Phần A: Mở đầu
Đầu thế kỉ XVII, báo chí đã ra đời và gắn liền với sinh hoạt, sự phát triển
của báo chí đưa con người đến gần hơn với nền văn minh mới - văn minh tri
thức. Nó đưa đến cho ta cái nhìn toàn diện đa chiều về cuộc sống, con người,
thể hiện mọi góc cạnh của xã hội dưới con mắt trực quan của nhà báo. Một
nhà lí luận báo chí đã từng nói: “Trên thế gian chỉ có 2 lực lượng đáng sợ nhất
cùng một lúc có thể soi rọi mọi hang cùng ngõ hẹp của hành tinh chúng ta đó
là: ánh sáng mặt trời và thông tin báo chí”. Thật khó có thể hình dung nổi nếu
như đời sống xã hội, nhất là một xã hội văn minh lại thiếu đi hoạt động của
phương tiện thông tin đại chúng.
Nghiên cứu về lịch sử báo chí thế giới là 1 bộ môn quan trọng và cần
thiết nhằm làm rõ tính chất cũng như hoạt động của báo chí của từng châu lục,
từng quốc gia. Trong nền báo chí thế giới nói chung, mỗi khu vực lại mang
những đặc điểm, những dấu ấn khác nhau. Điều này đã tạo nên nét đặc sắc,
tính hấp dẫn riêng biệt của báo chí từng châu lục.
Báo chí châu Á được coi là 1 nền báo chí năng động và phát triển. Ngoài
những đặc điểm chung của báo chí thế giới, báo chí châu Á lại có những đặc
điểm, màu sắc riêng biệt. Một trong những đặc điểm nổi bật của nền báo chí
châu Á là mang tính chính trị cao. Nhiệm vụ của các nhà nghiên cứu lịch sử
báo thế giới là tìm hiểu về những điều kiện, nguyên nhân và phân tích ảnh
hưởng của yếu tố chính trị đến sự phát triển của báo chí châu Á. Thông qua
việc tìm hiểu này, độc giả sẽ có cái nhìn toàn diện hơn về báo chí châu Á
I.

Mục đích nghiên cứu đề tài
-Cung cấp kiến thức cho người đọc, giúp người đọc nắm được bối cảnh
lịch sử, quá trình phát triển của báo chí châu Á
-Tìm ra những nguyên nhân tác động đến nền báo chí chính trị châu Á
-Nêu nên được những ưu điểm, hạn chế cơ bản của nền báo chí mang
tính chính trị ở châu Á, ý nghĩa của nó đối với chính trị, kinh tế, văn hóa xã
hội ở châu lục này

có những đặc điểm riêng góp phần tạo nên sự đa dạng riêng có.
Châu Á nằm trên đại lục Á – Âu, tiếp giáp với châu Âu và châu Phi, lại
là nơi khởi phát của hầu hết các tôn giáo lớn trên thế giới. Đặc điểm này đã
gây nên những bất ổn chính trị, tác động đến tình hình kinh tế, xã hội ở nhiều
quốc gia trong khu vực.
Châu Á là cái nôi của loài người nhưng nền kinh tế lạc hậu, lại đóng cửa
với thế giới bên ngoài một thời gian dài nên các nước châu Á nhanh chóng bị
các nước phương Tây bỏ lại phía sau. Cuối thế kỉ XVII, hầu hết các nước
châu Á đều là thuộc địa, sau thế chiến thứ II, các nước này bắt đầu giành độc
lập nhưng vẫn là điểm nóng trên thế giới bởi những bất ổn chính trị và xung
đột sắc tộc. Tuy nhiên, vận dụng những lợi thế của bản thân và lợi dụng
những cơ hội cơ hội từ bên ngoài, một số nước đã vơn lên và trở thành “con
rồng châu Á” trong lĩnh vực kinh tế như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore...
2. Đặc điểm chung của báo chí châu Á
- Báo chí châu Á ra đời khá muộn
Báo chí châu Á ra đời khá muộn so với nền báo chí thế giới. Những năm
1830, báo chí mới xuất hiện ở Singapore, ở Thái Lan, tờ báo đầu tiên là The
Bangkok Recorder (4.7.1884), Philippin (1805), Hàn Quốc (1896), Nhật Bản
(1889)...
-Báo chí phát triển không đồng đều
Châu Á là châu lục có nền kinh tế phát triển không đồng đều. Đây chính
là nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự phát triển không đồng đều của báo chí ở
châu lục này.
3


