BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

ĐINH THỊ THU

NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA
CÔNG TY BẢO HIỂM VIETINBANK TRÊN
ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Khánh Hòa - 2015


BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

ĐINH THỊ THU

NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA
CÔNG TY BẢO HIỂM VIETINBANK TRÊN
ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Ngành

Quản trị kinh doanh

Mã số

60340102

LỜI CẢM ƠN
Tôi xin xin gửi lời cám ơn chân thành nhất đến Ban Giám hiệu, Quý thầy/cô
trường Đại học Nha Trang, Quý thầy/cô các trường đại học tham gia giảng dạy lớp
Cao học Quản trị kinh doanh – Đợt 1 - 2012 đã nhiệt tình, tận tụy truyền đạt, dạy bảo
những kiến thức quý giá, hỗ trợ cho tôi trong suốt thời gian theo học khóa học.
Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn đặc biệt, sâu sắc đến Tiễn sỹ Nguyễn Thị Trâm
Anh.Tiến sỹ đã ủng hộ, tận tình hướng dẫn tôi thực hiện và hoàn thành luận văn cao
học này.
Xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban lãnh đạo Công ty TNHH MTV Bảo
hiểm Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thanh Hóa,
cũng như các bạn bè, đồng nghiệp, gia đình đã hỗ trợ, tạo mọi điều kiện thuận lợi,
động viên, giúp đỡ tôi về thời gian, vật chất, tinh thần để tôi hoàn thành được luận văn
này.
Luận văn này chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong
nhận được những ý kiến đóng góp của Quý thầy/cô cùng toàn thể những ai quan tâm
đến vấn đề nghiên cứu của đề tài.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

ĐINH THỊ THU

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN...........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN ...............................................................................................................ii
MỤC LỤC ...................................................................................................................iii
DANH MỤC VIẾT TẮT..............................................................................................vi
DANH MỤC BẢNG ...................................................................................................vii
DANH MỤC, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ ...............................................................................viii

1.4.1.5 Hệ thống phân phối...............................................................................22
1.4.1.6 Kinh nghiệm hoạt động..........................................................................22
1.4.2 Các nhân tố khách quan.................................................................................23
1.4.2.1 Môi trường vĩ mô...................................................................................23
1.4.2.2 Môi trường ngành ..................................................................................24
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÔNG TY BẢO
HIỂM VIETINBANK TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN ....................................... 26
2.1. Giới thiệu về Công ty VBI ..................................................................................26
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển..................................................................26
2.1.2 Tổ chức bộ máy của VBI...............................................................................27
2.1.3 Kết quả hoạt động của VBI năm 2010-2014. .................................................31
2.1.3.1 Doanh thu bảo hiểm gốc ........................................................................31
2.1.3.2 Kết quả hoạt động nhận tái bảo hiểm .....................................................33
2.1.3.3 Hoạt động đầu tư ...................................................................................34
2.2. Một số nét về tình hình cạnh tranh của các công ty bảo hiểm hiện nay trên địa bàn
tỉnh Nghệ An .............................................................................................................36
2.2.1. Số lượng doanh nghiệp bảo hiểm ngày gia tăng............................................36
2.2.2. Thị phần của các doanh nghiệp bảo hiểm dựa vào hệ thống ngân hàng trên địa
bàn tỉnh Nghệ An.......................................................................................................39
2.2.3. Các sản phẩm bảo hiểm triển khai. ...............................................................43
2.3. Thực trạng về năng lực cạnh tranh của Bảo hiểm Vietinbank ..............................46
2.3.1. Năng lực tài chính của Bảo hiểm Vietinbank ................................................46
2.31.1. Năng lực tài chính..................................................................................46
2.3.1.2.Trích lập dự phòng.................................................................................49
2.3.2 Sản phẩm của Bảo hiểm Vietinbank ..............................................................51
2.3.3 Hệ thống phân phối .......................................................................................53
2.3.4 Nguồn lực con người của Công ty Bảo hiểm Vietinbank ...............................56
2.3.5 Giá cả sản phẩm, chất lượng giám định và giải quyết bồi thường ..................58
2.3.6 Thước đo thương hiệu của bảo hiểm Vietinbank............................................59
2.3.7 Hình ảnh cạnh tranh của VBI và các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ dựa

