THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: Rèn kỹ năng vẽ tranh cho học sinh lớp 3.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn mĩ thuật lớp 3.
3. Tác giả: Mạc Thị Ngọc Minh

Nam( nữ): Nữ

Ngày tháng/năm sinh: 28/07/1985
Trình độ chuyên môn: Đại học.
Chức vụ: Giáo viên trường Tiểu học Văn Đức.
Điện thoại: 091 979 63 22
4. Đồng tác giả: Không có.
5. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Tiểu học Văn Đức.
Địa chỉ: Xã Văn Đức – Thị xã Chí Linh – Tỉnh Hải Dương.
Điện thoại: 0323 930 485.
6. Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu.
Trường Tiểu học Văn Đức. Xã Văn Đức – Chí Linh – Hải Dương.
Điện thoại: 0323 930 485
7. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Con người: Giáo viên có trình độ chuyên môn mĩ thuật. Học sinh có đầy
đủ đồ dùng học tập như sách giáo khoa, vở tập vẽ, giấy vẽ, màu vẽ, bút chì, tẩy...
- Cơ sở vật chất, thiết bị: Phòng học có đầy đủ bàn ghế, ánh sáng.
8. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học 2013 - 2014.
TÁC GIẢ

XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ ÁP DỤNG
SÁNG KIẾN

Mạc Thị Ngọc Minh
1



hình ảnh đầy cảm xúc. Học sinh lại lựa chọn ở ngân hàng hình ảnh ấy tạo ra
những câu chuyện lý thú thông qua trí tưởng tượng của mình. Từ thực tế quan sát
cuộc sống và sự sáng tạo của mình học sinh sẽ cho ra các tác phẩm như ý.
+ Khả năng áp dụng của SK: Cách thức áp dụng là học sinh được đi trải
nghiệm thực tế cuộc sống, ghi nhớ, vẽ tranh theo trí tưởng tượng, không gò bó
trong sách vở. Khả năng đạt được là có nhiều học sinh yêu thích môn vẽ tranh và
vẽ được đúng nội dung tranh với hình ảnh chính phụ rõ ràng, màu sắc tươi sáng.
+ Lợi ích thiết thực của SK: HS được thỏa trí tưởng tượng và tham gia vẽ
tranh bằng trải nghiệm thực tế cuộc sống để mở rộng tầm hiểu biết, nâng cao
niềm yêu mến môn mĩ thuật.
4. Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến
Qua quá trình nghiên cứu và qua các biện pháp nghiên cứu cũng như tham
khảo ý kiến đồng nghiệp và khảo sát thực nghiệm, tôi càng thấy được vai trò của
“Rèn kỹ năng vẽ tranh cho học sinh lớp 3” thông qua tranh vẽ. Bản thân tôi đã
đưa ra những giải pháp cụ thể để giải quyết những vướng mắc mà học sinh hay
mắc phải trong quá trình học, sáng tạo. Nếu các biện pháp trên được thường
xuyên áp dụng sẽ đạt được kết quả vô cùng tốt.
5. Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến.
- Phòng giáo dục thường xuyên mở các lớp tập huấn, luyện tập về chuyên
môn nghiệp vụ để giáo viên có điều kiện học hỏi kiến thức mới, đồng thời trao
đổi những kinh nghiệm giảng dạy cho nhau.
- Nhà trường cung cấp đầy đủ phương tiện dạy học, đồ dùng dạy học, và
những cơ sở vật chất tốt nhất cho việc học và dạy.
- Đối với giáo viên phải có lòng say mê nhiệt tình với nghề,
- Đối với học sinh thì thường xuyên trải nghiệm thực tế cuộc sống và
chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học tập.

