LỜI MỞ ĐẦU
1.

Lý do chọn đề tài
Hiện nay vai trò của nhà lãnh đạo, quản lý là rất quan trọng đối với sự
phát triển của xã hội, vì nhà lãnh đạo, quản lý là người đứng đầu cơ quan nhà
nước và doanh nghiệp nên vai trò của họ ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển
của cơ quan. Khi họ thực hiện tốt vai trò của mình, họ sẽ thúc đẩy cơ quan
phát triển. Khi họ làm sai vai trò, họ sẽ kìm hãm sự phát triển của cơ quan.
Khả năng đưa ra những quyết định sáng suốt đúng thời điểm là yếu tố quan
trọng quyết định sự thành bại của toàn bộ cơ quan.Các nhà lãnh đạo giỏi
không tự dưng sinh ra. Nếu có ước mơ và khát vọng, bạn có thể có cơ hội trở
thành một nhà lãnh đạo giỏi. Thực tế đã chứng minh rằng, phần lớn những
nhà lãnh đạo, quản lý thành công nhất hiện nay đều gây dựng năng lực lãnh
đạo của mình thông qua sự phấn đấu nỗ lực không ngừng của bản thân cũng
như việc trau dồi kiến thức và kinh nghiệm lãnh đạo.. Nghệ thuật và khoa học
lãnh đạo là một đề tài bổ ích, thiết thực dành cho các nhà lãnh đạo, quản lý,
các giám đốc công ty, các trưởng bộ phận, phòng ban, tổ chức, cơ quan và bất
kỳ ai đang khao khát một ngày nào đó mình sẽ đứng trong hàng ngũ của
những người lãnh đạo, quản lý trong tổ chức, cơ quan.
Ra quyết định là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của nhà
lãnh đạo, quản lý. Quyết định quản lý có thể có ảnh hưởng đến vấn đề rất
quan trọng của tổ chức hoặc có thể ảnh hưởng đến vấn đề thứ yếu hơn. Tuy
nhiên, tất cả các quyết định đều có ảnh hưởng, dù lớn hay nhỏ đến kết quả
hoạt động của của tổ chức. Vì vậy, yêu cầu đối với những nhà lãnh đạo đó là
họ cần phải phát triển được những kỹ năng, phương pháp ra quyết định hiệu
quả. Có thể nói chất lượng các quyết định quản lý lãnh đạo chính là thước đo
đánh giá tính hiệu quả của những nhà lãnh đạo đối với tổ chức. Bản chất của
quyết định trong lãnh đạo, quản lý đó là hành vi sáng tạo của nhà lãnh đạo
nhằm định ra chương trình và tính chất hoạt động của tổ chức để giải quyết
một vấn đề đã chín muồi, trên cơ sở sự hiểu biết các quy luật vận động khách

Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Đốitượng mà tôi hướng đến xem xét, nghiên cứu trong đề tài này là kỹ
năng ra quyết định, nó là một yêu cầu quan trọng của nhà lãnh đạo quản lý, nó
cũng có thể được coi là nhân tố đầu tiên đưa đến thành công trong những
hành động tiếp sau, một yêu cầu bắt buộc cho những ai muốn thành công, đặc
biệt là trong thời đại ngày nay.
Phạm vi nghiên cứu vấn đề được giới hạn về không gian và thời gian. Về
không gian đề tài nghiên cứu nó chủ yếu trong hoạt động thường ngày của
nhà nước và doanh nghiệp. về thời gian đề tài tập trung nghiên cứu kỹ năng ra
quyết định trong giai đoạn đổi mới, hội nhập của nước ta hiện nay.

4.

Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu đề tài thì tôi đã sử dụng kết hợp nhiều
phương pháp, gồm:
2


Phương pháp lịch sử: Xem xét vấn đề trong quá trình tồn tại, phát triển
của nó, xem xét các yếu tố lịch sử tác động và những thứ nó được kế thừa
trong quá khứ cũng như sự vận động của nó trong tương lai.
Phương pháp phân tích: Xem xét nó dưới nhiều góc độ, hoàn cảnh, tầng
nấc, bộ phận để từ đó có cái nhìn, đánh giá đúng đắn nhất về vấn đề.
Tôi cũng xem xét nó trong nhiều hoàn cảnh, trong sự vận động và quan
hệ của nó đối với các đối tượng liên quan.
Ngoài ra trong đề tài còn kết hợp nhiều phương pháp khác để quá trình
nghiên cứu cũng như kết quả nghiên cứu đạt được sự thành công cao nhất,
khách quan, đầy đủ nhất.
5.

