SKKK: Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng trong trường mầm non

PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Đặt vấn đề
1.1. Cơ sở lý luận
Trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của đất nước, là lớp người
kế tục và xây dựng Tổ quốc. Chính vì thế mà nhiệm vụ và mục tiêu của giáo dục
Mầm Non là phải làm tốt công tác chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ nhằm bồi
dưỡng các cháu trở thành những người công dân tốt có ích cho xã hội sau này.
Đúng như Bác Hồ đã dạy:
“Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người”
Tổng bí thư Lê Duẩn đã từng nói “Xây dựng con người mới là một trong
các mục tiêu quan trọng hàng đầu của cách mạng XHCN, song con người phải
được xây dựng từ bây giờ, từ những dòng sữa tươi mát của người mẹ, từ sự
chăm sóc đầu tiên của gia đình và xã hội”. Như vậy, chúng ta phải nuôi dạy trẻ
một cách tốt nhất bằng tất cả khả năng có thể có được của gia đình và xã hội,
phải làm thật tốt việc nuôi dạy trẻ trong nhà trường.
Trẻ em như một hạt giống, muốn hạt giống phát triển, ra hoa, kết quả thì
ngay từ đầu phải được chăm sóc đúng kỹ thuật. Trẻ được chăm sóc, giáo dục tốt
ngay từ đầu sẽ là tiền đề cho sự phát triển toàn diện sau này. Để có thể lĩnh hội
được những tri thức để sau này trở thành người có ích cho xã hội thì đòi hỏi trẻ
phải có một cơ thể khoẻ mạnh. Đặc biệt đối với trẻ em mầm non thì sức khoẻ lại
càng quan trọng vì ở giai đoạn này cơ thể trẻ đang phát triển mạnh, các cơ quan
chức năng tâm sinh lý của trẻ đang dần dần được hoàn thiện.
Suy dinh dưỡng làm ảnh hưởng đến sức khoẻ của trẻ về cả thể chất và trí
tuệ, thường gặp ở trẻ em dưới 6 tuổi do cơ thể không được cung cấp đủ các chất
phát sinh năng lượng, protein và các chất dinh dưỡng khác. Nếu không được
chữa trị kịp thời sẽ dẫn đến nhiều nguy cơ cho trẻ như:
- Tăng các nguy cơ bệnh lý: Nhiễm trùng hô hấp, tiêu chảy,...Suy dinh

22/02/2012 Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt chiến lược Quốc gia về dinh
dưỡng giai đoạn 2011 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, trong đó có mục tiêu:
Cải thiện tình trạng dinh dưỡng của bà mẹ và trẻ với các chỉ tiêu cụ thể: Giảm tỷ
lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân ở trẻ em dưới 5 tuổi trong các trường mầm non
xuống còn dưới 3% vào năm 2020; Đến năm 2020, chiều cao của trẻ 5 tuổi tăng
từ 1,5cm – 2cm cho cả trẻ trai và gái.
Xuất phát từ nhận thức về vai trò của dinh dưỡng đối với sức khỏe trẻ và
mục tiêu như đã nói ở trên bản thân tôi rất mong muốn người quản lý, giáo viên
và cô nuôi phải có phương pháp chăm sóc, chú trọng đến bữa ăn và cả sự lựa
chọn thưc phẩm đúng đắn trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng và phòng chống
SDD cho trẻ trong trường mầm non.
1.2. Cơ sở thực tiễn
Như chúng ta đã biết sức khoẻ là vốn quý của con người. Ăn uống là cơ sở
tạo cho con người có một thể lực tốt. Ăn uống theo nhu cầu dinh dưỡng của cơ
thể, đảm bảo đủ về lượng và chất thì cơ thể mới phát triển một cách toàn diện
được. dinh dưỡng là nhu cầu sức khoẻ của mỗi người, trẻ em cần dinh dưỡng để
phát triển thể lực, trí tuệ, người lớn cần dinh dưỡng để duy trì và phát huy sự
sống để làm việc cống hiến cho xã hội. Nếu trẻ không được chăm sóc chu đáo về
bữa ăn cũng như nhu cầu dinh dưỡng tốt sẽ chậm lớn, còi cọc, chậm phát triển
về mọi mặt ngược lại nếu trẻ được nuôi dưỡng tốt sẽ chóng lớn khoẻ mạnh.
Thực tế cho thấy tỉ lệ suy dinh dưỡng của trẻ em dưới 5 tuổi của nước ta những
năm qua là khá cao. Viện Dinh dưỡng đã thống kê số liệu SDD của trẻ qua các
năm cụ thể như sau: Tỉ lệ trẻ SDD cao nhất vào năm 1999 trẻ SDD CN 36.7%
và SDD TC 38.7%. Trong những năm gần đây tỉ lệ SDD của trẻ giảm dần, năm
2013 trẻ SDD CN 15.3% và SDD TC 25.9%, năm 2014 trẻ SDD CN 14.5% và
SDD TC 24.9%.

