Sáng kiến kinh nghiệm bộ môn Lịch sử - Năm học 2014 2015
BO CO SNG KIN
I. IU KIN HON CNH TO RA SNG KIN.
Lch s l nhng gỡ ó din ra trong quỏ kh.
Mụn lch s l b mụn khoa hc nghiờn cu v nhng gỡ ó din ra trong
quỏ kh, c bit l nhng s kin liờn quan n con ngi.
C i tng Vừ Nguyờn Giỏp, Ch tch danh d Hi Khoa hc Lch s
Vit Nam ó tng núi: Lch s khụng ch trang b cho th h tr nhng kin
thc c bn v lch s dõn tc v th gii m cũn gi vai trũ quan trng bc nht
trong giỏo dc ch ngha yờu nc, cỏc giỏ tr truyn thng v cỏch mng, gúp
phn xõy dng nhõn cỏch, bn lnh con ngi, gi gỡn bn sc dõn tc.
Vi nhng c trng v u th vn cú, lch s l iu kin v c s giỏo
dc HS trờn tt c cỏc mt: c, trớ, th, m. Dy v hc tt b mụn lch s s
gúp phn o to con ngi phỏt trin ton din, phc v cho cụng cuc xõy
dng v bo v T quc. c bit hin nay, vic i mi dy hc v kim tra,
ỏnh giỏ theo nh hng phỏt trin nng lc ca hc sinh tt c cỏc b mụn
trong ú cú mụn lch s ang c tt c mi giỏo viờn quan tõm. ú l cỏc
nng lc: nng lc quan sỏt, nng lc t ỏnh giỏ, nng lc phỏt hin, nng lc
sỏng to, nng lc t gii quyt vn ỏp ng mc tiờu ca ngnh giỏo
dc l phi o to nhng con ngi nng ng, sỏng to, bit phn bin xó hi,
bit khai thỏc thụng tin bit thớch ng vi mụi trng xó hi thi m ca, hi
nhp quc t.
Mụn Lch s cú tm quan trng nh vy nhng hin nay mụn lch s cha
c coi trng. Mt s b phn xó hi, ph huynh v hc sinh xem mụn hc ny
l mụn hc ph. Do hc sinh ngy cng khụng yờu thớch b mụn lch s nờn cht
lng bi thi ca b mụn lch bao gi cng thp hn rt nhiu so vi cỏc b mụn
vn húa khỏc.
iu ny ó tr thnh mt vn nhc nhi, núng bng c ton hi
quan tõm, lm cho nhng giỏo viờn trc tip dy b mụn lch s phi trn tr.

Họ tên: Vũ Thị Lý

có nhiều thiết bị, nhưng thiết bị của bộ môn lịch sử chủ yếu chỉ là những bản đồ,
lược đồ. Bản đồ, lược đồ là những đồ dùng trực quan có rất nhiều ưu điểm
nhưng nhiều năm nay ở tiết học nào giáo viên cũng chỉ sử dụng bản đồ, lược đồ
nên cũng đã gây nên sự không hứng thú cho học sinh.
Vậy làm thế nào để môn lịch sử trở nên hấp dẫn đối với học sinh? Để nâng
cao chất lượng bộ môn lịch sử?

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

-2-

Trêng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc 2014 2015
Theo tôi, dạy học là một sự sáng tạo. Mỗi người giáo viên phải tìm cho
mình một con đường, một phương pháp dạy học riêng.
Là giáo viên lịch sử hãy dạy cho học sinh niềm đam mê lịch sử bằng các
phương pháp dạy học khác nhau, bằng các cách tiếp cận lịch sử khác nhau để
rèn luyện năng lực tư duy độc lập, sáng tạo cho các em.
Xuất phát từ thực tiễn của bộ môn lịch sử, từ lý luận của chủ nghĩa duy
vật biện chứng, tôi đã lựa chọn con đường - phương pháp để dạy học bộ môn
lịch sử của mình. Đó là : ‘‘Sử dụng ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách
mạng trong giảng dạy bộ môn lịch sử lớp 9 phần lịch sử Việt Nam giai đoạn
1945 – 1975”.
Tôi tin rằng những hình ảnh, mầu sắc, âm thanh trong các bức ảnh, đoạn
phim tư liệu và những ca khúc cách mạng sẽ là một trong những phương pháp
hữu hiệu nhất để lôi cuốn các em học sinh, tạo cho các em có cảm giác như đang
được sống cùng những nhân vật và sự kiện lịch sử.
Đây cũng chính là đề tài sáng kiến kinh nghiệm trong năm học 2014- 2015