định là nền tảng của mọi quy trình lãnh đạo, quản lí.
Kỹ năng ra quyết định là tổng hoà một loạt các kết luận và hoạt động của
bản thân để đưa ra một quyết định đảm bảo đạt được một kết quả nào đó theo
mong muốn của bản thân. Khả năng đưa ra quyết định tốt có thể giúp chúng
ta đạt được mục đích đã đề ra trong học tập, trong cuộc sống ở gia đình và
nhà trường cũng như cuộc sống tương lai.Tránh được những sai lầm có thể để
lại hậu quả không tốt.
1.2 Đặc điểm
Những nhà lãnh đạo, quản lý giỏi không cho phép cá tính kiểm soát quá
trình ra quyết định hay kết quả của nó.Để đảm bảo sự cân bằng, rõ rằng, minh
bạch trong suy xét, từ đó kiểm soát quy trình ra quyết định, cần chú ý các
điểm sau:
•

Tính chuẩn xác của các quyết định phụ thuộc vào khả năng tiếp cận thong tin
có kịp thời, đầy đủ và chuẩn xác hay không?

4


•

Các phương pháp hệ thống để đạt đến các quyết đinh có thể hổ trợ đắc lực

•
•
•

cho sự sáng tạo.
Tất cả các trợ ngai cần được xem xét kỹ trước khi ra quyết định.

kiểm tra lại độ chính xác và hiệu quả, có thể phải điều chỉnh, sửa đối. Quyết
định này đòi hỏi phải có nguồn thông tin phản hồi tích cực trước khi nhà lãnh
đạo, quản lý đi đến quyết định cuối cùng.

5


-Kiểu quyết định từng giai đoạn: Do tính chất của công

việc,

mỗi

giaiđoạn có những quyết định khác nhau. Kiểu quyết định này cho phép theo
dõi sát các rủi ro vì nhà lãnh đạo, quản lý tập hợp được bằng chứng của các
kết quả và những trở ngại ở từng giai đoạn. Nó cho phép thông tin phản hồi
và thảo luận trực tiếp trước khi đi đến giai đoạn tiếp theo trong quá trình ra
quyết định.
-Kiểu quyết định cẩn trọng: Đây là kiểu quyết định mà nhà lãnh đạo,
quản lý sẽ có dự phòng những tình huống bất trắc và những vấn đề có thể
phát sinh về sau. Kiểu quyết định này cho phép hạn chế rủi ro tiềm ẩn
trong quá trình ra quyết định, tuy vậy nó cũng có thể hạn chế thành quả
cuối cùng.
1.4

Các mô hình
1.4.1 Xác định vấn đề giai đoạn đầu tiên khi ra quyết định là phải
nhận ra được rằng vấn đề đang tồn tại đòi hỏi một quyết định.
Nhận biết vấn đề Tìm xem có những khác biệt nào giữa thực tế đang tồn
tại và điều mà bạn cho là “tiêu biểu”.

đạt được những mục tiêu của bạn v có lưu ý đến những ràng buộc của tình
huống. Tìm kiếm các giải pháp cho vấn đề bao gồm hai quá trình : suy
nghĩ sáng tạo và suy nghĩ phân tích.
Suy nghĩ sáng tạo Nếu bạn muốn khuyến khích sự sáng tạo và làm phát
sinh nhiều giải pháp sáng tạo hơn thì bạn cần phải sẵn sàng thỏa được 4 tiêu
chí. Đó là : Sẵn sàng tiếp thu mọi ý kiến: Xử lý mỗi vấn đề như là một vấn đề
mới và khác nhau.
Sử dụng phương thức động não Yêu cầu mỗi người tham gia đóng góp ý
kiến một cách rõ ràng.
Chọn giải pháp tối ưu: Có một số cách để đánh giá các đề nghị, giải pháp

1.4.4

hoặc ý kiến.
Thực hiện quyết định: Nếu bạn muốn thành công ở giai đoạn quan trọng
này thì bạn phải cần triển khai ít nhất một số trong những kỹ năng sau đây
: Làm rõ Thiết lập cấu trúc để thực hiện, Trao đổi thông tin, Xác định
tiến trình, Đưa ra ví dụ chuẩn Chấp nhận rủi ro, Tin tưởng, Làm rõ vấn
đề Bạn phải thật sự rõ ràng ngay từ trong suy nghĩ của riêng bạn về việc

1.4.5

cần phải làm
Đánh giá quyết định thẩm tra tính hiệu quả của một quyết định đòi hỏi
một cách tiếp cận từ hai phía.