3




dựng những cốt truyện hay, tạo nên những sản phẩm 3D độc đáo.
2. Cơ sở lý luận của vấn đề.
1.2 Cơ sở lý luận:
Cuộc sống, xã hội ngày càng vận động đổi mới từng ngày, phát triển theo
xu thế đi lên, hướng đến cái đẹp, cái toàn diện, nhu cầu thẩm mĩ sáng tạo đòi hỏi
ngày càng cao. Cho dù đi bất cứ nơi đâu, đến bất kỳ một địa danh nào thì tầm
mắt của ta bao giờ cũng hướng đến cái đẹp – nghệ thuật của hình ảnh và màu
sắc, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, trong lĩnh vực nào, từ khoa học đến đời sống
nói chung. Và nghệ thuật mĩ thuật nói riêng được ứng dụng vô cùng rộng rãi ở
khắp mọi nơi: Trên tường, trên khăn vải, trên gốm sứ, cốc chén... Tranh vẽ là vô
cùng cần thiết trong mĩ thuật. Học vẽ tranh và sáng tạo ý tưởng thành tranh vẽ
đối với con người là vô cùng thiết yếu đối với cuộc sống, nó cũng giống như
cơm để ăn, nước để uống trong đời con người ta vậy.
Ý tưởng xây một ngôi nhà cần sự sáng tạo của một anh kiến trúc sư tài
năng thể hiện hình vẽ trên giấy trước tiên. Ý tưởng tạo ra một chiếc ô tô đời mới
thay thế cho chiếc xe máy không thể che nắng tránh mưa, cũng cần một trí tưởng
tượng phong phú phác thảo ra giấy trước tiên. Sản phẩm thời trang chúng ta sử
dụng hàng ngày, hay thời trang trình diễn trên sân khấu cũng được bắt nguồn từ
sự tưởng tượng sáng tạo không ngừng nghỉ của nhà thiết kế thời trang, và sản
phẩm đầu tiên có được trước tiên cũng dựa vào tranh vẽ trên giấy..... “Rèn kỹ
năng vẽ tranh cho học sinh lớp 3” nhằm khơi gợi niềm đam mê sáng tạo, phát
huy khả năng quan sát, nhìn nhận dành cho các em học sinh tiểu học dựa trên
những ý tưởng độc đáo không có giới hạn của các em vẽ ra tranh. Là một giáo
viên mĩ thuật, tôi không chỉ hướng cho học sinh của mình đến với cái đẹp, tôi
còn có nhiệm vụ giúp các em thỏa sức thể hiện trí tưởng tượng và ước mơ đẹp đẽ
của các em bay cao, tiến xa hơn nữa. Nhất là mĩ thuật đang chuyển sang phương
pháp mới – phương pháp mĩ thuật Đan Mạch, thì việc vẽ tranh lấy ngân hàng
hình ảnh là vô cùng cần thiết. Phải nói là vẽ tranh là vô cùng cần thiết đối với

- Một số em còn nhút nhát, sợ vẽ sai, vẽ không đúng, không giống sách
6


giáo khoa, vở tập vẽ thường ngày các em vẫn thấy. Một số em vẽ màu còn mờ
nhạt, chưa đậm, chưa rõ.
Nhờ sự giúp đỡ nhiệt tình từ BGH nhà trường cùng với sự quan tâm của
các bậc phụ huynh, các em học sinh thì vô cùng hứng thú khi tham gia thể hiện ý
tưởng của mình trên tranh mà tôi đã thành công khi áp dụng “Rèn kỹ năng vẽ
tranh cho học sinh lớp 3” cho sáng kiến của mình.
3. Thực trạng của vấn đề
3.1. Học sinh:
Học sinh tiểu học là lứa tuổi hồn nhiên trong sáng, mọi tâm tư tình cảm
đều được thể hiện qua nét vẽ và màu sắc. Các em có một sự đam mê, trí tưởng
tượng vô cùng phong phú và đặc biệt là không có giới hạn. Đó là lý do mà người
ta ví trẻ con và thiên tài đều có chung một tư duy, có chung những bức tranh khó
ai hiểu được nếu nhìn qua. Và đó cũng là một việc khó để người giáo viên mĩ
thuật khai thác được hết những trí tưởng tượng trong các thiên tài ấy. Đối tượng
nghiên cứu của tôi là học sinh lớp 3 bởi học sinh lớp 3 là tiền đề cho lớp 4 và lớp
5, các em đã có ý thức hơn học sinh lớp 1 và lớp 2, tuy nhiên kiến thức về vẽ
tranh không nhiều. Bởi những lí do chủ quan và khách quan trên nên qua sáng
kiến này tôi mong các em hiểu rõ hơn về vẽ tranh và cách thức có được những
bức tranh để đạt được hiệu quả cao nhất.
3.2. Giáo viên:
Người giáo viên mĩ thuật trước hết phải có niềm đam mê với nghề, yêu
mến gần gũi học sinh của mình thì mới có thể hiểu tâm tư, tình cảm của các em
mà giúp các em học sinh phát huy hết năng lực vốn có. Muốn học sinh của mình
vẽ được tranh và vẽ tranh đẹp thì người giáo viên phải giúp cho mỗi học sinh
hiểu được:
Vẽ tranh để làm gì?