2



- Đề xuất một số giải pháp nhằm giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng trong
trường mầm non.
3. Lịch sử đề tài
Nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng nuôi dưỡng chăm sóc, giáo
dục trẻ thì việc giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng trong nhà trường là một yêu cầu
hết sức cần thiết. Trong những năm học qua, tôi đã nghiên cứu, tự học, tự rèn,
cùng với việc đúc kết các kinh nghiệm thực tế trong quá trình công tác tìm ra
những biện pháp hữu hiệu nhất để áp dụng sao cho đạt kết quả tốt nhất như
mong muốn. Năm học 2014-2015, tôi đã chính thức áp dụng một số giải pháp
trong việc cải thiện tình trạng sức khỏe, giảm tỉ lệ suy dinh dưỡng và đã mang
lại hiệu quả rất khả thi, được Hội đồng khoa học huyện Tân Hưng công nhận.
Năm học 2015-2016, tôi tiếp tục nghiên cứu và đưa ra những giải pháp mới để
3


SKKK: Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng trong trường mầm non

áp dụng trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ cho phù hợp với điều kiện thực
tế hiện nay.
4. Phạm vi đề tài
Để nâng cao chất lượng trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ hiện nay có
rất nhiều nội dung và biện pháp thực hiện nhưng đối với tôi – là Phó hiệu trưởng
quản lý khâu chăm sóc nuôi dưỡng trẻ, ở đề tài này những vấn đề mà tôi tập
trung nghiên cứu chỉ giới hạn ở việc đề xuất các biện pháp nhằm phòng chống
suy dinh dưỡng thể nhẹ cân và thấp còi cho trẻ trong trường mầm non. Và
những biện pháp tôi đề xuất trong đề tài này không chỉ áp dụng với trường MN
Thị trấn nơi tôi đang công tác và những trường mầm non trong huyện Tân Hưng
chúng tôi nói riêng mà còn có thể thực hiện cho các trường mầm non ngoài
huyện nói chung.


tiêu của ngành cũng như nhiệm vụ mà nhà trường đã đặt ra.
2. Cơ sở thực tiễn
2.1. Thuận lợi:
- Được sự quan tâm và chỉ đạo sâu sát của Phòng Giáo dục và Đào tạo
huyện Tân Hưng, nhà trường được cung cấp và trang bị nhiều tài liệu hướng dẫn
thực hiện chăm sóc nuôi dưỡng phòng chống suy dinh dưỡng và vệ sinh an toàn
thực phẩm cho trẻ tương đối đầy đủ.
- Nhà trường có đội ngũ giáo viên chuẩn về trình độ, có nghiệp vụ chăm
sóc và nuôi dưỡng trẻ tương đối tốt, có năng lực và ý thức trách nhiệm, nhiệt
tình trong công tác. Nhân viên cấp dưỡng đảm bảo số lượng đáp ứng được nhu
cầu chăm sóc nuôi dưỡng trẻ.
- Địa phương có hệ thống phát thanh tốt để tuyên truyền kiến thức nuôi con
theo khoa học đến phụ huynh học sinh.
5


SKKK: Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng trong trường mầm non

- Phụ huynh học sinh cùng nhà trường thống nhất trong việc mua sắm đồ
dùng, tu sửa cơ sở vật chất phục vụ cho việc chăm sóc giáo dục trẻ.
- Là trường Mầm non đạt chuẩn quốc gia nên trẻ học bán trú 100% thuận
lợi cho việc theo dõi chăm sóc nuôi dưỡng trẻ trong nhà trường.
- Cơ sở vật chất được trang bị cho nhà bếp tương đối đầy đủ: Bếp ga, tủ
lạnh, máy xay thịt, bồn rửa thực phẩm,…thuận tiện trong việc chế biến và cung
cấp thức ăn cho trẻ đảm bảo quy trình và hợp vệ sinh.
2.2. Khó khăn
- Do ở địa bàn Thị trấn nên đa số phụ huynh bận rộn với công việc buôn
bán, một số trẻ theo ba mẹ đi làm ăn nên không có hộ khẩu mà sống tạm trú,
một số phụ huynh học sinh kiến thức về dinh dưỡng còn hạn chế, chưa đồng
đều, ít có thời gian chăm sóc con. Một số gia đình khá giả lại quá cưng chiều


NT
Mầm
Chồi
Lá

26
68
79
143
316
26
68
79
141
314

Cân nặng
SDDV
SDDN
SL
%
SL %
0
0
0
0
1
1.56
0

0

Chiều cao
TCĐ1
TCĐ2
SL
%
SL %
1
3.84 0
0
1
1.56 0
0
7 10.12 0
0
13 9.09 0
0
22 6.96 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
4
5.06 0