máy vi tính, mỗi phòng gồm 15 máy vi tính, hai máy chiếu và ba Laptop nên đã
tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên và học sinh trong quá trình dạy và học.
Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm đến vấn đề đổi mới phương pháp dạy
học để nâng cao chất lượng giáo dục.
Giáo viên của trường luôn có ý thức tự học hỏi nâng cao trình độ công
nghệ thông tin để tự thiết kế và sử dụng được các bài giảng điện tử, trên lớp luôn
phối hợp tốt các phương pháp dạy học tích cực.
Một số em học sinh cũng có ý thức tìm hiểu những kiến thức về bộ môn
lịch sử.
2. Về khó khăn:
Giáo viên:
Dạy lịch sử cần phải có tâm huyết, phải yêu nghề thì mới dạy hay được.
Nhưng hiện nay một số giáo viên chưa thực sự tâm huyết với nghề. Do đó bài
giảng thường trở nên khô khan, thiếu sức thuyết phục.
Một số giáo viên do kiến thức, kỹ năng về công nghệ thông tin còn hạn chế
nên cách dạy ‘thầy cứ đọc, trò cứ chép” vẫn diễn ra. Học sinh chỉ biết ghi chép
những gì mà thầy, cô đọc như một cái máy và nếu để làm bài kiểm tra thì các em
cũng cứ học bài và chép bài một cái máy.
Cách thức ra đề kiểm tra còn thiếu những câu hỏi kích thích tư duy sáng tạo
ở học sinh mà lại có quá nhiều câu hỏi tái hiện, ghi nhớ máy móc như: Hãy nêu
diễn biến? Hãy kể tên? Sự kiện này xẩy ra vào thời gian nào? Cuộc kháng chiến,
trận đánh chia làm mấy giai đoạn?...Với những câu hỏi như vậy bắt buộc học

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

-4-

Trêng THCS Yªn Phong



cỏch mng sẽ góp phần nâng cao chất lợng bài học lịch sử.

Họ tên: Vũ Thị Lý

-5-

Trờng THCS Yên Phong


Sáng kiến kinh nghiệm bộ môn Lịch sử - Năm học 2014 2015
Song trên thực tế, việc nhận thức v vai trò của việc sử dng nh, phim t
liu v nhng ca khỳc cỏch mng trong dạy học lịch sử Việt Nam nói chung,
giai đoạn 1945 - 1975 nói riêng mới chỉ dừng lại ở lý luận, nhiều giáo viên còn
tỏ ra lúng túng khi sử dụng nh, phim t liu v nhng ca khỳc cỏch vo nội
dung ca bi.
Nhìn chung, hầu hết giáo viên chỉ vận dụng phơng pháp dạy học truyền
thống l trình bày miệng. Việc sử dụng biện pháp trình bày ming là chủ yếu ó
dẫn tới bài học tẻ nhạt, nhàm chán, không đạt hiệu quả cao.
Nguyên nhân của thực trạng trờn l do giáo viên cha có trỡnh v tin hc,
cha dnh nhiu thi gian đầu t công sức vào việc son v giảng bi.
Về phía học sinh:
Khi đợc hỏi: Em có thích học môn lịch sử không? thì có tới 25% học sinh
trả lời là thích, 45% học sinh trả lời là bình thờng, 30% học sinh trả lời là khụng
thích.
Trả lời câu hỏi: Em có hứng thú khi thy, cụ sử dụng nh, phim t liu v
nhng ca khỳc cỏch mng dy mụn lch s khụng? thì 95,% học sinh trả lời
là rất thích.
Trả lời câu hỏi: trng em, thy, cụ cú sử dụng nh, phim t liu v
nhng ca khỳc cỏch mng dy mụn lch s khụng? thì 100,% học sinh trả lời
là thy, cụ ch s dng trong cỏc gi hi ging thụi.