7


1.5 Các phương pháp ra quyết định trong lãnh đạo, quản lí.


nhóm trước khi ra quyết định. Thường bạn sẽ đi tới quyết định đầu tiên và
trình bày quyết định này trước nhóm để thảo luận. Bạn phải có đầu óc cởi mở
và cho phép chính bạn thay đổi do những lý lẽ mà nhân viên đưa ra. Bạn cũng
cho phép người khác cải tiến một cách chi tiết quyết định ban đầu của bạn
hoặc, ngược lại, đưa ra đề nghị và ủng hộ cho các quan điểm khác. Quyết
định cuối cùng là do bạn đưa ra, có xem xét cẩn thận và một cách cởi mở các
quan điểm khác.
Ưu điểm: Sử dụng nguồn lực cả nhóm. Thảo luận cởi mở. Phát triển
nhiều ý tưởng.
Nhược điểm:Ai là chuyên gia ? Lãnh đạo phải cởi mở.
1.5.5 Phương pháp luật đa số.
Phương pháp luật đa số có sự tham gia của mọi thành viên của nhóm
trong quá trình ra quyết định bằng cách cho phép mỗi thành viên có một lá
phiếu bình đẳng. Nhóm biểu quyết về việc chọn quyết định nào. Quyết định
nhận được từ đại đa số phiếu sẽ thắng và trở thành quyết định cuối cùng.
Ưu điểm: Tiết kiệm thời gian. Cho phép kết thúc các cuộc thảo luận.
Nhược điểm: Thiểu số cô lập. Quyết tâm trong toàn nhóm không cao.
1.5.6 Phương pháp nhất trí.
Phương pháp nhất trí có sự tham gia của toàn thể nhân viên vào việc ra
quyết định. Một quyết định không thể đạt được cho tới khi toàn bộ nhân viên
đồng ý về một quyết định nào đó. Phương pháp này có thể đưa ra một quyết
định có chất lượng cao do đầu vào lớn mạnh và phong phú, nhưng có thể tốn
nhiều thời gian.

9


CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG RA QUYẾT ĐỊNH TRONG LÃNH ĐẠO, QUẢN LÍ

Tác giả đã dẫn dắt người đọc qua từng chủ đề với một văn phong giản dị
và những ví dụ thực tế sinh động, từ việc tìm hiểu quyết định là gì, ai là người
ra quyết định, các loại quyết định, các phương pháp ra quyết định cho đến xử
lý quyết định do người khác đưa ra.
Dưới đây là một số chủ đề khá thú vị về kỹ năng ra quyết định được tác
giả đề cập trong cuốn sách mà không phải nhà quản lý nào cũng hiểu và quan
tâm đúng mực trong quá trình ra quyết định.
Nhà quản lý cần phải hiểu rõ văn hóa của tổ chức để biết được những
quyết định nào có thể được chấp nhận và những quyết định nào chắc chắn bị
loại trừ.
Liên quan đến việc ra quyết định, văn hóa tổ chức có thể chia thành hai
xu hướng chính: thích mạo hiểm và không thích mạo hiểm. Một tổ chức
không thích mạo hiểm sẽ khó có thể chấp nhận những ý tưởng mới mà chỉ tập
trung vào việc xử lý các vấn đề phát sinh.
2.2. Trách nhiệm của nhà quản lý.
Nhà quản lý nên tránh việc tham gia quá nhiều vào một quyết định mà
mình đã phân cấp. Luôn đưa ra được lý do nếu phản đối một quyết định đã
được phân cấp. Một tổ chức càng có nhiều cấp nhưng thiếu sự phân cấp trong
việc ra các quyết định thì công việc sẽ bị ùn tắc.
Phát triển khả năng gắn kết hoạt động cá nhân theo một triển vọng. Làm
một việc trong thời gian dài, bạn sẽ trải nghiệm cả thành công lẫn thất bại.
Khiêm tốn khi thành công và không nản chí khi thất bại là những đặc điểm
của một người lãnh đạo giỏi.
- Sẵn sàng đầu tư vào việc phát triển người khác. Rộng rãi và hào phóng
trong việc giúp đỡ đồng nghiệp nhận ra tiềm năng của họ.
- Học cách kết nối những người kém may mắn hơn. Người lãnh đạo giỏi
phải có tầm bao quát, mặc dù điều đó không hề dễ dàng. Hầu hết các xã hội
đều phải giải quyết những vấn đề khác biệt bằng việc né tránh hoặc loại bỏ
chúng, giải quyết, phản ứng với sự khác biệt bằng việc tránh hoặc loại bỏ
11