0
4
5.06
0
0

Chiều cao
TCĐ1
TCĐ2
SL
% SL
%
0
0
0
0
4
0.56 0
0

Khối
lớp

Số
trẻ

NT
Mầm

23

0

0

8

7.54

0

0

316

15

4.74

0

0

19

6.01

0

0



Vì vậy sau khi ổn định trẻ, tôi đã lên kế hoạch cân đo trẻ vào ngày 5 tây
hàng tháng nếu có chênh lệch khi cân đo trẻ chỉ được chênh lệch theo qui định
1-2 ngày. Sau đó mời giáo viên họp để hướng dẫn giáo viên lập sổ theo dõi của
lớp, cách cân đo và theo dõi sức khỏe trẻ bằng biểu đồ tăng trưởng một cách
chính xác.
Tôi thường xuyên kiểm tra nhắc nhở giáo viên để giáo viên thực hiện theo
đúng lịch cân đo trẻ nếu cháu nào nghỉ học sẽ cân bù vào các ngày sau, khi đã
thực hiện xong tổng hợp số liệu báo cáo về Ban giám hiệu số trẻ bị suy dinh
dưỡng toàn trường để nhà trường có kế hoạch và biện pháp chăm sóc trẻ. Hàng
tháng giáo viên chủ nhiệm lớp ghi kết quả sức khỏe trẻ vào sổ bé ngoan để gia
đình nắm bắt về tình hình sức khỏe trong tháng của trẻ.
Ngoài ra để nắm bắt được tình hình sức khỏe của trẻ trong ngày tôi hướng
dẫn giáo viên lập thêm sổ nhật ký theo dõi sức khỏe hàng ngày của lớp để theo
dõi những trẻ bị bệnh khi cha mẹ gởi thuốc cho trẻ uống giáo viên chủ nhiệm
cần ghi những thông tin cụ thể rõ ràng khi phụ huynh gởi thuốc cho trẻ uống,
nơi để thuốc của trẻ phải cao hơn tầm trẻ có thể lấy được.
Ví dụ: Phụ huynh cháu A gửi thuốc và dặn giáo viên chủ nhiệm 11 giờ cho
trẻ uống cô giáo cần phải ghi ngay tên trẻ uống tên phụ huynh gửi thuốc vào sổ
theo dõi, liều uống, giờ uống vì trong một ngày có thể có từ 5- 6 phụ huynh gửi
thuốc cho cháu uống nếu không ghi vào sổ thì sẽ quên và cho trẻ uống không
đúng thuốc của phụ huynh gởi cho học sinh.
2. Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến trẻ bị suy dinh dưỡng từ đó có
những biện pháp can thiệp kịp thời.
Trẻ suy dinh dưỡng có rất nhiều nguyên nhân nếu muốn phục hồi sức khỏe
cho trẻ thì chúng ta phải tìm hiểu được các nguyên nhân rõ ràng mới có những
biện pháp cụ thể để khắc phục cho từng nguyên nhân đó .
Khi đã nắm số liệu trẻ suy dinh dưỡng ở từng khối lớp tôi tổ chức họp và
hướng dẫn giáo viên tìm hiểu nguyên nhân trẻ bị suy dinh dưỡng, yêu cầu giáo
viên quan tâm đến đặc điểm tâm sinh lí của từng trẻ, đặc biệt là những trẻ có kết

khoáng và Vitamin….. Trong quá trình nấu nướng và cách phối hợp các loại
thực phẩm sao cho phù hợp với từng món ăn để đảm bảo cung cấp đầy đủ các
chất dinh dưỡng trong khẩu phần ăn của trẻ tạo mùi vị đặc trưng để gây hấp dẫn
khi trẻ ăn.
b. Đối với nhóm trẻ suy dinh dưỡng do bị sinh non.
Cần được chăm sóc tỉ mỉ hơn ở trường cũng như ở nhà. Giáo viên và phụ
huynh cần phối hợp để thống nhất cách chăm sóc trẻ theo một chế độ nhất định.
Trẻ cần được chăm sóc trong môi trường sạch sẽ, ấm áp vào mùa đông và
thoáng mát về mùa hè. Thời gian ngủ cho trẻ nhiều hơn, ăn đầy đủ các chất dinh
dưỡng và chế biến thức ăn phù hợp với khả năng hấp thu của trẻ, cần chú ý bổ
sung hoa quả chín và sữa cho trẻ hàng ngày kết hợp với chế độ luyện tập thích
hợp, nhẹ nhàng. Thời gian ở trường cô giáo phải bao quát trong giờ ăn của trẻ, luôn
quan sát, nhắc nhỡ, động viên, khuyến khích trẻ ăn hết suất. Kiên trì tập cho trẻ ăn dần
các loại thức ăn khác nhau một cách thoải mái. Nếu trẻ đang ăn mà khóc hay buồn
ngủ, GV phải tạm ngừng cho trẻ ăn, để trẻ nín và tỉnh ngủ mới cho ăn tiếp.
Khi trẻ về nhà, giáo viên cần phối hợp với phụ huynh: trẻ cần được chăm sóc đặc
biệt về dinh dưỡng: đa dạng thực đơn, thức ăn nấu mềm, dễ tiêu hóa, chia nhiều bữa
nhỏ và đảm bảo khoảng cách giữa các bữa ăn hàng ngày, uống đủ lượng nước, nhu cầu
nước của trẻ là 50ml-100ml/kg cân nặng/ngày và hạn chế cho trẻ uống nước ngọt đóng
chai, nước có ga vì các loại nước này không có lợi cho sức khỏe.

