
các đồ dùng môn toán phục vụ cho các hoạt động của giáo viên.
- Giáo viên có trình độ chuyên môn, được đào tạo qua trường lớp, yêu
nghề mến trẻ ham học hỏi, tìm tòi khám phá.
* Nguyên nhân hạn chế:
- Một số trẻ là người đồng bào dân tộc, nên việc tiếp thu kiến thức chưa
thật tốt, chưa thật sự tích cực trong các hoạt động.
2.5. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.
- Từ kết quả khái quát thực trạng của đề tài, tôi có thể đưa ra những phân
tích và đánh giá sau:
+ Giáo viên nắm được phương pháp tổ chức hoạt động làm quen với toán
tuy nhiên sự sáng tạo và linh hoạt trong quá trình tổ chức chưa cao vì vậy mà
chất lượng giáo dục chưa hiệu quả. Chính vì vậy chưa lôi cuốn và thu hút được
trẻ, trẻ chưa hứng thú tham gia vào hoạt động.
+ Giáo viên tổ chức hoạt động còn cứng, các đồ dùng đồ chơi chưa phong
phú hấp dẫn, giáo viên chưa bao quát trẻ tốt vì vậy việc khuyến khích trẻ hoạt
động chưa được giáo viên chú trọng, trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn và tự tin
để tham gia hoạt động.
+ Giáo viên chưa thường xuyên cho trẻ tiếp xúc nhiều với làm quen với
toán (Trong các hoạt động mọi lúc, mọi nơi), mà đa phần trẻ tiếp xúc với toán

nâng cao chất lượng giáo dục môn làm quen với toán. Trẻ phát huy hết được
tính tích cực, chủ động, sáng tạo khi hoạt động
.- Giáo viên trau dồi thêm kiến thức, chuyên môn nghiệp vụ .
3.2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
Từ việc khảo sát chất lượng giáo dục môn làm quen với toán của lớp lá 3
phân hiệu EaTun trường Mầm non Hoa Hồng tôi đã tìm ra những biện pháp sử
dụng đồ dùng, đồ chơi trực quan hấp dẫn trong hoạt động làm quen với biểu
tượng toán cho trẻ 5 - 6 tuổi.
Biện pháp1: Sử dụng mô hình, s bàn, bài thơ câu chuyện.
Tôi sử dụng mô hình, sa bàn hoặc một câu chuyện, bài thơ một trò chơi đẻ
dẫn dắt trẻ tham gia vào hoạt động làm quen với biểu tượng toán.
VD: Nhận biết phân biệt khối trụ, khối vuông, khối chữ nhật” Tôi chọn
chủ điểm Quê Hương – Đất nước - Bác Hồ. Tôi đã dùng mô hình Lăng Bác
được xếp theo hình thức sau.
- Lăng Bác xếp bằng khối chữ nhật.
- Hàng rào xung quanh lăng Bác xếp bằng khối vuông
- Cột trụ cổng vào Lăng Bác xếp bằng khối trụ
- Bóng đèn trên cột trụ được xếp bằng khối cầu.
Khi gợi mở cho trẻ vào chủ điểm vào bài giáo viên nói. Hôm nay cô cùng
các con sẽ đi thăm một nơi rất đẹp ở thủ đô Hà Nội, khi đi đến trước mô hình cô
hỏi trẻ: Chúng mình đang được đến thăm nơi nào vậy nhỉ? Mô hình lăng Bác có
gì đặc biệt không? Trẻ nêu được là “ Lăng Bác được xếp bằng khối chữ nhật,
hàng rào xếp băng khối vuông,.... đó là những khối đã học rồi ạ”. Cô nhắc lại và
nhấn mạnh yêu cầu, để hiểu kỹ hơn về đặc điểm riêng của từng khối đó hôm nay
cô và các con sẽ cùng khám phá tìm hiểu nhé! ( Cô và trẻ vào bài)
Nhưng đối với bài làm quen với biểu tượng về số lượng tôi cũng gợi ý dẫn
dắt trẻ đưa trực quan ra bằng bài thơ .
VD: Bài số 8( tiết 1) chủ điểm thế giới động vật. Tôi đọc cho trẻ nghe bài
thơ “ Mèo đi câu cá”, sau đó tôi hỏi trẻ : trong bài thơ nói về ai? Trẻ trả lời : Nói
về anh em nhà mèo đi câu cá! Tôi đã chuẩn bị sẵn đồ dùng trực quan của mình

