Tội sản xuất, buôn bán hàng giả theo Luật Hình
sự Việt Nam (trên cơ sở số liệu của địa bàn
Thành phố Hồ Chí Minh)
Trương Văn Út
Khoa Luật
Luận văn ThS Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số 60 38 01 04
Người hướng dẫn: TS. Chu Thị Trang Vân
Năm bảo vệ: 2013

Abstract. Một số vấn đề lý luận chung về tội sản xuất, buôn bán hàng giả. Nghiên cứu quy
định về Tội sản xuất, buôn bán hàng giả trong Bộ luật hình sự hiện hành và thực tiễn điều
tra, truy tố, xét xử Tội sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
thời gian qua. Một số giải pháp góp phần áp dụng có hiệu quả các quy định pháp luật về tội
sản xuất, buôn bán hàng giả.
Keywords. Pháp luật Việt Nam; Luật hình sự; Tội buôn bán hàng giả; Tội sản xuất hàng
giả.

Content.
1. Tính cấp thiết của đề tài
Từ Đại hội Đảng toàn quốc lần VI, Đảng và Nhà nước ta chủ trương chuyển đổi cơ chế
quản lý kinh tế, từ cơ chế quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường. Bằng các quy định pháp luật,
Nhà nước ta đã thừa nhận và bảo vệ sự tồn tại của nhiều thành phần kinh tế. Cùng với chủ trương
mở cửa của Nhà nước, nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN ở nước ta đã có những bước
phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt, từ khi Luật Doanh nghiệp được ban hành, hàng chục nghìn doanh
nghiệp thuộc nhiều thành phần kinh tế trong cả nước, với đủ mọi loại hình sản xuất, kinh doanh,
dịch vụ... đã ra đời, thu hút được nguồn lực to lớn cả trong và ngoài nước vào công cuộc xây dựng
kinh tế, phát triển đất nước.


Một trong những đặc điểm của nền kinh tế thị trường là đa dạng hóa các thành phần kinh



dựng chiếm 44,5% GDP, nông nghiệp chiếm 1,2% GDP, tăng dần tỉ trọng các ngành có giá trị gia
tăng và hàm lượng khoa học-công nghệ cao; mô hình kinh tế tiếp tục được mở rộng, ngày càng
đóng góp tích cực vào quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội
nhập kinh tế quốc tế của cả nước. Tuy chỉ chiếm 0,6% về diện tích tự nhiên, nhưng Thành phố Hồ
Chí Minh chiếm 8,56% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, 58,33% khách du lịch quốc tế, 43,72% doanh
thu du lịch, 27,9% kim ngạch xuất khẩu, 26% kim ngạch nhập khẩu, 22,4% giá trị gia tăng ngành
công nghiệp, mức thu nhập bình quân của người dân năm 2011 bằng 2,4 lần so với bình quân đầu
người của cả nước [41].
Thành phố Hồ Chí Minh được cho là đầu tàu kinh tế của cả nước, nơi tập trung nhiều
doanh nghiệp, nhiều trung tâm thương mại, chợ đầu mối, nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất, xí
nghiệp sản xuất... Đây cũng là một trong những địa bàn rất nhạy cảm và năng động với hoạt động
sản xuất kinh doanh luôn diễn ra sôi động nhất trong cả nước. Sự phát triển của nền kinh tế hàng
hóa nhiều thành phần cùng với chính sách mở cửa thu hút vốn đầu tư nước ngoài trong những năm
qua đã tạo cho Thành phố Hồ Chí Minh những bước phát triển mới. Các ngành hàng truyền thống
cùng với những sản phẩm mới đã tạo nên một thị trường hàng hóa hết sức phong phú với các loại
hàng hóa đa dạng, không những đáp ứng được nhu cầu sản xuất tiêu dùng của nhân dân Thành phố
mà còn góp phần cung cấp hàng hóa cho thị trường trong cả nước, cũng như tạo nên những mặt
hàng có giá trị xuất khẩu cao.
Mặc dù tình hình kinh tế cả nước nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng trong
thời gian gần đây gặp nhiều khó khăn, thách thức do bị ảnh hưởng bởi sự suy thoái kinh tế thế giới,
nhưng Thành phố Hồ Chí Minh vẫn là địa phương tạo ra sản phẩm xã hội nhiều nhất nước, cụ thể
tổng sản phẩm nội địa (GDP) trong năm 2012 trên địa bàn thành phố ước đạt 595.375,6 tỷ đồng,
tăng 9,2% so với năm 2011[23].
Tuy nhiên, lợi dụng những “kẽ hở” trong công tác quản lý kinh tế, xã hội và với mục đích
thu lợi bất chính, các đối tượng phạm tội cũng đã tổ chức sản xuất và đưa vào lưu thông khá nhiều
hàng giả, với đủ các chủng loại cả về nhãn hiệu và chất lượng, từ hàng tiêu dùng bình thường đến
các loại đồ dùng thiết yếu, kể cả thuốc chữa bệnh, phân bón...
Trong những năm qua, các cơ quan chức năng của Thành phố Hồ Chí Minh đã phát hiện,

