AI HOĩC HU
TRặèN G AI HOĩC KHOA HOĩC
KHOA BAẽO CHấ TRUYệN THNG
---------------

VOẻ THậ NHUNG

THặC TIN Sặ DUN G THNG TIN NHIệU CặA
TRN BAẽO LAO ĩN G NM 2015

KHOẽA LUN TT NGHIP
KHOẽA XXXVI
NGAèN H: BAẽO CHấ

HU, 05/2016


Lời Cảm Ơn
Khóa luận là công trình nghiên cứu của sinh viên có tính củng
cố sau 4 năm đào tạo báo chí tại Trường Đại học Khoa Học – Huế .
Được sự hỗ trợ của khoa Báo chí – Truyền thông, sự dìu dắt của
các thầy cô và đặc biệt là sự hướng dẫn tận tình của thầy giáo Võ
Kiên Trung, khoa luận đã hoàn thành như một dấu mốc cuối cùng
của sự trưởng thành và vững vàng trong tri thức trước khi rời khỏi
giảng đường Đại Học.
Xin chân thành gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến giảng viên Võ
Kiên Trung, người đãtrực tiếp hướng dẫn hoàn thành khóa luận,
người đã khơi nguồn sáng tạo khoa học bằng chính sự chu đáo và
nghiêm khắc của thầy.
Sinh viên thực hiện


mới. Đó là sự đổi mới, cải tiến, cách tân để đạt hiệu quả thông tin cao nhất,
nhằm tạo được uy tín cũng như thu hút độc giả.
Một trong những đổi mới là xu hướng trình bày thông tin nhiều cửa.
Xu hướng này ngày càng được áp dụng nhiều trên báo chí Việt Nam bởi sự
tiện nghi và thuận lợi của nó, mang lại sự mới mẻ trong cách thức trình
bày trên báo in, đồng thời thu hút, lôi cuốn độc giả lựa chọn loại hình báo
in truyền thống. Tuy vậy, số lượng các tài liệu và công trình nghiên cứu về
trình bày thông tin nhiều cửa vẫn còn nhiều hạn chế.
Báo Lao Động là một trong những tờ báo lâu đời nhất và có ảnh
hưởng nhất trong hệ thống báo chí truyền thông của chính quyền Việt Nam
hiện tại. Tuy nhiên tờ báo này cũng đang gặp phải những khó khăn chung
của loại hình báo in trong xã hội hện đại. Đó là sự cạch tranh khốc liệt của
các loại hình báo chí khác như phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tử.

5


Vì thế báo Lao Động bắt buộc phải có những đổi mới riêng phù hợp với đặc
thù của tờ báo và yêu cầu của công chúng.
Đó là lí do chúng tôi chọn đề tài “Thực tiễn sử dụng thông tin nhiều
cửa trên báo Lao Động năm 2015”. Với đề tài này, chúng tôi sẽ nghiên cứu,
phân tích và tìm hiểu vai trò, đặc điểm trình bày thông tin nhiều cửa trên
tờ các báo nói chung và tờ Lao Động nói riêng. Từ đó tìm ra những ưu điểm
và vạch ra những hạn chế cần khắc phục, giúp cho tờ báo thực hiện một
cách tốt nhất những vai trò và nhiệm vụ của mình.
Đề tài này hướng đến phân tích và đưa ra những đặc điểm cơ bản
nhất về cách thức trình bày thông tin nhiều cửa trên các tờ báo hiện nay
cũng như tờ Lao Động.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Cùng với sự ra đời và phát triển cũng như từng bước chuyển mình

