BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
______________________
NGUYỄN THỊ HƯƠNG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN MẦM NON Ở HUYỆN DIỄN CHÂU,
TỈNH NGHỆ AN GIAI ĐOẠN 2013 - 2020
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGHỆ AN - 2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
______________________
NGUYỄN THỊ HƯƠNG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN MẦM NON Ở HUYỆN DIỄN CHÂU,
TỈNH NGHỆ AN GIAI ĐOẠN 2013 - 2020
Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 60.14.05
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học:
PGS. TS. NGUYỄN THỊ HƯỜNG
NGHỆ AN - 2014
LỜI CẢM ƠN
Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
là một đề tài mà tôi rất tâm huyết. Trên cơ sở lý luận, vốn kiến thức đã được
tiếp thu và kinh nghiệm đã được tích lũy qua những năm công tác, được sự
giảng dạy, hướng dẫn của các thầy cô giáo, sự cộng tác giúp đỡ của các đồng
nghiệp luận văn tốt nghiệp của tôi đã được hoàn thành.
Với tình cảm chân thành, tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô
giáo đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập. Cảm ơn Phó
giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Thị Hường đã giúp tôi nghiên cứu và thực hiện luận

1.2.2. Phát triển và phát triển đội ngũ giáo viên MN 21
1.2.3. Giải pháp và giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên MN 22
1.3. NGƯỜI GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY
23
1.3.1. Vị trí, vai trò của người giáo viên MN 23
1.3.2. Nhiệm vụ, quyền hạn của người giáo viên MN 25
1.3.3. Yêu cầu về phẩm chất, năng lực đối với người giáo viên mầm non. 26
1.4. VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON 31
1.4.1. Sự cần thiết phải phát triển đội ngũ giáo viên mầm non 31
1.4.2. Yêu cầu, nội dung, phương pháp phát triển đội ngũ giáo viên MN. .33
1.5. QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI
NGŨ GIÁO VIÊN 38
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 41
Chương 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO
VIÊN MẦM NON HUYỆN DIỄN CHÂU, TỈNH NGHỆ AN 42
2.1. KHÁI QUÁT VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ
TÌNH HÌNH GIÁO DỤC CỦA HUYỆN DIỄN CHÂU, TỈNH NGHỆ AN
42
2.1.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Diễn
Châu, tỉnh Nghệ An 42
2.1.2. Khái quát về tình hình giáo dục của huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
47
2.2. THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON CỦA HUYỆN
DIỄNCHÂU, TỈNH NGHỆ AN 55
2.2.1. Về số lượng và cơ cấu 55
2.2.2. Thực trạng về chất lượng giáo viên các trường MN huyện Diễn
Châu, tỉnh Nghệ An 56
2.3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
MN CỦA HUYỆN DIỄN CHÂU, TỈNH NGHỆ AN 61

3.2.7. Tạo động lực và tạo điều kiện làm việc cho giáo viên mầm non 97
3.3. MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC GIẢI PHÁP 99
3.4. KHẢO SÁT SỰ CẦN THIẾT VÀ KHẢ THI CỦA CÁC GIẢI PHÁP
ĐỀ XUẤT 100
3.4.1. Ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên mầm non ở
huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An về mức độ cần thiết của các giải pháp. .101
3.4.2. Ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên mầm non ở
huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An về mức độ khả thi của các giải pháp 105
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 109
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 110
1. Kết luận 110
2. Kiến nghị 111
TÀI LIỆU THAM KHẢO 114
PHỤ LỤC 117
6
DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
BCH : Ban chấp hành
BHTN : Bảo hiểm thất nghiệp
BHXH : Bảo hiểm xã hội
BHYT : Bảo hiểm y tế
CBQL : Cán bộ quản lý
CNH, HĐH : Công nghiệp hoá, hiện đại hoá
CNTT : Công nghệ thông tin
CSGD : Chăm sóc giáo dục
ĐƯYCNV : Đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ
GD&ĐT : Giáo dục và Đào tạo
GDMN : Giáo dục mầm non
GDTX : Giáo dục thường xuyên
HĐND : Hội đồng nhân dân
KH - CN : Khoa học công nghệ

