Sáng kiến kinh nghiệm bộ môn Lịch sử - Năm học
2014 - 2015
BO CO SNG KIN
I. IU KIN HON CNH TO RA SNG KIN.
Lch s l nhng gỡ ó din ra trong quỏ kh.
Mụn lch s l b mụn khoa hc nghiờn cu v nhng gỡ ó din ra trong
quỏ kh, c bit l nhng s kin liờn quan n con ngi.
C i tng Vừ Nguyờn Giỏp, Ch tch danh d Hi Khoa hc Lch s
Vit Nam ó tng núi: Lch s khụng ch trang b cho th h tr nhng kin
thc c bn v lch s dõn tc v th gii m cũn gi vai trũ quan trng bc nht
trong giỏo dc ch ngha yờu nc, cỏc giỏ tr truyn thng v cỏch mng, gúp
phn xõy dng nhõn cỏch, bn lnh con ngi, gi gỡn bn sc dõn tc.
Vi nhng c trng v u th vn cú, lch s l iu kin v c s giỏo
dc HS trờn tt c cỏc mt: c, trớ, th, m. Dy v hc tt b mụn lch s s
gúp phn o to con ngi phỏt trin ton din, phc v cho cụng cuc xõy
dng v bo v T quc. c bit hin nay, vic i mi dy hc v kim tra,
ỏnh giỏ theo nh hng phỏt trin nng lc ca hc sinh tt c cỏc b mụn
trong ú cú mụn lch s ang c tt c mi giỏo viờn quan tõm. ú l cỏc
nng lc: nng lc quan sỏt, nng lc t ỏnh giỏ, nng lc phỏt hin, nng lc
sỏng to, nng lc t gii quyt vn ỏp ng mc tiờu ca ngnh giỏo
dc l phi o to nhng con ngi nng ng, sỏng to, bit phn bin xó hi,
bit khai thỏc thụng tin bit thớch ng vi mụi trng xó hi thi m ca, hi
nhp quc t.
Mụn Lch s cú tm quan trng nh vy nhng hin nay mụn lch s cha
c coi trng. Mt s b phn xó hi, ph huynh v hc sinh xem mụn hc ny
l mụn hc ph. Do hc sinh ngy cng khụng yờu thớch b mụn lch s nờn cht
lng bi thi ca b mụn lch bao gi cng thp hn rt nhiu so vi cỏc b mụn
vn húa khỏc.
iu ny ó tr thnh mt vn nhc nhi, núng bng c ton hi
quan tõm, lm cho nhng giỏo viờn trc tip dy b mụn lch s phi trn tr.


có nhiều thiết bị, nhưng thiết bị của bộ môn lịch sử chủ yếu chỉ là những bản đồ,
lược đồ. Bản đồ, lược đồ là những đồ dùng trực quan có rất nhiều ưu điểm
nhưng nhiều năm nay ở tiết học nào giáo viên cũng chỉ sử dụng bản đồ, lược đồ
nên cũng đã gây nên sự không hứng thú cho học sinh.
Vậy làm thế nào để môn lịch sử trở nên hấp dẫn đối với học sinh? Để nâng
cao chất lượng bộ môn lịch sử?

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 2 - Tr-êng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc
2014 - 2015
Theo tôi, dạy học là một sự sáng tạo. Mỗi người giáo viên phải tìm cho
mình một con đường, một phương pháp dạy học riêng.
Là giáo viên lịch sử hãy dạy cho học sinh niềm đam mê lịch sử bằng các
phương pháp dạy học khác nhau, bằng các cách tiếp cận lịch sử khác nhau để
rèn luyện năng lực tư duy độc lập, sáng tạo cho các em.
Xuất phát từ thực tiễn của bộ môn lịch sử, từ lý luận của chủ nghĩa duy
vật biện chứng, tôi đã lựa chọn con đường - phương pháp để dạy học bộ môn
lịch sử của mình. Đó là : ‘‘Sử dụng ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách
mạng trong giảng dạy bộ môn lịch sử lớp 9 phần lịch sử Việt Nam giai đoạn
1945 – 1975”.
Tôi tin rằng những hình ảnh, mầu sắc, âm thanh trong các bức ảnh, đoạn
phim tư liệu và những ca khúc cách mạng sẽ là một trong những phương pháp
hữu hiệu nhất để lôi cuốn các em học sinh, tạo cho các em có cảm giác như đang
được sống cùng những nhân vật và sự kiện lịch sử.
Đây cũng chính là đề tài sáng kiến kinh nghiệm trong năm học 2014- 2015
của tôi.

Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm đến vấn đề đổi mới phương pháp dạy
học để nâng cao chất lượng giáo dục.
Giáo viên của trường luôn có ý thức tự học hỏi nâng cao trình độ công
nghệ thông tin để tự thiết kế và sử dụng được các bài giảng điện tử, trên lớp luôn
phối hợp tốt các phương pháp dạy học tích cực.
Một số em học sinh cũng có ý thức tìm hiểu những kiến thức về bộ môn
lịch sử.
2. Về khó khăn:
Giáo viên:
Dạy lịch sử cần phải có tâm huyết, phải yêu nghề thì mới dạy hay được.
Nhưng hiện nay một số giáo viên chưa thực sự tâm huyết với nghề. Do đó bài
giảng thường trở nên khô khan, thiếu sức thuyết phục.
Một số giáo viên do kiến thức, kỹ năng về công nghệ thông tin còn hạn chế
nên cách dạy ‘thầy cứ đọc, trò cứ chép” vẫn diễn ra. Học sinh chỉ biết ghi chép
những gì mà thầy, cô đọc như một cái máy và nếu để làm bài kiểm tra thì các em
cũng cứ học bài và chép bài một cái máy.
Cách thức ra đề kiểm tra còn thiếu những câu hỏi kích thích tư duy sáng tạo
ở học sinh mà lại có quá nhiều câu hỏi tái hiện, ghi nhớ máy móc như: Hãy nêu
diễn biến? Hãy kể tên? Sự kiện này xẩy ra vào thời gian nào? Cuộc kháng chiến,
trận đánh chia làm mấy giai đoạn?...Với những câu hỏi như vậy bắt buộc học

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 4 - Tr-êng THCS Yªn Phong


Sáng kiến kinh nghiệm bộ môn Lịch sử - Năm học
2014 - 2015
sinh phi hc rt nhiu, phi nh rt nhiu mi cú th t c im cao. Nhng
nhng cõu hi ny thỡ lm sao cú th phỏt trin c cỏc nng lc nh nng lc

- 5 - Tr-ờng THCS Yên Phong


Sáng kiến kinh nghiệm bộ môn Lịch sử - Năm học
2014 - 2015
hỏi "Theo thầy cô, sử dụng nh, phim t liu v nhng ca
khỳc cỏch mng trong dạy học lịch sử Việt Nam có vai trò
và ý nghĩa nh- thế nào" thì có tới 60% trả lời đó là
việc làm rất cần thiết, 40% cho rằng việc sử dụng nh,
phim t liu v nhng ca khỳc cỏch mng sẽ góp phần nâng
cao chất l-ợng bài học lịch sử.
Song trên thực tế, việc nhận thức v vai trò của
việc sử dng nh, phim t liu v nhng ca khỳc cỏch mng
trong