thấy một số khái niệm quan trọng của không gian, sự thống nhất cấu trúc
trang và typography… đã cung cấp khá đầy đủ những kiến thức ban đầu về
cách thức trình bày thông tin nhiều cửa trên báo in, những kiến thức đóng
và trò quan trọng trong quá trình nghiên cứu đề tài của chúng tôi.
Những công trình nghiên cứu đãnêu ở trên đã giúp chúng tôi có một
cái nhìn tổng quan, hữu ích hơn về cách thức trình bày thông tin nhiều cửa
trên báo in, đó là những tài liệu hết sức quan trọng, lam nền tảng ban đầu
cho giúp cho chúng tôi có được phương hướng vững chắc để kế thừa và tiếp
tục khai thác đề tài theo trả nghiệm thực tế cũng như theo quan điểm riêng
của chúng tôi.
Tuy nhiên cho tới bây giờ chưa có một công trình nghiên cứu khoa
học thật sự đặt vấn đề thông tin nhiều cửa ở điểm nhìn của một nhà
nghiên cứu và mục đích phục vụ người đọc. Các công trình nghiên cứu của
các tác giả nước ngoài cũng như của Hà Huy Phượng cũng chỉ dừng lại ở
nghiên cứu có tính tổng quát và sơ lược một lĩnh vực của thông tin nhiều
cửa trên báo in mà chưa khai thác chúng một các cụ thể vầ chi tiết.

7


Chúng tôi mang tới đây một diện mạo khác nữa của thông tin nhiều
cửa về cả nội dung và hình thức, hi vọng bằng công trình nghiên cứu của
mình, sẽ mang lại sự hình dung và hệ thống quan niệm về phương thức sử
dụng thông tin nhiều cửa trên báo in. Để từ đó giúp cho công chúng có cái
nhìn rõ hơn và cụ thể hơn về thông tin nhiều cửa, một cách thức làm báo
hiện đại ngày nay.

8





một hệ thống quan điểm rõ ràng, nhận diện đúng đắn đối tượng mà mình
tiếp xúc trong công việc cũng như học tập: Thế nào là thông tin nhiều cửa
trên báo chí và báo in. Đây chính là ý nghĩa lí luận của đề tài.
Để đạt được mục đích nghiên cứu đề tài, khóa luận có nhiệm vụ khảo
sát những nội dung cơ bản có liên quan đến lí luận về trình bày báo in và
các xu hướng trình bày baoi in hiện đại. Đồng thời, thống kê, phân loại các
bài báo, số báo được trình bày theo lối viết nhiều cửa trên báo Lao Động
năm 2015 để qua đó tiến hành phân tích hệ thống thông tin nhiều cửa trên
tờ báo này. Từ đây, đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả việc trình
bày thông tin nhiều cửa trên tờ báo Lao Động.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài: “Thực tiễn sử dụng thông tin nhiều
cửa trên báo Lao Động năm 2015” là khảo sát tờ báo Lao Động, Thanh
Niên, nghiên cứu tài liệu sách giáo khoa và các tài liệu trên internet.
Về mặt thời gian chúng tôi sẽ tiến hành khảo sát những số báo Lao
Động phat hành trong năm 2015. Đồng thời so sánh đối chiếu với tờ báo
Thanh Niên để có cái nhìn toàn diện, qua đó tìm ra những đặc trưng, khác
biệt của tờ Lao Động so với các tờ báo khác trong việc sử dụng thông tin
nhiều cửa, nhằm có sự đánh giá tổng quan về vấn đề này.
5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp luận: trước hết đề tài được chúng tôi nghiên cứu dựa
trên cở sở nhận thức luận các vấn đề lí luận của Chủ nghĩa Mac – Lenin và
tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng, quan điểm đường lối của
Đảng và Nhà nước ta về báo chí, các vấn đề lí luận báo chí và các ngành
khoa học có liên quan đến vấn đề này.
Phương pháp thống kê: bắt đầu có sự xếp loại. thống kê những gì
khảo sát được ở trên để rút ra cái nhìn tổng quan về quá trình sử dụng
thông tin nhiều cửa trên tờ báo Lao Động năm 2015.

Chương 2: Khảo sát việc sử dụng thông tin nhiều cửa trên báo Lao
Động năm 2015
Chương 3: Những giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng
sử dụng thông tin nhiều cửa trên báo Lao Động