Bảng 2.3. Thống kê cơ sở vật chất các trường trong huyện
năm học 2012 - 2013 52
Bảng 2.4. Số lượng trường đạt chuẩn quốc gia qua các năm
của huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An 53
Hình 2.5. Biểu đồ các trường đạt chuẩn quốc gia huyện Diễn Châu 54
Bảng 2.5. Cơ cấu đội ngũ giáo viên MN 55
Bảng 2.6. Trình độ chuyên môn của giáo viên các trường MN 57
huyện Diễn Châu 57
Bảng 2.7. Bảng đánh giá, xếp loại đội ngũ giáo viên MN
huyện Diễn Châu 59
Hình 2.6. Đánh giá, xếp loại đội ngũ giáo viên MN 59
Hình 2.7. Nhận thức của các cấp về sự cần thiết phải phát triển đội ngũ giáo
viên MN huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An 62
Bảng 2.8. Số lượng giáo viên được tuyển dụng qua các năm
từ năm 2008-2013 64
Bảng 2.9. Tỉ lệ giáo viên tham gia bồi dưỡng theo từng nội dung
ở huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An 65
Hình 2.8. Tỉ lệ giáo viên tham gia bồi dưỡng nâng cao trình độ 66
Hình 3.1. Sơ đồ hệ thống các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An giai đoạn 2013 - 2020 79
Hình 3.2. Sơ đồ mối quan hệ giữa các giải pháp phát riển đội ngũ giáo viên
mầm non huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An giai đoạn 2013-2020
100
Bảng 3.1. Kết quả khảo sát ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý mầm non
về mức độ cần thiết của các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên
ở huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An 101
Hình 3.3. Ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý về tính cần thiết
của các giải pháp 102
Bảng 3.2. Kết quả khảo sát ý kiến đánh giá của giáo viên mầm non
về mức độ cần thiết của các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên

cách chính là ở bậc học mầm non.
- Lý do về mặt thực tiễn: Hiện nay, đội ngũ giáo viên mầm non ở huyện
Diễn Châu, tỉnh Nghệ An vẫn còn có nhiều bất cập nhất định trước yêu cầu
đổi mới giáo dục.
Hiện tại các điều kiện về nguồn lực phục vụ cho yêu cầu giáo dục còn
khá nhiều bất cập. Cần phải tiến hành quản lý phát triển nâng cao chất lượng
đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục vững mạnh toàn diện về chuyên
môn cũng như về nghiệp vụ sư phạm, bởi vì chất lượng đội ngũ giáo viên là
nhân tố quyết định chất lượng giáo dục.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải pháp
nhằm phát triển đội ngũ giáo viên mầm non ở huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ
An đảm bảo về số lượng và chất lượng, đồng bộ về cơ cấu.
12
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Công tác phát triển đội ngũ giáo viên mầm
non.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm
non ở huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
4. Giả thuyết khoa học
Có thể phát triển đội ngũ giáo viên mầm non ở huyện Diễn Châu, tỉnh
Nghệ An đảm bảo về số lượng và chất lượng, đồng bộ về cơ cấu nếu đề xuất
được các giải pháp có cơ sở khoa học và có tính khả thi.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài.
5.2. Khảo sát thực trạng công tác phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
ở huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
5.3. Đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non ở
huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
6. Phạm vi nghiên cứu

viên mầm non ở huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An cho những người quản lý ở
địa phương.
- Về mặt thực tiễn:
+ Luận văn cũng đánh giá được thực trạng về giáo viên mầm non và
công tác phát triển giáo viên mầm non ở huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
trong những năm qua.
+ Và từ đó, đề xuất được những giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên
mầm non phù hợp, cần thiết và khả thi trong điều kiện, hoàn cảnh của địa
14
phương và các cơ sở giáo dục mầm non trong huyện. Giúp cho công tác phát
triển đội ngũ giáo viên mầm non của huyện thuận lợi, hệ thống và đạt hiệu
quả hơn.
9. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục,
Luận văn gồm có 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận của vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên
mầm non
Chương 2. Thực trạng công tác phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
Chương 3. Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
15
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN MẦM NON
1.1. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
Vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên đã được Đảng và Nhà nước ta hết
sức quan tâm. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “ nếu không có thầy
giáo thì không có giáo dục ”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chú trọng quan tâm đến chất lượng giáo dục