thận, quyết định có điều kiện và quyết định trì hoãn. Chẳng hạn, quyết định
12


thử nghiệm và sai lầm cho phép nhà quản lý điều chỉnh kế hoạch một cách
liên tục trước khi có cam kết hoàn toàn và cuối cùng.
2.2.2 Đối tượng tham gia vào việc quyết định.
Tác giả đưa ra ba phương pháp với đặc điểm và tình huống áp dụng cho
từng phương pháp: tham gia ít, tham gia trung bình và tham gia nhiều. Trong
đó, phương pháp tham gia ít liên quan đến những quyết định mang tính mệnh
lệnh do nhà lãnh đạo tự quyết định và thường được đưa ra trong những tình
huống khẩn cấp.
2.2.3 Sử dụng phân tích SWOT.
Đó là phân tích các điểm mạnh (Strengths), điểm yếu (Weaknesses),
cơ hội (Opportunities), thách thức (Threats) để xác định vị trí của tổ chức,
nhóm làm việc, hay sản phẩm trên thị trường để từ đó đưa ra những kết luận
vững chắc và những quyết định mang tính chiến lược.
2.2.4 Giảm thiểu rủi ro.
Hầu hết các quyết định đều có một mức độ không chắc chắn nào đó.
Nhà quản lý cần sử dụng kinh nghiệm và phán đoán riêng của mình để loại
trừ những nghi ngờ ra khỏi tình huống càng nhiều càng tốt. Tác giả cũng
khuyên các nhà quản lý đừng bao giờ hy sinh tương lai cho ngắn hạn trừ khi
không còn chọn lựa nào khác.
2.3 Sử dụng các chiến lược đảo ngược tình huống.
Những người ra quyết định cần phải có tầm nhìn rộng và cân nhắc ảnh
hưởng của nhiều kết quả khác nhau. Sau khi đánh giá các rủi ro, hãy cố gắng
xây dựng một mạng lưới an toàn để giảm thiểu những rủi ro đó. Những quyết
định vội vã sẽ khó có thể thành công.
2.3.1 Xử lý phản đối. Heller khuyên các nhà quản lý nên xem sự
phản đối như là một phần đóng góp quý giá trong quá trình ra quyết

có thực sự là vấn đề quan trọng cần giải quyết hay không? Có cần thiết phải
chia nhỏ các vấn đề để giải quyết cho dễ dàng hơn không? Cân nhắc xem hôm

-

nay bạn sẽ ở đâu và nơi nào bạn muốn tới?
Nắm bắt nhanh triển vọng mới: Lùi lại một bước để nhìn nhận vấn đề theo
một cách mới mẻ hơn. Mỗi quyết định của bạn phải hướng về tương lại, còn
quá khứ chỉ để tham khảo chứ không phải để chi phối tư tưởng của mình.
Người lãnh đạo giỏi là người rút ra được bài học cả từ thất bại cũng như thành
công trong quá khứ. Thêm vào đó, họ còn biết khai thác thông tin cần thiết

-

mới và nắm bắt triển vọng mới khi tham khảo ý kiến người khác.
Cân nhắc các phương án để giải quyết vấn đề: Cân nhắc các phương án giải
quyết với mọi khả năng có thể xảy ra. Phải chuẩn bị ít nhất 5 phương án khác
nhau để giải quyết một vấn đề. Luôn sáng tạo và nghĩ ra các phương án thay
thế. Đừng bỏ qua bất kỳ một phương án nào vì có thể những ý tưởng bất chợt