12


NỘI DUNG
Chương 1
LÍ LUẬN CHUNG VỀ TRÌNH BÀY
THÔNG TIN NHIỀU CỬA TRÊN BÁO IN
1.1. Khái niệm thông tin nhiều cửa trên báo in
Xu hướng thông tin nhiều cửa (hay thuyết nhiều cửa) là xu hướng sử
dụng kết hợp nhiều dạng thức thông tin khác nhau từ truyền thống đến
hiện đại như: Title, sapo, chính văn, ảnh, hộp dữ liệu thông tin, trích dẫn lời
nhân vật được phỏng vấn, lời chuyên gia, minh họa, đồ họa, sơ đồ bảng
biểu,…tạo nên nhiều cửa thông tin khác nhau trong cùng một bài báo giúp
cho người đọc đễ dàng nhận diện được các phần mục, các nội dung quan
trọng và thuận tiện trong việc tiếp nhận và chọn lọc thông tin.
1.2. Đặc điểm của việc trình bày thông tin nhiều cửa trên báo
in
Cũng như các tờ báo trong xu thế làm báo hiện đại, các tờ báo đang
ngày càng cố gắng, vươn lên và khẳng định mình bằng cách cải tiến về nội
dung và hình thức của trang báo sao cho thông tin đáp ứng được tính thời
sự, cấp thiết để giữ được sự tiếp nhận của độc giả thường xuyên cũng như
là thu hút ngày càng đông đảo nguốn độc giả mới. Một trong những thành
công làm nên tên tuổi của các tờ báo in hiện nay, có sự đóng góp không nhỏ
các thành tố thông tin nhiều cửa hiện đại xuất hiện trong mỗi bản tin, bài
viết của tờ báo. Về mặt xây dựng nội dung vầ hình thức của thông tin nhiều

nội dung thông tin và thẩm mỹ về mặt hình thức.
Trước hết, tính thẩm mỹ thể hiện ở cái đẹp chứa trong từng thông
tin, đó là những lượng thông tin đắt giá, quan trọng và chính xác không
xuyên tạc, đem đến cho người đọc một cảm giác tin cậy và thỏa mãn khi
tiếp xúc với thông tin mà bài viết đó đem lại. Tính thẩm mỹ ở nội dung
thông tin đóng vai trò quyết định đến sự thành công hay thất bại cho một
tin bài trên trang báo. Thông tin đẹp, đắt giá bổ ích thì rõ ràng hiệu ứng từ

14


phía độc giả rất cao, còn ngược lại thông tin không được trau chuốt, gọt
dũa, chỉ mang tính cá nhân chủ quan thì sẽ ảnh hưởng rất lớn tới giá trị
của bài viết cũng như uy tín của tờ báo.
Thứ 2, các cửa thông tin còn làm cho hình thức trang báo trở nên sinh
động bắt mắt hơn. Hình thức quyết định nội dung, khi hình thức được chú
trọng đầu tư, nó sẽ tạo cho người đọc một cảm giác được tôn trọng, thể hiện
sự làm việc chuyên nghiệp của tờ báo. Từ đó, lôi kéo được bạn đọc tiến sâu
hơn vào các tin bài, giá trị của bài viết tăng lên rất nhiều. Màu sắc bắt mắt,
bố cục bài viết rõ ràng, cộng thêm các mảng khối to nhỏ cho trang báo mà
các cửa thông tin đem lại, thì rõ ràng tính thẩm mỹ về mặt hình thức được
đảm bảo.
Nói tóm lại, hai đặc điểm quan trọng về việc sử dụng hệ thống thông
tin nhiều cửa trên báo in có một ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc duy
trì và phát triển của tờ báo, đảm bảo được hai đặc điểm Khoa học và Thẩm
mỹ về cả nội dung và hình thức thì tờ báo sẽ ngày càng khẳng định được
chỗ đứng của mình.
1.3. Vai trò của việc trình bày thông tin nhiều cửa đối với báo
in
1.3.1. Thông tin nhiều cửa giúp bài báo hấp dân về mặt nội

được sự thành công mà đặc điểm này mang lại cho cách làm báo hiện đại.
Hình ảnh đa dạng, nhiều sự kiện khác nhau được lưu lại kịp thời với nhiều
kích thước khác nhau, màu sắc thì phong phú, có chộn lọc, các hộp dữ liệu
thông tin được sử dụng một cách có hiệu quả với nhiều ô to nhỏ khác nhau,
tạo nên sự hài hòa, cân đối, bắt mắt về mặt thiết kế hình thức.
Bên cạnh đó, việc sử dụng thông tin nhiều cửa trên báo in sẽ tạo điều
kiện cho việc thiết kế và sắp xếp thông tin, phá bỏ được tinh thô cứng, câu
chữ nhàm chán của cách làm báo truyền thống. Thêm vào đó là ứng dụng
kĩ thuật công nghệ mới vào thiết kế sáng tạo các cửa thông tin khác nhau,
làm cho bài báo thêm sinh động, lôi cuốn người xem. Hình thức mà thông