CHỮ VIẾT TẮT

NGUYÊN NGHĨA

1

ABIC

2

BIC

3

BHCN

4

BHTNDS

5

DNBH

6

PJICO

7



Công

ty

Cổ

phần

Bảo

hiểm

PETROLIMEX
Nghị định- Chính Phủ
Nhà xuất bản
Công ty TNHH MTV Bảo hiểm Ngân Hàng
TMCP Công Thương Việt Nam

vi


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Doanh thu chi tiết bảo hiểm gốc các nghiệp vụ 2010-1012..........................32
Bảng 2.2 : Doanh thu tái bảo hiểm của bảo hiểm Vietinbank .....................................33
Bảng 2.3: Hoạt động đầu tư của bảo hiểm Vietinbank................................................34
Bảng 2.4: Số lượng các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ trên địa bàn tỉnh Nghệ An
..................................................................................................................................37
Bảng 2.5 Thị phần của doanh nghiệp bảo hiểm dựa vào hệ thống ngân hàng trên địa
bàn tỉnh Nghệ An.......................................................................................................40

viii


PHẦN MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Công ty Bảo hiểm Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam (VBI)
là công ty con 100% vốn của Vietinbank. Hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân
thọ có mạng lưới rộng khắp các tỉnh và thành phố trong cả nước.Với định hướng của
VBI là trở thành một trong những công ty bảo hiểm chuyên nghiệp nhất thị trường Bảo
hiểm trong nước, nhằm mục đích kết hợp với những sản phẩm tín dụng của Ngân hàng
Vietinbank.Với mục tiêu đó, những năm qua VBI đã thực hiện nhiều giải pháp đồng
bộ để phát triển mạng lưới bảo hiểm ngày càng lớn mạnh.Hiện nay, với định hướng
bán chéo sản phẩm và mạng lưới đại lý là toàn bộ các chi nhánh của Ngân hàng Công
thương trong cả nước.Những năm qua, VBI đã ngày càng phát triển, điều này thể hiện
ở kết quả hoạt động kinh doanh của VBI giai đoạn gần đây. Doanh thu và lợi nhuận
ngày càng tăng cao, VBI ngày càng tạo được vị thế của mình trên thị trường Việt Nam.
Đây là kết quả rất đáng mừng trong hoạt động kinh doanh của VBI.
Tuy nhiên trong giai đoạn hiện nay, cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp
ngày càng lớn mạnh, đặc biệt là các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ. Từ khi Việt
Nam gia nhập WTO đã mở ra cho ngành bảo hiểm nước ta những cơ hội lớn để phát
triển song song với điều đó là những thách thức không thể tránh khỏi. Trong các cam
kết đa phương và song phương với các nước trên thế giới, Việt Nam đã cam kết mở
cửa thị trường bảo hiểm, điều này đặt ra cho các doanh nghiệp bảo hiểm sự cạnh tranh
gay gắt không chỉ với doanh nghiệp bảo hiểm trong nước mà cả với doanh nghiệp bảo
hiểm nước ngoài. Các doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài gia nhập vào thị trường Việt
Nam với nguồn vốn lớn, cùng với kinh nghiệm quản lý tốt nên có lợi thế cạnh tranh rất
lớn. Đối với doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam đặc biệt là các doanh nghiệp bảo hiểm
phi nhân thọ dựa vào hệ thống ngân hàng như VBI và bảo hiểm của các ngân hàng
khác BIC, ABIC... VBI trên toàn hệ thống nói chung và tại địa bàn Nghệ An nói riêng

doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài đồng thời đưa ra giải pháp nhằm nâng cao năng
lực cạnh tranh cho dịch vụ bảo hiểm tại Việt Nam hiện nay.
- Tác giả Trần Thị Hà Thu, 2012 “ Nâng cao năng lực cạnh tranh cho công ty bảo
hiểm nhân thọ và phi nhân thọ Việt nam hậu WTO”. Đề tài cũng đã tập trung vào phân
tích thực trạng hoạt động kinh doanh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bảo
hiểm phi nhân thọ Việt Nam trong thời gian qua, cho thấy các mặt yếu kém của các
doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ Việt Nam. Từ đó, xây dựng được các
phương hướng và giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bảo hiểm
nhân thọ và phi nhân thọ Việt Nam hậu WTO.

