Bộ giáo dục và đào tạo
Trờng đại học s phạm hà nội

--------&--------

QUáCH THị MếN

phát triển đội ngũ giáo viên MầM NON
VùNG KHó KHĂN TỉNH HòA BìNH

luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục

hà nội - 2015


Bộ giáo dục và đào tạo
Trờng đại học s phạm hà nội
--------&--------

QUáCH THị MếN

phát triển đội ngũ giáo viên MầM NON
VùNG KHó KHĂN TỉNH HòA BìNH

Chuyên Ngành

: Qun lý giỏo dc

Mã Số

: 60140114

Tác giả

Quách Thị Mến


MỤC LỤC
Trang
PHẦN MỞ ĐẦU........................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài.....................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu...............................................................................3
3. Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu......................................4
4. Giả thuyết khoa học.................................................................................4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu..............................................................................4
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu ............................................................4
7. Phương pháp nghiên cứu.........................................................................5
8. Cấu trúc luận văn ....................................................................................6
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
MẦM NON.................................................................................................7
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ...................................................................7
1.2. Một số khái niệm .................................................................................10
1.2.1. Khái niệm phát triển..........................................................................10
1.2.2. Khái niệm đội ngũ.............................................................................11
1.2.3. Khái niệm giáo viên..........................................................................11
1.2.4. Khái niệm đội ngũ giáo viên và đội ngũ giáo viên mầm non............12
1.2.5. Khái niệm phát triển đội ngũ giáo viên.............................................13
1.2.6. Khái niệm phát triển đội ngũ giáo viên mầm non.............................13
1.2.7. Khái niệm vùng khó khăn.................................................................17
1.3. Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên mầm non (theo chuẩn nghề nghiệp).....17
1.3.1. Quy hoạch đội ngũ giáo viên ............................................................18
1.3.2. Tuyển dụng sắp xếp đội ngũ giáo viên .............................................19

2.4.4. Về thực hiện chế độ chính sách ........................................................41


2.4.5. Đánh giá chung về thực trạng đội ngũ giáo viên mầm non vùng khó
khăn tỉnh Hòa Bình .....................................................................................42
2.5. Thưc trạng phát triển đội ngũ giáo viên mầm non vùng khó khăn tỉnh Hòa
Bình ............................................................................................................47
2.5.1. Quy hoạch đội ngũ ...........................................................................47
2.5.2. Tuyển dụng và sắp xếp giáo viên .....................................................48
2.5.3. Đào tạo bồi dưỡng ............................................................................51
2.5.4. Đánh giá đội ngũ giáo viên ...............................................................53
2.5.5. Thực hiện các chính sách đãi ngộ ....................................................54
2.6. Nhu cầu phát triển đội ngũ giáo viên mầm non vùng khó khăn tỉnh Hòa
Bình ............................................................................................................56
2.7. Đánh giá chung về đội ngũ giáo viên mầm non vùng khó khăn tỉnh Hòa
Bình ............................................................................................................58
2.7.1. Những điểm đã đạt được ..................................................................58
2.7.2. Những mặt hạn chế ...........................................................................58
2.7.3. Những thuận lợi ................................................................................60
2.7.4. Những khó khăn ...............................................................................60
Kết luận chương 2.......................................................................................61
Chương 3. BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON
VÙNG KHÓ KHĂN TỈNH HÒA BÌNH ...........................................................62

3.1. Những định hướng để đưa ra biện pháp...............................................62
3.1.1. Định hướng phát triển giáo dục và đào tạo tỉnh Hòa Bình................62
3.1.2. Định hướng phát triển giáo dục mầm non tỉnh Hòa Bình.................63
3.2. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp........................................................65
3.3. Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non vùng khó khăn
tỉnh Hòa Bình .............................................................................................66

