ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------QUÁCH TUẤN HIỂN
QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI NGÂN
HÀNG NHÀ NƯỚC
VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ
DOANH
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội – 2015
QUẢN TRỊ KINH
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------QUÁCH TUẤN HIỂN
QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI NGÂN HÀNG
NHÀ NƯỚC VIỆT
NAM
Chuyên ngành: Quản trị kinh
LUẬN VĂN THẠC SĨ
DOANH
doanh Mã số: 60 34 01 02
QUẢN TRỊ KINH
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS. NGÔ THỊ TUYẾT MAI
xin
chân
thành cảm ơn các đồng nghiệp
hiện
đang công tác tại NHNN
Việt Nam, các bạn học cùng lớp và các các chuyên gia trong và ngoài ngành đã
giúp đỡ Tôi
trong
việc
cung
cấp số
liệu,
tài
liệu và
góp ý
cho
Tôi
hoàn thiện đề tài
này.
LỜI CAM KẾT
Tôi xin cam kết rằng tôi đã viết luận văn này một cách độc lập và không sử
dụng các nguồn thông tin hay tài liệu tham khảo nào khác ngoài những tài liệu và
thông tin đó được liệt kê trong phần
thư mục tham khảo của luận văn.
Những phần trích đoạn hay những
nội dung lấy từ các nguồn tham khảo
được liệt kê trong phần danh mục tài liệu tham khảo dưới dạng những đoạn trích
dẫn hay lời diễn giải trong luận văn kèm theo thông tin về nguồn tham khảo rõ
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ CÁI VIẾT TẮT.........................................i
DANH MỤC CÁC
BẢNG ......................................................
................................ii
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ ............................................................................... iii
PHẦN
ĐẦU ..
..........
..........
..........
..........
1
CHƯ
CƠ
LUẬN
QUẢ
DỰ
ĐẦU
XÂY
DỰN
1.1.
ni
đặ
và
lo
án
xâ
...
niệm về dự án.................................................................................5 1.1.2. Đặc điểm của dự
án xây dựng.................................................................5 1.1.3. Phân loại dự án xây
dựng........................................................................6
1.2. Cơ sở lý luận về quản lý dự án đầu tư xây dựng................................................7 1.2.1. Khái
niệm quản lý dự án xây dựng .........................................................8 1.2.2. Nguyên tắc quản lý
dự án xây dựng ........................................................8 1.2.3. Mục tiêu của quản lý dự án đầu tư
xây dựng...........................................9 1.2.4. Quy trình quản lý dự án đầu tư xây
dựng ..............................................10 1.2.5. Nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng
..............................................12 1.2.6. Một số hình thức quản lý dự án đầu tư xây dựng
..................................14
1.3. Tổng quan nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thực hiện dự án đầu tư
xây dựng ...........................................................................................15 1.3.1. Tổng quan các công
trình nghiên cứu trên thế giới................................16 1.3.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu ở
Việt Nam ................................24 1.3.3. Kết luận về các công trình đã nghiên cứu trong và ngoài
nước..............26
CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU ..........................32
2.1. Phương pháp luận và cách tiếp cận .................................................................32 2.2. Quy trình
nghiên cứu và mô hình nghiên cứu .................................................32 2.3. Các phương pháp
nghiên cứu áp dụng ............................................................34 2.3.1. Phương pháp nghiên cứu định
tính........................................................34 2.3.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng
....................................................35
2.4. Phân tích kết quả và đề xuất khuyến nghị .......................................................37
CHƯƠNG III: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN
ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI NHNN VIỆT NAM...............................38
3.1. Khái quát về Ngân hàng Nhà nước Việt Nam .................................................38
3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của NHNN Việt Nam .........................38 3.1.2. Chức
y dựng
tạ
i
NHNN
V
iệt
N
am ......
...
............