2


Tuy nhiên, chưa có một nghiên cứu nào về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
bảo hiểm Ngân hàng Công thương Việt Nam nói chung và năng lực cạnh tranh của
doanh nghiệp bảo hiểm tại ngân hàng công thương chi nhánh Nghệ An. Vì vậy, đây là
một trong những đề tài khá mới.
3.Mục tiêu của đề tài
- Đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của VBI trên địa bàn tỉnh Nghệ An
từ đó xem xét nhưng điểm mạnh điểm yếu, nguyên nhân hạn chế.
- Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của VBI.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Năng lực cạnh tranh của VBI trên địa bàn tỉnh Nghệ
An.
- Phạm vi nghiên cứu: Tác giả tập trung nghiên cứu năng lực cạnh tranh của
VBI tại các chi ‘nhánh của Vietinbank trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2010-2012.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Luận văn sử dụng phương pháp biện chứng duy vật lịch sử, phương pháp trìu
tượng hoá khoa học, kết hợp với các phương pháp cụ thể như: phân tích, tổng hợp,
thống kê, nghiên cứu tổng kết thực tiễn và kế thừa có chọn lọc những thành quả nghiên


4


CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CẠNH TRANH TRONG KINH DOANH
BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ
1.1 Khái niệm và đặc điểm của hoạt động kinh doanh bảo hiểm
1.1.1 Khái niệm về hoạt động kinh doanh bảo hiểm
Trong cuộc sống hàng ngày, lúc này hay lúc khác, dù không hề mong muốn và dù
khoa học kỹ thuật có tiến bộ đến đâu, người ta vẫn có thể phải gánh chịu nhũng rủi ro
tổn thất bất ngờ. Tác động của rủi ro làm cho con người không thu hái được kết quả
như đã dự định trước và tạo ra sự ngưng trệ trong hoạt động sinh hoạt, xã hội. Đây
chính là tiền đề khách quan cho sự ra đời bảo hiểm nói riêng và các hoạt động kinh
doanh bảo hiểm nói chung. Vậy hoạt động kinh doanh bảo hiểm là gì?
Để có cái nhìn toàn diện về khái niệm hoạt động kinh doanh bảo hiểm, trước tiên
tác giả tìm hiểu về khái niệm bảo hiểm. Theo trung tâm đào tạo Bảo Việt –Đại lý bảo
hiểm phi nhân thọ cấp 1 (NXB Thống kê, 2003) thì bảo hiểm là một sự thỏa thuận hợp
pháp thông qua đó một cá nhân hay tổ chức (người tham gia bảo hiểm) chấp nhận
đóng góp một khoản tiền nhất định (phí bảo hiểm) cho một tổ chức khác (người bảo
hiểm) để đổi lấy những cam kết về những khoản bồi thường hoặc chi trả khi có sự kiện
quy định trong hợp đồng xảy ra tổn thất”.
Bảo hiểm mới thực sự ra đời vào năm 1424 (Công ty Bảo hiểm Hàng hải). Cho
đến nay, bảo hiểm đã phát triển hết sức mạnh mẽ và trở thành lĩnh vực hoạt động tài
chính phổ biến ở khắp các nước trên thế giới.Cùng với sự phát triển của bảo hiểm là
hoạt động kinh doanh bảo hiểm.Hiện nay, có rất nhiều quan điểm khác nhau về hoạt
động kinh doanh bảo hiểm nhưng quan điểm trong luật bảo hiểm được thể hiện đầy đủ
và đúng nhất. Theo luật kinh doanh bảo hiểm, 2000 thì khái niêm kinh doanh bảo hiểm
được phát biểu như sau:
“Kinh doanh bảo hiểm là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm nhằm mục đích
sinh lợi, theo đó doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro của bên mua bảo hiểm, trên