giáo khoa, ngoài vở mà cô đã cho ghi, miễn là các em có lập luận logic, chặt chẽ
và có có sức thuyết phục cao. Chỉ có cách dạy và học như vậy mới hình thành ở
học sinh các năng lực cần thiết của người học như: năng lực tự đánh giá, năng
lực sáng tạo, năng lực tự giải quyết vấn đề…để đáp ứng mục tiêu của ngành
giáo dục là phải đào tạo những con người năng động, sáng tạo, biết phản biện xã
hội, biết khai thác thông tin biết thích ứng với môi trường xã hội thời mở cửa,
hội nhập quốc tế.
Sáng kiến của tôi: ‘‘Sử dụng ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách
mạng trong giảng dạy bộ môn lịch sử lớp 9 phần lịch sử Việt Nam giai đoạn
1945 – 1975” sẽ là một trong những giải pháp hữu hiệu để giải quyết vấn đề trên.
2. Tính mới của đề tài.
Đề tài này của tôi là một đề tài mới. Điểm mới nhất trong đề tài của tôi đó
là trong đĩa CD gửi kèm theo đề tài gồm có hai phần tương ứng với hai phương
án dạy học:
Phần thứ nhất: Tôi sẽ sử dụng 80 đoạn phim tư liệu và những ca khúc
cách mạng (có hình ảnh) để dạy 17 tiết học phần lịch sử Việt Nam lớp 9 giai
đoạn 1945 - 1975 trong điều kiện nhà trường có máy chiếu đa năng.
Phần thứ hai: Tôi sẽ sử dụng ảnh lịch sử và 30 ca khúc cách mạng (không
có hình ảnh, mà là thu thanh) để dạy 17 tiết học phần lịch sử Việt Nam lớp 9 giai
đoạn 1945 - 1975 khi nhà trường không có điều kiện sử dụng máy chiếu đa năng.

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

-7-

Trêng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc 2014 2015
Tôi hy vọng rằng với phương pháp dạy học này, học sinh sẽ có một cách

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

-8-

Trêng THCS Yªn Phong


Sáng kiến kinh nghiệm bộ môn Lịch sử - Năm học 2014 2015
ỏnh, lựng ngy m dit. Phi hp cựng quõn dõn min Bc lm nờn i thng
mựa Xuõn nm 1975 thng nht t nc.
Nhng lch s ca dõn tc Vit Nam khụng ch cú nhng chin thng ho
hựng. Nhng chin thng y ó phi i bng mỏu ca bit bao con ngi ó sn
sng hy sinh vỡ T Quc nh trn chin Tt Mu Thõn nm 1968 (cú nhng
ngụi m tp th chụn chung 300 ngi), nh trn chin thnh c Qung Tr nm
1972 (trong 81 ngy ờm, s bom n m M nộm xung Qung Tr tng ng
vi 7 qu bom nguyờn t m M nộm xung Nht Bn trong th chin th hai).
Tỏc dng ca nhng ca khỳc cỏch mng.
Nhng ca khỳc cỏch mng ó i cựng vi nm thỏng, phn ỏnh nhng
thng trm ca lch s dõn tc Vit Nam. ú l nhng ca khỳc bt h. Nhng ca
khỳc y cn phi vang mói trong lũng ngi Vit.
Nhng ca khỳc cỏch mng vi nhng cung bc ca õm thanh, t bn thõn
nú ó cú mt i sng rt mónh lit. Nhng giai iu va hựng trỏng, va da
dit ca mt thi Ting hỏt ỏt ting bom s em li nim vui, s sng khoỏi
cho cỏc em, s giỏo dc, kờu gi cỏc em phi sng cú trỏch nhim vi bn thõn,
vi gia ỡnh v xó hi ng thi cng giỳp cỏc em cú mt nhõn cỏch ton vn
hn.
Cỏc em s vụ cựng vui mng, phn khi khi c xem, c nghe nhng
ca khỳc hựng trỏng v cỏch mng thỏng Tỏm, v chin thng in Biờn v c
bit l v cuc khỏng chin chng M cu nc - mt cuc chin tranh nhõn dõn
v i.