dạy

học

lịch

sử

Việt

Nam

nói

chung,


thích.
Trả lời câu hỏi: trng em, thy, cụ cú sử dụng
nh, phim t liu v nhng ca khỳc cỏch mng dy mụn lch s
khụng? thì 100,% học sinh trả lời là thy, cụ ch s
dng trong cỏc gi hi ging thụi.
Nhng kt qu iu tra v thc trng dy v hc lch s trờn lm cho tụi
nh ti li vớ von ca giỏo s Nguyn Lõn Dng khi núi v thc trng vic dy
hc lch s hin nay: vi kiu hc lch s ộp hc sinh phi nh quỏ nhiu s liu
nh hin nay thỡ ngay c giỏo s Phan Huy Lờ (l mt trong nhng giỏo s s
hc hng u Vit Nam) nu khụng d ti liu m ó phi vit ngay li gii thỡ
liu giỏo s s c my im?
Trc thc trng trờn thỡ sỏng kin ca tụi: S dng nh, phim t liu v
ca khỳc cỏch mng trong ging dy b mụn lch s lp 9 phn lch s Vit
Nam giai on 1945 - 1975 s l mt gii phỏp mi, cn thit, nhm khc phc
nhng nhc im ca phng phỏp dy hc truyn thng trc õy.
III. CC GII PHP NG DNG:
1. Vn cn gii quyt.
Cỏch dy, cỏch kim tra v cỏch hc nh tụi va nờu trong phn thc trng
ó khụng nhng khụng phỏt trin c cỏc nng lc ca hc sinh m cũn lm
mt dn i s t duy sỏng to ca cỏc em. iu ny khụng cũn phự hp vi yờu
cu ca thi i ngy nay.
Theo tụi, khi dy lch s giỏo viờn khụng nờn ỏp t, bt buc hc sinh phi
ghi nh mỏy múc nhng ngy, thỏng s kin, s quõn ch b ta tiờu dit l bao
nhiờu, trỡnh by chi tit, c th cỏc giai on ca cuc khỏng chin, ca trn
ỏnh m ch yu giỏo viờn phi khớch l, tụn trng cỏc chớnh kin khi ỏnh
giỏ nhõn vt, s kin ca cỏc em. Bi lm ca cỏc em cú th ly ngoi sỏch
giỏo khoa, ngoi v m cụ ó cho ghi, min l cỏc em cú lp lun logic, cht ch
v cú cú sc thuyt phc cao. Ch cú cỏch dy v hc nh vy mi hỡnh thnh


tế, không có hoặc rất ít các chỉ đạo diễn xuất của đạo diễn.
Những ca khúc cách mạng là những ca khúc được gắn liền với thời kỳ
chiến tranh và xây dựng đất nước. Đặc biệt, những ca khúc được ra đời trong hai
cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ đã trở thành những bài ca đi cùng
năm tháng, là những dấu ấn lịch sử không phai trong tâm thức của mỗi người
con đất Việt.

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 8 - Tr-êng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc
2014 - 2015
Lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ. Do đó, để tái hiện lại lịch sử
gần giống như nó đã từng tồn tại là một việc rất khó khăn.
Với đặc trưng này, ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách mạng sẽ là một
nguồn tư liệu học tập sinh động, hấp dẫn.
Tác dụng của ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách mạng.
Tác dụng của ảnh và phim tư liệu.
Các em học sinh sẽ rất thích thú trước những bức ảnh, những thước phim
quý hiếm về những ngày tháng hào hùng của cách mạng tháng Tám. Hình ảnh
những đoàn công binh mở đường, chở gạo ra mặt trận, cảnh kéo pháo vào trận
địa, hình ảnh những trận đánh trên đồi Him Lam, đồi Độc Lập, đồi A1 và đặc
biệt là cảnh bộ đội ta vượt qua cầu Mường Thanh tấn công vào Sở chỉ huy của
tướng De Castrie tại chiến dịch Điện Biên Phủ.
Các em cũng sẽ rất hào hứng, phấn khởi khi được chứng kiến những hình
ảnh về quân và dân miền Bắc vừa sản xuất, bảo đảm lúa gạo cung cấp cho chiến
trường miền Nam, vừa kiên cường chống lại cuộc chiến tranh leo thang bắn phá
của giặc Mỹ. Đặc biệt là hình ảnh quân dân Hà Nội bắn rơi pháo đài bay B52

bit l v cuc khỏng chin chng M cu nc - mt cuc chin tranh nhõn dõn
v i.
T nhng ch nụng dõn thay chng i cy trờn cỏnh ng nm tn (trong ca
khỳc ng cy m ang ca nhc s An Chung, t nhng anh cụng nhõn
lm vic mi mit thõu ờm (trong ca khỳc Nhng ỏnh sao ờm ca nhc s
Phan Hunh iu) n nhng c ụng dựng sỳng trng bn ri mỏy bay M trờn
mnh t Thanh Húa (trong ca khỳc Hỏt mng cỏc c dõn quõn ca nhc s
Nhun).
T nhng cụ gỏi ca mnh t Gio Linh - Qung Tr, ni cú sụng Bn Hi,
cu Hin Lng, ni cú v tuyn 17 ỏc lit y n bom (trong ca khỳc Ting
hỏt trờn ng quờ hng ca nhc s Huy Thc), n trn chin 1 u 20 gia
tiu i trng Bựi Ngc cựng 9 ng i ca mỡnh vi i quõn 200 lớnh
M nhc s Huy Thc vit nờn giai iu ca bi hỏt i con sui La La, n
nhng cụ gỏi ca thnh ph Si Gũn hoa l, m sng ờm cũn cha tan, cng
ó lờn ng i ti n (trong ca khỳc Cụ gỏi Si Gũn i ti n ca nhc s
Lu Nht V).
T nhng cụ gỏi Pa Kụ, nhng chng trai, nhng cụ gỏi ờm ờm gió go
bng chy tay n sỏng vỡ cỏch mng cn go nhiu ỏnh M, n nhng
ngi m u con trờn lng, va ru con va lm nng, lm ry.