Thế kỷ XXI với sự bùng nổ tri thức khoa học và công nghệ. Kinh tế thế giới
phát triển theo xu hướng toàn cầu hóa, các nước trên thế giới ngày càng phụ thuộc
lẫn nhau. Đó là những thách thức lớn và cũng là thời cơ đối với mỗi Quốc gia: hoặc
là yếu kém tụt hậu hoặc là vươn lên hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế
giới. Để phát triển nền kinh tế, nhiều nước trên thế giới rất coi trọng việc chuẩn bị
nguồn nhân lực và coi giáo dục là chìa khóa vàng tiến vào tương lai. Vì vậy nhiều
nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam ngay từ những năm cuối của thế kỷ XX đã
vạch ra chiến lược cải cách giáo dục nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của thời đại.
Với quan điểm giáo dục là quốc sách, Việt Nam đã đưa ra chiến lược phát
triển giáo dục và đào tạo, coi phát triển đội ngũ nhà giáo là một giải pháp quan
trọng trong các giải pháp cơ bản để thực hiện chiến lược. Nghị quyết Hội nghị lần
thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới
căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại
hóa đất nước trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội
nhập quốc tế nêu rõ nhiệm vụ phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp
ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo là: "Xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào
tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu phát
triển kinh tế-xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng và hội nhập quốc tế. Thực hiện
chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo. Tiến tới tất cả các
giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, giáo viên, giảng viên các cơ sở giáo dục nghề
nghiệp phải có trình độ từ đại học trở lên, có năng lực sư phạm. Giảng viên cao
đẳng, đại học có trình độ từ thạc sỹ trở lên và phải được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp
vụ sư phạm. Cán bộ quản lý giáo dục các cấp phải qua đào tạo về nghiệp vụ quản
lý"[2.8]
Không chỉ được đề cập tại Nghị quyết số 29-NQ/TW, vấn đề nguồn nhân lực
trong giáo dục và đào tạo trước đây đã được quan tâm tại Chỉ thị số 40-CT/TW
ngày 15/6/2004 của Ban bí thư Trung ương Đảng về việc xây dựng nâng cao chất

1



2


giáo viên mầm non hiện có về cơ bản đã được đào tạo đạt chuẩn về trình độ, nhiệt
tình, tham gia tích cực vào hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ. Mặc dù vậy kỹ năng
tay nghề đội ngũ này vẫn chưa ngang tầm với đòi hỏi thực tế, tình trạng thiếu giáo
viên mầm non vẫn là phổ biến, nhiều địa phương giải quyết được tình trạng thiếu
giáo viên lại chưa có điều kiện quan tâm đến việc phát triển và nâng cao về mặt chất
lượng đội ngũ, đặc biệt chưa có nhiều chính sách đãi ngộ kịp thời đối với đội ngũ
giáo viên đang công tác tại vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế xã hội đặc biệt khó
khăn.
Trong những năm gần đây, đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về
giáo dục mầm non và phát triển đội ngũ giáo viên mầm non nhưng hầu hết các đề
tài nghiên cứu tập trung ở việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên tại các
vùng trung tâm có điều kiện có điều kiện kinh tế - xã hội thuận lợi, chưa có nhiều đề
tài nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên mầm non ở vùng khó khăn có đa số
dân cư sinh sống là đồng bào dân tộc thiểu số. Việc nghiên cứu vấn đề phát triển đội
ngũ giáo viên mầm non vùng khó khăn tỉnh Hòa Bình cho đến nay chưa có công
trình khoa học nào triển khai thực hiện.
Để giải quyết các vấn đề trên, nhằm tìm ra các giải pháp hữu hiệu nhằm phát
triển đội ngũ giáo viên mầm non tại vùng khó khăn tỉnh Hòa Bình. Với mong muốn
góp phần thực hiện tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung
ương khóa XI, giải quyết một trong những vấn đề của chiến lược xây dựng phát
triển nguồn nhân lực trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tôi lựa
chọn vấn đề “Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non vùng khó khăn tỉnh Hòa
Bình” làm đề tài nghiên cứu khoa học.
2. Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên mầm non
vùng khó khăn tỉnh Hòa Bình đề tài đề xuất một số biện pháp phù hợp để phát triển

non vùng khó khăn tỉnh Hòa Bình nhằm thực hiện tốt một số chính sách phát triển
giáo dục mầm non giai đoạn 2015 - 2020.
6.2. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu
Đề tài được triển khai nghiên cứu tại 10 huyện trực thuộc tỉnh Hòa Bình, tại
mỗi huyện chọn 3 xã thuộc vùng khó khăn (các xã được Thủ tướng Chính phủ công