Những nước có nền báo chí phát triển đều là những cường quốc dẫn đầu
về kinh tế: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ, Singapo, Thái Lan... Số
lượng các tờ báo in, các đài phát thanh, đài truyền hình đều đứng trong top
đầu tại châu Á


Có thể nói, báo chí mang tính chính trị là đặc điểm nổi bật và quan trọng
nhất của nền báo chí châu Á, với những nước phương Tây, báo chí tự do phát
triển, báo chí tư nhân ra đời và hoạt động mạnh mẽ, báo chí có quyền tự do
thông tin trong khuôn khổ của pháp luật. Khác biệt với nền báo chí phương
Tây, báo chí các nước châu Á nói chung còn nặng về khuynh hướng chính trị.
Báo chí là công cụ thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Đảng, chịu sự chỉ đạo
và điều hành của nhà nước.
2. Nguyên nhân khiến nền báo chí châu Á mang tính chính trị cao

So với châu Âu, báo chí châu Á ra đời khá muộn (muộn hơn khoảng 2
thế kỉ). Sự chậm trễ này là 1 tất yếu của lịch sử, do hoàn cảnh khách quan quy
định. Để có 1 nền báo chí phát triển, cần có những điều kiện như: nhu cầu
thông tin, điều kiện kĩ thuật, công nghệ, trình độ hiện đại, sự đảm bảo của
chính quyền và luật pháp... Vào thời điểm đó, tất cả những yếu tố này không
cho phép các nước châu Á có được 1 nền báo chí độc lập
Có nhiều nhân tố làm cho báo chí ở các nước châu Á mang tính chính trị
cao. Đặc điểm này là sự tích hợp của các yếu tố: chính trị, kinh tế, văn hóa
cũng như những đặc tính cơ bản riêng có của châu Á
2.1.

Điều kiện lịch sử
Đầu thế kỉ XVII, hầu hết các nước trong khu vực Châu Á đều là thuộc
địa của các nước phương tây. Mọi hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội
đều phụ thuộc vào thực dân, đế quốc. Điển hình cho báo chí thuộc địa là
ở những nước như: ẤnĐộ, Trung Quốc, Inđônêxia, Việt Nam… Ở Ấn Độ,
tờ báo đầu tiên xuất hiện vào năm1670 do sự điều hành của đế quốc Anh
ở Bombay. Tại đây, có thời kỳ xuất hiện hơn 3500 ấn phẩm bằng tiếng
Anh. Trung Quốc thế kỉ XVII có tờ “Người Pháp ở Bắc Kinh” được xuất bản
bằng tiếng Pháp. Thế kỷ XVII, Inđônêxia có những tờ báo được công ty in ấn

Báo chí thời kì này được coi là ngọn cờ tiên phong trong công cuộc xây
dựng chính quyền, củng có quyền lực chính trị. Báo chí ưu tiên thông tin về
tình hình chiến tranh, những cuộc xung đột chính trị trong nước và khu vực.
Nhà báo được coi là người lính, tuy không trực tiếp cầm súng chiến đấu
nhưng lại cầm bút phục vụ chiến trận.
6