16


tin nhiều cửa tạo ra cho trang báo trở nên chuyên nghiệp đủ sức cạnh
tranh với các loại hình báo chí hiện đại khác ngày nay.
Thông tin nhiều cửa tạo ra những hình khối cho trang báo, tạo điểm
nhấn cho bài báo. Thông tin quan trọng được độc giả tiếp nhận một cách
đầy đủ nhờ các cửa thông tin đa dạng, nhờ sự đa dạng về các cửa thông tin
mà trang báo được thiết kế không bị trùng lặp, ứng dụng các cửa thông tin
vào từng trường hợp cụ thể một cách cụ thể và phù hợp với mục đích
truyền tải của tác giả. Từ đó làm cho bài báo, trang báo thêm sinh động, chi
tiết và sinh động hơn.
Hình thức đẹp phụ thuộc rất nhiều vào khâu thiết kế và sắp xếp
thông tin, thẩm mỹ được đảm bảo là cần thiết nhưng vẫn phải đảm bảo
được lượng thông tin cho độc giả. Muốn vậy đồi hỏi người thiết kế phải
sáng tạo, số lượng tin bài nhiều nếu sắp xếp không hợp lí sẽ gây ra sự thừa
thiếu, mất cân đối trên trang báo. Vì thế, việc ứng dụng các cửa thông tin
vào khâu thiết kế và sắp xếp thông tin sẽ giúp cho các nhà biên tập dễ dàng
hơn trong khi xử lí tin bài mà vẫn đảm bảo được tính thẩm mỹ. Tất nhiên

độc giả một thói quen tiếp nhận thông tin nhanh, nên cùng một lúc họ có
thể thỏa mãn lượng thông tin cần thiết, mặc dù thời gian vẫn được đảm
bảo. Từ đó tạo sự thích thú và để lại ấn tượng riêng của tờ báo trong lòng
bạn đọc.
Việc tiết kiệm thời gian cho bạn đọc là một trong những vai trò to
lớn mà thông tin nhiều cửa mang lại cho bạn đọc. Vì thế tờ báo nên phát
huy thế mạnh này hơn nữa để đưa tờ báo ngày càng xích lại gần hơn về
phía độc giả.
1.4. Phân loại các cửa thông tin phổ biến trên báo in
1.4.1. Tít chính
Tít (Đầu đề, tiêu đề hay nhan đề) của tác phẩm cho độc giả biết
chuyện gì đã xảy ra và vì sao độc giả phải quan tâm tới nó. Dùng để phân
biệt tác phẩm này vowiss tác phẩm khác.

18


Tít là phần độc giả tiếp xúc đầu tiên khi tiếp nhận một thông tin nào
đó, nó quyết định đến sự thành công hay thất bại của một tác phẩm báo chí.
Nếu Tít hay, thì độc giả sẽ tiếp tục tiếp nhận bài báo. Còn ngược lại, tít hỏng
thì rõ ràng độc giả sẽ bỏ qua, cho dù phần thông tin của bài viết có thuyết
phục ra sao. Vì thế khi viết tít tác giả cũng như biên tập cần đặt vào đó sự
sáng tạo và tinh tế để có được những tít bài hay nhất cho tác phẩm.
Tít đóng vai trò như nhãn quan của bài báo, bài báo có được hiệu
ứng cao hay thấp trong lòng độc giả phần lớn là do tít quyết định, vì thế,
khi viết tít cần tuân thủ và đảm bảo các yêu cầu như: Trung thực, hấp dẫn,
chính xác, trình bày đẹp,…Tránh trường hợp là đặt tít quá dài, khó hiểu,
thiếu nội dung và đặc biệt là sao chép tít. Điều này ảnh hưởng rất lớn tới uy
tín bài viết cũng như chất lượng của tờ báo đó.