lúc với cô nhịp nhàng.
Thao tác cô đưa ra trực quan phải rõ ràng, dứt khoát để trẻ không lúng túng
khi làm theo cô.
Cô hướng dẫn trẻ sử dụng đồ dùng trực quan trong quá trình học tập phải
đúng lúc. Các đồ dùng trực quan tôi chuẩn bị cho trẻ theo mức độ phức tạp dần.
Khi trẻ sử dụng thành thạo tôi động viên khuyến khích trẻ, nếu trẻ còn lúng túng
chưa thành thạo trẻ sẽ được hướng dẫn tỉ mỉ và sẽ được sửa luôn nếu sai sót. Đối
với trực quan có nhược điểm riêng biệt, đặc biệt tôi sử dụng câu đố để đưa trực
quan ra.
VD: Khối vuông và khối cầu tôi dùng câu đố để trẻ đoán.
Khối gì xinh xắn
Sáu mặt hình vuông.
Bế hãy đoán xem.
Khối gì thế nhỉ?
Hay:
Khối gì tròn lắm.
Không xếp chồng được đâu.
Không đứng yên được lâu.
7
g

i vi t

r nh h

ng-tr

ng M m non o

ồng

Làm quen với biểu tượng toán” giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách chính xác,
sâu sắc và bền vững.
Biện pháp 3: Sưu tầm một số đồ chơi mới.
Trò chơi là một trong những trực quan vô cùng quan trọng trong hoạt
động làm quen vói biểu tượng toán, trẻ được “Học mà chơi – chơi mà học”. Là
một đặc điểm nổi bật của trẻ mẫu giáo thông qua các hình thức chơi, trẻ sẽ nhận
nhiệm vụ học một cách tự nhiên, nhẹ nhàng không căng thẳng, không gò ép, trẻ
hào hứng chơi khi trong trò chơi xuất hiện những trực quan hấp dẫn, bất ngờ.
VD

rò chơi “ Chi c túi kỳ lạ”

- Tuy nhiên các trò chơi không nên lặp đi lặp lại ở cùng một tiết học, sẽ
dẫn đến trẻ bị nhằm chán, không hứng thú tham gia hoạt động. Yêu cầu của trò
chơi phải được nâng dần lên qua mỗi lần chơi thì mới phát huy tính sáng tạo
8
g

i vi t

r nh h

ng-tr

ng M m non o

ồng


Một số biện pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán

+ Đồ dùng gia đình xếp ở giá đồ chơi để trẻ có thể luyện đếm.
Biện pháp 5: Ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng
- Trong các tiết học làm quen với toán tôi cũng có thể sử dụng một số thao
tác ứng dụng công nghệ thông tin cho việc giảng bài của mình
VD: Trong tiết tạo nhóm số lượng trong chủ điểm động vật tôi đã kể cho
trẻ nghe câu chuyện con gà trống và tôi đưa ra nhóm con gà trống thì lần lượt
các con gà được xuất hiện trên màn hình với tiếng gáy ò ó o .....các hiệu ứng, âm
thanh, tiếng động các hình ảnh sinh động làm hứng thú với trẻ từ đó gây được
sự chú ý với trẻ hơn.
Biện pháp 6: Phối hợp với phụ huynh
9
g

i vi t

r nh h

ng-tr

ng M m non o

ồng


Một số biện pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán

Làm quen với toán là một hoạt động có thể nói phải luyện tập thường
xuyên. Đối với trẻ nhỏ dễ nhớ lại dễ quên. Nếu không được tập luyện thường
xuyên thì sau những ngày nghỉ trẻ hay quên. Vì thế tôi thường xuyên trao đổi
với phụ huynh vào giờ đón trả trẻ để phụ huynh luyện cho trẻ.