vẽ tranh
Số lượng
%
10
39%
12
48%

thuật
Số lượng
%
16
61%
13
52%

Vẽ sáng tạo
Số lượng
2
2

%
7,7%
8%

Được sự giúp đỡ của ban giám hiệu nhà trường và sự giúp đỡ của tổ
chuyên môn cũng như các đồng nghiệp, thông qua tìm hiểu sách vở về phân môn
này và qua đó tôi đã đưa ra những biện pháp cụ thể như sau:
4.1. Biện pháp tiếp cận tâm lý lứa tuổi học sinh.
Ở mỗi khối lớp, mỗi bậc học, học sinh lại có những suy nghĩ, cách nhìn

thông qua chất liệu của nghệ thuật tạo hình”, còn vẽ tranh đề tài có nghĩa là:
“thể hiện một chủ đề cho trước bằng đường nét, bố cục, mầu sắc… Trong đó, sẽ
có rất nhiều đề tài để vẽ tranh. Ta chọn một đề tài nào đó, lấy nó làm chủ đề sáng
tác (Còn gọi là chủ đề của bức tranh ). Tóm lại một đề tài có thể có nhiều nội
dung khác nhau và thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau qua hình vẽ và màu
sắc” nó giúp cho cuộc sống cong người, xã hội thêm phong phú và hoàn thiện
9


hơn. Bài vẽ tranh đẹp là bài trang trí có bố cục hợp lí, hình ảnh chính phụ hợp lý
rõ ràng, màu sắc phù hợp.
VD: Vẽ tranh đề tài trường em thì học sinh được ra ngoài trời quan sát các
hoạt động của nhà trường: Từ lúc học sinh sinh bắt đầu đi đến trường học, các
hoạt động ngoài trời như học thể dục, thể dục giữa giờ, chào cờ, hay vui chơi,
hoặc lao động dọn vệ sinh bảo vệ cảnh quan của nhà trường.
4.3. Biện pháp trực quan, vấn đáp bằng ví dụ minh họa sinh động, liên
hệ thực tiễn bằng những trải nghiệm.
Để khơi gợi sự sáng tạo trong học sinh, người giáo viên phải giúp học sinh
phát huy hết khả năng của mình. Giáo viên phải là người tìm hiểu kỹ thực tế
cuộc sống, những hiện tượng tự nhiên, cũng như nhu cầu thiết yếu của con người
trong xã hội mới... thông qua đó lấy ví dụ và cho học sinh trải nghiệm. Khi học
vẽ ở lớp 1và 2 các em được làm quen với hình vẽ ví dụ: Bài “vẽ tranh đề tài
trường em”, đến bài “vẽ tranh đề tài ngày nhà giáo Việt Nam” Bất kì một bài vẽ
tranh đề tài nào cũng phải dựa vào nguyên tắc chung, đó chính là vẽ theo các
bước:
- Vẽ phác mảng chính, phụ.
- Vẽ hình vào mảng.
- Chỉnh sửa hình cho đẹp.
- Vẽ màu.
Tuy nhiên trong quá trình học tôi còn có thể cho cho học đơn giản hóa

sinh động, cuốn hút. Nhất là phần vẽ màu, thường thì các em vẽ được hình,
nhưng vẽ màu lại mờ nhạt, thiếu tập chung vào hình ảnh chính hoặc vẽ xong rồi
tẩy đi. Giáo viên còn giới thiệu thêm về các gam màu nóng, lạnh để trong quá
trình vẽ màu học sinh vẽ màu có hòa sắc dễ dàng hơn. Ở lứa tuổi của học sinh
tiểu học nhất là các em học sinh lớp 3 các em rất yêu thích màu sắc và có thói
quen dùng nhiều màu nên bài vẽ không rõ trọng tâm. Nên khi hướng dẫn giáo
viên nên chú trọng cho học sinh nắm rõ hình ảnh chính vẽ màu trước, vẽ đậm,
màu sáng rõ, hình ảnh phụ vẽ màu sau. Khi vẽ màu học sinh nên vẽ kết hợp sáp
11