ấy đã có biết bao đôi trai gái đã nảy nở tình yêu. Trong cảnh rợp trời thương là
màu xanh suốt của núi rừng Trường Sơn ấy, “em chỉ muốn nghiêng hết (ấy mới)
về phương anh”. Nhưng rồi, sau mỗi trận đánh, họ “đi tìm nhau để mãi mãi
không về”. Tình yêu của những đôi trai gái trong chiến tranh đã làm cho những
nốt nhạc cứ tuôn chảy làm rung động bao trái tim người nghe với niềm tiếc
thương, cảm phục:
Xa thẳm một miền xa thẳm
Tiếng gọi hồn thiêng núi sông
Một tình yêu như cánh chim từ quy
Bay bay đi tìm nhau
Một tình yêu như bão giông khát khao
Đến bên nhau giữa đạn bom
Đi tìm nhau suốt chiều dài đất nước
Đi tìm nhau giữa hai đầu trận đánh
Đi tìm nhau đi mãi mãi không về

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 10 -

Trêng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc 2014 2015
Hồn thiêng sông núi tạc nên tượng đài.
(Ca khúc “Miền xa thẳm” của nhạc sĩ Đức Trịnh)
Tình yêu thương và lòng căm thù đã biến thành “Bão nổi lên rồi” (ca khúc
“Bão nổi lên rồi” của nhạc sĩ Liêu Phong) để quân ta “Tiến về Sài Gòn” (ca
khúc “Tiến về Sài Gòn” của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước) quét sạch lũ cướp nước và
bè lũ bán nước.

Sử dụng ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách mạng chính là một
phương pháp dạy học phù hợp với yêu cầu của thời đại và phù hợp với chủ
trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vì chiến lược phát triển giáo dục đào
tạo đến năm 2010 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu rõ: “từng bước phát triển
giáo dục dựa trên công nghệ thông tin…công nghệ thông tin sẽ tạo ra thay đổi
lớn trong hệ thống quản lí giáo dục, trong chuyển tải nội dung chương trình đến
người học, thúc đẩy cuộc cách mạng về phương pháp dạy và học”.
3. Các điều kiện cần thiết để sử dụng ảnh, phim tư liệu và những ca khúc
cách mạng trong giảng dạy bộ môn lịch sử.
3.1. Đối với giáo viên:
- Phải có những kiến thức về tin học, biết sử dụng máy tính, biết soạn thảo
văn bản.
- Biết sử dụng phần mềm Power point.
- Biết cách truy cập và lựa chọn ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách
mạng trên Internet cho phù hợp với nội dung của từng bài học.
- Biết cắt, ghép, đổi đuôi các đoạn phim trong những bộ phim tư liệu,
những đoạn bài hát trong những ca khúc cách mạng. Biết chèn các đoạn phim,
đoạn bài hát vào các slide trên Power point.
- Biết trình chiếu bài giảng điện tử.
- Có bộ sưu tập ảnh và tuyển tập những ca khúc cách mạng giai đoạn
1945-1975.
3.2. Đối với nhà trường: phải có các trang thiết bị sau:
- Máy tính nối mạng Internet.
- Máy chiếu.
- Loa.
- Các phần mềm hỗ trợ làm đồ dùng dạy học điện tử như: Microsoft
Powerpoint, Violet, Macromedia Flash, Adobe Presenter…
Đầu tư những tấm bạt

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

Bước 4: Sử dụng phần mềm WebM Converter hoặc Format Factory…để
đổi đuôi các đoạn phim và các đoạn ca khúc cách mạng và sau đó chèn các đoạn
phim và các đoạn ca khúc cách mạng này vào bài giảng sẽ trình chiếu
(nếu không đổi đuôi thì các đoạn phim và các đoạn ca khúc cách mạng sẽ không
trình chiếu được).