Họ tên: Vũ Thị Lý

- 10 - Tr-ờng THCS Yên Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc
2014 - 2015
Rồi mặc cho bom đạn của giặc Mĩ, mặc cho gian khổ chất chồng, trên con
đường Trường Sơn huyền thoại:
“Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây



S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc
2014 - 2015
Các em cũng sẽ vô cùng xúc động khi nghe ca khúc “Vì đâu em chết” của
nhạc sĩ Thanh Trúc khi các em chứng kiến những thân thể nhỏ bé, khẳng khiu,
dị tật với những đôi mắt mở to, đờ đẫn của con, của cháu những nạn nhân bị
nhiễm chất độc đi-ô-xin.
Đó là nỗi đau chung của dân tộc Việt Nam.
Cứ như vậy, giáo viên không cần phải nói các em phải yêu ai, không cần
phải nói các em phải ghét điều gì và các em phải làm gì. Mà cứ sau mỗi tiết học
như thế, tự các em sẽ biết căm thù cái ác, căm thù chiến tranh. Tự các em sẽ biết
phải yêu và giữ gìn hòa bình, biết yêu thương, trân trọng mảnh đất Việt Nam nơi đã thấm đẫm bao máu và nước mắt của cha ông. Để từ đó tự thấy trách
nhiệm của mình trong cuộc sống hôm nay.
Như vậy: Ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách mạng về lịch sử Việt
Nam giai đoạn 1945 – 1975 với những biểu tượng chân thực về quá khứ lịch sử,
với những hình ảnh màu sắc, âm thanh phản ánh hiện thực lịch sử một cách sinh
động sẽ làm cho các em có cảm giác như đang được sống cùng sự kiện của quá
khứ, sẽ giúp các em hứng thú, say mê học tập, chủ động khám phá kiến thức,
độc lập trong tư duy đặc biệt những kĩ năng cần thiết sẽ được hình thành trong
các em.
Sử dụng ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách mạng chính là một
phương pháp dạy học phù hợp với yêu cầu của thời đại và phù hợp với chủ
trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vì chiến lược phát triển giáo dục đào
tạo đến năm 2010 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu rõ: “từng bước phát triển
giáo dục dựa trên công nghệ thông tin…công nghệ thông tin sẽ tạo ra thay đổi
lớn trong hệ thống quản lí giáo dục, trong chuyển tải nội dung chương trình đến
người học, thúc đẩy cuộc cách mạng về phương pháp dạy và học”.
3. Các điều kiện cần thiết để sử dụng ảnh, phim tư liệu và những ca khúc
cách mạng trong giảng dạy bộ môn lịch sử.

4. Sau đây là các bước tiến hành khi soạn, giảng một tiết học có sử dụng
ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách mạng trong giảng dạy bộ môn lịch
sử lớp 9 phần lịch sử Việt Nam giai đoạn 1945 – 1975.
4.1. Phương án thứ nhất:
Đối với việc sử dụng phim tư liệu và những ca khúc cách mạng (có hình
ảnh) để dạy 17 tiết học phần lịch sử Việt Nam lớp 9 giai đoạn 1945 - 1975 trong
điều kiện nhà trường có máy chiếu đa năng.