Sau khi kết thúc chiến tranh, hòa bình độc lập, các nước châu Á lại bắt
tay và công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Báo chí lại thực hiện xứ
mệnh lịch sử của mình. Nhiệm vụ chính trị luôn là nhiệm vụ hàng đầu được
báo chí quan tâm. Trọng tâm của công cuộc này là tuyên truyền chủ trương,
chính sách đường lối của Đảng đưa luật pháp vào cuộc sống của người dân.
Như vậy, có thể thấy, trong từng thời kì khác nhau, trong từng điều kiện,
hoàn cảnh lịch sử, báo chí luôn giữ vai trò quan trọng đối với xã hội. Và một
điều dễ dàng nhận thấy là hoạt động của báo chí luôn gắn liền, đi đôi với
chính trị, lấy việc củng cố chính trị là mục tiêu để định hướng cho sự phát
triển của mình.
2.2.

Chế độ chính trị
Báo chí là phương tiện, công cụ thông tin quan trọng của đảng chính trị
cầm quyền (dù ở bất cứ xã hội nào). Hoạt động báo chí xác định rất rõ mục
đích, mục tiêu cụ thể và không bao giờ lơi lỏng hoặc chệch hướng. Cho dù
hoạt động báo chí thuộc quốc gia nào hay chế độ chính trị nào thì yêu cầu
hàng đầu vẫn là sự bảo vệ lợi ích giai cấp và đảng phái chính trị nắm quyền
lãnh đạo xã hội, quản lý xã hội để ổn định, phát triển đất nước. Đây là đặc
trưng hết sức cơ bản của báo chí.
2.2a. Các nước châu Á có các thể chế chính trị phức tạp
Châu Á có số dân đông, được chia làm 6 khu vực: Tây Nam Á, Đông

truyền hình, đài phát thanh của trung ương: Trung Quốc 10 kênh truyền hình
nhà nước thuộc hệ thống đài truyền hình trung ương; Công ty phát hành lớn
nhất của Nhật Bản là NHK trực thuộc nhà nước; tại Thái Lan, đài phát thanh
và truyền hình đều thuộc chính phủ. Những nước còn lại như Lào, Việt Nam,
Campuchia...phần lớn báo chí cũng. Nói cho cùng, tính chính trị của báo chí
chính là hoạt động chính trị bằng thông tin.
Đặc biệt ở khu vực Đông Nam Á, vấn đề sở hữu báo chí thể hiện nhiều
quan niệm rõ nét về chính trị. Hầu hết những người nắm truyền thông đều là
những người có quyền (nhiều hơn là có tiền). Cựu Bộ trưởng thông tin của
Indonexia – Harmoko có cổ phần trong 31 tờ báo (không mua mà được biếu)

8


Với các quốc gia Trung, Nam và Tây Á, tình hình chính trị trở nên căng
thẳng, nhà nước không ổn định. Ở những quốc gia này luôn xảy ra những
tranh chấp, xung đột vũ trang, hình thành nên các đảng phái chính trị đối lập.
Nhiều quốc gia tồn tại hình thức đa nguyên đa đảng. Với hình thức đa nguyên
đa Đảng, mỗi đảng phái, mỗi tổ chức chính trị lại lại có 1 cơ quan ngôn luận
khác nhau nhằm đảm bảo lợi ích cho tổ chức của mình. Để giành hoặc duy trì
quyền điều khiển bộ máy nhà nước, đảng cầm quyền đã sử dụng nhiều công
cụ như các cơ quan tư pháp, lập pháp, hành pháp. Đặc biệt, báo chí - vũ khí
sắc bén trên mặt trận văn hóa - tư tưởng cũng là một công cụ vô cùng đặc biệt
với sức ảnh hưởng to lớn trên các phương diện mà hoạt động này tham gia từ
chính trị đến văn hóa, xã hội. Trong đó, cốt lõi, mấu chốt căn bản nhất của
hoạt động báo chí chính là chính trị. Các cơ quan, tổ chức báo chí này luôn
đối đầu với nhau nhằm phục vụ lợi ích chính trị cho đảng phái lãnh đạo cơ
quan mình.
2.2b. Sự phân chia, xung đột giai cấp
Ngay từ khi xuất hiện, báo chí luôn hoạt động trong khuôn khổ xã hội và