Thứ hai, tính chất của hoạt động kinh doanh bảo hiểm có sự khác biệt so với các
doanh nghiệp khác.Đó chính là các doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro mà bên
tham gia bảo hiểm chuyển giao cho họ, có nghĩa là chấp nhận trả tiền hoặc bồi thường
khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra. Đổi lại, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ được thu phí bảo
hiểm, nguồn này sẽ hình thành nên quỹ dự trữ, quỹ bồi thường, trang trải các khoản
chi phí bảo hiểm khác có liên quan và có lãi. Tính chất của hoạt động kinh doanh bảo
hiểm còn có sự khác biệt so với các doanh nghiệp khác nữa là đây chính là biện pháp
chia sẻ rủi ro của một người hay một số ít người cho cả một cộng đồng người có khả
năng gặp rủi ro cùng loại, bằng cách mỗi người trong cộng đồng góp một số tiền nhất
định vào một quỹ chung và từ quỹ chung đó bù đắp thiệt hại cho thành viên trong cộng
đồng không may bị thiệt hại do rủi ro gây ra.
6


Thứ ba, hoạt động kinh doanh bảo hiểm thường gắn liền với hoạt động tái bảo
hiểm. Kinh doanh tái bảo hiểm là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm nhằm mục
đích sinh lợi, theo đó doanh nghiệp bảo hiểm nhận một khoản phí bảo hiểm của doanh
nghiệp bảo hiểm khác để cam kết bồi thường cho các trách nhiệm mà doanh nghiệp
bảo hiểm này đã nhận. Doanh nghiệp bảo hiểm sau khi giao kết ký hợp đồng bảo hiểm,
căn cứ vào khả năng tài chính của mình để thực hiện việc chuyển giao một phần trách
nhiệm đã nhận bảo hiểm và phí bảo hiểm cho doanh nghiệp tái bảo hiểm khác trên cơ
sở hợp đồng tái bảo hiểm. Khi có tổn thất thuộc trách nhiệm bảo hiểm, doanh nghiệp
bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm đã nhận tái bảo hiểm sẽ bồi thường lại cho doanh
nghiệp bảo hiểm gốc một phần tổn thất tương ứng với phần trách nhiệm đã nhận.
1.1.2. Đặc điểm của hoạt động kinh doanh bảo hiểm
Kinh doanh bảo hiểm là ngành kinh doanh dịch vụ đặc biêt, nó có những đặc
điểm riêng sau:
Thứ nhất, Mức vốn pháp định áp dụng cho các doanh nghiệp bảo hiểm rất lớn,
không phải bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào cũng có khả năng tổ chức hoạt động kinh
doanh bảo hiểm. Theo quy định tại Nghị định 123/2011/NĐ-CP quy định chi tiết một

hiểm phi nhân thọ là các nghiệp vụ bảo hiểm thương mại khác không phải là bảo hiểm
nhân thọ, là loại hình bảo hiểm mà qua đó công ty bảo hiểm sẽ chi trả bồi thường khi
có sự kiện xảy ra liên quan đến tổn thất về vật chất và tai nạn con người, trách nhiệm
của người tham gia bảo hiểm”
Nếu xét dưới góc độ của luật kinh doanh bảo hiểm Việt Nam thì bảo hiểm phi
nhân thọ được hiểu như sau: “Bảo hiểm phi nhân thọ là loại nghiệp vụ bảo hiểm tài
sản, trách nhiệm dân sự và các nghiệp vụ bảo hiểm khác không thuộc bảo hiểm nhân
thọ”.
Như vậy, bảo hiểm phi nhân thọ được sử dụng như một khái niệm tổng hợp,
mang ý nghĩa hàm chứa tất cả các nghiệp vụ bảo hiểm thiệt hại (bảo hiểm tài sản, bảo
hiểm trách nhiệm dân sư) và các nghiệp vụ bảo hiểm con người không thuộc phạm vi
bảo hiểm nhân thọ ( bảo hiểm tai nạn, bảo hiểm bệnh tật, ốm đau..)
1.2.2. Nội dung hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ
1.2.2.1. Kinh doanh các nghiệp vụ bảo hiểm gốc
a. Đặc điểm
Tất cả các doanh nghiệp thương mại thì hoạt động kinh doanh là hoạt động chủ
yếu cơ bản và chủ yếu cho sự tồn tài và phát triển của doanh nghiệp.Đối với doanh
nghiệp bảo hiểm cũng vậy, hoạt động kinh doanh bảo hiểm chính là cơ sở cho sự tồn
tại của doanh nghiệp bảo hiểm. Hoạt động kinh doanh bảo hiểm là một quá trình bắt
đầu từ việc cấp đơn cho người tham gia bảo hiểm, thu phí bảo hiểm, theo dõi quá trình
thực hiện hợp đồng bảo hiểm, giám định tổn thất và giải quyết bồi thường bảo hiểm.
8


Doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm thực hiện chức năng chính của mình là tạo
lập nên quỹ tiền tệ bằng nguyền tắc “số đông bù số ít” lấy thu bù chi để bù đắp những
thiệt hại và tổn thất cho một số ít cá nhân, góp phần ổn định sản xuất kinh doanh và
đời sống của người tham gia bảo hiểm.
Hoạt động kinh doanh bảo hiểm gốc được thực hiện thông qua mạng lưới đại lý
hay các nhân viên khai thác chào bán các dịch vụ bảo hiểm tới từng đối tượng khách

- Giải thích bằng văn bản lý do từ chối trả tiền bảo hiểm hoặc từ chối bồi thường
- Phối hợp với bên mua bảo hiểm để giải quyết yêu cầu của người thứ ba đòi bồi
thường về những thiệt hại thuộc trách nhiệm bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.
- Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật
Khi tiến hành hoạt động kinh doanh của mình các doanh nghiệp bảo hiểm cần
tuân thủ theo đúng những quy định trên.
b. Phân loại nghiệp vụ bảo hiểm phi nhân thọ
Theo giáo trình “Bảo hiểm” của trường đại học kinh tế quốc dân (Nhà xuất bản
Kinh tế quốc dân, 2008) thì nghiệp vụ bảo hiểm phi nhân thọ được phân loại theo hai
tiêu thức là phân loại theo đối tượng bảo hiểm và phân loại theo tính chất bắt buộc.
Thứ nhất, phân loại theo đối tượng bảo hiểm
Theo tiêu thức này, bảo hiểm phi nhân thọ được chia làm ba nhóm bao gồm : Bảo
hiểm tài sản, bảo hiểm trách nhiệm dân sự, bảo hiểm con người phi nhân thọ.
- Bảo hiểm tài sản: Đây là loại hình bảo hiểm mà đối tượng được bảo hiểm là tài
sản (cố định hay lưu động) của người được bảo hiểm. Ví dụ, bảo hiểm cho thiệt hại vật
chất xe cơ giới, bảo hiểm hàng hoá của các chủ hàng trong bảo hiểm hàng hoá xuất
nhập khẩu, bảo hiểm tài sản của ông chủ nhà trong bảo hiểm trộm cắp. Giá trị bảo
hiểm là giá trị thực tế của tài sản tham gia bảo hiểm, nó là căn cứ quan trọng để tính
phí bảo hiểm và giới hạn thanh toán tiền bồi thường bảo hiểm.
- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự: có đối tượng được bảo hiểm là trách nhiệm dân
sự của người được bảo hiểm đối với người thứ ba theo luật dịnh. Ví dụ, BHTNDS của
chủ xe cơ giới, BHTNDS của chủ lao động, BHTN công cộng… khác với bảo hiểm tài
sản và bảo hiểm con người, đối tượng của BHTNDS mang tính trìu tượng. BHTNDS
áp dụng một số nguyên tắc như: nguyên tắc bồi thường, nguyên tắc thế quyền hợp
pháp.
- Bảo hiểm con người phi nhân thọ: là loại hình bảo hiểm có đối tượng bảo hiểm
là sinh mạng, sức khoẻ, khả năng lao động của con người nhưng khác với BHCN nhân
thọ, BHCN phi nhân thọ là loại hình bảo hiểm chỉ liên quan đến rủi ro như: bệnh tật,
tai nạn, mất khả năng lao động và cả tử vong. Đặc điểm của loại này là không liên
quan đến tuổi thọ của con người. Ví dụ: bảo hiểm tai nạn 24/24, bảo hiểm tai nạn hành