4


nhận tại Quyết định 2405/QĐ-TTg ngày 10/12/2013 về phê duyệt danh sách xã đặc
biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu vào diện đầu tư của Chương trình 135
năm 2014 và năm 2015; Quyết định số 495/QĐ-TTg ngày 08/4/2014 về việc điều
chỉnh, bổ sung Quyết định số 2405), trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp phát triển
đội ngũ giáo viên mầm non tại vùng khó khăn tỉnh Hòa Bình.
6.3. Giới hạn khách thể quan sát
Đội ngũ giáo viên tại cơ sở giáo dục mầm non thuộc các xã vùng khó khăn
tỉnh Hòa Bình, gồm 150 giáo viên và cán bộ quản lý
6.4. Chủ thể quản lí phát triển đội ngũ giáo viên mầm non vùng khó khăn
tỉnh Hòa Bình
Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non vùng khó khăn tỉnh Hòa
Bình của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hòa Bình.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng phương pháp nghiên cứu những tài liệu lý luận, văn bản, sách báo,
các công trình đã nghiên cứu có liên quan đến đề tài để tìm hiểu quan điểm, chủ
trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và sự chỉ đạo của các cấp ủy
đảng, chính quyền từ trung ương đến địa phương về phát triển đội ngũ giáo viên nói
chung và giáo viên mầm non nói riêng; một số kết quả nghiên cứu khoa học liên
quan đến đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn


6


Chương 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN
VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, các quốc gia luôn coi trọng
phát triển nền giáo dục của nước mình nhằm đáp ứng ngày càng cao về nâng cao
trình độ dân trí, phát triển nguồn nhân lực và nền giáo dục của các nước đều đã và
đang phát triển theo hướng hiện đại hoá hội nhập với xu hướng phát triển chung của
thế giới. Một nền giáo dục tốt, hiện đại sẽ tạo ra một nguồn nhân lực tốt, nâng cao
vị thế của quốc gia. Không phải ngẫu nhiên mà trong báo cáo phát triển con người
của UNDP từ năm 1995 đến nay mà gần đây nhất là báo cáo phát triển con người
năm 2002 phần lớn các nước có chỉ số HDI (chỉ số phát triển con người) cao là các
nước có hệ thống giáo dục vào loại tốt nhất thế giới như các nước Na Uy, Oxtraylia,
Canada, Thuỵ Điển, Hà Lan hoặc các nước có trình độ phát triển nhanh ở khu vực
châu Á như Hàn Quốc, Singapore, Malaysia…Để có một nền giáo dục tốt như vậy,
các nước đã rất coi trọng sự phát triển đội ngũ giáo viên. Đội ngũ giáo viên của họ
đã đáp ứng được yêu cầu rất cao của nền giáo dục hiện đại của đất nước. Tổng
thống Mỹ đã đưa ra một trong những chương trình hành động để phát triển giáo dục
đó là: để có những trường tốt nhất, phải có những giáo viên tốt nhất. Điều này cho
ta thấy vai trò chủ đạo, quyết định của đội ngũ giáo viên trong nền giáo dục Mỹ.
Ở Nhật trong nền giáo dục từ thời Minh Trị Thiên Hoàng đến nay đã thể hiện
rõ đặc trưng cơ bản và thực sự nhất quán chính sách ưu đãi và chăm lo đến cuộc
sống và trình độ của giáo viên. Thầy giáo có vị trí rất quan trọng trong đời sống xã
hội. Nhật Bản vốn chịu ảnh hưởng của lễ giáo phương Đông, với truyền thống tôn
sư trọng đạo, đội ngũ giáo viên được quan tâm ưu đãi về lương bổng, phụ cấp, tiền
thưởng, miễn các khoản đóng góp nghĩa vụ... Chính sự quan tâm cụ thể này của nhà