m m nonầ nh m nâng cao ch t l ng giáo d c. Qua tìm hi u các công trìnhằ ấ ượ ụ ể
nghiên c u c a m t s tác gi , có th rút ra m t s nh n xét sau: ứ ủ ộ ố ả ể ộ ố ậ
17
- Nghiên c u v i ng giáo viên c tri n khai nhi u bình di nứ ề độ ũ đượ ể ở ề ệ
khác nhau và c bi t quan tâm trên bình di n qu n lý giáo d c. đặ ệ ệ ả ụ
- Các nghiên c u v phát tri n i ng giáo viên c t p trung vào haiứ ề ể độ ũ đượ ậ
m ng chính: Nghiên c u phát tri n i ng giáo viên theo c p b c, ngành h c;ả ứ ể độ ũ ấ ậ ọ
nghiên c u phát tri n i ng giáo viên cho t ng c s giáo d c thu c b cứ ể độ ũ ừ ơ ở ụ ộ ậ
h c, c p h c và ngành h c. ọ ấ ọ ọ
Trong giáo d c, giáo viên luôn luôn óng m t vai trò ch o, thenụ đ ộ ủ đạ
ch t, là nhân t quy t nh n ch t l ng và hi u qu c a quá trình giáoố ố ế đị đế ấ ượ ệ ả ủ
d c. có i ng giáo viên m nh, áp ng c nhu c u i m i giáoụ Để độ ũ đủ ạ đ ứ đượ ầ đổ ớ
d c hi n nay, v n phát tri n i ng giáo viên là h t s c quan tr ng vàụ ệ ấ đề ể độ ũ ế ứ ọ
c n thi t. Có th th y, có nhi u tác gi ã c p n công tác phát tri n iầ ế ể ấ ề ả đ đề ậ đế ể độ
ng giáo viên. Song các tài khoa h c c a các tác gi nói trên u mangũ đề ọ ủ ả đề
tính c thù t ng a ph ng, t ng b c h c nh m áp ng yêu c u phátđặ ở ừ đị ươ ừ ậ ọ ằ đ ứ ầ
tri n c a giáo d c a ph ng ó. Riêng huy n Di n châu cho n nayể ủ ụ đị ươ đ ở ệ ễ đế
theo nh ng tài li u mà tác gi bao quát c thì v n ch a có tác gi nào ữ ệ ả đượ ẫ ư ả đề
c p n công tác phát tri n i ng giáo viên m m non m t cách y vàậ đế ể độ ũ ầ ộ đầ đủ
h th ng. Vì v y nghiên c u tài này là h t s c c n thi t nh m góp ph nệ ố ậ ứ đề ế ứ ầ ế ằ ầ
nâng cao ch t l ng giáo d c c a các tr ng m m non trên a bàn huy nấ ượ ụ ủ ườ ầ đị ệ
trong giai o n hi n nay.đ ạ ệ
18
1.2. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA ĐỀ TÀI
1.2.1. Giáo viên và đội ngũ giáo viên MN
1.2.1.1. Giáo viên
Theo Từ điển Tiếng Việt - NXB Khoa học xã hội - Hà Nội 1994, định
nghĩa: Giáo viên (danh từ) là người dạy học ở bậc học phổ thông hoặc tương
đương [24].
Điều 70, Luật giáo dục 2005, qui định đối với nhà giáo: “Nhà giáo là

Ở nhà trường, đội ngũ giáo viên ở trong tập thể sư phạm. Tập thể sư
phạm trong trường học là tổ chức của tập thể lao động sư phạm, đứng đầu là
hiệu trưởng. Tập thể sư phạm liên kết các giáo viên, cán bộ, nhân viên thành
một cộng đồng giáo dục có tổ chức, có mục đích thống nhất, có phương thức
hoạt động nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục của nhà trường.
Đội ngũ giáo viên là tập hợp các nhà giáo làm nhiệm vụ giảng dạy và
nghiên cứu khoa học ở các trường mầm non, phổ thông, dạy nghề… họ gắn
kết với nhau bằng hệ thống mục tiêu giáo dục; cùng trực tiếp giảng dạy, giáo
dục học sinh cùng chịu sự ràng buộc của những qui tắc có tính chất hành
chính của nhà nước và giáo dục.
Đội ngũ giáo viên là tập hợp những người làm nghề dạy học - giáo dục,
được tổ chức thành lực lượng, cùng chung một lý tưởng, mục đích, nhiệm vụ,
cùng thực hiện các nhiệm vụ theo một kế hoạch thống nhất, gắn bó với nhau
thông qua lợi ích vật chất, tinh thần và được hưởng các quyền lợi như nhau
theo Luật Lao động, Luật Giáo dục và các luật khác được Nhà nước quy định.
Từ những quan niệm về đội ngũ giáo viên, chúng ta có thể hiểu đội ngũ
giáo viên mầm non là những người làm công tác chăm sóc - giáo dục trẻ em
20
trong trường mầm non có cùng một nhiệm vụ giáo dục, rèn luyện và giúp trẻ
hình thành và phát triển nhân cách theo mục tiêu của bậc học đã đề ra.
1.2.2. Phát triển và phát triển đội ngũ giáo viên MN
1.2.2.1. Phát triển
Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng: “Phát triển là biến đổi hoặc làm
cho biến đổi từ ít đến nhiều, từ hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức
tạp” [25].
Xét ở khía cạnh xã hội, Theo David C.Korten thì phát triển là một tiến
trình qua đó các thành viên của xã hội tăng được những khả năng của cá nhân
và định chế của mình để huy động và quản lý các nguồn lực, tạo ra những
thành quả bền vững nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống phù hợp với
nguyện vọng của họ.