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 13 - Tr-êng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc
2014 - 2015
4.1.1. Các bước tiến hành khi soạn một giáo án có sử dụng phim tư liệu và
những ca khúc cách mạng trong giảng dạy bộ môn lịch sử lớp 9 phần lịch
sử Việt Nam giai đoạn 1945 – 1975.
Bước 1: Xây dựng kế hoạch: giáo viên lựa chọn ảnh, phim tư liệu và những
ca khúc cách mạng cho 17 tiết học của bộ môn lịch sử lớp 9 phần lịch sử Việt
Nam giai đoạn 1945 – 1975.
Bước 2: Khai thác Internet để tìm kiếm và lựa chọn được những bộ phim
tư liệu và những ca khúc cách mạng cho từng bài trong kế hoạch.
Bước 3: Sử dụng phần mềm Adobe Photoshop để cắt, ghép những bộ phim
tư liệu và những ca khúc cách mạng đã lựa chọn thành các đoạn phim và các
đoạn ca khúc cách mạng. Tôi đã lựa chọn được 80 đoạn phim và các đoạn ca
khúc cách mạng để dạy 17 tiết học của bộ môn lịch sử lớp 9 phần lịch sử Việt
Nam giai đoạn 1945 – 1975.
Bước 4: Sử dụng phần mềm WebM Converter hoặc Format Factory…để
đổi đuôi các đoạn phim và các đoạn ca khúc cách mạng và sau đó chèn các đoạn

1. Nạn đói Ất Dậu năm 1945 (00_00_39).
2. Diệt giặc đói và giặc dốt (00_01_50).
Tiết 30 Bài 24.
Cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân
(1945 – 1946).
1. Nhân dân Nam Bộ chống thực dân Pháp xâm lược trở lại (00_01_12).
2. Bài hát “Nam bộ kháng chiến” của nhạc sĩ Tạ Thanh Sơn (00_01_20).
3. Hiệp định sơ bộ (00_01_05).
4. Tạm ước 14-9-1946 (00_01_44).
Tiết 31 Bài 25.
Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp
(1946 - 1950).
1. Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (00_00_35).
2. Đường lối kháng chiến (00_0_50).
3 . Chiến đấu ở Thủ đô Hà Nội (00_01_53).
4. Chiến đấu ở các nơi khác (00_00_45).
5. Bài hát “Đoàn vệ quốc quân” của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu (00_01_57).
Tiết 32 Bài 26.
Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp
(1946 - 1950).
1. Chiến dịch Việt Bắc (00_01_49).

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 15 - Tr-êng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc
2014 - 2015
2. Đẩy mạnh kháng chiến toàn dân toàn diện (00_02_22).

- 16 - Tr-êng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc
2014 - 2015
Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mĩ và
chính quyền Sài Gòn ở miền Nam (1954 - 1965).
1. Ngày tiếp quản (00_01_42).
2. Bài hát “Tiến về Hà Nội” của nhạc sĩ Văn Cao (00_01_22).
3. Âm mưu của Mĩ sau năm 1954 (00_02_00).
4. Cải cách ruộng đất (00_00_35).
Tiết 40 Bài 28.
Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mĩ và
chính quyền Sài Gòn ở miền Nam (1954 - 1965).
1.Tội ác của lính Việt Nam Cộng Hòa (00_00_59 ).
2. Miền Nam dưới ách thống trị của Mĩ Diệm (00_00_50 ).
3. Phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre (00_01_09 ).
4. Đại hội Đảng lần thứ ba (00_01_21).
Tiết 41 Bài 28.
Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mĩ và
chính quyền Sài Gòn ở miền Nam (1954 - 1965).
1. Ấp chiến lược của Việt Nam Cộng Hòa (00_01_27).
2. Miền Nam chống chiến tranh đặc biệt của Mĩ - Chiến thắng Ấp Bắc
(00_02_12).
3. Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu (00_01_16).
4. Cảnh hành quyết anh Nguyễn Văn Trỗi (00_01_19).
5. Bài hát “Dậy mà đi” của nhạc sĩ Nguyễn Xuân Tân (00_01_31).
Tiết 42 Bài 29.
Cả nước trực tiếp chống Mĩ cứu nước (1965 - 1973).
1. Mĩ với cuộc hành quân Tìm Diệt và Bình Định trong chiến tranh cục bộ

6. Mĩ rút khỏi miền Nam (00_01_22).
Tiết 45 Bài 30.
Hoàn thành giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1973 - 1975).
1. Tình hình nước ta sau Hiệp định Pa ri ( 00_01_58).
2. Chống địch Bình định và Lấn chiếm ( 00_00_32).
Tiết 46 Bài 30.
Hoàn thành giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1973 - 1975).
1. Chiến dịch Tây Nguyên - giải phóng Buôn Ma Thuột (00_01_18).
2. Chiến dịch Huế ( 00_01_12).
3. Chiến dịch Đà Nẵng (00_02_10).
4. Chiến dịch Hồ Chí Minh- giải phóng Sài Gòn (00_01_29).