Việc truyền bá chủ nghĩa cộng sản, tư tưởng dân tộc và thế giới quan
khoa học của chủ nghĩa xã hội cho quần chúng luôn được báo chí các nước
châu Đông Nam châu Á quan tâm. Báo chí có nhiệm vụ tuyên truyền, giải
thích cho quần chúng đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về các
lĩnh vực của đời sống xã hội. Những hoạt động chính trị, kỳ họp Quốc hội,
những văn bản pháp luật mới... đều được báo chí thông tin, đăng tải, phổ biến
cho nhân dân, đồng thời tuyên truyền, phân tích để quần chúng tin tưởng và
tự giác chấp hành những đường lối, chủ trương đó. Mặt khác, báo chí còn
trang bị cho quần chúng nhân sinh quan, thế giới quan tiến bộ, tích cực giúp
quần chúng nhận thức đúng đắn các hiện tượng, bản chất, sự kiện đang diễn
ra xung quanh và định hướng một cách hợp lý.
Với những nước có xung đột giai cấp, báo chí nằm trong tay giai cấp
thống trị, tính chính trị cũng được thể hiện rõ nét. Ở những quốc gia này, báo
chí là phương tiện để giai cấp thống trị nắm giữ và thực hiện quyền lực của
giai cấp mình. Báo chí chỉ đưa ra những thông tin phù hợp với lợi ích của giai
10


cấp thống trị. Những cuộc biểu tình phản đối chính phủ, những cuộc bạo động
có vũ trang đều được phản ánh dưới con mắt của nhà cầm quyền.
2.2c. Châu Á là khu vực chịu nhiều tác động, ảnh hưởng bởi các thế
lực bên ngoài
Là châu lục có diện tích lớn nhất thế giới, dân số đông, tài nguyên thiên
nhiên dồi dào, những yếu tố này đã tạo nên sự hấp dẫn riêng có của châu lục
này. Đây là miếng mồi béo bở cho các nước thực dân xâm lược. Nhiều cuộc
chiến tranh, xung đột đã nổ ra làm cho tình hình chính trị của châu lục trở nên
bất ổn. Chính do sự bất ổn này nên nhà nước càng coi trọng vai trò lãnh đạo
của chính trị đối với báo chí.
Không chỉ góp phần ổn định, xây dựng, phát triển đất nước, báo chí còn
đấu tranh chống lại các quan điểm phản động, các động thái gây hấn từ bên

chính kiến của nhà chức trách, nhà cầm quyền nhằm bảo vệ lợi ích cho dân
tộc, đảng phái mà mình lãnh đạo. Thông qua báo chí, chính phủ các nước
Afghanistan, Pakistan, Srilanka nhiều lần chỉ trích Mĩ và các nước phương
Tây đã nhúng tay vào chính trị ở khu vực này. Họ còn cáo buộc và tuyên bố
sẵn sàng có những hành động đáp trả thích đáng nếu như các nước phương
Tây vẫn tiếp tục can thiệp.
Tệ hơn, để duy trì quyền lực mà không tổ chức bầu cử theo đúng nghĩa,
nhiều quốc gia độc tài đã viện tới chủ nghĩa dân tộc đại chúng, điều này chỉ
làm châu Á bị chia rẽ và gây bất ổn trong khu vực. Tại Trung Quốc, chính
quyền đã đề cao chủ nghĩa dân tộc bằng việc sử dụng sách giáo khoa và báo
chí để nói xấu Nhật Bản và phương Tây. Ở Campuchia, chính quyền đã khích
lệ tinh thần dân tộc bằng cách miệt thị người lao động nhập cư, các nhà đầu tư
và doanh nghiệp Thái Lan. Một phần hệ quả của tình trạng này là các cuộc
thăm dò dư luận cho thấy thường dân Trung Quốc ngày nay có thái độ hết sức
tiêu cực với Nhật Bản, còn dân Campuchia ở Phnom Pênh thì tấn công và phá
hoại các doanh nghiệp Thái Lan khá thường xuyên. Chủ nghĩa dân tộc kiểu
này có thể dẫn đến đe dọa vũ trang hoặc những tình trạng tồi tệ hơn.