Trong suốt quá trình giáo viên thực hiện công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và
giáo dục trẻ, tôi thường xuyên kiểm tra, đôn đốc để giáo viên thực hiện nghiêm
túc và có hiệu quả hơn.
c. Đối với nhóm trẻ bị suy dinh dưỡng do biếng ăn.
Trước hết ta cần tìm hiểu rõ nguyên nhân vì sao trẻ biếng ăn. Trẻ biếng ăn
có nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu tập trung vào hai nhóm nguyên nhân chính
sau đây:
9


d. Đối với trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi.
+Trẻ thấp còi có hai nguyên nhân chính:
- Do di truyền của gia đình
- Chế độ dinh dưỡng chưa hợp lí. Không cho trẻ luyện tập thể dục thể thao
thường xuyên.
Muốn cải thiện được tình trạng trẻ suy dinh dưỡng thấp còi thì cần phải kết
hợp giữa nhà trường và phụ huynh học sinh để tác động và can thiệp phòng
chống tình trạng thấp còi cho trẻ.
* Về chế độ dinh dưỡng:
Cần phải cung cấp đủ năng lượng theo lứa tuổi của trẻ, bổ sung đầy đủ dầu
mỡ trong các bữa ăn của trẻ. Ưu tiên các thức ăn chứa nhiều chất đạm: Như thịt,
cá, tôm cua, trứng sữa. Chọn các thực phẩm giàu chất canxi, sắt kẽm, cũng chính
10


SKKK: Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng trong trường mầm non

là các thức ăn có nguồn gốc động vật. Đặc biệt các loại thức ăn có nhiều kẽm
như: Thịt gà, thịt cóc, con hàu ...
Cho trẻ ăn nhiều rau xanh, quả chín vì trong rau quả cung cấp nhiều vi
chất dinh dưỡng, phòng ngừa được bệnh táo bón giúp trẻ hấp thu tốt các vi chất
như canxi, kẽm, sát...Ngoài chế độ ăn trên vận động phụ huynh đưa trẻ đi khám
bác sĩ để bổ sung thêm các vi chất dinh dưỡng dưới dạng thuốc như VitaminD,
vitaminA, kẽm, sắt... theo hướng dẫn của bác sỉ. Hoặc điều trị một số bệnh khi
trẻ mắc phải.
* Về luyện tập thể dục thể thao cho trẻ:
Chế độ luyện tập thể dục thể thao cũng đóng một vai trò quan trọng trong
sự phát triển chiều cao của trẻ, nên ngoài các giờ luyện tập chính khóa tôi
thường xuyên nhắc nhở giáo viên dành thời gian cho những trẻ suy dinh dưỡng
thấp còi tập thêm những bài tập thể dục như: Bò trườn, leo trèo, chạy nhảy, tắm

Để xây dựng một thực đơn cân đối, tôi bám sát các yêu cầu trên, yêu cầu đó
luôn là tổng thể thống nhất trong thực đơn và đảm bảo đầy đủ các chất dinh
dưỡng trong chế độ ăn hàng ngày của trẻ.
a. Đảm bảo đủ lượng kcal:
Năng lượng chủ yếu được cung cấp từ bột đường (G) và chất béo (L). G có
nhiều trong các loại ngũ cốc và đường. L có nhiều trong mỡ động vật và các loại
hạt có tinh dầu. Khi xây dựng thực đơn tôi luôn chú ý kết hợp giữa hai loại thực
phẩm nhiều kcal và thực phẩm ít kcal với nhau để đảm bảo lượng kcal cần thiết
cho một ngày.
- Ví dụ: Bữa chính:
+ Món mặn: Cá sốt cà chua.
+ Món canh: Canh súp rau củ (khoai tây, su hào, cà rốt,…)
- Món cá sốt cà chua – Vì là cá đồng nên lượng kcal thấp, khi kết hợp với
canh súp rau củ – có lượng kcal cao sẽ tạo nên sự cân đối về năng lượng của bữa
ăn.
b. Cân đối tỷ lệ các chất P (Protit) – L (Lipit) – G (Gluxit):
- Protit hết sức cần thiết cho sự phàt triển trí tuệ của trẻ, là nguyên liệu chủ
yếu để xây dựng nên các tố chất trong cơ thể. P có nhiều trong thịt, cá, trứng,
sữa, đậu, lạc, vừng,…
- Lipit là nguồn cung cấp năng lượng. Những loại thức ăn giàu L gồm: dầu
ăn, mỡ động vật, một số loại hạt có nhiều tinh dầu.
- Gluxit là nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu trong cơ thể. G có nhiều
trong gạo, bột mì, miến, đường, đậu,…
Vì vậy, trong bữa ăn hàng ngày ta cần đảm bảo đầy đủ các loại thực phẩm.
Cân đối thực đơn sao cho đảm bảo tỷ lệ P-L-G:
- Đối với trẻ nhà trẻ : Protit (chất đạm) khoảng 12% - 15%; Lipit (chất
béo) khoảng 35% - 40%; Gluxit (chất bột) khoảng 45% - 53%.
- Đối với mẫu giáo: Protit (chất đạm) khoảng 12% - 15%; Lipit (chất béo)
khoảng 20% - 30%; Gluxit (chất bột) khoảng 55% - 68%.
c. Thực đơn thay đổi theo mùa, tuần, ngày và phù hợp với trẻ:


chiên
-Canh

Thứ 3

- Cơm
-Thịt gà rim
-Canh bầu
nấu tép

Thứ 4

- Cơm
-Thịt bò kho
củ cải đỏ
-Canh cua

chua thịt
Bữa xế

Thứ 2

- Cơm

-Tôm, mực

-Thịt xíu

xào


Thứ 5

Bún riêu cua

Thứ 6

- Cơm

Bữa
trưa

- Cơm

-Thịt kho

- Cơm

- Cơm

- Cơm

-Cá lóc

trứng cút

- Thịt bò

- Thịt gà


nấu thịt

- Miến thịt

Cháo lươn

- Bún thịt

- Cháo thịt

gà

rau ngót

nướng

tim gan

Cháo thịt
Bữa xế

bò củ cải
đỏ

Nhờ thực hiện tốt việc xây dựng thực đơn tuần, thay đổi món ăn
thường xuyên đảm bảo chất dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ trong chế độ ăn hàng
ngày, sau khi kiểm tra cân đo lại đối với những trẻ suy dinh dưỡng đã có một số
13



được bốc thức ăn khi chia phần ăn cho trẻ mà không mang bao tay. Thực hiện
nghiêm túc việc kiểm tra ba bước từ khi nhập thực phẩm đến khi trẻ bắt đầu ăn.
Lưu mẫu thức ăn 24/24 giờ đảm bảo đủ số lượng và quy trình.
Ngoài ra các dụng cụ chế biến thực phẩm phải cọ rửa hàng ngày được phơi
khô ngoài nắng sau khi sử dụng, đồ dùng dụng cụ ăn uống của trẻ cũng thường
xuyên được trụng bằng nước đun sôi để diệt khuẩn.
b. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát.
Phải nói rằng công tác kiểm tra đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng
cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ, góp phần giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ.
kiểm tra vừa là một biện pháp về mặt quản lý vừa là động lực thúc đẩy để các bộ
phận làm việc một cách nghiêm túc, có chất lượng và đạt hiệu quả cao hơn. Do
vậy, công tác kiểm tra phải thực hiện một cách khoa học, nghiêm túc. Qua kiểm
14


SKKK: Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng trong trường mầm non

tra giúp giáo viên, nhân viên đúc rút được nhiều kinh nghiệm trong quá trình
giáo dục trẻ, từ đó góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trong
trường Mầm Non.
Công tác kiểm tra được tiến hành bằng nhiều hình thức khác nhau: Tự
kiểm tra, đánh giá, kiểm tra báo trước, kiểm tra định kỳ, kiểm tra đột xuất, kiểm
tra chéo,…Đối tượng được kiểm tra trong công tác phòng chống suy dinh dưỡng
trong trường mầm non chủ yếu là các bộ phận trực tiếp thực hiện công tác nuôi
dưỡng, chăm sóc trẻ: giáo viên, cấp dưỡng,…
- Kiểm tra đối với cấp dưỡng: Cấp dưỡng là người trực tiếp chăm lo bữa ăn
cho trẻ hàng ngày nên cần kiểm tra về một số nội dung sau:
+ Kiểm tra việc tiếp nhận thực phẩm: Có ghi chép, cân đo đúng số lượng
hay không? Có kiểm tra chất lượng thực phẩm không? Có chữ ký người giao và
người nhận hay không? Có đúng theo hợp đồng thực phẩm chưa?...


xuyên để kịp thời sửa chữa, bổ sung nhằm đáp ứng nhu cầu phục vụ tốt nhất cho
việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ.
5. Kết hợp trạm y tế Thị trấn khám sức khỏe định kỳ cho trẻ, phối hợp
phòng tránh các dịch bệnh theo mùa.
Việc phối kết hợp với trạm y tế địa phương để khám sức khỏe định kỳ cho
trẻ đã được thực hiện liên tục trong những năm học qua nên để đảm bảo tốt việc
chăm sóc sức khỏe cho trẻ trong trường. Vào đầu năm học, tôi lập kế hoạch phối
hợp trạm y tế thị trấn khám sức khỏe định kỳ cho trẻ 2 lần/ năm và nắm bắt về
một số bệnh của trẻ để phát hiện sớm nhắc nhở, hướng dẫn phụ huynh cho trẻ đi
điều trị bệnh kịp thời.
Bên cạnh đó, dịch bệnh cũng ảnh hưởng rất lớn đến tính mạng của con
người và cộng đồng, đặc biệt là trẻ em sức đề kháng còn rất yếu nên dễ mắc các
bệnh truyền nhiễm cho nên công tác phòng chống dịch bệnh cho trẻ trong trường
mầm non cũng rất quan trọng. Vì thế tôi thường xuyên liên hệ với trung tâm y tế
huyện để xin một số tờ rơi về các dịch bệnh để tuyên truyền ở góc tuyên truyền
của trường khi có dịch bệnh xảy ra cho phụ huynh biết để phối hợp cùng nhà
trường phòng chống bệnh cho trẻ. Ngoài việc xin một số tờ rơi tôi còn liên hệ
xin một số thuốc khử trùng diệt khuẩn nhằm ngăn ngừa một số dịch bệnh xảy ra.
Ví dụ: Khi có dịch bệnh tay chân miệng xảy ra tôi liên hệ Trung tâm y tế
huyện xin thuốc khử trùng Cloraminb về hướng dẫn cho giáo viên cách pha chế
để khử trùng một số đồ dùng đồ chơi trong lớp, lau chùi lớp khử trùng các khu
vệ sinh xung quanh trường….
Hàng năm, khi có chiến dịch tiêm hoặc uống vacxin phòng chống các dịch
bệnh cho trẻ theo chiến dịch chung nhà trường kết hợp Trạm y tế Thị trấn lập
danh sách trẻ, phát giấy mời gia đình để phụ huynh điền những thông tin cần
thiết theo yêu cầu của bác sĩ trước khi tiêm ngừa cho trẻ. Chuẩn bị phòng tiêm
và vận động phụ huynh cho trẻ đi tiêm phòng đảm bảo 100% trẻ trong toàn
trường.
Để nắm bắt được tình trạng sức khỏe của trẻ thì cần phải cân đo theo dõi

