Một vài biện pháp giúp học sinh học tốt chương II “ Số nguyên” – Số học 6

Nhận xét đánh giá của HỘI ĐỒNG KHOA HỌC nhà trường:
- Tác dụng của SKKN : …………………………………………………..
………………………………………………………………………………
- Tính thực tiễn, sư phạm, khoa học :…………………………………….
………………………………………………………………………………
- Hiệu quả : ………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
- Xếp loại : …………………....................................................................
Bình Tân, ngày …….. tháng ……….năm 2016
CT.HĐKH

Nhận xét đánh giá của HỘI ĐỒNG KHOA HỌC Phòng GD và ĐT
thị xã Kiến Tường:
- Tác dụng của SKKN: …………………………………………………...
………………………………………………………………………………
- Tính thực tiễn, sư phạm, khoa học:……………………………………...
………………………………………………………………………………
- Hiệu quả: ……………………………………………………………….
………………………………………………………………………………
- Xếp loại: ………………………………………………………………..
Kiến Tường, ngày …….. tháng ……….năm 2016
CT.HĐKH

Nhận xét đánh giá của HỘI ĐỒNG KHOA HỌC Sở GD và ĐT Long An:
- Tác dụng của SKKN: …………………………………………………...
………………………………………………………………………………
- Tính thực tiễn, sư phạm, khoa học:……………………………………...
………………………………………………………………………………
- Hiệu quả: ………………………………………………………………..

3. Biện pháp giải quyết
4. Kết quả, chuyển biến

Trang 6
Trang 7
Trang 7
Trang 12

III. Kết luận
1. Tóm lược giải pháp
2. Phạm vi, đối tượng áp dụng
3. Kiến nghị

 Nguyễn Thị Tuyết Hạnh

THCS Võ Văn Kiệt – thị xã Kiến Tường

Trang 14
Trang 14
Trang 14

Trang: 2


Một vài biện pháp giúp học sinh học tốt chương II “ Số nguyên” – Số học 6

I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
***
1. Đặt vấn đề
Ngày nay, trong mọi lĩnh vực với sự tiến bộ vượt bậc của nền khoa

luyện tư duy sáng tạo của học sinh. Số học giúp chúng ta có cái nhìn
tổng quát hơn, suy luận chặt chẽ, logic hơn. Ở trường Trung học cơ sở,
phân môn Số học tuy chỉ được học ở lớp 6 nhưng nó có ảnh hưởng
xuyên suốt trong quá trình học Toán ở các cấp.

 Nguyễn Thị Tuyết Hạnh

THCS Võ Văn Kiệt – thị xã Kiến Tường

Trang: 3


Một vài biện pháp giúp học sinh học tốt chương II “ Số nguyên” – Số học 6

Bên cạnh đó các kiến thức của chương II “Số nguyên” – Số học 6
được viết theo quan điểm “giảm lý thuyết kinh viện, tăng thực hành,
gắn với thực tiễn”; sử dụng triệt để hình ảnh trực quan của trục số; các
phương pháp suy luận hợp lí trên cơ sở các thao tác tư duy tiền logic như
mò mẫm, dự đoán, tương tự, khái quát hóa, đặc biệt hóa, … được sử
dụng nhiều trong chương này nhằm hướng tới việc hình thành và phát
triển các phương pháp tự học, các năng lực nhận thức độc lập, các năng
lực thực hành của học sinh.
Việc học môn Toán (với mức độ Sách giáo khoa) không đòi hỏi học
sinh phải có trí thông minh đặc biệt nào. Tuy nhiên không thể suy ra
rằng mọi học sinh đều học tập dễ dàng như nhau, có học sinh tiếp thu tri
thức toán học rất nhanh chóng và sâu sắc mà không cần sự cố gắng nhiều
trong khi đó một số em khác có cố gắng nhiều nhưng không đạt được kết
quả như vậy. Qua nhiều năm giảng dạy bộ môn Toán, tôi nhận thấy
trong quá trình hướng dẫn học sinh giải toán “Số học” đặc biệt là chương
II “Số nguyên” thì học sinh còn lúng túng khi vận dụng các tính chất,