Với những câu hỏi khảo nghiệm tôi đã nhận được câu trả lời từ đồng
nghiệp.:
10
g

i vi t

r nh h

ng-tr

ng M m non o

ồng


Một số biện pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán

+ Đồng nghiệp hoàn toàn nhất trí với những biện pháp mà tôi đưa ra,
những biện pháp đã rất phù hợp.
+ Đồng nghiệp tổ chức hoạt động tự tin hơn, tổ chức nhẹ nhàng và lôi
cuốn hơn, đồng thời phát huy được tính chủ động sáng tạo của trẻ.
+ Trẻ hoạt động tích cực hơn, mạnh dạn và tự tin hơn.
Bên cạnh việc khảo sát, qua việc áp dụng đề tài trong lớp. Bản thân tôi
cũng tự tin và có nhiều sáng tạo hơn khi dạy trẻ, biết kết hợp đan xen các hình
thức cũng như lồng ghép trong phương pháp giảng dạy, biết tận dụng những cái
mới lạ vào các hoạt động để các cháu hứng thú hơn.
Phụ huynh dần hiểu ra được phương pháp học tập của chương trình Mầm
non tuy đơn giản như trò chơi nhưng lại mang nhiều kết quả tích cực.
* Giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu:


ng-tr

ng M m non o

ồng


Một số biện pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán

- Bổ xung được nhiều đồ dùng, đồ chơi cho tiết dạy.
.
1.

Ầ

Ậ ,

Ị

ết luận

Từ những kết quả nghiên cứu trên tôi rút ra kết luận như sau:
Việc hình thành biểu tượng về toán sơ đẳng cho trẻ 5 - 6 tuổi là một trọng
tâm những nội dung lớn của chương trình giáo dục cho trẻ Mầm non. Nhằm phát
triển trí tuệ và các mặt khác của nhân cách toàn diện, góp phần quan trọng vào
việc chuẩn bị cho trẻ học toán ở phổ thông.
Việc làm này không chỉ có ý nghĩa lớn lao đối với các nhà nghiên cứu mà
đối với các trường Mầm non phải đặc bịêt là các giáo viên Mần non cần nắm
vững những nội dung chương trình và thường xuyên mở rộng nội dung chương

g

i vi t

r nh h

ng-tr

ng M m non o

ồng


Một số biện pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán

- Tổ chức các nội dung thi dạy để các giáo viên có điều kiện phát huy trao
đổi, rút kinh nghiệm về khả năng tổ chức cũng như sử dụng các biện pháp dạy
học phù hợp.
- Bổ sung hỗ chợ tài liệu mới trong và ngoài nước để giáo viên được học
hỏi, tiếp cận những cái mới.
* Đối với nhà tr

ng

- Tạo điều kiện cho giáo viên tham quan, học hỏi dự giờ những tiết dạy
mẫu, dạy giỏi để nâng cao trình độ.
- Khuyến khích giáo viên đăng ký thi đua dạy tốt môn toán, viết sáng kiến
kinh nghiệm để giáo viên trong trường học hỏi lẫn nhau.
- Cần trang bị đầy đủ vật chất, đồ dùng dạy học cho cô và trẻ.
* Đối với giáo viên


r nh h

ng-tr

ng M m non o

ồng


Một số biện pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán

……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
Ủ Ị

ài liệu tham khảo
1, Giáo dục học mầm non ( tập 1.2) Đào thanh Âm – NXB Đại học Quốc gia Hà
Nội 1997
2, Toán và phương pháp hình thành biểu tượng toán cho trẻ mẫu giáo. Đinh Thị
Nhung- NXB Đại Học Quốc gia Hà nội 2000
3, Phương pháp hình thành biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ mầm non.TS. Đỗ
Thị Minh Liên – NXB Đại học sư phạm 2003
4,Tâm lý học trẻ em lứa tuổi Mầm non. Nguyễn Thị Ánh tuyết – NXB giáo dục
1994

14
g

i vi t

2. Thực trạng…………………………………………………………………….4
3. Giải pháp, biện pháp……………………………………………………….....7
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên
cứu..........................................................................................................……….13
.

Ầ

Ậ ,

Ị:

1. Kết luận:…………………………………………………………………..…14
2. Kiến nghị:………………………………………………………………........15
* Nhận xét của hội đồng sáng kiến ……………………………………….……16
* Tài liệu tham khảo............................................................................................17

15
g

i vi t

r nh h

ng-tr

ng M m non o

ồng