viên, công tác thi đua khen thưởng, thanh kiểm tra…. được nhiều nhà nghiên cứu
trong và ngoài nước đề cập.
Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta đó có những quan điểm chỉ
đạo và những định hướng đổi mới giáo dục và đào tạo được thể hiện trong các Nghị
quyết, Chỉ thị và nhiều hành động. Ngành giáo dục và đào tạo cả nước đã tiến hành
đổi mới nhằm đưa giáo dục phát triển toàn diện tiếp cận với nền giáo dục các nước

8


phát triển, đáp ứng được yêu cầu phát triển đất nước, giáo dục mầm non đang trên
đà phát triển mạnh cùng với xu thế chung đó. Ngành giáo dục mầm non đang ngày
càng khẳng định tầm quan trọng và vị trí trong hệ thống giáo dục quốc dân. Nghiên
cứu về giáo dục mầm non và phát triển giáo dục mầm non đã được quan tâm, đã có
nhiều công trình nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước, cấp Bộ, cấp cơ sở nghiên cứu
về giáo dục mầm non, trong đó có đề cập đến vần đề phát triển đội ngũ như: Năm
1997, có đề tài luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Ngọc Châm: "Giáo dục mầm non,
thực trạng và giải pháp theo định hướng chiến lược phát triển giáo dục đào tạo trong
thời kì công nghiệp hoá - hiện đại hoá và nhiệm vụ đến năm 2000". Đề tài đã đề cập
đến thực trạng giáo dục mầm non và đề xuất một số giải pháp phát triển: Giải pháp
về đầu tư; Giải pháp cho giáo dục mầm non vùng núi cao, vùng sâu, vùng xa; Giải
pháp về giáo viên mầm non; ....Tuy nhiên, luận văn chưa phân tích một cách tổng
thể về thực trạng giáo dục mầm non vùng khó khăn cũng như vấn đề phát triển đội
ngũ giáo viên ở vùng này.
Năm 2000, ban nghiên cứu mầm non, Viện Nghiên cứu phát triển Giáo dục
đã có đề tài "Nghiên cứu các giải pháp phát triển giáo dục mầm non nông thôn" với
những cứ liệu phong phú. Với sự tham gia của nhiều nhà khoa học và cán bộ quản
lý, đề tài đã đề cập một cách toàn diện các giải pháp phát triển giáo dục mầm non
nông thôn trong những năm trước mắt. Nhưng đề tài mới chỉ dừng lại ở việc phân
tích các cơ sở lý luận là chủ yếu, các yếu tố thực tiễn về giáo dục mầm non vùng

tâm nhưng đến nay chưa có ai đề cập. Đề tài “phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
vùng khó khăn tỉnh Hòa Bình” của tôi có thể coi như là đề tài đầu tiên nghiên cứu
về vấn đề này.
1.2. Một số khái niệm
1.2.1. Khái niệm phát triển
Thuật ngữ phát triển theo nghĩa triết học là biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít
đến nhiều, hẹp đến rộng, đơn giản đến phức tạp. Lí luận của Phép biện chứng duy
vật khẳng định: mọi sự vật, hiện tượng không phải chỉ là sự tăng lên hay giảm đi về
mặt số lượng mà cơ bản chúng luôn biến đổi, chuyển hóa từ sự vật, hiện tượng này
đến sự vật, hiện tượng khác, cái mới kế tiếp cái cũ, giai đoạn sau kế thừa giai đoạn