12


Dù có những nỗ lực mới trong hội nhập khu vực, châu Á vẫn còn trong
tình trạng bị chia rẽ nhiều hơn là thống nhất. Dẫu thương mại xuyên biên giới
có tăng, nhưng trong năm qua, Trung Quốc và Ấn Độ vẫn gia tăng căng thẳng
tại những khu vực tranh chấp giáp Tây Tạng. Cả hai bên đang tăng cường lực
lượng quân sự của mình ở dãy Himalaya, đồng thời xây dựng nhiều căn cứ do
thám tại các cảng thuộc Ấn Độ Dương để theo dõi các động thái của hải quân
phía bên kia. Trong khi đó, Trung Quốc và Việt Nam vẫn đụng độ lẻ tẻ ở khu
vực tranh chấp trên biển Đông còn Bắc Triều Tiên, quốc gia theo chủ nghĩa
dân tộc cực đoan, đã tấn công tàu biển của Hàn Quốc và khơi mào đấu pháo

dục cho binh lính thời Thế chiến II là cần thiết.
Dư luận Hàn Quốc cũng đã dậy sóng khi các tờ báo lớn của Hàn Quốc
đăng tải bức ảnh thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe ngồi trong một chiếc máy
bay huấn luyện, với bình luận rằng nó gợi nhớ tới hình ảnh của đế quốc Nhật
Bản trước đây.

Bức ảnh của ông Abe làm dậy sóng công kích từ báo giới Hàn Quốc.
Ảnh: AFP
Trong bức ảnh làm dậy sóng truyền thông Hàn Quốc, ông Abe mỉm cười
và giơ ngón tay cái khi ngồi trong buồng lái một chiếc phi cơ huấn luyện T-4
của không quân lực lượng phòng vệ Nhật. Chiếc máy bay có số hiệu 731. Con
số 731 gợi nhớ lại về đơn vị 731, một đội nghiên cứu chiến tranh sinh hóa bí
mật của Nhật Bản. Đơn vị này đã tiến hành những thí nghiệm gây chết người
14


trong giai đoạn chiến tranh Trung - Nhật 1937-1945 và thế chiến II. Đơn vị
731 đóng tại thành phố Cáp Nhĩ Tân ở đông bắc của Trung Quốc. Các tù nhân
Trung Quốc, Hàn Quốc và Liên Xô cũ được đưa tới đây.
Báo giới Hàn Quốc cho rằng bức ảnh của ông Abe là một sự xúc phạm
có chủ đích đối với những quốc gia như Trung Quốc và Hàn Quốc, vốn chịu
nhiều đau thương dưới ách cai trị của đế quốc Nhật trước đây.
"Sự khiêu khích không giới hạn của Abe!", Chosun Ilbo, nhật báo lớn
nhất của Hàn Quốc, viết chú thích cho bức ảnh được đăng trên trang nhất.
"Kiểu chụp ảnh của Abe gợi lại sự khủng khiếp của Đơn vị 731", nhật báo
tiếng Anh Korea JoongAng chạy tiêu đề.
Bức ảnh của ông Abe đã "đổ thêm dầu vào lửa", trong bối cảnh dư luận
Hàn Quốc mới đây lại sôi sục vì chuyến thăm của các bộ trưởng và nghị sĩ
Nhật tới một ngôi đền chiến tranh gây nhiều tranh cãi. Đền Yasukuni ở trung
tâm Tokyo là nơi thờ 2,5 triệu người chết trong chiến tranh, trong đó có 14

