ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO
DỤC

TRẦN THỊ OANH

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
CHỦ NHIỆM LỚP 10 Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG QUANG TRUNG - ĐỐNG ĐA,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO
DỤC

TRẦN THỊ OANH

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
CHỦ NHIỆM LỚP 10 Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG QUANG TRUNG - ĐỐNG ĐA,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

BCH
BGH
BGDĐT
BCHTW
CBGV, NV
CBQL
CNTT
GD-ĐT
GV
GVCN
GVTH
HĐNGLL
HĐGD
Nxb
QL
QLGD
QLHS
QĐ
SL
STT
TDTT
THCS
THPT
TKB
UBND
XD TTHS

Ban chấp hành
Ban giám hiệu
Bộ Giáo dục đào tạo

Lời cảm ơn ......................................................................................................i
Danh mục viết tắt ............................................................................................ii
Mục lục............................................................................................................ii i
Danh mục các bảng ......................................................................................... vi
Danh mục các biểu đồ, sơ đồ ..........................................................................ii v
MỞ ĐẦU ........................................................................................................1
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT
ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG...........
61.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu ..........................................................6
1.2. Những khái niệm cơ bản của đề tài ......................................................8
1.2.1. Quản lý .................................................................................................8
1.2.2. Quản lý giáo dục ................................................................................... 12
1.2.3. Quản lý nhà trường ............................................................................... 16
1.2.4. Biện pháp quản lý.................................................................................. 18
1.3. Giáo viên chủ nhiệm lớp và công tác chủ nhiệm lớp .......................... 18
1.3.1. Giáo viên chủ nhiệm lớp ....................................................................... 18
1.3.2. Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp ................. 19
1.3.3. Nội dung công tác chủ nhiệm lớp ......................................................... 27
1.4. Nội dung quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trƣờng Trung học
phổ thông ..................................................................................................................... 31
1.5. Các yếu tố ảnh hƣởng tới quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở
trƣờng Trung học phổ thông........................................................................ 33
1.5.1. Yếu tố chủ quan .................................................................................... 33
1.5.2. Yếu tố khách quan................................................................................. 33
Tiểu kết chƣơng 1.......................................................................................... 36
Chƣơng 2:THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ
NHIỆM LỚP 10 Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
QUANG
TRUNG - ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI .......................................... 37
2.1. Khái quát tình hình phát triển giáo dục đào tạo của trƣờng

rút kinh nghiệm về công tác chủ nhiệm lớp 10 từng tuần............................... 76
3.2.4. Thực hiện đổi mới kiểm tra đánh giá hoạt động chủ nhiệm lớp 10 ......... 78
3.2.5. Xây dựng tiêu chí giáo viên chủ nhiệm lớp 10 giỏi gắn với công tác
thi đua khen thưởng. Tổ chức Hội thi giáo viên chủ nhiệm lớp 10
giỏi cấp trường ................................................................................................ 81
3.2.6. Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm lớp 10 liên kết với các lực lượng
giáo dục trong và ngoài nhà trường để giáo dục học sinh ..............................
85
3.2.7. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động chủ
nhiệm lớp 10.................................................................................................... 87


iv


3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ........................................................... 89
3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của một số biện
pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 ở trƣờng Trung học
Phổ thông Quang Trung - Đống Đa ............................................................ 90
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm.......................................................................... 90
3.4.2. Nội dung khảo nghiệm .......................................................................... 90
3.4.3. Phương pháp khảo nghiệm.................................................................... 90
3.4.4. Đối tượng khảo nghiệm......................................................................... 90
3.4.5. Quy trình tiến hành................................................................................ 90
3.4.6. Kết quả khảo nghiệm ........................................................................... 91
Tiểu kết chƣơng 3..........................................................................................
98
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ............................................................... 99
1. Kết luận ....................................................................................................... 99
2. Khuyến nghị ................................................................................................00

hiện nội dung công tác chủ nhiệm lớp của đội ngũ GVCN lớp 10................. 56
Bảng 2.11: Kết quả khảo sát học sinh về những biện pháp lãnh đạo
nhà trường đã thực hiện trong việc quản lý thực hiện nội dung công
tác chủ nhiệm lớp của đội ngũ GVCN lớp 10................................................. 57
Bảng 2.12: Kết quả khảo sát cha mẹ học sinh về những biện pháp lãnh
đạo nhà trường đã thực hiện trong việc quản lý thực hiện nội
dung công tác chủ nhiệm lớp của đội ngũ GVCN lớp 10............................... 58
Bảng 2.13: Những biện pháp lãnh đạo của nhà trường đã thực hiện
trong quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 (qua ý kiến của CB, GV) ............ 60
Bảng 2.14: Những biện pháp lãnh đạo nhà trường đã thực hiện trong
quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 (qua ý kiến học sinh)............................ 62
Bảng 2.15: Những biện pháp lãnh đạo nhà trường đã thực hiện trong
quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 (qua ý kiến của PHHS)......................... 63
Bảng 3.1. Tổng hợp kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết của
một số biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 ................................91 ..
Bảng 3.2. Tổng hợp kết quả khảo nghiệm về mức độ khả thi của một
số biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10.......................................... 93
Bảng 3.3. Tổng hợp kết quả tính khảo nghiệm về cần tính cần thiết
và tính khả thi của các biện pháp được đề xuất .............................................. 95

