PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO GIAO THUỶ
TRƯỜNG TIỂU HỌC GIAO XUÂN

BÁO CÁO SÁNG KIẾN
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG VẼ TRANH
CHO HỌC SINH LỚP 3
Trong dạy và học môn Mĩ thuật ở trường Tiểu học

Tác giả : Nguyễn Thị Trang
Trình độ chuyên môn : Trung cấp sư phạm
Chức vụ : Giáo viên
Nơi công tác : Trường Tiểu học Giao Xuân

Giao Xuân , tháng 3 năm 2016


THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
*****
1. Tên sáng kiến: Sáng kiến kinh nghiệm Một số phương pháp rèn

kỹ năng vẽ tranh cho học sinh lớp 3
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Trong dạy và học môn Mĩ thuật ở
trường Tiểu học
3. Thời gian áp dụng sáng kiền: Từ tháng 10 năm 2015 đến
tháng 3 năm 2016
4. Tác giả:
Họ và tên:
Năm sinh:
Nơi thường trú:
Trình độ chuyên môn:
Chức vụ công tác:

Muốn trở thành con người hữu ích,đều phải dựa vào sự giáo dục của nhà trường.
Trong xã hội ngày nay mĩ thuật là môn nghệ thuật ngày càng được quan
tâm, không chỉ riêng giới chuyên môn mà còn cả các bậc phụ huynh học sinh,
các em học sinh và đông đảo các đơn vị ngoài ngành giáo dục chú trong, phát
huy. Trong đó môn mĩ thuật nói riêng đã và đang được phát triển mạnh mẽ, sâu
rộng. Cụ thể là các nhà văn hóa đã quan tâm mở nhiều lớp học về hội họa. Các
lớp học nghệ thuật mĩ thuật dành cho thiếu nhi phát triển không chỉ trên thế giới
mà còn phát triển rộng khắp các tỉnh thành của đất nước Việt Nam đang trong
đà hội nhập. Các trung tâm triển lãm không chỉ dành cho các họa sĩ nổi tiếng mà
còn có cả tranh vẽ của thiếu nhi. Bởi mĩ thuật là một môn nghệ thuật hội tụ đầy
đủ các yếu tố: Sáng tạo, tưởng tượng, logic, quan sát (thị giác), vận động (thực
hành), liên kết (làm việc nhóm), thể hiện nội tâm...
Các nhà quản lý giáo dục thì luôn luôn phát triển môn mĩ thuật không
ngừng nghỉ, từ việc học tập kinh nghiệm học mĩ thuật theo phương pháp mĩ
thuật Đan Mạch, đến việc tổ chức các cuộc thi lớn dành cho học sinh lứa tuổi
tiểu học như: “Chiếc ô tô mơ ước”, “Ý tưởng trẻ thơ”… - tập chung và sức
tưởng tượng của các em thể hiện bằng hình ảnh và màu sắc qua tranh vẽ. Chính
vì thế là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Mĩ thuật và giảng dạy mĩ thuật chủ
yếu ở khối lớp 3 đã nhiều năm tôi nhận thấy học sinh có những ước mơ, sự sáng
tạo phong phú, tuy nhiên các em còn rụt rè trong cách thể hiện mình, thể hiện
nét vẽ và còn nhiều khiếm khuyết trong kiến thức và kĩ năng vẽ tranh. Nhất là
hiện nay môn mĩ thuật được áp dụng phương pháp học mĩ thuật mới – phương
pháp mĩ thuật Đan Mạch. Nên tôi đã không ngừng phấn đấu, học hỏi trau dồi
kiến thức để giúp học sinh của mình thêm yêu mến môn mĩ thuật và thể hiện tốt
nhất khả năng tư duy, trí tưởng tượng của mình tốt nhất thông qua tranh vẽ và
sáng kiến “Một số phương pháp rèn kỹ năng vẽ tranh cho học sinh lớp 3” đã ra


đời để tìm hiểu và giúp các em học sinh làm việc hiệu quả, có được những ý
tưởng hay độc đáo qua qua cách vẽ tranh, vẽ cùng nhau để xây dựng những cốt