-

lại là giải pháp tốt nhất.
Phân tích từng phương án mà mình lựa chọn: Đối với từng phương án, hãy
cân nhắc kỹ những điều sau: Mặt tích cực của phương án này là gì? Mặt tiêu
cực là gì? Phương án này có ảnh hưởng tới ai hay tới việc gì không ? Quản lý

15




-

bạn cần phải rõ ràng, xúc tích và có sức thuyết phục.
Thực hiện: Hãy tập trung vào việc thực hiện quyết định của bạn. Khi đã bắt
tay vào thực hiện một công việc nào đó thì thường xuất hiện tâm trạng lo
lắng, điều đó không có nghĩa là bạn đã đưa ra một quyết định sai lầm, mà
đó chỉ là trạng thái tâm lý thường thấy mỗi khi chúng ta đối diện với khó

-

khăn.
Đánh giá: Học hỏi từ chính những công việc mà bạn đã làm. Tích góp kinh
nghiệm từ những công việc mà bạn đang làm hoặc chưa làm rồi cùng trao đổi
với những người khác. Nếu phát hiện ra điều gì mới thì bạn cần thay đổi lại
kế hoạch của mình, hãy trở về với lời khuyên thứ 3 và cùng với những kiến
thức mới đó để sửa lại kế hoạch của mình!
3.2 Một số đóng góp ý kiến nhằm nâng cao kỹ năng ra quyết định
16


Ra quyết định là một phần trong công việc của tất cả mọi người. Tuy
nhiên, với những người làm vị trí quản lý, nhiệm vụ này còn quan trọng
hơn nữa.
Ngừng tìm kiếm sự hoàn hảo: Rất nhiều nhà quản lý danh tiếng chia sẻ
họ thích nhận được bản báo cáo ( dù chỉ hoàn thành được 80%) sớm vài tiếng
hơn là nhận báo cáo muộn 5 phút dù nó đã được hoàn thành 100%. Câu
chuyện này cho thấy: Không nên kỳ vọng mọi thứ phải thật hoàn hảo. Thay vì
tìm kiếm những điều không thể, người ra quyết định hiệu quả có xu hướng
nắm lấy ngay mọi cơ hội, và tin tưởng rằng quyết định của họ là chính xác.


KẾT LUẬN
Trong điều kiện môi trường thay đổi nhanh hiện nay, lãnh đạo trở thành
một chủ đề được quan tâm đặc biệt. mỗi một cơ quan đều cần có người đứng
đầu để điều hành mọi công việc. bởi vậy đòi hỏi người đứng đầu (người lãnh
đạo) phải giỏi cả quản lý lẫn lãnh đạo để có được những quyết định sáng suốt
nhất và được nhân viên ủng hộ thì con đường đi đến thành công sẽ dễ dàng
hơn. Chúng ta lại đang trong quá trình hội nhập ngày càng sâu vào nền kinh tế
thế giới, điều đó có tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế Việt Nam khiếncho
Việt Nam đang đứng trước những cơ hội và cả những thách thức to lớn. yêu
cầu đối với người lãnh đạo là phải không ngừng học hỏi bồi đắp thêm kiến
thức cũng như thêm kinh nghiệm để thích nghi với điều kiện thực tại. Họ cần
phải chèo lái con thuyền của mình đứng vững và tiến ra biển lớn. Muốn làm
được như vậy, những nhà lãnh đạo cần phải có những năng lực, kỹ năng thực
thụ để có thể đương đầu với những thách thức từ bên ngoài tác động vào Việt
Nam. Họ cần phải có những kiến thức về kỹ năng lãnh đạo và đặc biệt là kỹ
năng ra quyết định để đương đầu với sự biến đổi của nền kinh tế, chính trị
cũng như xã hội. Học hỏi rút kinh nghiệm từ những nhà lãnh đạo kiệt xuất
trên thế giới, tránh việc lãnh đạo theo kiểu tự phát, bị động, chủ quan duy ý
chí.

19


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

“Making Dicisions – kỹ năng ra quyết định”- ROBERT HELLER
2. Bài giảng phát triển kỹ năng lãnh đạo: TS. Lê Thị Thu Thủy
3.