Tại đây liên đoàn nhà báo Pakistan đã gặp phải rất nhiều khăn trong quá
trình bảo vệ quyền lợi cho các nhà báo chống lại những luật lệ hà khắc của
chính phủ cũng như giáo hoàng, những chủ báo chuyên quyền.
Ngôn ngữ cũng đóng góp 1 phần quan trọng đối với việc hình thành nền
báo chí chính trị ở các nước châu Á. Báo chí phụ thuộc rất nhiều vào văn hóa,
ngôn ngữ của giới cầm quyền. Luật báo chí ở Thổ Nhĩ Kì cũng mang đạm
màu sắc văn hóa của giới cầm quyền. Theo hiệp ước 1932, Thổ Nhĩ Kì công
nhận các quyền ngôn ngữ của các dân tộc thiểu số Do Thái, Hi Lạp và
American, nhưng báo chí Thổ Nhĩ Kì vẫn hạn chế trách nhiệm đối với việc sử
dụng miễn phí của bất kì ngôn ngữ nào của Thổ Nhĩ Kì
III.

Biểu hiện của nền báo chí mang tính chính trị.
1. Báo chí là cơ quan ngôn luận của Đảng cầm quyền
Trong nền báo chí mang tính chính trị, nhà cầm quyền lĩnh vực chính trị
cũng là người nắm mọi hoạt động thông tin báo chí. Chính trị chi phối hoạt
động sinh hoạt của báo chí. Báo chí ở hầu hết các quốc gia châu Á là cơ quan
của nhà nước, của Đảng để phục vụ sự nghiệp của Tổ quốc, đảm bảo nền văn
16


hóa lành mạnh của các nước. Báo chí luôn phải đi theo chủ trương, đường lối,
chính sách của Đảng cầm quyền, là cơ quan ngôn luận của Đảng và nhà nước.
Báo chí phải hoạt động theo đúng tôn chỉ, mục đích, phục vụ cho lợi ích giới
cầm quyền. Luật báo chí các nước châu Á đều có những quy định khắc khe
tránh ảnh hưởng đến chính trị: cấm nói xấu, đăng những thông tin cá nhân của
chính trị gia, nhà cầm quyền....
2. Chính phủ kiểm duyệt trực tiếp báo chí

Mọi thông tin báo chí muốn xuất bản phải được sự cho phép của chính

những bí mật khác do pháp luật quy định; Không được đưa tin sai sự thật,
xuyên tạc, vu khống nhằm xúc phạm danh dự của tổ chức, danh dự, nhân
phẩm của công dân.
Theo đạo luật báo chí của Singapore, nhà nước có quyền giới hạn số
lượng phát hành, rút giấy phép, đóng cửa những tờ báo xuyên tạc sự thật. Các
tờ báo nước ngoài muốn hoạt động phải có giấy phép và phải bổ nhiệm mọt
đại diện là công dân của nước sở tại để nhận các thông báo, hoặc vấn đề liên
quan tới pháp lí thay mặt cho tờ báo
Nền báo chí chính trị Việt Nam

IV.

Nằm trong xu hướng chung của châu Á, báo chí Việt Nam cũng mang
tính chính trị cao.
-

Tính chính trị, tính Đảng được luật pháp, luật báo chí khẳng định và tôn trọng
Mọi hoạt động, thông tin trên báo chí phải phù hợp với lợi ích chính trị
của giai cấp cầm quyền, phát huy vai trò của báo chí trong việc củng cố và
nâng cao vị trí của chính trị.
Chương I trong luật báo chí Việt Nam đã khẳng định: “Báo chí ở nước
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là cơ quan ngôn luận của các tổ chức
của Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội” và nhà báo phải hoạt động
trong khuôn khổ của pháp luật và được pháp luật bảo hộ.