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 13 -

Trêng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc 2014 2015
Bước 5: Sử dụng các phần mềm Microsoft Powerpoint, Adobe Presenter…
để soạn và trình chiếu giáo án cho 17 tiết học phần lịch sử Việt Nam giai đoạn
1945 – 1975.
Bước 6: Lưu giáo án vào USB hoặc lưu dữ liệu của mình lên các dịch vụ lưu
trữ đám mây, chẳng hạn như Google Drive, Dropbox, OneDrive... để bảo quản.
Tên các đoạn phim tư liệu và các đoạn ca khúc cách mạng trong đĩa
CD gửi kèm theo đề tài (trong đó có hiển thị thời gian trình chiếu của từng
đoạn phim tư liệu và các đoạn ca khúc cách mạng).
Tiết 28 Bài 23.
Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 và sự thành lập nước Việt Nam
dân chủ cộng hòa.
1. Tình hình thế giới và trong nước năm 1945 (00_00_55).
2. Lệnh tổng khởi nghĩa được ban bố (00_00_32).
3. Bài hát “Diệt phát xít” của nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi (00_01_22).
4. Bài hát “Mười chín tháng Tám” của nhạc sĩ Xuân Oanh (00_01_05).
5. Tuyên ngôn độc lập (00_01_45).

Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp
(1946 - 1950).
1. Chiến dịch Việt Bắc (00_01_49).
2. Đẩy mạnh kháng chiến toàn dân toàn diện (00_02_22).
3. Bác Hồ ở chiến khu (00_01_46).
Tiết 33 Bài 26.
Bước phát triển mới của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân
Pháp (1950 - 1953).
1. Chiến dịch Biên giới 1950 (00_02_33).
2. Kế hoạch ĐờlátĐờtátxinhi (00_00_48).
3. Đại hội toàn quốc lần thứ hai của Đảng (00_01_09).
Tiết 34 Bài 26.
Bước phát triển mới của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân
Pháp (1950 - 1953).
1. Các chiến dịch lớn trong năm 1951-1953 (00_01_19).
2. Bài hát “Qua miền Tây Bắc” của nhạc sĩ Nguyễn Thành (00_01_25).
Tiết 35 Bài 27.
Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược kết thúc
(1953 – 1954).
1. Chủ trương của ta trong chiến cuộc đông xuân 1953-1954 (00_00_26).
2. Chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ (00_01_34).

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 15 -

Trêng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc 2014 2015

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 16 -

Trêng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc 2014 2015
3. Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu (00_01_16).
4. Cảnh hành quyết anh Nguyễn Văn Trỗi (00_01_19).
5. Bài hát “Dậy mà đi” của nhạc sĩ Nguyễn Xuân Tân (00_01_31).
Tiết 42 Bài 29.
Cả nước trực tiếp chống Mĩ cứu nước (1965 - 1973).
1. Mĩ với cuộc hành quân Tìm Diệt và Bình Định trong chiến tranh cục bộ
(00_1_21).
2. Thảm sát Mỹ Lai (00_01_06).
4. Miền Nam chiến đấu chống chiến tranh cục bộ (00_02_21).
5. Mậu Thân 1968 (00_02_11).
6. Bài hát “Bão nổi lên rồi” của nhạc sĩ Trọng Bằng (00_01_38)
Tiết 43 Bài 29.
Cả nước trực tiếp chống Mĩ cứu nước (1965 - 1973).
1. Kế hoạch 34A phá hoại miền Bắc lần thứ nhất của Mĩ (00_01_19).
2. Miền Bắc vừa sản xuất vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của Mĩ
(00_01_50).
3. Đường Trường Sơn trên bộ (00_01_20 ).
4. Kết phim truyện Ngã Ba Đồng Lộc (00_02_21).
5. Quảng Trị Bi Hùng (00_01_00).
6. Bài hát “Cỏ non Thành Cổ” của nhạc sĩ Tân Huyền (00_02_12).
Tiết 44 Bài 29.
Cả nước trực tiếp chống Mĩ cứu nước (1965 - 1973).