Kiệt, điều kiện học tập của học sinh chưa được phụ huynh quan tâm
nhiều và bản thân còn có ít kinh nghiệm.
Đứng trước thực trạng giáo dục ở địa phương, tôi luôn trăn trở với
từng tiết dạy. Đặc biệt là chương II “Số nguyên”, dạy như thế nào để
học sinh xử lí kiến thức nhanh nhất, chính xác nhất và đặc biệt là các em
biết cách tự học. Do đó, ngay từ đầu năm học 2015 – 2016, tôi đã chọn
học sinh lớp 6A2 của trường Trung học cơ sở Võ Văn Kiệt – thị xã Kiến
Tường để thực hiện đề tài này.
4. Phạm vi đề tài
Ở đề tài này tôi chỉ nêu ra một vài biện pháp cơ bản khi dạy
chương II “Số nguyên” – Số học 6 nhằm giúp học sinh say mê, hứng thú
và yêu thích môn Toán hơn .
Đề tài này được bắt đầu từ đầu năm học 2015 - 2016 đến nay. Với
đối tượng là học sinh lớp 6A2 của trường Trung học cơ sở Võ Văn Kiệt.

 Nguyễn Thị Tuyết Hạnh

THCS Võ Văn Kiệt – thị xã Kiến Tường

Trang: 5


Một vài biện pháp giúp học sinh học tốt chương II “ Số nguyên” – Số học 6

II. NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐÃ LÀM
***
1. Thực trạng đề tài
Việc giúp học sinh học tốt môn Toán trong trường học thời gian
qua luôn được nhà trường chú trọng. Theo hướng đổi mới của phương

Kém
bình
TS TL% TS TL% TS TL% TS TL% TS TL%

201521 2
2016

Giỏi

9,5

Khá

4

19,0

5

23,8

6

28,6

4

19,1

Và tôi cũng đã thống kê bài kiểm tra một tiết chương II “Số


bình
TS

TL% TS

TL% TS

TL% TS

TL% TS

TL%

4
7
11

14,8
21,9
18,6

11,1
25,0
18,6

7,4
18,8
13,6


- Không nhạy bén khi áp dụng các quy tắc, tính chất vào giải bài
tập.
Phân tích và tìm hiểu những nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên,
tôi nhận thấy có một số nguyên nhân chính như sau:
- Học sinh có nắm được lí thuyết nhưng không biết áp dụng vào bài
tập.
- Học sinh còn mắc nhiều sai lầm trong khi giải toán về số nguyên.
- Các bài toán tính nhanh, tính nhẩm chưa có nhiều học sinh quan
tâm đến.
2. Nội dung cần giải quyết
Từ những vấn đề nêu trên, để giúp học sinh học tốt Số học 6 nói
chung và Chương II “Số nguyên” – Số học 6 nói riêng cần rất nhiều sự
hỗ trợ của thầy, gia đình, bạn bè,….Nhưng đặc biệt là sự phấn đấu của
thầy và trò. Trò phải chủ động, sáng tạo, phải suy nghĩ nhiều, trả lời
nhiều, thực hành nhiều,…nhằm nắm vững những kiến thức cơ bản, trọng
tâm, vận dụng giải bài tập. Để đạt được điều đó người thầy cần tập trung
vào các vấn đề sau:
 Tìm những biện pháp giúp học sinh dễ nhớ các tính chất,
quy tắc khi áp dụng vào bài tập.
 Giáo viên cần chỉ ra cho học sinh thấy được những sai lầm
thường gặp khi giải toán về số nguyên và phân tích những
sai lầm đó.
 Rèn kỹ năng tìm các cách giải khác nhau của cùng một bài
toán và chọn ra cách giải phù hợp.
3. Biện pháp giải quyết
a) Tìm những biện pháp giúp học sinh dễ nhớ các tính chất, quy
tắc khi áp dụng vào bài tập:

 Nguyễn Thị Tuyết Hạnh


6 tập 1: Tính 1 – (–2)
Bài giải như sau : 1 – (–2) = 1 + 2 = 3
Qua bài làm trên, chúng ta thấy rằng – (–2) = + 2 có nghĩa là khi
gặp bài toán có hai dấu trừ liên tục như vậy ta đổi ngay thành dấu (+) rồi
thực hiện phép tính, từ đó học sinh có thể thực hiện các bài toán khác
một cách dễ dàng như bài tập 111 trang 99 Sách giáo khoa Toán 6 tập 1:
Tính tổng sau –(–129) + (–129) –301+12
Nhìn vào bài toán ta thấy –(–129) = + 129, do đó ta thực hiện bài
tập đó như sau :
–(–129) + (–129) –301+12
= 129 + (–129) – 301 + 12
= 0 – 301 + 12
= – 289

Ví dụ 3: Cách nhận biết dấu của tích
(+) . (+) → (+)
(–) . (–) → (+)
(+) . (–) → (–)
(–) . (+) → (–)
Qua cách nhận biết dấu trên ta thấy nếu nhân hai số nguyên cùng
dấu thì sẽ được kết quả là dấu (+), nếu nhân hai số nguyên khác dấu thì

 Nguyễn Thị Tuyết Hạnh

THCS Võ Văn Kiệt – thị xã Kiến Tường

Trang: 8


Một vài biện pháp giúp học sinh học tốt chương II “ Số nguyên” – Số học 6

đổi phù hợp với điều kiện mới, khắc phục được những hành động máy
móc khi làm bài, làm trí tuệ trở nên linh hoạt hơn. Tuy nhiên, giáo viên
cần phải chọn thời điểm phù hợp (nói chung là sau khi học sinh nắm
được và vận dụng tương đối thành thạo quy tắc tổng quát) nếu không
học sinh không còn tin vào quy tắc nữa. Vấn đề là giáo viên phải tư duy,
linh hoạt vừa làm cho học sinh nắm vững quy tắc tổng quát để áp dụng
có hiệu quả cho mọi bài toán cùng loại, đồng thời biết phân biệt có thể
giải bằng phương pháp khác đơn giản hơn.
b) Giáo viên cần chỉ ra cho học sinh thấy được những sai lầm
thường gặp khi giải toán về số nguyên và phân tích những sai lầm đó.
Đối với học sinh có thể xem việc giải toán là hình thức chủ yếu
của hoạt động toán học. Do đó khi giải toán học sinh cần chú ý lời giải
không có sai lầm.

 Nguyễn Thị Tuyết Hạnh

THCS Võ Văn Kiệt – thị xã Kiến Tường

Trang: 9


Một vài biện pháp giúp học sinh học tốt chương II “ Số nguyên” – Số học 6

Ví dụ 1: Tính (–38) + 27 (Bài tập 27 trang 76



SGK Toán 6 tập 1)
Học sinh có thể giải như sau: (–38) + 27 = 38 – 27 = – 11(lời giải
sai).

Sai lầm của học sinh là khi bỏ dấu ngoặc đằng trước có dấu “–”
thì chỉ đổi dấu số hạng đầu tiên.
Lời giải đúng :
(42 – 69 + 17) – (42 + 17)
= 42 – 69 + 17 – 42 – 17
= (42 – 42) + (17 – 17) – 69
= –69
Vì thế giáo viên cũng cần chú ý với học sinh khi bỏ dấu ngoặc
đằng trước có dấu trừ thì phải đổi dấu tất cả các số hạng bên trong ngoặc.