phần vốn của mình đối với mọi hoạt động kinh doanh thương trường, công ty bảo
hiểm thì khả năng nhận bảo hiểm bị giới hạn trong phạm vi số vốn. Do vậy khả năng
công ty bảo hiểm bị phá sản sẽ luôn đe dọa do nhiều nguyên nhân khác nhau: một số
đối tượng tham gia bảo hiểm với số tiền tham gia bảo hiểm quá lớn vượt quá khả năng
tài chính của công ty bảo hiểm, những rủi ro được bảo hiểm xảy ra liên tục trong thời
gian ngắn, lúc đó công ty bảo hiểm không đủ khả năng để đánh giá kiểm soát rủi ro,
11


công tác chi trả, bồi thường cũng không thể làm một cách chặt chẽ…
Để phòng ngừa những rủi ro có thể xảy ra với doanh nghiệp bảo hiểm, và đảm
bảo hoạt động kinh doanh có hiệu quả.Các công ty bảo hiểm phải liên kết với nhau để
phân tán rủi ro mà mình có thể gặp phải trong hợp đồng bảo hiểm mà mình đã nhận,
một trong những cách đó là tái bảo hiểm.
Nghiệp vụ tái bảo hiểm là nghiệp vụ mà người bảo hiểm sử dụng để chuyển một
phần trách nhiệm đã chấp nhận với người được bảo hiểm cho một hoặc nhiều người
bảo hiểm khác, trên cơ sở nhượng lại cho người đó một phần phí bảo hiểm.Như vậy,
tái bảo hiểm chính là sự đảm bảo rủi ro mà người bảo hiểm phải gánh chịu.Nói cách
khác tái bảo hiểm là sự bảo hiểm cho những rủi ro mà người bảo hiểm phải gánh chịu.
Hay tái bảo hiểm là một loại nghiệp vụ mà người bảo hiểm sử dụng để chuyển giao
một phần trách nhiệm đã chấp nhận với người được bảo hiểm cho người bảo hiểm
khác, trên cơ sở nhựng lại cho người bảo hiểm đó một phần phí bảo hiểm thông qua
hợp đồng tái bảo hiểm.
Trong tái bảo hiểm, công ty bảo hiểm gốc (công ty nhượng tái bảo hiểm) nhận
bảo hiểm cho người tham gia, sau đó chuyển giao một phần rủi ro đã nhận bảo hiểm
cho các công ty nhận tái bảo hiểm (hay nhà tái bảo hiểm). Khi tổn thất xảy ra thuộc
phạm vi bảo hiểm, công ty bảo hiểm phải bồi thường cho người được bảo hiểm trên cơ
sở khả năng tài chính của mình, sau đó đòi lại phần trách nhiệm từ công ty nhận tái
bảo hiểm. Ở đây, người được bảo hiểm không có quan hệ trực tiếp với công ty nhận tái
bảo hiểm. Hoạt động tái bảo hiểm cũng có những đặc trưng riêng:

hiểm một khoản chi phí nhất định gọi là hoa hồng nhượng tái bảo hiểm. Tương ứng
với phần trách nhiệm nhận về, công ty nhận tái bảo hiểm sẽ nhận được một phần
doanh thu phí bảo hiểm từ phía công ty nhượng tái, đây chính là doanh thu từ hoạt
động nhận tái bảo hiểm.
b.Nhượng tái bảo hiểm
Hoạt động nhượng tái bảo hiểm cũng như hoạt động nhận tái bảo hiểm nhưng ở
vị trí ngược lại, công ty nhượng tái bảo hiểm cũng phải chuyển cho công ty nhận tái
bảo hiểm một phần phí bảo hiểm gốc tương ứng với phần trách nhiệm chuyển đi. Đối
với công ty nhượng tái bảo hiểm sẽ thu được một khoản hoa hồng tái bảo hiểm nhất
định theo thỏa thuận từ công ty nhận tái bảo hiểm. Trách nhiệm về giải quyết bồi
thường và khiếu nại phát sinh từ hợp đồng bảo hiểm gốc sẽ được chia sẻ giữa công ty
nhượng và công ty nhận theo hợp đồng tái bảo hiểm. Như vậy nhượng tái bảo hiểm là
việc một doanh nghiệp bán hàng chuyển một phần trách nhiệm bảo hiểm đã cam kết
với khách hàng (người được bảo hiểm) của mình cho một hoặc nhiều doanh nghiệp
bảo hiểm khác.
Tác dụng của hoạt động tái bảo hiểm giúp doanh nghiệp bảo hiểm ổn định được
13