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 18 - Tr-êng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc
2014 - 2015
5. Bài hát “Tiến về Sài Gòn” của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước (00_01_13).
6. Niềm vui ngày 30_04_1975 - Giờ khắc lịch sử (00_01_15).
7. Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường sơn - Khu 5 (00_01_30).
4.1.2. Các bước tiến hành khi lên lớp với một giáo án có sử dụng phim tư
liệu và những ca khúc cách mạng trong giảng dạy bộ môn lịch sử lớp 9
phần lịch sử Việt Nam giai đoạn 1945 – 1975.
Chuẩn bị chung:
Đối với giáo viên: Kiểm tra lại các trang thiết bị của nhà trường để phục vụ
cho quá trình trình chiếu bài giảng có sử dụng phim tư liệu và những ca khúc
cách mạng như: Máy tính, máy chiếu Projecter, loa và đặc biệt là kiểm tra USB
có lưu giáo án điện tử trong đó có những đoạn phim tư liệu và những đoạn ca

7. Bài thơ “Cúc Ơi” của nhà thơ Yến Thanh
Đối với học sinh:
Ở bài học trước, tôi đã yêu cầu học sinh nếu có điều kiện thì các em hãy
xem những bộ phim tư liệu, phim truyện Ngã Ba Đồng Lộc, sưu tầm bài thơ
“Cúc Ơi” của nhà thơ Yến Thanh và học bài hát “Cỏ non Thành Cổ” của Tân
Huyền.
Trong tiết 43 giáo viên sẽ dạy hai phần của bài 29 - Cả nước trực tiếp
chống Mĩ cứu nước (1965 - 1973), đó là:
II. Miền Bắc vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của Mĩ
vừa sản xuất (1965 - 1968).
III. Chiến đấu chống chiến lược " Việt Nam hoá chiến tranh" và Đông
Dương hóa chiến tranh" của Mĩ (1969 - 1973).
Đối với phần II. Miền Bắc vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại
lần thứ nhất của Mĩ vừa sản xuất (1965 - 1968):
Ở mục 1: Mĩ tiến hành chiến tranh không quân và hải quân phá hoại
Miền Bắc.
1. Học sinh được xem đoạn phim tư liệu “Kế hoạch 34A phá hoại miền Bắc
lần thứ nhất của Mĩ” để các em thấy được hành động trắng trợn, tính chất phi
nghĩa, tàn bạo của cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của đế quốc Mỹ đối
với nhân dân ta.
Ở mục 2: Miền Bắc vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại, vừa sản xuất.
2. Học sinh được xem đoạn phim tư liệu “Miền Bắc vừa sản xuất vừa chiến
đấu chống chiến tranh phá hoại của Mĩ” để các em thấy tinh thần kiên cường,
anh dũng trong chiến đấu và lao động của nhân dân Miền Bắc đó là những anh

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 20 - Tr-êng THCS Yªn Phong



4. Chị: Nguyễn Thị Xuân - 20 tuổi - chiến sỹ.

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 21 - Tr-êng THCS Yªn Phong


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm bé m«n LÞch sö - N¨m häc
2014 - 2015
5. Chị: Dương Thị Xuân - 19 tuổi - chiến sỹ.
6. Chị: Trần Thị Dạng - 19 tuổi - chiến sỹ.
7. Chị: Hà Thị Xanh - 18 tuổi - chiến sỹ.
8. Chị: Nguyễn Thị Nhỏ - 19 tuổi - chiến sỹ.
9. Chị Võ Thị Hạ - 19 tuổi - chiến sỹ.
10. Chị Trần Thị Hường - 17 tuổi - chiến sỹ.
17 giờ ngày 24 tháng 7 năm 1968, một tốp máy bay địch từ Bắc vào Nam
bay qua nơi các chị đang san lấp đường. Các chị nằm rạp xuống, chờ máy bay đi
qua, các chị lại tiếp tục làm việc. Bất ngờ tốp máy bay quay lại và thả một loạt
bom trúng vào đội hình của các chị.
Nơi các chị đứng giờ đây chỉ còn là một hố bom sâu hoắm.
Lúc đó là 16 giờ ngày 24 tháng 7 năm 1968.
Suốt đêm hôm đó và cả ngày hôm sau, đồng đội đã đào bới đất tìm kiếm
thi hài của các chị để đem về tắm rửa sạch sẽ, nhưng họ chỉ tìm được xác của
chín người, còn xác của chị Cúc vẫn chưa tìm thấy.
Mãi đến sáng ngày thứ ba đồng đội mới tìm thấy xác của chị Cúc trên đồi
Trọ Voi.
Chị nằm sâu trong lòng đất đá, trong tư thế ngồi, đầu đội nón lệch sang một
bên, bên cạnh là cái cuốc, mười đầu ngón tay của chị ứa máu, bầm tím. Mọi người
bảo rằng chị đã cố gắng bới đất, đá để tìm đường ra nhưng lòng đất sâu quá...
Cuối cùng, các chị đã được nằm bên nhau trong Lòng Đất Mẹ.