10


trước tạo thành quá trình phát triển mãi mãi. Phát triển là quá trình nội tại, là bước
chuyển hóa từ thấp đến cao, trong cái thấp đã chứa đựng dưới dạng tiềm năng
những khuynh hướng dẫn đến cái cao, còn cái cao là cái thấp đã phát triển. Phát
triển là quá trình tạo ra sự hoàn thiện của cả tự nhiên và xã hội
Thuật ngữ “phát triển” xuất phát từ các cấp độ xem xét khác nhau có nhiều
cách định nghĩa khác nhau. Ở cấp độ chung nhất, “phát triển” được hiểu là sự thay
đổi hay biến đổi tiến bộ, là một phương thức của vận động hay là quá trình diễn ra
có nguyên nhân, dưới những hình thức khác nhau như tăng trưởng, tiến hoá, phân
hoá, chuyển đổi, mở rộng, cuối cùng tạo ra biến đổi về chất” [34.43]
Theo từ điển tiếng Việt : “Phát triển là biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít đến
nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp”[34.769]. Vì mọi sự vật,
hiện tương trong thế giới khách quan không có gì là “nhất thành, bất biến” mà trong
quá trình vận động luôn biến đổi không ngừng.
Ví dụ: Phát triển kinh tế - xã hội, phát triển văn hoá, phát triển y tế, phát triển
con người, phát triển giáo dục, phát triển giáo dục mầm non, phát triển đội ngũ giáo
viên mầm non,....

chuyên môn và nghiệp vụ quy định” [35.96]. Từ những định nghĩa nêu trên, có thể
quan niệm: Đội ngũ giáo viên là một tập hợp những người làm nghề dạy học - giáo
dục được tổ chức thành một lực lượng (có tổ chức) cùng chung một nhiệm vụ là
thực hiện các mục tiêu giáo dục đã đề ra cho tập hợp đó, tổ chức đó. Họ làm việc có
kế hoạch và gắn bó với nhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn
khổ quy định của pháp luật, thể chế xã hội. Họ chính là nguồn lực quan trọng trong
lĩnh vực giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục nghề nghiệp. Như vậy,
có thể khẳng định rằng: đội ngũ giáo viên là những nhà giáo dạy ở các cơ sở giáo
dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp trong hệ thống giáo dục
quốc dân.
* Đội ngũ giáo viên mầm non
Đội ngũ giáo viên mầm non: Là những nhà giáo làm nhiệm vụ nuôi dưỡng,
chăm sóc, giáo dục trẻ em trong trường mầm non, gồm hiệu trưởng, phó hiệu
trưởng và giáo viên nhóm, lớp. Đội ngũ giáo viên mầm non cũng có nhiệm vụ và
quyền hạn như nhà giáo được qui định trong Luật giáo dục.

12


1.2.5. Khái niệm phát triển đội ngũ giáo viên
Trong quá trình phát triển giáo dục có quá trình phát triển đội ngũ giáo viên.
Phát triển đội ngũ giáo viên theo quan điểm quản lí nguồn nhân lực không phải bắt
đầu từ đào tạo mới, mà kể từ lúc khai thác và tạo nguồn, bồi dưỡng thường xuyên,
sử dụng bổ nhiệm và miễn nhiệm, cho đến đào tạo lại và phát triển trong thực tiễn
giảng dạy của chính giáo viên bám sát những yêu cầu hoạt động mới của nghề. Từ
góc độ quản lý nhân sự, phát triển đội ngũ giáo viên trước hết là phát triển nhân
cách nghề nghiệp của mỗi nhà giáo đúng với yêu cầu, tổ chức họ thành đội ngũ có
cơ cấu hợp lý, sắp xếp đội ngũ này theo thứ hạng, ngạch, bậc nhất định phù hợp với
lao động sư phạm, duy trì và thay đổi số lượng giáo viên theo đòi hỏi và công việc
của hệ thống giáo dục.