tình hình tài chính, giúp khách hàng tham gia bảo hiểm yên tâm về khả năng chi trả
bồi thường của doanh nghiệp bảo hiểm, giúp doanh nghiệp chủ động tính toán được
giới hạn trách nhiệm tài chính tối đa tại một thời điểm nhất định bất kỳ, giúp chia sẻ
rủi ro trong cộng đồng… Từ đó, tạo cho doanh nghiệp bảo hiểm một năng lực cạnh
tranh tốt nhất để phát triển hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
1.2.2.3. Giám định, bồi thường và đòi người thứ ba
Hiện nay, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp càng ngày càng diễn ra gay gắt.
Sản phẩm bảo hiểm rất dễ bắt chước, vì vậy mà thị trường bảo hiểm diễn ra rất sôi
động, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp bảo hiểm ngày càng ác liệt.Để đứng vững
trong môi trường đó, mỗi công ty bảo hiểm phải lựa chọn cho mình những chiến lược
phù hợp với đặc điểm của công ty mình.Những chiến lược này tác động một cách đồng

trực tiếp đến chất lượng sản phẩm của doanh nghiệp bảo hiểm, bởi vậy tại khâu này
doanh nghiệp bảo hiểm được khách hàng sử dụng và đánh giá. Nếu doanh nghiệp bảo
hiểm làm hài lòng khách hàng thì sẽ làm tăng thị phần,tăng uy tín và nâng cao khả
năng cạnh tranh của doanh nghiệp bảo hiểm.
1.2.2.4. Hoạt động đầu tư
Đối với các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, quỹ dự phòng bồi thường được
thành lập ngay sau khi ký hợp đồng bảo hiểm nhưng việc bồi thường chỉ xảy ra khi có
sự cố. Vì vậy, các doanh nghiệp bảo hiểm thường tận dụng nguồn vốn nhà rỗi của
mình để tăng thêm lợi nhuận cho doanh nghiệp. Tuy vậy, hoạt động đầu tư của doanh
nghiệp bảo hiểm cũng mang lại nguy cơ rủi ro cao, do vậy doanh nghiệp cần quản lý
chặt chẽ bởi nó là nguyên nhân dẫn đến sự thua lỗ trong doanh nghiệp. Hiện nay,
công ty bảo hiểm có thể tham gia nhiều hoạt động đầu tư nhằm mục đích mang lại lợi
nhuận cho doanh nghiệp: đầu tư chứng khoán, đầu tư bất động sản, cho vay thế chấp,
đầu tư khác…
Kinh doanh bảo hiểm vốn được biết đến với tính ổn định cao và có ít lợi nhuận
đột biến, do vậy để gia tăng lợi nhuận, các doanh nghiệp bảo hiểm phải có thêm những
kênh đầu tư khác để mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp.
1.3. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ
1.3.1. Cạnh tranh và các hình thức cạnh tranh
1.3.1.1. Cạnh tranh
Cạnh tranh là một thuật ngữ đã được sử dụng từ khá lâu song trong những năm
gần đây được nhắc đến nhiều hơn, nhất là ở Việt Nam. Bởi trong nền kinh tế mở hiện
nay, khi xu hướng tự do hóa thương mại ngày càng phổ biến thì cạnh tranh là phương
thức để đứng vững và phát triển của doanh nghiệp. Nhưng “cạnh tranh là gì” thì vẫn
đang là một khái niệm chưa thống nhất, các nhà nghiên cứu đưa ra các khái niệm cạnh
tranh dưới nhiều góc độ khác nhau.
15