-

Nhà nước quản lí mọi hoạt động báo chí
Luật báo chí Việt Nam cũng dành hẳn 1 chương để quy định về việc
quản lí của nhà nước về báo chí

Như vậy, có thể thấy, nhà nước đóng vai trò chủ chốt, quyết định nền báo
chí nước ta. Nhà nước vẫn “bao cấp” một số tờ báo như: Nhân dân, Hà Nội

19


mới... để thực hiện nhiệm vụ chính trị của mình, đảm bảo sự lãnh đạo tuyệt
đối của Đảng đối với truyền thông, báo chí
-

Báo chí có nhiệm vụ và trách nhiệm phản ánh đời sống chính trị, kinh tế, văn
hóa của đất nước
Báo chí có nhiệm vụ thông tin trung thực về mọi mặt của tình hình đất
nước và thế giới ; Tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương, chính sách
của Đảng, pháp luật của Nhà nước, thành tựu văn hoá, khoa học, kỹ thuật
trong nước và thế giới theo tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí ; góp phần
nâng cao kiến thức, đáp ứng nhu cầu văn hoá lành mạnh của nhân dân, bảo vệ
truyền thống tốt đẹp của dân tộc, xây dựng và phát triển dân chủ xã hội chủ
nghĩa, tăng cường khối đoàn kết toàn dân, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo
vệ Tổ quốc; Phản ánh và hướng dẫn dư luận xã hội.
Báo chí Việt Nam tuyền bá chủ nghĩa Mác –Lenin, tư tưởng Hồ Chí
Minh và thế giới quan khoa học của chủ nghĩa xã hội cho quần chúng nhân
dân, làm cho hệ tưởng này trở thành hệ tư tưởng toàn dân

-

Nhà nước cấm những thông tin kích động nhân dân chống Nhà nước Cộng
hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phá hoại khối đoàn kết toàn dân.
Báo chí không được kích động bạo lực, tuyên truyền chiến tranh xâm
lược, gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước, kích động dâm ô,

cho tổ chức chính trị đó thực hiện nhiệm vụ, mục tiêu của mình. Việc lật đổ
chế độ Marcos tại Philippines năm 1986 hay các cuộc biểu tình đòi dân chủ ở
Thái Lan năm 1992 đều được báo chí can thiệp. Thông qua công cụ báo chí,
các tổ chức chính trị đã tạo áp lực với chính quyền, buộc các tổ chức đối lập
rời bỏ vị trí. Đây chính là những “cuộc đấu tranh không tiếng súng”.

2. Nhược điểm

Thông tin mang tính định hướng, thiếu chính xác, khách quan
Khi đưa tin phục vụ cho mục đích chính trị, thông tin sẽ mất đi tính
khách quan bởi bản thân thông tin đã được định hướng. Trong nhiều trường
hợp cụ thể, khuynh hướng chính trị chi phối sự khách quan hay không khách
quan của một bài báo, một cơ quan báo chí. Bởi vậy, không nên tuyệt đối hóa
tính khuynh hướng, tính khuynh hướng phải đi cùng với tính khách quan,
chân thật. Tuyệt đối hóa tính khuynh hướng là phi thực tế bởi yêu cầu của báo
chí là nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh hoạt động của đời sống xã hội một
cách khách quan, chân thật, đúng bản chất. Không phải cứ ngợi ca Đảng là đề
cao tính đảng, càng không phải cứ phê phán là thiếu tính đảng. Ngược lại,
tính đảng đòi hỏi báo chí sự khách quan, chân thật cùng với một cá nhìn
xuyên suốt. Tuyệt đối hóa tính khuynh hướng, tính đảng, hạ thấp vai trò tính
khách quan nói cho cùng là hạ thấp tính đảng, làm tổn hại đến uy tín và ảnh
hưởng xã hội to lớn của báo chí.
21


22


MỤC LỤC