suy dinh dưỡng, cách phòng chống suy dinh dưỡng, các biểu hiện về bệnh suy
dinh dưỡng, cách tổ chức cho trẻ ăn uống trong trường mầm non,… Để thực
hiện tốt công tác nuôi dưỡng và chăm sóc trẻ trong trường mầm non và thực
hiện tốt công tác tuyên truyền đến phụ huynh học sinh, góp phần vào công tác
phòng chống trẻ suy dinh dưỡng ở trường mầm non.
Để nâng cao trình độ cho giáo viên mầm non trong công tác chăm sóc nuôi
dưỡng trẻ nhà trường thường xuyên tổ chức các buổi thảo luận về chuyên đề
dinh dưỡng để chị em trao đổi với nhau về một số kinh nghiệm trong công tác
chăm sóc trẻ, về cách tổ chức giờ ăn cho khoa học hợp lý...
Ví dụ: Đến giờ ăn của trẻ giáo viên chuẩn bị bàn ăn phải sạch sẽ, gọn
gàng, đủ cho trẻ ngồi, trên bàn phải có đĩa đựng cơm rơi, khăn ẩm để lau tay.
Muỗng tô phải đủ so với trẻ. Tách trẻ ăn chậm, ăn yếu, suy dinh dưỡng riêng
từng nhóm để cô theo dõi và chăm sóc hoặc cho trẻ ngồi xen kẽ để trẻ hưởng
ứng ăn cùng các bạn.
Nếu trẻ có biểu hiện ăn không ngon miệng uể oải cần tách riêng và chăm
sóc đặc biệt. Theo dõi diễn biến trong thời gian tiếp theo trong ngày tìm hiểu
nguyên nhân kịp thời can thiệp khi cần thông báo ngay cho phụ huynh.
Tuyên dương động viên trẻ kịp thời dúng mức, sau mỗi lần cân đo cô cho
trẻ biết kết quả trẻ tăng cân hay giảm cân và giải thích vì sao để trẻ hình thành ý
thức tự chăm sóc bản thân, cố gắng ăn hết khẩu phần ăn, đi ngủ đúng giờ, giữ
gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường.....
Không chỉ nắm vững kiến thức mà giáo viên mầm non còn phải tham gia
cùng cộng đồng tuyên truyền về dinh dưỡng cho trẻ đến mọi gia đình, thường
xuyên viết bài về cách phòng chống suy dinh dưỡng gởi đài truyền thanh tuyên
truyền. Giáo dục về kiến thức dinh dưỡng cho trẻ trong các hoạt động hàng ngày
17


SKKK: Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng trong trường mầm non


- Ăn ngay khi thức ăn vừ được nấu chín.
- Che đậy bảo quản thức ăn sau khi nấu chín.
- Đun kỹ lại thức ăn chín trước khi sử dụng.
- Không để lẫn thực phẩm sống với thực phẩm chín, không dùng chung
dụng cụ chế biến thực phẩm sống và chín.
- Rửa tay sạch trước khi chế biến thực phẩm, đặc biệt sau khi đi vệ sinh
hoặc tiếp súc với các nguồn dễ ô nhiễm khác.