..........................................................................................42
3.2. Phân tích kết quả nghiên cứu về công tác QLDA ĐTXD tại NHNN Việt Nam43 3.2.1. Phân
tích kết quả nghiên cứu định tính .................................................43 3.2.2. Phân tích kết quả
nghiên
cứu
định
lượng ..............................................59
Kết
luận
chương
III ........................................................................................74
CHƯƠNG IV: QUAN ĐIỂM VÀ KHUYẾN NGHỊ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CÔNG
TÁC QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI NHNN VIỆT
NAM ...........................................................................................................76
4.1. Một số quan điểm nhằm nâng cao công tác quản lý các dự án ĐTXD tại NHNN Việt
Nam...............................................................................................................76 4.2. Khuyến nghị
giải pháp nhằm nâng cao công tác quản lý các dự án ĐTXD tại NHNN Việt
Nam...................................................................................................77
KẾT LUẬN...........................................................................................................82
TÀI LIỆU THAM KHẢO .....................................................................................85
hàng
hàng
dự án
nghiên cứu tiền khả thi
BCKTKT
tế kỹ thuật
ĐTXD
dựng
NHNN
Nhà nước
NHNNTW
Nhà nước Trung ương
QLDA
ii
DANH MỤC CÁC BẢNG
TT
Bảng
Nội dung
Trang
NHNN giai đoạn từ 2010-2014
1
Bảng 3.1
Số lượng các dự án ĐTXD thực hiện tại
44-45
theo
tiến độ
Bảng 3.5
Nguyên
nhân chậm tiến độ theo kế hoạch 53
6
Bảng 3.6
Thông
tin
về mẫu khảo
sát
60
7
Bảng 3.7
Vấn đề
Năng lực
62
nhà quản lý dự án
quản lý
dự
án
8
Bảng 3.8
Vấn đề Năng lực
của thành viên tham gia
64
9
Bảng 3.9
gia dự
án
Ý kiến về vấn đề năng lực
của tổ chức tham
TT
Hình
Nội dung
1
Hình 1.1
công
Nội
Trang
trình
dung quản lý dự án
đầu tư
xây
dựng
2
Hình 2.1
Quy
của luận
3
trình
văn
Các
tố tác động
tác quản lý
35
Hình 3.1
cấu tổ chức
42
44
82
1
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đối với mỗi quốc gia, ngành
biệt
quan
Xây dựng luôn giữ một vai trò đặc
trọng, nhất là ở các quốc gia đang phát triển. Phát
triển
xây
dựng
là phát
giao
thông.
..đến
các
công
trình
nhà ở,
bệnh
viện,
trườn
g
học..v
.v...Trì
nh độ
phát
gia;
bộ
các quốc gia phát triển hay thậm chí các cường quốc kinh tế trên thế giới, hầu hết đều là
các quốc gia có hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, quy mô, rộng khắp, có
ngành Xây dựng phát triển vượt bậc...
Việt Nam là quốc gia đang phát triển, để xây dựng một hệ thống kết cấu hạ tầng kinh
tế - xã hội đồng bộ, rộng khắp, đáp ứng được mục tiêu phát triển của đất nước, rất nhiều
dự án đầu tư xây dựng đang và sẽ được triển khai thực hiện. Do vậy, việc quản lý các dự
án đầu tư xây dựng một cách có hiệu quả, từ việc sử dụng nguồn vốn, triển khai thực
hiện các dự án đảm bảo chất lượng, tiến độ, đến phát huy được hiệu quả kinh tế xã
hội...là một nhiệm vụ hết sức quan trọng và cấp thiết đặt ra đối với các cơ quan quản lý
nhà nước và những người làm công tác quản lý dự án...