Như vậy muốn biết được số giáo viên mầm non cần có hàng năm của một
trường, huyện hoặc tỉnh, ta sẽ căn cứ vào kế hoạch phát triển số cháu và số nhóm
trẻ, lớp mẫu giáo. Ta thực hiện phép tính như sau: căn cứ vào số giáo viên hiện có
(đã trừ số giáo viên nghỉ bảo hiểm xã hội), giáo viên bỏ việc, giáo viên chết, giáo
viên chuyển công tác) cộng thêm số giáo viên chuyển từ nơi khác đến ta sẽ xác định
số giáo viên cần bổ sung. Đó cũng là cơ sở cho việc lập kế hoạch đào tạo.
Tuy nhiên, khi xem xét về số lượng giáo viên cần chú ý đến những biến động
liên quan đến sự chi phối việc tính toán số lượng, như việc bố trí, sắp xếp đội ngũ,
tình trạng sĩ số trẻ trong từng lớp cũng như định mức về lao động của giáo viên, khả
năng chi trả tiền công hàng tháng đối với giáo viên mầm non ngoài công lập.
* Về cơ cấu đội ngũ giáo viên mầm non
- Cơ cấu đội ngũ giáo viên theo trình độ đào tạo chính là sự phân chia giáo
viên theo tỷ trọng ở các trình độ đào tạo. Các trình độ đào tạo của giáo viên mầm
non hiện nay là: Trung học sư phạm, Cao đẳng sư phạm, Đại học sư phạm, Thạc sỹ.
Xác định được một cơ cấu hợp lý về trình độ đào tạo và thực hiện các hoạt động
liên quan để đạt đến cơ cấu đó cũng chính là biện pháp nâng cao chất lượng đội
ngũ. Tuy nhiên, hiện nay số giáo viên mầm non chưa qua đào tạo và trình độ dưới
chuẩn cao hơn các bậc học khác, số giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn đào tạo tại
chỗ là chủ yếu. Vì vậy, số giáo viên chưa đạt chuẩn về đào tạo cần phải đưa đi đào
tạo để đạt chuẩn, số giáo viên đã đạt chuẩn về đào tạo cần phải tiếp tục đào tạo để
vượt chuẩn.

14


- Cơ cấu đội ngũ giáo viên mầm non theo độ tuổi: Việc phân tích thực trạng
giáo viên theo độ tuổi nhằm xác định cơ cấu đội ngũ theo từng nhóm tuổi, làm cơ sở
cho việc tuyển dụng, đào tạo và bổ sung giáo viên trong công tác tổ chức cán bộ.
Đối với giáo viên mầm non có thể cơ cấu nhóm tuổi theo các mốc sau: Dưới 30
tuổi, từ 31 đến 40, từ 41 đến 50, từ 51 đến 55. Ở các cơ sở giáo dục mầm non cũng