màu, với bút dạ.....
Một phần nữa cũng do giáo viên nhận thức còn hạn chế nên bản thân giáo
viên cần tích cực học hỏi về kiến thức về kĩ năng sư phạm, kĩ năng giao
tiếp...đặc biệt là khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học vào trong
quá trình giảng dạy. Ngoài ra bản thân giáo viên phải luôn tích cực học tập trên
sách báo, đài, đồng nghiệp..... Đối với những học sinh khả năng ghi nhớ chưa
thật tốt, giáo viên có thể tổ chức cho các em chơi một số trò chơi: “Đố tên”
VD: Tên của vật mẫu hôm nay là gì? – cây (người)..., Cây có gì? – Lá, Lá
ở đâu? – Lá trên cành cây? Cành cây có gì?..... Như vậy sẽ giúp học sinh quan
sát kỹ hơn vật cần vẽ và ghi nhớ được đặc điểm của sự vật, hiện tượng
5. Kết quả đạt được
Sau khi áp dụng sáng kiến trên vào thực nghiệm tại lớp 3B một thời gian
tôi tiến hành điều tra, khảo sát thực tế tại lớp tôi giảng dạy và thu được kết quả
như sau:
Lớp
3A
Đối chứng
3B
Thực nghiệm


Vẽ sáng tạo
SL

%

54

2

7,7

12

7

28

Dựa vào bảng thống kê trên có thể đưa ra kết luận rằng những biện pháp
tôi đưa ra mang tính khả thi, chất lượng các bài vẽ tranh của các em có tiến bộ
vượt bậc so với đầu năm và so với các em trong cùng khối. Nhất là việc ra ngoài
trời không chỉ giúp các em thấy cận cảnh hơn, mà các em còn thân thiện hơn với
môi trường thiên nhiên, ngoài vẽ tranh thì các em còn biết dọn sạch sân trường
trong giờ học, ý thức tự giác nâng cao.
Kết quả hội thi các cấp sau khi áp dụng sáng kiến:
12


- Kết quả tham gia Ý tưởng trẻ thơ: HS đạt giải cấp quốc gia 2 em
Với sáng kiến này tôi mong muốn học sinh yêu thích môn mĩ thuật, tạo

thân tôi đã đưa ra những giải pháp cụ thể để giải quyết những vướng mắc mà học
sinh hay mắc phải trong quá trình học, nếu các biện pháp trên được thường
xuyên áp dụng sẽ đạt được kết quả tốt.
2. Khuyến nghị:
Như chúng ta đã biết vẽ tranh hay tranh vẽ góp phần không nhỏ trong
cuộc sống, nghệ thuật vẽ tranh hay các tranh vẽ làm cho cuộc sống trở nên đẹp
hơn. Để hướng cho các em học sinh tiếp cận gần hơn đến với vẻ đẹp chân
phương, vẻ đẹp của sự hài hoà là điều vô cùng cần thiết vì thế mà tôi đưa ra kiến
nghị với các cấp chỉ đạo như sau:
* Đối với phòng giáo dục:
- Thường xuyên mở các lớp tập huấn, luyện tập về chuyên môn nghiệp vụ
để giáo viên có điều kiện học hỏi kiến thức mới, đồng thời trao đổi những kinh
nghiệm giảng dạy cho nhau.
- Tổ chức thường xuyên các cuộc thi vẽ tranh cho học sinh tiểu học.
* Đối với nhà trường:
- Nhà trường cung cấp đầy đủ phương tiện dạy học, đồ dùng dạy học, và
những cơ sở vật chất tốt nhất cho việc học và dạy. Cụ thể là cần có giá để sản
phẩm sau khi đã hoàn thành cũng như dụng cụ các em đem đến.....
- Thường xuyên tổ chức các buổi thảo luận, giao lưu tìm hiểu về nghệ
thuật vẽ tranh để học sinh mở rộng vốn hiểu biết.
- Tổ chức cho học sinh được đi thực tế: thăm quan các đền chùa để biết
được các pho tượng như thế nào, thăm quan các công trình kiến trúc đẹp... Để
các em có cơ sở thực tế làm ngân hàng hình ảnh thêm phong phú.
14


- Tiếp tục bổ sung đồ dùng học tập, đồ dùng giảng dạy của bộ môn đáp ứng
nhu cầu học tập và phát triển của xã hội.
* Đối với giáo viên:
- Giáo viên phải có lòng say mê nhiệt tình với nghề, luôn có ý thức tự học

HĐ của GV và HS
1, Kiểm tra bài cũ

TG
2p

- Kiểm tra sĩ số lớp.
- Kiểm tra đồ dùng học tập.
2, Giới thiệu bài mới:
+ GV giới thiệu về cảnh đẹp của trường.