đoạn nhất định… Có thể kể đến một số công trình như: Bình luận khoa học Bộ luật Hình sự 1999
(Phần các tội phạm) của TS. Phùng Thế Vắc, TS. Trần Văn Luyện, LS. ThS. Phạm Thanh Bình, TS.
Nguyễn Đức Mai, ThS. Nguyễn Sĩ Đại, ThS. Nguyễn Mai Bộ, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội,
2001, Khóa luận tốt nghiệp đại học “Tổ chức hoạt động đấu tranh phòng chống tội phạm sản xuất,
buôn bán hàng giả của Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ Công
an TP. Hồ Chí Minh - Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả” của tác giả Võ Thị Thu Lan - TP.
Hồ Chí Minh -2007, Chuyên đề “Phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm sản xuất, buôn bán hàng


giả” của tác giả Nguyễn Đình Chiến - Cục Cảnh sát kinh tế - 2003, Luận văn Thạc sỹ Luật học "Tội
sản xuất, buôn bán hàng giả theo pháp luật hình sự Việt Nam" của tác giả Mai Thị Lan - 2008.
Các công trình nêu trên đã đóng góp vào hệ thống khoa học pháp lý hình sự những giá trị lý
luận và thực tiễn nhất định. Tuy nhiên, các công trình đó chưa đi sâu nghiên cứu, phân tích "Tội
sản xuất, buôn bán hàng giả" dưới góc độ pháp lý hình sự, nên chưa đưa ra những kiến nghị giải
pháp hoàn thiện pháp luật để nâng cao hiệu quả của hoạt động điều tra, truy tố, xét xử đối với loại
tội phạm này.
Quá trình nghiên cứu đề tài này, Tác giả cũng đã tiếp thu, kế thừa những điểm phù hợp từ
các công trình nghiên cứu trước đó để làm sáng tỏ khía cạnh hình sự của đề tài.
3. Mục đích, phạm vi nghiên cứu của đề tài
Mục đích của việc nghiên cứu đề tài này là nghiên cứu khái quát lịch sử pháp luật hình sự
Việt Nam về Tội sản xuất, buôn bán hàng giả qua các thời kỳ; nghiên cứu phân tích làm rõ Tội sản
xuất, buôn bán hàng giả theo quy định tại BLHS hiện hành; nghiên cứu, đánh giá thực trạng hoạt
động điều tra, truy tố và xét xử đối với loại tội phạm này trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
trong giai đoạn 2008-2012, để từ đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao
hiệu quả trong hoạt động đấu tranh phòng chống tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn
Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, trên phạm vi cả nước nói chung.
Để thực hiện mục đích trên, luận văn có một số giới hạn về phạm vi nghiên cứu như sau:
- Về đối tượng và địa bàn nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu về Tội sản xuất, buôn
bán hàng giả theo các Điều 156, 157, 158 BLHS năm 1999, được sửa đổi bổ sung năm 2009, quy
định tại Chương XVI: Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; Đề tài nghiên cứu thực tiễn điều

sản xuất, buôn bán hàng giả.
References.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.

Bộ Công an (2008), Kỷ yếu Hội thảo khoa học phòng chống tội phạm truyền thống và tội phạm
phi truyền thống trong điều kiện hội nhập quốc tế.


2.

Bộ Tài chính (2011), Thông tư số 44/2011/TT-BTC ngày 01/4/2011 về

việc hướng dẫn

công tác chống hàng giả và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực Hải quan,
www.luatvietnam.com.vn.
3.

Bộ Thương mại, Bộ Tài chính, Bộ Công an, Bộ Khoa học- Công nghệ và Môi trường (2000),
Thông tư liên tịch số 10/2000/TTLT -BTM -BTC -BCA -BKHCNMT ngày 27/4/2000
hướng dẫn thực hiện Chỉ thị số 31/1999/CT-TTg ngày 27/10/1999 của Thủ tướng Chính phủ
về đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả.