18


SKKK: Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng trong trường mầm non

- Bảo đảm dụng cụ, nơi chế biến thực phẩm phải khô ráo, gọn gàng, sạch
sẽ, hợp vệ sinh.
- Tuyệt đối không sử dụng thực phẩm ôi thiu, ẩm mốc, quá hạn.
- Sử dụng nguồn nước sạch, an toàn trong chế biến thực phẩm.
Hay kinh nghiệm chăm sóc bữa ăn cho trẻ: Như đối với trẻ nhỏ khi sử
dụng thức ăn cho trẻ các loại thực phẩm cần chế biến nhỏ nhừ thơm ngon không
nên cho trẻ ăn thịt để miếng to. Hoặc khi cho trẻ ăn xương hầm cần cho trẻ ăn cả
phần cái và phần nước nấu đủ chất. Tăng cường cho trẻ ăn các loại thực phẩm
tôm, cua, ốc hến.... để tăng cường can xi chống bệnh còi xương .....
Bênh cạnh đó, góc tuyên truyền của nhà trường cũng như của các nhóm
lớp cũng là nơi tuyên tuyền đạt hiệu quả khá cao. Đầu năm học, tôi đã chỉ đạo
cho giáo viên trang trí, thiết kế góc tuyên tuyền sao cho thật hấp dẫn, thu hút
phụ huynh từ cái nhìn đầu tiên với những nội dung thật phong phú nhưng đảm
bảo phải ngắn, gọn, đầy đủ nội dung, hình ảnh minh hoạ đẹp, rõ nét, cập nhật
mới các thông tin thường xuyên và kịp thời,…điều này giúp cho những phụ
huynh do bận rộn không có thời gian tham khảo trên sách, báo, các phương tiện
thông tin,…có thể nhanh chóng đọc được các thông tin cần thiết và hữu ích

- Điều trị kịp thời bệnh tiêu chảy và các bệnh nhiễm khuẩn, kí sinh trùng,
…nhằm loại trừ các nguy cơ gây suy dinh dưỡng.
Sau các đợt truyên truyền, đa số phụ huynh đã có nhận thức cao trong việc
chăm sóc nuôi dưỡng trẻ. Biết vận dụng các kiến thức khoa học để chăm sóc,
nuôi dưỡng trẻ hợp lý, phù hợp với độ tuổi. Biết phối hợp chặt chẽ với nhà
trường để cùng chăm sóc nuôi dưỡng trẻ tốt hơn.
d. Đối với học sinh:
Để thực hiện tốt việc lồng ghép các chuyên đề vào đầu năm học Ban giám
hiệu nhà trường đã chỉ đạo giáo viên lồng ghép các chuyên đề trong năm vào
chương trình trong đó có chuyên đề dinh dưỡng sức khỏe. Giáo viên đã lên kế
hoạch lồng ghép các chuyên đề vào trong các giờ hoạt động học, hoạt động chơi,
mọi lúc mọi nơi để dạy trẻ.
Ví dụ: Thông qua các giờ hoạt động học và hoạt động chơi giáo viên cần
phải giải thích cho trẻ biết được giá trị dinh dưỡng của từng loại thức ăn, ăn
uống đầy đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng sẽ làm cho cơ thể khỏe mạnh, thông minh,
học giỏi da dẻ hồng hào, nếu ăn uống không đầy đủ các chất thì sẽ gầy còm ốm
yếu. Hoặc thông qua giờ ăn hàng ngày ở lớp cô có thể giới thiệu cho trẻ biết các
món ăn trong ngày như: thịt sốt cà chua, canh bầu nấu tép,….Trong các món ăn
đó có chứa các chất dinh dưỡng gì.
Cho trẻ làm quen với các món ăn tại trường, tập ăn hết suất hết phần, rèn
luyện hành vi văn minh trong ăn uống: Biết mời cô và các bạn trước khi ăn, ngồi
ngay ngắn, không co chân lên ghế, cầm muỗng bằng tay phải, tự xúc ăn gọn
gàng, tránh đổ vãi, ăn từ tốn, nhai kỹ, không nói chuyện và đùa nghịch trong khi
ăn....
Tập tự phục vụ trong sinh hoạt hàng ngày tại trường: Tự cất dọn đồ dùng
ăn uống sau khi ăn, lấy gối đi ngủ, cất dọn đồ dùng vào đúng nơi qui định sau
khi ngủ dậy...
Luyện tập thói quen tốt về vệ sinh cá nhân, biết rửa tay sạch trước khi ăn,
đi vệ sinh đúng nơi quy định, giữ vệ sinh môi trường, không khạc nhổ nơi công
cộng, bỏ rác vào thùng...

thì việc vận động của giáo viên chắc chắn sẽ đem lại hiệu quả cao. Bên cạnh đó,
để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, cần phát huy vai trò của ban đại
diện cha mẹ học sinh của trường, của lớp vì họ chính là những người đại diện
tốt nhất trong việc thực hiện thông tin hai chiều làm cho công tác phối hợp giữa
nhà trường gia đình chặt chẽ và sâu sát hơn.
Ví dụ: Tuyên truyền công tác xã hội hóa có thể thông qua các cuộc họp
phụ huynh học sinh của lớp, của trường qua các đợt tổ chức lễ hội hoặc qua các
lần gặp gỡ phụ huynh học sinh với giáo viên…..
- Sử dụng hiệu quả công khai và đúng mục đích các nguồn kinh phí từ
việc xã hội hóa Để công tác vận động thuận lợi, tạo được sự thống nhất cao
trong quần chúng nhân dân, phụ huynh học sinh chúng ta cần đảm bảo sử dụng
đúng mục đích hiệu quả và công khai các khoản đóng góp trong cha mẹ học
sinh, trong nhân dân trong các cuộc họp phụ huynh học sinh của lớp, họp ban
chấp hành phụ huynh học sinh của trường, nhà trường cần báo cáo công khai rõ
ràng việc thu chi các khoản đóng góp và huy động được từ các tổ chức cá nhân,
các mạnh thường quân để phụ huynh được biết, được bàn, được kiểm tra. Từ đó
tạo niềm tin đối với phụ huynh học sinh trong việc sử dụng nguồn kinh phí.
Ngoài ra, cùng với ban đại diện cha mẹ học sinh, nhà trường góp ý trong việc sử
dụng kế hoạch thu chi và sử dụng hợp lí, đúng mục đích các nguồn vận động từ
xã hội hóa, không để trường hợp thu chi không rõ ràng, sai mục đích sử dụng.