tranh là vô cùng cần thiết đối với học mĩ thuật.
Năm học 2014 - 2015 một số trường đã áp dụng đưa phương pháp mĩ
thuật Đan Mạch vào giảng dạy, và năm học 2015 – 2016 là năm học học theo
phương pháp mĩ thuật mới – phương pháp mĩ thuật Đan Mạch đại trà, và thực
hiện thông tư 30 về đánh giá học sinh. Chính vì thế tôi đã nhận thấy việc rèn kĩ
năng vẽ tranh cho học sinh là rất cần thiết, bởi năm học này giáo viên cần giảng
dạy theo chuẩn kiến thức kĩ năng. Đồng thời qua quá trình giáo dục tôi nhận
thấy được những khiếm khuyết mà các em hay mắc phải như: Một số em vẽ màu
ẩu, vẽ hình chưa đúng mẫu, vẽ hình còn sao chép, chưa tự tin.... Do đó tôi muốn
đưa ra sáng kiến này để giúp học sinh học phân môn vẽ tranh được tốt hơn, có
khả năng tạo ra một ngân hàng hình ảnh tốt nhât. Đồng thời giáo viên cũng
khẳng định được những giải pháp bản thân đưa ra có giải quyết được những
khiếm khuyết, tồn tại của học sinh không để tìm cách khắc phục khác. Qua khảo
sát học sinh và hỏi ý kiến đồng nghiệp tôi nhận thấy những nguyên nhân dẫn
đến tình trạng trên là do:
- Học sinh chưa hiểu rõ về vẽ tranh, bài vẽ tranh cơ bản đẹp là bài như thế
nào?
- Các em học thuộc các bước vẽ tranh, nhưng lại không áp dụng và chưa
hiểu rõ các bước vẽ ấy.
- Còn học sinh còn nhầm lẫn, khi nhìn mẫu vẽ nhưng lại sợ bài của mình
chưa đẹp, nên chép bài của bạn ngồi bên cạnh.
- Học sinh chưa biết kết hợp giữa mảng to và mảng nhỏ, bài vẽ tranh cách
sắp xếp hình ảnh trên giấy chưa hợp lý.
- Bản thân tôi chưa nắm chắc và hiểu hết về phương pháp mĩ thuật mới.
- Một số em còn nhút nhát, sợ vẽ sai, vẽ không đúng, không giống sách
giáo khoa, vở tập vẽ thường ngày các em vẫn thấy. Một số em vẽ màu còn mờ
nhạt, chưa đậm, chưa rõ.
Nhờ sự giúp đỡ nhiệt tình từ BGH nhà trường cùng với sự quan tâm của
các bậc phụ huynh, các em học sinh thì vô cùng hứng thú khi tham gia thể hiện ý


Yêu thích phân môn

32

Vẽ sáng tạo

Số lượng

%

Số lượng

%

Số lượng

%

13

41%

16

50%

3

9%


được thuật lại thông qua trí nhớ.
VD: “Vẽ con vật quen thuộc”; “Vẽ tranh đề tài ngày nhà giáo Việt Nam”.
Nhưng để để vẽ được một tranh đề tài đẹp thì các em cần hiểu được:
- Vẽ tranh là gì?
- Đề tài khai thác nội dung gì?
- Có gần gũi với cuộc sống của em không?
Ở lớp 1 và lớp 2 các em đã được học một số bài vẽ tranh đơn giản nhất
như bài “vẽ nét cong”, hay “vẽ nhà”...ở lớp 3 các em mới đi sâu hơn trong các
bài vẽ tranh. Vì còn nhỏ nên các em hay quên, do đó khi nên lớp 3 giáo viên cần
nhắc lại và khắc sâu cho học sinh hiểu vẽ tranh là gì? Vẽ tranh được hiểu theo
cách thông thường là “Vẽ tranh là một môn nghệ thuật và người vẽ tranh là
người nghệ sĩ trình bày những quan điểm của mình về xã hội, về cuộc sống
thông qua chất liệu của nghệ thuật tạo hình”, còn vẽ tranh đề tài có nghĩa là:
“thể hiện một chủ đề cho trước bằng đường nét, bố cục, mầu sắc… Trong đó, sẽ
có rất nhiều đề tài để vẽ tranh. Ta chọn một đề tài nào đó, lấy nó làm chủ đề
sáng tác (Còn gọi là chủ đề của bức tranh ). Tóm lại một đề tài có thể có nhiều
nội dung khác nhau và thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau qua hình vẽ và
màu sắc” nó giúp cho cuộc sống cong người, xã hội thêm phong phú và hoàn
thiện hơn. Bài vẽ tranh đẹp là bài trang trí có bố cục hợp lí, hình ảnh chính phụ
hợp lý rõ ràng, màu sắc phù hợp.


VD: Vẽ tranh đề tài trường em thì học sinh được ra ngoài trời quan sát
các hoạt động của nhà trường: Từ lúc học sinh sinh bắt đầu đi đến trường học,
các hoạt động ngoài trời như học thể dục, thể dục giữa giờ, chào cờ, hay vui
chơi, hoặc lao động dọn vệ sinh bảo vệ cảnh quan của nhà trường.
2.3. Biện pháp trực quan, vấn đáp bằng ví dụ minh họa sinh động, liên
hệ thực tiễn bằng những trải nghiệm.
Để khơi gợi sự sáng tạo trong học sinh, người giáo viên phải giúp học
sinh phát huy hết khả năng của mình. Giáo viên phải là người tìm hiểu kỹ thực