Bài toán lớp năm em còn chưa nhớ
Gối còn thêu dở
Cơm chiều chưa ăn.
Ở đâu hỡi Cúc
Đồng đội tìm em
Đũa găm, cơm úp
Gọi em!
Gào em!
Khan cổ cả rồi
Cúc ơi!

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 23 - Tr-êng THCS Yªn Phong


Sáng kiến kinh nghiệm bộ môn Lịch sử - Năm học
2014 - 2015
to nờn s xỳc ng mnh m vỡ au n, vỡ thng tic trong lũng cỏc
em nhm giỏo dc lũng cm thự ti ỏc ca gic M, cm phc s hy sinh ca
cỏc ch v s trõn trng cuc sng hũa bỡnh hụm nay.
i vi phn III. Chin u chng chin lc " Vit Nam hoỏ chin
tranh" v ụng Dng hoó chin tranh" ca M (1969 - 1973).
mc 2: Chin u chng chin lc " Vit Nam hoỏ chin tranh" v
ụng Dng hoó chin tranh" ca M.
6. Giỏo viờn cho hc sinh xem on phim t liu Qung Tr Bi Hựng v
gii thiu cho cỏc em hiu v v trớ Thnh c Qung Tr v i tng nim chin
s Thnh C Qung Tr.
V trớ: Thnh c Qung Tr thuc phng 2, th xó Qung Tr, tnh Qung
Tr, cỏch quc l 1 A 2km v phớa ụng.

chiến sĩ thành cổ.
Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, người dân Quảng Trị đã chọn
những ngày lễ lớn như ngày 30/4, 27/7, 22/12 để làm lễ thả nến và hoa đăng
xuống dòng sông Thạch Hãn như là một cách để sưởi ấm linh hồn cho các anh,
để tưởng nhớ tất cả những chiến sĩ của ta đã hy sinh tại dòng sông này. Và cũng
sau ngày đất nước thống nhất thì cũng có rất nhiều cựu chiến binh cùng các
chiến sĩ thành cổ năm xưa đã trở về thăm thành cổ Quảng Trị, sau khi dâng
hương tại đài tưởng niệm xong, các anh cũng đến bên bờ sông Thạch Hãn thắp
nén nhang để tưởng nhớ các đồng đội của mình và đã không cầm được nước mắt
với lời nghẹn ngào:
“Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm
Có tuổi đôi mươi thành sóng nước
Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn thu”.
“Lời gọi bên sông” của Lê Bá Dương
Ngày nay, dưới lớp cỏ non của thành cổ vẫn còn rất nhiều hài cốt của các
anh đã nằm lại đó và cho đến hôm nay được xem như đã hòa vào mảnh đất
thiêng này rồi. Đến tham quan di tích của thành cổ Quảng Trị, chúng ta không
chỉ đến với một di tích, mà còn đến với một nghĩa trang không có nấm mồ.
Di tích thành cổ Quảng Trị, nghĩa trang thành cổ Quảng Trị tương đương với
nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn, nhưng khác nhau ở chỗ: nghĩa trang liệt sĩ Trường
Sơn có hơn 10 ngàn ngôi mộ, nhưng tại đây chỉ có một đài tưởng niệm này, đó là
một ngôi mộ chung duy nhất mà thôi.
Mỗi mét vuông đất tại Thành Cổ Quảng Trị là một mét máu và sự hy sinh
của các anh đã trở thành bất tử…

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 25 - Tr-êng THCS Yªn Phong