vi


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Trang
Sơ đồ 1.2. Sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa các chức năng quản lý .............. 12
Biểu đồ 3.1. Mối tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của
các biện pháp................................................................................................... 96

vii


1


không, với vốn kinh nghiệm sống ít ỏi của mình, các em sẽ khó tránh khỏi
những ảnh hưởng không lành mạnh, những mặt trái của nền kinh tế thị trường
như hiện nay ở nước ta. GVCN sẽ là người bạn đồng hành cùng các em trong
suốt hành trình một năm học với tư cách không chỉ là người dạy văn hóa mà còn
là người tổ chức, quản lý, điều hành mọi hoạt động giáo dục của lớp. Tác giả
Đặng Quốc Bảo - Học viện Quản lý Giáo dục khẳng định: "Giáo viên chủ
nhiệm trường phổ thông-người quản lý không có dấu đỏ trong nhà trường có
sứ mệnh hoàn thành phát triển nhân cách toàn vẹn của thế hệ trẻ".[8, tr.16]
1.3. Những năm gần đây, trường THPT Quang Trung - Đống Đa đã có những
bước phát triển và đạt được kết quả khả quan về chất lượng giáo dục. Tuy
nhiên, chất lượng, hiệu quả GD-ĐT của nhà trường còn chưa đáp ứng được
yêu cầu đổi mới. Hoạt động giáo dục còn thiếu sự gắn kết với trải nghiệm
thực tế; chưa chú trọng đúng mức việc giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng
thực hành. Đội ngũ GVCN và CBQL còn có những bất cập về chất lượng, số
lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo
dục, thiếu tâm huyết và sự đầu tư cho hoạt động chủ nhiệm. Một bộ phận GVCN
lớp 10 còn thiếu hoặc không có những kỹ năng tổ chức các hoạt động trải
nghiệm sáng tạo, không thu hút được HS tham gia hoạt động và tích cực học
tập. Các biện pháp quản lý của nhà trường đối với hoạt động chủ nhiệm lớp
chủ yếu vẫn là các biện pháp hành chính, ít sáng tạo nên chưa kích thích được
tính tích cực, lòng nhiệt tình, trách nhiệm của đội ngũ GVCN lớp.
Trước tình hình có nhiều thay đổi của đất nước và thế giới hiện nay, để thực
hiện tốt mục tiêu giáo dục toàn diện thế hệ trẻ nhất là lứa tuổi 14- 15 còn thiếu kĩ
năng sống và dễ có suy nghĩ lệch lạc, đòi hỏi nhà trường cần có sự quan tâm
thỏa đáng đến chất lượng đội ngũ GVCN và quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp
nói chung và lớp 10 nói riêng. Đây là một trong những hoạt động quan trọng,

Trung - Đống Đa, thành phố Hà Nội.
6. Phạm vi nghiên cứu
6.1. Nội dung nghiên cứu
Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm
lớp 10 ở trường THPT Quang Trung - Đống Đa, thành phố Hà Nội.
3


6.2. Điạ bàn nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu được thực hiện trên cơ sở điều tra, khảo sát, đánh giá
thực trạng công tác chủ nhiệm lớp 10 và biện pháp quản lý hoạt động chủ
nhiệm lớp 10 ở trường THPT Quang Trung - Đống Đa, thành phố Hà Nội.
7. Giả thuyết khoa học
Nếu có các biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 ở trường
THPT một cách đồng bộ, khoa học, phù hợp với những yêu cầu đổi mới toan
diêṇ nền giao duc̣ và những điều kiện thực tế của nhà trường thì sẽ góp phần
nâng cao chất lượng quản lý nhà trường, nâng cao chất lượng giáo dục và đào
tạo ở trường THPT.
8. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
8.1. Ý nghĩa lý luận
Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 ở
trường THPT, cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng một số phương pháp QL
hiệu quả hoạt động chủ nhiệm lớp 10 ở trường THPT.
8.2. Ý nghĩa thực tiễn
Đánh giá được hiện trạng quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 ở trường
THPT Quang Trung - Đống Đa, thành phố Hà Nội.
Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng cho quản lý hoạt động chủ
nhiệm lớp 10 ở trường THPT. 9. Phƣơng pháp nghiên cứu
9.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Thu thập các tài liệu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu, đặc biệt về

THPT Quang Trung - Đống Đa, thành phố Hà Nội.
Chƣơng 3: Môṭ số biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 ở
trường THPT Quang Trung - Đống Đa, thành phố Hà Nội.