4.

Nguyễn Mai Bộ (2010), Các tội xâm phạm sở hữu trong Bộ luật hình sự năm 1999, được sửa
đổi, bổ sung năm 2009 (sách chuyên khảo), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội.



11.

Chính phủ (1997), Nghị định số 57/CP ngày 31/5/1997 về việc xử phạt hành chính trong lĩnh
vực đo lường chất lượng hàng hóa.

12.

Bùi Ngọc Cường (2004), Một số vấn đề về quyền tự do kinh doanh trong pháp luật kinh
doanh kinh tế hiện hành ở Việt Nam, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia.


13.

Đại học Luật Hà Nội (2003), Giáo trình luật Hình sự, Nhà xuất bản CAND, Hà Nội. Tr.
108, 144-145.

14.

Đinh Bích Hà (1998), “Số chuyên đề về luật hình sự của một số nước trên thế giới”, Tạp chí
dân chủ và pháp luật, Hà Nội.

15.

Thúy Hải (2010), “Sản xuất và kinh doanh hàng giả - ngày càng tinh vi, phức tạp”,
www.sggp.org.vn/thitruongkt/2010/9/236870.

16.

Nguyễn Phong Hòa (2005), Tội phạm kinh tế và hoạt động phòng, chống tội phạm kinh tế


Hội đồng nhân dân thành phố Hồ Chí Minh (2012), Báo cáo tình hình phát triển kinh tế- xã
hội năm 2012.

24.

http://Vietbao.vn/kinhte/từ chối nhận hàng sau ba năm tạm giữ/20507702/88/.

25.

Thanh Loan (2009), “Vấn nạn hàng giả, hàng nhái”, Diễn đàn doanh nghiệp, thuế Nhà
nước, Tr.35.


26.

Nguyễn Đức Mai (chủ biên) (2010), Bình luận khoa học Bộ luật hình sự năm 1999, được
sửa đổi, bổ sung năm 2009 (Phần các tội phạm), Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

27.

Tùng Nguyên (2012), “Hàng giả hại người, phá hoại kinh tế”, http://dantri.com.vn.

28.

NVT/NTH (2012), “Hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng thực trạng và một số giải
pháp”, http://liendoanluatsu.org.vn.

29.



37. Quốc hội (2005), Luật Doanh nghiệp nước CHXHCN Việt Nam, www.luatvietnam.com.vn.
38.

Quốc hội (2012), Luật đo lường, Nhà xuất bản Lao động.

39.

Quốc triều hình luật (1992), Nhà xuất bản pháp lý, Hà Nội.

40.

Tạp chí dân chủ và pháp luật (2005), số chuyên đề về luật hình sự một số nước trên thế giới,
Hà Nội.

41.

Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh (2012), Báo cáo tổng kết Nghị quyết số 20-NQ/TW khóa
IX về phương hướng, nhiệm vụ phát triển thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2020.


42.

Thủ tướng Chính phủ (1999), Chỉ thị số 31/CT-TTg ngày 27/10/1999 về đấu tranh chống sản xuất
và buôn bán hàng giả, www.luatvietnam.com.vn.

43.

Thủ tướng Chính phủ (2008), Chỉ thị 28/2008-CT/TTg ngày 08/9/2008 về một số biện pháp
cấp bách chống hàng giả, hàng kém chất lượng.


49.

Tòa án nhân dân TP.HCM (2012), Tham luận Hội nghị khảo sát ý kiến sửa đổi bổ sung Bộ
luật hình sự.

50.

Tòa án nhân dân TP.HCM (2012), Bản án số 143/2012/HSST ngày 16/5/2012.

51.

Ủy ban khoa học Nhà nước, Bộ Thương mại và du lịch (1991), Thông tư liên bộ số 1254TTLB ngày 08/11/1991.

52.

Viện Kiểm sát nhân dân tối cao (2007), Cáo trạng số 11/VKSNDTC-V1B ngày 10/9/2007.

53.

Viện Kiểm sát nhân dân TP.HCM (2012), Báo cáo tổng kết công tác kiểm sát từ 2008 đến
2012.


54.

Viện Kiểm sát nhân dân TP.HCM (2012), Báo cáo tổng kết công tác các năm từ 2008 đến
2012 về án xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.