rõ ràng, vẽ cân đối trên giấy, màu sắc phải rõ đậm nhạt. Học sinh lớp 2 và 3 thì
hay bỏ qua các bước vẽ tranh, hình ảnh chính phụ đôi khi chưa rõ ràng, nhất là
việc kết hợp mảng nét, mảng màu chưa hài hòa. Nhiều em còn sử dụng com pa,
thước kẻ, nên bài thường đơn điệu, nét vẽ cứng. Học sinh lớp 4 và 5 thì hay xem
bài bạn, có sao chép, chính vì thế trong suốt quá trình giúp học sinh thể hiện ý
tưởng ra giấy tôi đã giúp học sinh của mình cần kết hợp giữa nét và màu sao cho
hợp lý. Vẽ kết hợp với quan sát thực tế, liên tưởng với ý tưởng để diễn đạt thành
tranh, và khi vẽ tranh phải xác định rõ hình ảnh chính là gì vẽ ở trung tâm tờ
giấy, vẽ to rõ ràng. Sau đó mới vẽ chi tiết, hình ảnh phụ cho bức tranh thêm
phần sinh động, cuốn hút. Nhất là phần vẽ màu, thường thì các em vẽ được
hình, nhưng vẽ màu lại mờ nhạt, thiếu tập chung vào hình ảnh chính hoặc vẽ
xong rồi tẩy đi. Giáo viên còn giới thiệu thêm về các gam màu nóng, lạnh để
trong quá trình vẽ màu học sinh vẽ màu có hòa sắc dễ dàng hơn. Ở lứa tuổi của
học sinh tiểu học nhất là các em học sinh lớp 3 các em rất yêu thích màu sắc và
có thói quen dùng nhiều màu nên bài vẽ không rõ trọng tâm. Nên khi hướng dẫn
giáo viên nên chú trọng cho học sinh nắm rõ hình ảnh chính vẽ màu trước, vẽ
đậm, màu sáng rõ, hình ảnh phụ vẽ màu sau. Khi vẽ màu học sinh nên vẽ kết
hợp sáp màu, với bút dạ.....
Một phần nữa cũng do giáo viên nhận thức còn hạn chế nên bản thân giáo
viên cần tích cực học hỏi về kiến thức về kĩ năng sư phạm, kĩ năng giao
tiếp...đặc biệt là khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học vào trong
quá trình giảng dạy. Ngoài ra bản thân giáo viên phải luôn tích cực học tập trên


sách báo, đài, đồng nghiệp..... Đối với những học sinh khả năng ghi nhớ chưa
thật tốt, giáo viên có thể tổ chức cho các em chơi một số trò chơi: “Đố tên”
VD: Tên của vật mẫu hôm nay là gì? – cây (người)..., Cây có gì? – Lá, Lá
ở đâu? – Lá trên cành cây? Cành cây có gì?..... Như vậy sẽ giúp học sinh quan
sát kỹ hơn vật cần vẽ và ghi nhớ được đặc điểm của sự vật, hiện tượng
KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC


%

32

15

47%

13

41%

4

12%

34

22

65%

7

21%

5

14%

các bài dự thi thể hiện mình qua tranh vẽ, thấy được vai trò thiết thực của tranh
vẽ trong cuộc sống và việc rèn kĩ năng tưởng tượng, sáng tạo cho học sinh. Bản
thân tôi đã đưa ra những giải pháp cụ thể để giải quyết những vướng mắc mà
học sinh hay mắc phải trong quá trình học, nếu các biện pháp trên được thường
xuyên áp dụng sẽ đạt được kết quả tốt.
Kiến nghị:
Như chúng ta đã biết vẽ tranh hay tranh vẽ góp phần không nhỏ trong
cuộc sống, nghệ thuật vẽ tranh hay các tranh vẽ làm cho cuộc sống trở nên đẹp
hơn. Để hướng cho các em học sinh tiếp cận gần hơn đến với vẻ đẹp chân
phương, vẻ đẹp của sự hài hoà là điều vô cùng cần thiết vì thế mà tôi đưa ra kiến
nghị với các cấp chỉ đạo như sau:
* Đối với phòng giáo dục:
- Thường xuyên mở các lớp tập huấn, luyện tập về chuyên môn nghiệp
vụ để giáo viên có điều kiện học hỏi kiến thức mới, đồng thời trao đổi những
kinh nghiệm giảng dạy cho nhau.
- Tổ chức thường xuyên các cuộc thi vẽ tranh cho học sinh tiểu học.
* Đối với nhà trường:


- Nhà trường cung cấp đầy đủ phương tiện dạy học, đồ dùng dạy học, và
những cơ sở vật chất tốt nhất cho việc học và dạy. Cụ thể là cần có giá để sản
phẩm sau khi đã hoàn thành cũng như dụng cụ các em đem đến.....
- Thường xuyên tổ chức các buổi thảo luận, giao lưu tìm hiểu về nghệ
thuật vẽ tranh để học sinh mở rộng vốn hiểu biết.
- Tổ chức cho học sinh được đi thực tế: thăm quan các đền chùa để biết
được các pho tượng như thế nào, thăm quan các công trình kiến trúc đẹp... Để
các em có cơ sở thực tế làm ngân hàng hình ảnh thêm phong phú.
- Tiếp tục bổ sung đồ dùng học tập, đồ dùng giảng dạy của bộ môn đáp
ứng nhu cầu học tập và phát triển của xã hội.
* Đối với giáo viên:

(xác nhận, đánh giá, xếp loại)
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
(Kí tên, đóng dấu)

PHÒNG GIÁO DỤC ĐẠO TẠO
(xác nhận, đánh giá, xếp loại)
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
(Kí tên, đóng dấu)