5


CHƢƠNG
1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
Trong nhiều thập niên của thế kỷ trước, trên thế giới cũng như Việt
Nam có không ít học giả, nhà khoa học, nhà giáo dục nghiên cứu cứu các vấn
đề ảnh hưởng mạnh mẽ tới kết quả giáo dục học sinh.
Hình thức tổ chức dạy học, GD theo lớp được hình thành từ thế kỉ XVI
do nhà giáo dục Tiệp Khắc J.A.Cômenxki đề xướng. Mô hình lớp học được
duy trì và ngày càng phát triển mạnh mẽ ở khắp các nước trên thế giới. Không
những vậy, mô hình lớp học được phát triển và mở rộng, tùy thuộc vào điều
kiện thực tế, song bao giờ một lớp học vẫn cần người quản lý. [14]
Nhà Giáo dục nổi tiếng thế giới A.S Mackarenkô - những nguyên lý
giáo dục của ông đã trở thành tài sản quý giá cho nhân loại trong sự nghiệp
giáo dục thế hệ trẻ: giáo dục trong tập thể và bằng tập thể; giáo dục trong lao
động và bằng lao động.[30]
Nhà sư phạm Liên Xô (cũ) V.A.Xukhômlinxki - Với nghệ thuật giáo
dục tài tình có một không hai, ông đã có đóng góp rất lớn cho nền giáo dục
Liên bang Nga và thế giới. ông đặc biệt đề cao vai trò của nhà giáo, nghệ
thuật giáo dục trong quá trình hình thành, phát triển nhân cách học sinh.[26]
Trong tác phẩm "Phương pháp công tác chủ nhiệm lớp" (NXB Giáo
dục Matxcơva,1984), N.I.Bondưrep đã trình bày những phương pháp cơ bản

của giáo viên chủ nhiệm của tác giả Đặng Thúy Anh - Tạp chí NCGD số
2/1987.
Tác giả Nguyễn Thị Kim Dung với bài viết Công tác chủ nhiệm lớp- Nội
dung quan trọng trong Đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên,
Kỷ yếu Hội thảo khoa học: Nâng cao chất lượng nghiệp vụ sư phạm cho sinh
viên các trường Đại học sư phạm- Hà Nội, tháng 1-2010. Bài viết đi sâu

7


vào lĩnh vực trang bị kiến thức cũng như các kĩ năng cần thiết cho sinh viên
các trường sư phạm về công tác chủ nhiệm.
Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp ở
trường hữu nghị T78- Lê Phú Thăng - Bài viết đăng trên Tạp chí Giáo dục - số
ra ngày 20/10/2010.
Vấn đề này cũng được nghiên cứu qua các luận văn thạc sỹ chuyên
ngành quản lý giáo dục như:
Nghiên cứu của tác giả Đinh Thị Hà với đề tài Một số biện pháp rèn
luyện kỹ năng công tác chủ nhiệm lớp cho sinh viên trường Cao đẳng Sư
phạm Gia Lai năm 2003.
Nghiên cứu của tác giả Ngô Thị Chuyên với đề tài Biện pháp quản lý
nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp tại trường THPT Mạc Đĩnh Chi
quận Dương Kinh năm 2009.
Tác giả Nguyễn Xuân Tuyên với luận văn Biện pháp quản lý công tác
giáo viên chủ nhiệm lớp của hiệu trưởng trường Trung học phổ thông ở tỉnh
Yên Bái trong giai đoạn hiện nay năm 2006.
Nghiên cứu của Nguyễn Khắc Hiền về biện pháp quản lý công tác chủ
nhiệm lớp với đề tài Một số biện pháp tăng cường quản lý của hiệu trưởng đối với
công tác chủ nhiệm lớp trong các trường THPT tỉnh Bắc Ninh năm 2005.
Tuy nhiên, về lí luận cũng như trên thực tiễn chưa có những nghiên cứu

các bộ phận phối thuộc trong tổ chức. Kiểm tra là đánh giá kết quả của việc
thực hiện các mục tiêu của tổ chức nhằm tìm ra những mặt ưu điểm, hạn chế
để điều chỉnh việc lập kế hoạch, tổ chức và chỉ đạo. Để công tác kiểm tra
đánh giá chính xác, sử dụng kết quả đánh giá sao cho có lợi cần xây dựng các
tiêu chí (chuẩn) để thực hiện kiểm tra đánh giá.
Trong một chu trình quản lý cả bốn chức năng trên có liên quan mật
thiết với nhau, phối hợp, bổ sung cho nhau tạo sự kết nối giữa các chu trình
theo hướng phát triển. Trong đó, thông tin luôn là yếu tố xuyên suốt không
11


thể thiếu trong việc thực hiện các chức năng quản lý và là cơ sở cho việc ra
quyết định trong quản lý. Có thể sơ đồ hoá chu trình quản lý như sau:
Kế hoạch hoá

TT Quản lý
Kiểm tra

Tổ chức

Chỉ đạo
Sơ đồ 1.2. Sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa các chức năng quản lý
1.2.2. Quản lý giáo dục
1.2.2.1. Khái niệm giáo dục
Sơ khai, giáo dục xuất hiện như một hiện tượng tự phát, sau đó trở
thành một hoạt động có ý thức. Ngày nay, giáo dục đã trở thành một hoạt
động được tổ chức đặc biệt, đạt tới trình độ cao, có chương trình, kế hoạch, có
nội dung, phương pháp hiện đại và trở thành động lực thúc đẩy sự phát triển
nhanh chóng của xã hội loài người.
Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt. Bản chất của nó là sự