Hình 1.2. Hình ảnh bài viết sử dụng ba Tít phụ “Ở nơi bác sĩ đưa phong bì
cho…bệnh nhân” của Dương Quỳnh – Minh Quân báo Lao Động.
1.4.3. Sapo
Sapo trong tiếng Pháp có nghĩa là cái mũ, nó nằm ở phía dưới tít
chính nhằm tạo cho bài báo sự chỉnh chu khi xuất hiện trước công chúng.
Sapo là một văn bản hoàn chỉnh có thể dùng một câu, vài câu hoặc nhiều
câu. Là một phần quan trọng, giúp cho bài báo thêm phần sinh động và hấp
dẫn hơn.
Sapo là cầu nối giữa độc giả và bài viết, vì thế, khi viết sapo tác giả
phải hết sưc đầu tư, chọn lọc và tinh tế, viết ngắn gọn, hấp dẫn, phải nêu
được chủ đề của bài báo, bên cạnh đó khi viết sapo nên sử dụng những từ
ngữ có tính gợi mở, kích thích, tạo sự tò mò cho độc giả. Sapo là quan
trọng, nhưng không nên lam dụng mà viết quá dai, lan man, không đi thẳng
vào vấn đề, điều này ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng của bài báo, người
đọc cần thấy được điều thu hút khi tiếp xúc với sapo, vì thế sapo của bài
viết phải được chọn lọc, gọt dũa về mặt nội dung cũng như câu chữ để lôi
kéo bạn đọc đi sâu vào tác phẩm.
“Viết sapo giống như xây một cây cầu”, một nhà báo đã nói như thế
để chỉ sự quan trọng và khéo léo khi viết sapo, vì thế khi đưa sapo vào bài
viết phải tuân thủ những yêu cầu và quy tắc nhất định để làm tăng chấ
lượng và giá trị của bài báo trong lòng bạn đọc.

21


Hình 1.3. Hình ảnh sử sapo trong bài viết “Nhà biên kịch Nguyễn Anh Dũng:
Phim truyền thống ăn khách, tại sao không?trên báo Lao Động.
1.4.4. Chính văn
Phần chính văn là một cửa thông tin dù là truyền thống nhưng không
thể thiếu trong bất cứ tin bài nào trên các trang báo, dù ít hay nhiều thì

nhớ lâu về các sự kiện, vấn đề mà tờ báo thông tin. Những người àm báo
phương Tây có câu “Một bức ảnh giá trị hơn cả nghìn từ”.
23


Ảnh trên báo đã hợp lực với các loại hình báo chí, văn học –nghệ
thuật khác làm nền binh chủng thông tin hùng mạnh. Mối quan hệ này đã
làm cho các tác phẩm báo chí có sức thuyết phục cao hơn.
Một bức ảnh tốt được sử dụng trên báo sẽ cung cấp cho bạn đọc
những thông tin thời sự nóng hổi, và những giá trị thẩm mỹ nhất định,
hướng người đọc tới một suy nghĩ bổ ích. Ngoài giá trị tin tức, sự kiên, bức
ảnh báo chí cần phải đạt yêu cầu về hình thức nghệ thuật, vì thế khi sử
dụng ảnh để truyền tải thông tin trên báo, tạp chí nên lựa chọn những bức
ảnh có tình cảm, ảnh động, để phát huy tối đa tác dụng của một bức ảnh
trong tin bài đến với độc giả.
Đối tượng của ảnh báo chí là sự vật, hiện tượng, đặc biệt là con
người. Con người ở đây là đối tượng làm nên sự kiện, vấn đề, là con người
biểu cảm. Để có một bức ảnh sống động thì sự kện, nhân vật trong ảnh phải
chân thực, tức là không được giàn dựng, sắp xếp, bố trí bối cảnh, nhân vật.
Bức ảnh lựa chọn sử dụng trên báo chí phải phù hợp với nhận thức đông
đảo bạn đọc và bắt buộc phải có chú thích để bổ trợ chó bức ảnhthêm phần
hoàn thiện hơn.

24


Hình 1.5. Ảnh Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng làm việc với đoàn chủ tịch Tổng
LĐLĐVN trong bài viết “Chăm lo tốt hơn cho người lao động” của tác giả
Việt Lâm – Tất Thảo (Thứ 4, 11/3/2015, số 55).