Là một công chức hiện đang công tác trong lĩnh vực xây dựng cơ bản tại NHNN Việt
Nam, tôi nhận thấy, ngoài một số mặt tích cực đã đạt được, vẫn còn một số điểm hạn
chế, tồn tại trong công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại NHNN Việt Nam, khiến
cho việc triển khai thực hiện các dự án chưa thực sự đảm bảo chất lượng, tiến độ, đúng
kế hoạch vốn và chưa phát huy được hiệu quả kinh tế xã hội... Với những kiến thức có
được từ các môn học QTKD, tôi xin chọn đề tài “Quản lý các dự án đầu tư xây dựng
tại NHNN Việt Nam”...với mong muốn đóng góp phần nâng cao công tác quản lý dự án
2
đầu tư xây dựng tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nói riêng và lĩnh vực
quản
dựng?
Làm
thế
nào
để
nâng
cao
công
tác
quản
lý các
dự án
đầu tư
xây
dựng
các dự
án đầu tư
xây
dựng
tại NHNN Việt Nam;
3.2.
Phạm vi nghiên cứu:
- Về
mặt nội dung: Nghiên cứu các yếu tố tác động đến
kết
quả
thực
hiện
các
dự án
đầu tư
xây
dựng
tại
NHN
là:
thời
gian,
chi
phí, chất lượng; đưa ra các giải pháp khuyến nghị nhằm nâng cao công tác QLDA đầu tư
xây dựng tại NHNN Việt Nam.
- Về mặt không gian: Nghiên cứu chỉ thực hiện với các dự án đầu tư xây dựng sử
dụng nguồn vốn Ngân sách nhà nước và nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản của NHNN,
không tính đến các dự án sử dụng các nguồn vốn khác như: vốn sắp xếp nhà đất, vốn
sửa chữa lớn và nhỏ…trong hệ thống NHNN Việt Nam; chủ thể nghiên cứu là các Ban
QLDA, những người làm công tác QLDA đầu tư xây dựng tại NHNN Việt Nam tại một
số tỉnh thành phố trên cả nước.
- Về mặt thời gian: Thực hiện nghiên cứu trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm
2014 và đề xuất các giải pháp khuyến nghị đến năm 2020.
4. Những đóng góp của luận văn
Hệ thống hóa các cơ sở lý luận về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình. Luận
văn phân tích đánh giá đúng thực trạng về công tác quản lý thực hiện dự án ĐTXD tại
NHNN Việt Nam, đưa ra những khuyến nghị chủ yếu nhằm nâng cao công tác quản lý
các dự án đầu tư xây dựng tại NHNN Việt Nam, góp phần phát triển hạ tầng cơ sở vật
chất tại NHNN, xứng đáng với vai trò là một cơ quan quản lý hành chính nhà nước điều
hành chính sách trong lĩnh vực tài chính tiền tệ của Quốc gia.
Trong khuôn khổ luận văn, những cơ sở lý luận về quản lý dự án đầu tư xây dựng
được đề cập là một phần lý thuyết được tổng hợp, cụ thể hóa từ hệ
khuyế
n nghị
được
đưa ra có thể
là
tham khảo hữu ích cho Ngân hàng Nhà nước Việt
Nam trong
việc thực hiện
công tác
quản lý dự án đầu tư xây dựng.
Nghiê
n cứu
cụ thể
về
công
tác
quả lý
dự án
đầu tư
xây
dựng
tại
Ngân
hàng
Nhà
nước
Việt
Nam
có thể
sẽ là
9000 : 2000
và theo tiêu
chuẩn Việt
Nam
(TCVN ISO 9000 :
2000) thì dự
án
được
định
nghĩa
như
sau:
“Dự
án là
một
quá
trình
đơn
nhất,
gồm
một
tập
hợp
các
hoạt động có phối hợp và được kiểm soát, có thời hạn
bắt
đầu và
kết thúc,
được
tiến
xây dựng công trình là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để
xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằm mục
đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch
vụ trong một thời hạn nhất định”.
“Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của
con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết
định vị với đất, có thể bao gồm phần dước mặt đất, phần trên mặt đất, phần
dưới mặt nước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế.” (Bùi
Ngọc Toàn, 2012, trang 5-6).