16

Nội dung kiến thức


MĨ THUẬT

- Trong tranh là cảnh ở đâu?

Bài 4: VẼ TRANH: ĐỀ TÀI
TRƯỜNG EM
( Tích hợp bộ phận)
I, Tìm chọn nội dung đề tài.
4p

HĐ1: Tìm chọn nội dung đề tài.

- Thầy cô giáo, các bạn học




- Em thích hoạt động hay cảnh đẹp nào
của nhà trường?

II, Cách vẽ

- Em sẽ vẽ cảnh (hoạt động nào) của
trường mình?
> HS nêu ý tưởng của mình
- Vẽ hình ảnh chính hay phụ trước?
- Vẽ màu ntn cho đẹp ?
+ GV vẽ minh hoạ bảng
HĐ3: Thực hành

22p

_ Hs được ra sân trường vẽ lại cảnh đẹp
của trường mình hoặc nhớ lại các hoạt

III, Thực hành

động được chứng kiến để diễn tả thành

- Vẽ lại một cảnh đẹp hoặt

tranh theo cảm nhận riêng.

một hoạt động nào của trường



việc của cả lớp. Động viên, nhắc nhở

- Vẽ được hình đã cân đối trên

những em thực hành còn chậm.

giấy chưa?

- Các em vừa vẽ xong về trường mình,

- Bài vẽ màu ntn?

em nào có biện pháp gì để cho trường
mình luôn xanh đẹp và trong lành?
18


HĐ5: Dặn dò

1p

- Nhắc hs chuẩn bị giấy, bút chì cho bài
vẽ sau.

Mĩ thuật
Bài 8: VẼ TRANH VẼ CHÂN DUNG
I. MỤC TIÊU
19


- Hình dáng của các bạn trong lớp?
- Hình dáng của thầy cô giáo?
- Hình dáng người giống nhau hay khác nhau?
> Nhắm mắt lại và nhớ về từng người thân
trong gia đình mình:
- Nhà em có những ai?
- Hình dáng của từng người?
+ Nhận xét từng tranh trên bảng theo nhóm4
theo phiếu bài tập (mỗi nhóm 1 tranh).
20

I, Quan sát nhận


HS đại diện trả lời.
- Người gồm có mấy phần? Là những phần
nào?
> Người gồm 3p: Đầu; thân; chân
- Phần đầu có gì?

- 3P: Đầu, Thân, Chân.

- Phần thân có dạng hình gì?

- Đầu, tai, mắt mũi,

- Phần chân có dạng hình gì?

miệng.


hết tay.

HĐ3. Thực hành

20p

- Học sinh trực tiếp quan sát bạn ngồi bên
cạnh (đối diện) mình và vẽ lại bạn theo đặc
21

- Chân dung toàn thân là:
Từ đỉnh đầu đến hết chân
III, Thực hành


điểm quan sát được.
- Vẽ bạn trong lớp bằng
quan sát thực tế.

HĐ4. Nhận xét đánh giá

3p

- Chọn một số bài điển hình cho hs nhận xét
theo các tiêu chí được giáo viên hướng dẫn.

IV, Nhận xét đánh giá

+ GV nhận xét chung giờ học, khen ngợi tinh



22


1. Phương pháp dạy học Mĩ thuật ở trường Tiểu học và Trung học cơ sở.
2. Thiết kế bài giảng mĩ thuật 3.
3. Mĩ thuật cho trẻ em – Nhà xuất bản dân trí – Nhiều tác giả.
4. Cơ sở tạo hình – Nhà xuất bản mĩ thuật – Tác giả Lê Huy Văn; Trần Tử
Thành
5. Từ điển Mĩ thuật thế giới – Nhà xuất bản Mĩ thuật – Chủ biên: Tiệp Nhân
và Vệ Hải

MỤC LỤC
Phần

Nội dung
23

Trang


1
2
3
4
4.1
4.2

Trang bìa
Thông tin chung về Sáng kiến

Danh mục tài liệu tham khảo

10
11
12
13
14
14
14

1
2
3
4
5

4.4
5
6
1
2

24

1
2
2
2
2
3