liệu và những ca khúc cách mạng trong giảng dạy bộ môn lịch sử lớp 9
phần lịch sử Việt Nam giai đoạn 1945 – 1975.
Chuẩn bị chung:
Đối với giáo viên: Kiểm tra lại các trang thiết bị của nhà trường để phục vụ
cho quá trình trình chiếu bài giảng có sử dụng phim tư liệu và những ca khúc
cách mạng như: Máy tính, máy chiếu Projecter, loa và đặc biệt là kiểm tra USB
có lưu giáo án điện tử trong đó có những đoạn phim tư liệu và những đoạn ca
khúc cách mạng mà giáo viên đã chuẩn bị.
Đối với học sinh: Trước mỗi bài học, tôi đều yêu cầu học sinh nếu có thể
thì xem những bộ phim tư liệu và học hát những bài hát có nội dung liên quan
đến bài học.
Sau đây là hai ví dụ đối với hai tiết dạy cụ thể trong đó có sử dụng những
đoạn phim tư liệu và những đoạn ca khúc cách mạng:
Ví dụ 1:
Tiết 43 Bài 29.

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 18 -

Trêng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc 2014 2015
Cả nước trực tiếp chống Mĩ cứu nước (1965 - 1973).
Chuẩn bị:
Đối với giáo viên:
- Kiểm tra lại các trang thiết bị của nhà trường như: máy tính, máy chiếu
Projecter, loa.
- Kiểm tra USB có lưu giáo án của bài giảng điện tử này với những đoạn


Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 20 -

Trêng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc 2014 2015
Nam. Người ta đã thống kê rằng mỗi mét vuông ở Ngã ba Đồng Lộc phái gánh
chịu ít nhất 3 quả bom tấn.
Bên địch cố phá thì bên ta quyết giữ, chúng ta đã tập trung mọi nguồn lực
để giữ bằng được con đường này. Vào lúc cao điểm nhất, chỉ tại ngã ba này thôi
đã tập trung 1,6 vạn người, phần lớn là bộ đội pháo binh và thanh niên xung
phong trong đó có 10 cô gái thanh niên xung phong đã đi vào huyền thoại:
1. Chị: Võ Thị Tần - 22 tuổi - tiểu đội trưởng.
2. Chị: Hồ Thị Cúc - 21 tuổi - tiểu đội phó.
3. Chị Võ Thị Hợi - 20 tuổi - chiến sỹ.
4. Chị: Nguyễn Thị Xuân - 20 tuổi - chiến sỹ.
5. Chị: Dương Thị Xuân - 19 tuổi - chiến sỹ.
6. Chị: Trần Thị Dạng - 19 tuổi - chiến sỹ.
7. Chị: Hà Thị Xanh - 18 tuổi - chiến sỹ.
8. Chị: Nguyễn Thị Nhỏ - 19 tuổi - chiến sỹ.
9. Chị Võ Thị Hạ - 19 tuổi - chiến sỹ.
10. Chị Trần Thị Hường - 17 tuổi - chiến sỹ.
17 giờ ngày 24 tháng 7 năm 1968, một tốp máy bay địch từ Bắc vào Nam
bay qua nơi các chị đang san lấp đường. Các chị nằm rạp xuống, chờ máy bay đi
qua, các chị lại tiếp tục làm việc. Bất ngờ tốp máy bay quay lại và thả một loạt
bom trúng vào đội hình của các chị.
Nơi các chị đứng giờ đây chỉ còn là một hố bom sâu hoắm.