đó có đủ về mặt số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đạt chuẩn về trình độ đào tạo,
có được phẩm chất và năng lực, đáp ứng yêu cầu đào tạo của nhà trường trong
thời kỳ CNH, HĐH đất nước; xây dựng một tập thể đoàn kết, trong đó mỗi cá
nhân đều có tinh thần trách nhiệm, gắn bó với nhà trường, tham gia tích cực,
sáng tạo trong hoạt động giảng dạy.
1.2.3. Giải pháp và giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên MN
1.2.3.1. Giải pháp
Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng (1998), NXB giáo dục - Hà Nội,
định nghĩa giải pháp như sau: “Giải pháp là cách làm, cách giải quyết một vấn
đề cụ thể” [25].
Giải pháp là cách thức, là con đường, là vật dụng, là phương tiện mang
tính điều kiện, do con người sáng tạo ra, nó có thể được sử dụng để tiến hành
một hoạt động hướng đích nào đó nhằm đem lại hiệu quả cho người sử dụng.
Theo PGS.TS Đặng Quốc Bảo, biện pháp là những thao tác tư duy sau:
22
- Làm sáng tỏ quan điểm
- Phân tích được mục tiêu
- Khái quát được xu thế
- Đề ra các chương trình hành động
Muốn xây dựng phát triển đội ngũ giáo viên mầm non ở huyện Diễn
Châu, tỉnh Nghệ An một cách toàn diện và khả thi thì cũng cần một hệ thống
các giải pháp thực hiện.
1.2.3.2. Giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên MN
Giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên thực chất là việc thực hiện các
chức năng quản lý: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra nhằm xây dựng
đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, mạnh về chất lượng và đồng bộ về cơ cấu,
có tính kế thừa góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.
Giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên không chỉ là duy trì đội ngũ giáo
viên, mà còn là những giải pháp tình thế phải được thực hiện trong một kế
hoạch tổng thể có tính chiến lược, lâu dài và ổn định, đồng thời phát triển dựa

- Vai trò người thiết kế: Người giáo viên nói chung, giáo viên mầm non
nói riêng là những người thiết kế chương trình, hình thành và phát triển nhân
cách cho học sinh. Căn cứ vào mục đích và nội dung giáo dục; đặc điểm tâm
sinh lý của học sinh; khả năng và điều kiện cho phép người giáo viên thiết kế
bài giảng để hình thành nhân cách cho học sinh. Người giáo viên mầm non
thiết kế những bài học sinh động, kết hợp với các trò chơi, các dụng cụ trực
quan để giúp các học sinh mầm non tiếp thu và học tập.
- Vai trò của người tổ chức: Giáo viên là người chỉ đạo lớp học, tổ
chức các hoạt động và giao lưu trong quá trình giáo dục - dạy học làm cho
mỗi học sinh phát huy đầy đủ trách nhiệm và năng lực, phát huy tính sáng tạo
trong họat động của mình. Đồng thời giáo viên là phải là người hướng dẫn
quá trình tự giáo dục ở học sinh.
24
- Vai trò người lãnh đạo, chỉ huy, cổ vũ: người giáo viên thường xuyên,
lãnh đạo, điều khiển, chỉ huy, cổ vũ, khích lệ quá trình học tập và rèn luyện
của học sinh. Giáo viên giữ vai trò hướng dẫn, uốn nắn, điều chỉnh, động
viên, nhắc nhở học sinh hoàn thiện nhân cách.
- Vai trò người đánh giá: Những thông tin thu nhận được về quá trình
học tập và rèn luyện của học sinh, giáo viên tiến hành đánh giá học sinh trên cơ
sở các thông tin đó. Giáo viên là người trọng tài cho quá trình học tập và rèn
luyện của học sinh. Người giáo viên phải có đầy đủ năng lực và phẩm chất,
trình độ để chỉ ra cái hay, cái độc đáo, đánh giá đúng năng lực của học sinh.
Hình 1.1. Vai trò của người giáo viên mầm non
1.3.2. Nhiệm vụ, quyền hạn của người giáo viên MN
1.3.2.1. Nhiệm vụ của người giáo viên MN
- Bảo vệ an toàn sức khỏe, tính mạng của trẻ em trong thời gian trẻ em
ở nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập.
25