21


SKKK: Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng trong trường mầm non

- Bằng những việc làm cụ thể thiết thực, qua thời gian làm tốt công tác
tuyên truyền vận động trong năm học 2014-2015 và 2015-2016 phụ huynh học
sinh các lớp đã ủng hộ kinh phí mua một số đồ dùng phục phụ bếp ăn như: Xe
đẩy thức ăn, bàn xắt thái đồ ăn, chạn phơi chén muỗng, bình lọc nước nấu

22


SKKK: Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng trong trường mầm non

Thống kê số liệu qua thời gian áp dụng một số giải pháp trên:
Thời gian
theo dõi

Khối Số trẻ
lớp

Đầu năm
2015-2016

NT
Mầm
Chồi
Lá

Tổng
Cuối học kỳ
I
Tổng

NT
Mầm
Chồi
Lá


8.49
0
0
15 4.74
0
0
0
0
0
0
2
2.53
0
0
1
0.90
0
0
4
2.65
0
0
7
2.21
0
0

Chiều cao
TCĐ1
TCĐ2

0
10 3.16 0
0

3. Đối với giáo viên, nhân viên cấp dưỡng:
100% giáo viên nắm chắc nội dung, phương pháp, kỹ năng và cách thức tổ
chức các hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ nói chung, công tác phòng chống
suy dinh dưỡng nói riêng.
Lồng ghép chuyên đề dinh dưỡng sức khỏe vào các hoạt động trong ngày
của trẻ mang lại kết quả cao.
Nhân viên cấp dưỡng thực hiện tốt các nội qui khi thực hiện nhiệm vụ, nắm
được một số kiến thức cơ bản về dinh dưỡng trong khẩu phần ăn của trẻ.
Thực hiện tốt công tác vệ sinh an toàn thực phẩm và không xảy ra hiện
tượng ngộ độc thực phẩm trong nhà trường.

23


SKKK: Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng trong trường mầm non

PHẦN III. KẾT LUẬN
I. Tóm lược giải pháp:
Suy dinh dưỡng là một trong nhữmg gánh nặng của các nước có nền kinh
tế kém phát triển và những nước đang phát triển. Mặc dù Đảng và nhà nước ta
có chương trình Quốc gia phòng chống suy dinh dưỡng đặt ra những mục tiêu cụ
thể. Tuy nhiên tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng ở những vùng sâu, vùng xa còn rất cao
một mặt do kinh tế khó khăn, mặt khác do các bậc cha mẹ chưa có kiến thức
nuôi dưỡng con theo khoa học.
Qua những năm làm công tác quản lý phụ trách công tác chăm sóc, nuôi
dưỡng của nhà trường, tôi thấy rằng: Việc nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi



SKKK: Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng trong trường mầm non

Nếu thực hiện đồng bộ các giải pháp trên thì tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ sẽ
giảm đi đáng kể, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục
trẻ, xứng đáng là người “gieo mầm xanh cho tương lai”.
II. Phạm vi đối tượng áp dụng
Qua thời gian áp dụng những biện pháp này vào trường mầm non mà tôi
đang quản lý tôi nhận thấy có những bước tiến triển rất tốt và đạt được kết quả
rất khả quan trong công tác phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ lứa tuổi mầm
non, đặc biệt đối với trẻ em vùng sâu vùng xa góp phần cùng cả nước giảm tỷ lệ
suy dinh dưỡng xuống mức thấp nhất. Ngoài ra, tôi nghĩ rằng với những biện
pháp này có thể áp dụng tốt đối với các trường mầm non trong toàn tỉnh Long
An.
III. Kiến nghị
Căn cứ vào thực tế của nhà trường, tình hình chăm sóc nuôi dưỡng trẻ năm
học 2015-2016 tôi có một số kiến nghị như sau:
* Đối với Sở Giáo dục đào tạo:
Tăng cường mở các lớp tập huấn, bồi dưỡng trình độ chuyên môn cho cán
bộ quản lý làm công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ.
* Đối với Phòng giáo dục và đào tạo:

Bổ sung nguồn kinh phí mở rộng diện tích bếp ăn để đảm bảo
đúng theo qui định trường Mầm non đạt chuẩn quốc gia.


Trang cấp thêm thiết bị đồ dùng bếp ăn còn thiếu.