Bọn anh đã bới tìm vẹt cuốc
Đất sâu bao nhiêu bọn anh không cần biết
Chỉ sợ em đau nên nhát cuốc chùng
Cúc ơi! em ở đâu?
Đất nâu lạnh lắm
Da em xanh
Áo em thì mỏng!
Cúc ơi! Em ở đâu?
Về với bọn anh tắm nước sông Ngàn Phố
Ăn quýt đỏ Sơn Bằng
Chăn trâu cắt cỏ

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 22 -

Trêng THCS Yªn Phong


Sáng kiến kinh nghiệm bộ môn Lịch sử - Năm học 2014 2015
Bi toỏn lp nm em cũn cha nh
Gi cũn thờu d
Cm chiu cha n.
õu hi Cỳc
ng i tỡm em
a gm, cm ỳp
Gi em!
Go em!
Khan c c ri
Cỳc i!

tử Mỹ đã ném xuống Hiroxima Nhật Bản năm 1945. Do vậy trong 81 ngày đêm
ấy toàn bộ thị xã và tòa thành cổ này bị san bằng.
Giai đoạn quyết liệt nhất tức là cuối tháng 8 đến giữa tháng 9 năm 1972, cứ
hôm nay ta đưa vào một đại đội thì qua hôm sau chỉ còn lại vài người. Và cũng
trong giai đoạn này, tỉnh Quảng Trị đã gặp một trận mưa rất dài. Nước sông
Thạch Hãn cách thành cổ này khoảng 300m về phía tây dâng cao khiến toàn bộ
thị xã và cả thành cổ đã bị ngập lụt. Để bảo toàn lực lượng cũng như sau khi
hoàn thành nhiệm vụ chốt giữ thành cổ, bộ tư lệnh chiến dịch đã quyết định rút
toàn bộ lực lượng của ta về bờ Nam sông Thạch Hãn vào hồi 18h ngày
16/9/1972. Nhưng lúc này dòng sông Thạch Hãn đang chịu một trận lụt rất lớn.
Vì vậy hàng trăm chiến sĩ và thương binh của ta khi vượt sông đã không còn đủ
sức chống lại với dòng nước lũ đang chảy xiết. Dòng sông Thạch Hãn lúc bấy
giờ nó đã trở thành dòng sông máu, trở thành nơi yên nghỉ vĩnh viễn của các
chiến sĩ thành cổ.
Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, người dân Quảng Trị đã chọn
những ngày lễ lớn như ngày 30/4, 27/7, 22/12 để làm lễ thả nến và hoa đăng
xuống dòng sông Thạch Hãn như là một cách để sưởi ấm linh hồn cho các anh,
để tưởng nhớ tất cả những chiến sĩ của ta đã hy sinh tại dòng sông này. Và cũng
sau ngày đất nước thống nhất thì cũng có rất nhiều cựu chiến binh cùng các
chiến sĩ thành cổ năm xưa đã trở về thăm thành cổ Quảng Trị, sau khi dâng
hương tại đài tưởng niệm xong, các anh cũng đến bên bờ sông Thạch Hãn thắp
nén nhang để tưởng nhớ các đồng đội của mình và đã không cầm được nước mắt
với lời nghẹn ngào:
“Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm
Có tuổi đôi mươi thành sóng nước
Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn thu”.

Hä tªn: Vò ThÞ Lý


Cỏ xanh non tơ
Xin chớ vô tình với người hy sinh
Cho hạnh phúc quê mình
Như vậy, từ hình ảnh trực quan sinh động của các đoạn phim tư liệu và
những đoạn ca khúc cách mạng và qua lời đọc thơ, lời giới thiệu, thuyết minh

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 25 -

Trêng THCS Yªn Phong