1.1.2. Đặc điểm của dự án xây dựng
Dự án xây dựng có một số đặc trưng cơ bản sau:
6
Mục đích cuối cùng của dự án xây dựng là công trình xây dựng hoàn
thành đảm
bảo
các mục
tiêu đã
đặt ra
về
thời
gian,
chi
phí,
chất
lượng,
án xây
dựng
có chu
kì
riêng (vòng đời) trải qua các giai
đoạn
hình
thành và
phát
triển,
có thời
gian
tồn tại
hữu
hạn, nghĩa là có thời điểm bắt đầu
khi xuất
hiện ý
tưởng về
xây
dựng công trình dự án và kết thúc khi công trình
xây dựng hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng, hoặc (hiểu theo nghĩa rộng
của từ quản lý dự án), khi công trình dự án hết niên hạn khai thác và chấm dứt
tồn tại.
Có nhiều chủ thể tham gia vào dự án xây dựng, bao gồm: chủ đầu
tư/chủ công trình, đơn vị thiết kế, đơn vị giám sát, đơn vị thi công, nhà cung
ứng...Các chủ thể này có mối quan hệ mang tính đối tác lại và có lợi ích khác
nhau. Do vậy, môi trường làm việc của dự án xây dựng mang tính đa phương
và dễ xảy ra xung đột quyền lợi giữa các chủ thể.
Dự án xây dựng luôn bị hạn chế bởi một số nguồn lực như sau: tiền
vốn, nhân lực, công nghệ, kỹ thuật, vật tư thiết bị...kể cả thời gian (thời hạn
b) Theo
nguồn vốn đầu tư :
- Dự án sử
dụng nguồn vốn ngân sách
nhà nước;
- Dự án sử
dụng
vốn
tín dụng do Nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu
tư
phát triển
của Nhà
nước ;
- Dự án sử
dụng
vốn
đầu tư
phát
triển của doanh nghiệp nhà nước ;
- Dự án sử
dụng vốn khác bao gồm cả vốn tư nhân hoặc sử dụng
hỗn
hợp nhiều
nguồn vốn.
(Bùi
Ngọc
Toàn,
2012)
1.2.
Cơ sở
một
số giai
đoạn
phát
triển nhất định. Để đưa dự án qua các giai đoạn đó, đương nhiên ta phải, bằng cách này
hoặc cách khác, quản lý được nó (dự án).” (Bùi Ngọc Toàn, 2012, trang 7).
Trong lịch sử phát triển, có thể nói
loài người đã quản lý và đạt được thành
công những “dự án” còn lưu lại đến tận ngày nay. Có thể kể ra đây những “dự án” như
Kim tự tháp Ai Cập, Vạn Lý trường thành Trung Quốc...
Từ những năm 50 của thế kỷ XX, sự cần thiết của một hệ thống phương pháp luận
độc lập về quản lý dự án đã được nhận thức ở các nước phát triển phương Tây. Bắt đầu
từ lĩnh vực quân sự, dần dần quản lý dự án được ứng dụng rộng rãi trong các lính vực
kinh tế xã hội khác. Ngày nay, ở tất cả các nước phát triển, quản lý dự án được công
nhận như một hệ thống phương pháp luận của hoạt động đầu tư.
8
Ở Việt Nam, công cuộc xây dựng đất nước được đánh dấu bằng hàng
loạt các dự
án lớn
nhỏ, ở
của công cuộc xây dựng đất nước, nhanh chóng đưa nước ta đến đích trên con
đường xây dựng chủ nghĩa xã hội. (Bùi Ngọc Toàn, 2012)
1.2.1. Khái niệm quản lý dự án xây dựng
“Quản lý dự án xây dựng là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian,
nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự
án hoàn thành đúng thời hạn; trong phạm vi ngân sách được duyệt; đạt được
các yêu cầu đã định về kỹ thuật, chất lượng; đảm bảo an toàn lao động, bảo