khách hàng” [17.58].
Đặc điểm lao động sư phạm đòi hỏi phải coi trọng chất lượng của từng giáo
viên, nhưng mặt khác, sự phân công lao động lại đòi hỏi phải rất quan tâm đến chất
lượng của đội ngũ giáo viên. Chất lượng đội ngũ giáo viên được thể hiện ở các yếu
tố: phẩm chất, đạo đức; trình độ chuyên môn; nghiệp vụ sư phạm; số lượng; cơ cấu.
Chất lượng của đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng nhà trường.
Trạng thái chất lượng của đội ngũ giáo viên mạnh hay yếu, đội ngũ có đáp ứng
được yêu cầu hay không, phụ thuộc rất nhiều vào quy mô số lượng đội ngũ, sự đồng
bộ của đội ngũ, năng lực, phẩm chất của mỗi giáo viên trong đội ngũ. Chất lượng
đội ngũ giáo viên mầm non bao hàm nhiều yếu tố: Trình độ được đào tạo như trình
độ đạt chuẩn hay trên chuẩn; đào tạo chính qui, tại chức hay chuyên tu; chất lượng
và uy tín của cơ sở đào tạo. Sự hài hoà giữa các yếu tố trong đội ngũ đó là hài hoà
giữa chức vụ, ngạch bậc và trình độ được đào tạo; giữa phẩm chất đạo đức, kiến
thức và kỹ năng sư phạm. Sự hài hoà giữa nội dung công việc và vị trí phù hợp với
năng lực mà giáo viên đang đảm nhiệm, thâm niên công tác và trách nhiệm của giáo
viên.
Như vậy, chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non được thể hiện ở phẩm chất,
năng lực và trình độ chuyên môn được đào tạo, đó là: Giáo viên mầm non phải có
sức khoẻ, có trình độ đào tạo từ trung học sư phạm mầm non trở lên. Yêu nghề, yêu
trẻ, có kỹ năng nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ. Hiểu rõ những bước phát
triển của trẻ trong 6 năm đầu về các lĩnh vực phát triển thể chất, nhận thức, ngôn
ngữ, tình cảm - kỹ năng xã hội và thẩm mỹ. Nắm vững chương trình giáo dục mầm
non, biết cách lập kế hoạch tổng thể và chi tiết để thực hiện chương trình. Xác định
được nội dung, phương pháp chăm sóc giáo dục trẻ em phù hợp với điều kiện thực
tiễn của địa phương và xác định các phương pháp giáo dục phù hợp với nhu cầu
khác nhau của từng trẻ. Biết tạo dựng môi trường cho trẻ hoạt động phù hợp với
thực tế diễn ra xung quanh đứa trẻ và thực tế xã hội nói chung. Có khả năng giao

16



17


lượng, hiệu quả. Việc quản lý tốt đội ngũ giáo viên sẽ tạo ra môi trường liên nhân
cách để phát triển hoàn thiện mọi nhân cách, đó là nhân cách học sinh, nhân cách
giáo viên và nhân cách cán bộ quản lý; đây là môi trường giáo dục mà các hoạt
động trong đó đem lại cho mọi người khả năng tự giáo dục. Phát triển đội ngũ giáo
viên mầm non là tạo ra một đội ngũ giáo viên mầm non đủ về số lượng, đảm bảo
chất lượng (có kiến thức, năng lực, phẩm chất đạo đức…), trên cơ sở đó, đội ngũ
này thực hiện tốt các yêu cầu giáo dục mầm non. Nội dung phát triển đội ngũ giáo
viên mầm non gồm quy hoạch; tuyển dụng và sắp xếp; đào tạo, bồi dưỡng; kiểm tra
và đánh giá; thực hiện chính sách đãi ngộ. Các nội dung này có mối quan hệ hữu cơ,
tác động lẫn nhau. Trong khuôn khổ luận văn này triển khai nghiên cứu về phát
triển đội ngũ giáo viên mầm non theo các nội dung trên.
1.3.1. Quy hoạch đội ngũ giáo viên mầm non.
Muốn có một đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên có chất lượng cao, hoàn
thành được mục tiêu của nhà trường, điều tối quan trọng là phải biết hoạch định (lập
kế hoạch) nguồn nhân sự để xác định được đúng nhu cầu nhân sự trước mắt cũng
như lâu dài.
Hoạch định nguồn nhân sự không phải những con số cứng nhắc, áp đặt bắt
buộc các nhà trường phải luôn luôn tuân theo, hoạch định là quá trình suy nghĩ về
phía trước, là phương pháp giải quyết các khó khăn và tìm kiếm đưa ra đường lối
phát triển theo các mục tiêu mong muốn.
Hoạch định nguồn nhân sự là một tiến trình quản lý bao gồm việc phân tích
các nhu cầu nhân sự của nhà trường dưới những điều kiện thay đổi và sau đó triển
khai những chính sách và các biện pháp nhằm thỏa mãn các nhu cầu đó. Đây là một
quá trình giúp cho các nhà quản lý biết chắc họ có đủ số lượng và loại giáo viên,
công chức cần thiết ở đúng vị trí và đúng lúc không, đó phải là những con người có
khả năng hoàn thành nhiệm vụ một cách có hiệu quả, nhằm giúp cho nhà trường đạt