 Nguyễn Thị Tuyết Hạnh

THCS Võ Văn Kiệt – thị xã Kiến Tường

Trang: 10


Một vài biện pháp giúp học sinh học tốt chương II “ Số nguyên” – Số học 6



Ví dụ 5: Bài tập 93 trang 95 SGK Toán 6 tập 1.
Tính nhanh

(–98).( –1 – 246) – 246.98
Một số học sinh làm như sau: (lời giải sai)
(–98).( –1 – 246) – 246.98
= (–98).( –1) – 246 – 246.98
= 98 – 98
=0

+ Cách 3: Nhóm hợp lí các số hạng.

 Nguyễn Thị Tuyết Hạnh

THCS Võ Văn Kiệt – thị xã Kiến Tường

Trang: 11


Một vài biện pháp giúp học sinh học tốt chương II “ Số nguyên” – Số học 6

Đồng thời học sinh cũng nhận ra được cách thứ ba sẽ tính
nhanh hơn và từ đó các em cảm thấy hứng thú học Toán hơn. Bài giải
như sau:
1 + (–3) + 5 + (–7) + 9 + (–11)
= [1+ (–3)] + [5 + (–7)] + [9 + (–11)]
= (–2) + (–2) +(–2)
= –6

Ví dụ 2: Bài tập 92 trang 95 Sách giáo khoa
(–57) . (67 – 34) – 67. (34 – 57)
Học sinh có thể đưa ra hai cách giải:
+ Cách 1 : Áp dụng tính chất phân phối của phép nhân đối với
phép trừ .
+ Cách 2 : Tính trong ngoặc trước.
Qua hai cách trên các em cũng dễ nhận thấy rằng cách một
đơn giản hơn, tính nhanh hơn.
(–57).(67 – 34) – 67.(34 – 57)
= –57. 67 + 57. 34 – 67 . 34 + 67 . 57
= 57 . 34 – 67 . 34

THCS Võ Văn Kiệt – thị xã Kiến Tường

Kém
Trang: 12


Một vài biện pháp giúp học sinh học tốt chương II “ Số nguyên” – Số học 6

học

số

bình
TS TL% TS TL% TS TL% TS TL% TS TL%

201521 6
2016

28,6

8

38,1

6

28,6

1


thị xã Kiến Tường và quá trình nghiên cứu áp dụng đề tài, tôi tập trung
vào các biện pháp chủ yếu sau:
+ Cần lưu ý học sinh không nhất thiết lúc nào giải bài tập cũng phải
áp dụng đúng theo quy tắc mà cần phải chú ý đến các cách tính nhanh,
tính nhẩm.
+ Trong quá trình giải bài tập giáo viên nên chọn một số lượng bài
vừa đủ để có điều kiện khắc sâu các kiến thức được vận dụng và giúp
học sinh thấy được những sai lầm thường gặp trong khi giải toán về số
nguyên.
+ Hãy để cho học sinh có thời gian làm quen với bài toán, cùng học
sinh nghiên cứu tìm các lời giải khác nhau của cùng một bài toán và để
cho học sinh được hưởng niềm vui khi tự mình tìm được chìa khóa của
lời giải.
2. Phạm vi, đối tượng áp dụng
Với kinh nghiệm của bản thân còn nhiều hạn chế, song với việc
thực hiện đề tài này tại trường trung học cơ sở Võ Văn Kiệt thị xã Kiến
Tường tôi thấy có hiệu quả. Và tôi hy vọng đề tài này có thể áp dụng cho
tất cả các trường trung học cơ sở khác để góp phần nâng cao chất lượng
môn toán Số học 6.
3. Kiến nghị
Thư viện của nhà trường cần có thêm nhiều sách tham khảo cho
giáo viên và học sinh.
Các cấp quản lí cần tổ chức cho các giáo viên dạy Toán chia sẽ các
sáng kiến kinh nghiệm có giá trị trong việc dạy và học bộ môn Toán.
 Trên đây là một vài biện pháp giúp học sinh học tốt chương II
“Số nguyên” – Số học 6 nhằm giúp học sinh nâng cao ý thức học tập,
giúp giáo viên tham khảo một số biện pháp trong việc tổ chức tiết dạy.

 Nguyễn Thị Tuyết Hạnh