I/ ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
1.1 Lý do khách quan:
Đất nước ta đang trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nền kinh
tế phát triển mạnh. Tất cả vì dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ, văn
minh. Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của mỗi dân tộc,
của cộng đồng. Thực hiện câu nói “Trẻ em hôm nay – thế giới ngày mai”.
Chúng ta đều có trách nhiệm góp phần đào tạo thế hệ trẻ thành những con người
phát triển toàn diện. Nhưng trong giai đoạn hiện nay, cùng với sự tăng trưởng
nhanh của nền kinh tế thị trường, đạo đức truyền thống của dân tộc đang bị xoáy
mòn một cách nghiêm trọng tác động không nhỏ đến việc hình thành nhân cách
của trẻ thơ. Đó là trách nhiệm của nhà nước, của toàn xã hội và của mỗi gia
đình. Giúp trẻ lễ phép trong giao tiếp có vai trò rất quan trọng trong việc hình
thành và phát triển nhân cách cho trẻ sau này là nền tảng vững chắc giúp trẻ phát
triển một cách toàn diện
1.2 Lý do chủ quan:
Việc giáo dục trẻ ngay từ những năm đầu đời là một việc làm hết sức cần
thiết. Trong đó giáo dục lễ giáo nói chung lễ phép nói riêng là một phần quan
trọng không thể thiếu được bởi giúp trẻ lễ phép trong giao tiếp có ảnh hưởng đến
sự phát triển toàn diện của trẻ. Ngoài ra còn ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển
ngôn ngữ của trẻ. Khi giao tiếp trẻ sẽ nói năng nhẹ nhàng, mạch lạc, có văn hóa
trong các câu nói, cử chỉ, hành động của trẻ đối với mọi người.
Các nhà nghiên cứu cũng đã đánh giá cao vai trò của giáo dục lễ giáo với
sự phát triển nhân cách cho trẻ. Trẻ có sự giao tiếp mạnh dạn trẻ ngoan ngoãn
vâng lời người lớn, biết thưa gửi lễ phép, tất cả đều có sự giáo dục của cô giáo
và mọi người xung quanh trẻ.
1
2. Cơ sở lý luận và thực tiễn:
cuốn toàn xã hội, giáo dục lễ phép nhằm tăng cường hiểu biết mối quan hệ giao
tiếp với cộng đồng nhằm dưa trẻ vào môi trường sư phạm thật lành mạnh và
trong sáng.
3. Mục đích chọn đề tài:
- Tìm ra một số biện pháp giúp trẻ lễ phép hơn trong giao tiếp.
- Hình thành cho trẻ mẫu giáo bé 3- 4 tuổi những kỹ năng lễ phép chuẩn
mực.
Chính vì những lý do trên tôi đã mạnh dạn đưa ra một số giải pháp bằng
chính kinh nghiệm thực tế giảng dạy của mình để giúp trẻ lễ phép trong giao tiếp
ở trường mầm non
4. Lịch sử đề tài
Vào đầu năm học 2015 - 2016 khi trò chuyện tiếp xúc với các cháu tôi thấy
cháu chưa biết kính trọng lễ phép với người lớn, nói chuyện cháu chưa biết dạ
thưa,… Đứng trước thực trạng trên tôi và Cô Ánh dạy chung lớp đã nghiên cứu
tìm ra những biện pháp giải quyết để các cháu lễ phép khi giao tiếp với mọi
người. Nên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài này để nghiên cứu.
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu sử dụng tài liệu.
- Phương pháp tuyên truyền với các bậc phụ huynh
- Phương pháp đàm thoại nêu gương
6. Phạm vi đề tài:
Đặc điểm tình hình lớp không có thời gian nên tôi chọn và nghiên cứu về
một khía cạnh nhỏ của giáo dục lễ giáo là “Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo
bé lễ phép trong giao tiếp”. Áp dụng ở lớp Mầm 1 từ tháng 9/2015 đến tháng
5/2016.
3
1.2 Nhận xét kết quả :
Qua kết quả khảo sát nhận thấy học sinh lớp tôi đa số các cháu chưa được
lễ phép khi giao tiếp với mọi người.
1.3 Nguyên nhân những hạn chế:
Cháu hay bắt chước mọi người xung quanh
Giáo viên chưa chú trọng trong việc giáo dục lễ phép cho trẻ
Được ba mẹ nuông chiều trẻ hay làm theo ý trẻ.
2. Nội dung cần giải quyết:
- Xây dựng môi trường thân thiện với trẻ
- Giáo dục lễ phép cho trẻ thông qua các hoạt động
- Phối hợp với phụ huynh học sinh.
4
3. Biện pháp cần giải quyết:
Để giải quyết những vấn đề trên tôi sử dụng các biện pháp như sau:
3.1 Xây dựng môi trường thân thiện với trẻ:
Đa số thời gian của trẻ là ở trường chính vì thế cô giáo là tấm gương để trẻ
noi theo, để học làm người. Chính vì vậy không phương pháp nào hiệu quả bằng
phương pháp“ dùng nhân cách để giáo dục nhân cách”. Cô giáo cần là tấm
gương mẫu mực về lời ăn tiếng nói, hành vi cách ứng xử trong giao tiếp. Đây là
những yêu cầu rất cao đòi hỏi mỗi cô giáo phải luôn rèn luyện mình để công tác
giáo dục lễ phép cho trẻ tốt hơn
Trẻ đến lớp phần lớn thời gian trong ngày được học tập và sinh hoạt cùng
cô, cô giáo vừa là người mẹ thứ hai của trẻ cùng chơi, cùng học, chăm chút từ
bữa ăn giấc ngủ cho trẻ nên trẻ cũng ảnh hưởng từ cô.
Ở lứa tuổi của trẻ luôn thích được cô yêu thương gần gũi, mọi hành vi của
cô được trẻ quan tâm nhất. Nhận thức được vấn đề trên tôi luôn chuẩn mực
tốt, việc làm tốt,nhận quà bánh bằng hai tay, biết cám ơn… dán cho trẻ xem thì
trẻ dễ tiếp thu, dễ phân biệt việc làm nào tốt, việc làm nào xấu. Thời gian rảnh
tôi cho trẻ đến xem, trò chuyện và đàm thoại với trẻ về những hình ảnh đó để
qua đó giáo dục lễ phép cho trẻ. Để phụ huynh có thể tham khảo sau mỗi giờ
đón, trả trẻ phụ huynh hiểu biết thêm về việc giáo dục lễ phép cho trẻ khi trẻ ở
nhà.
Tuy đây chỉ là những việc làm nhỏ nhưng nó ảnh hưởng rất lớn đến nhân
cách sau này của trẻ. Bên cạnh đó, tôi gợi ý cho trẻ về nhà sưu tầm những hình
ảnh về lễ phép để dán vào góc tuyên truyền, điều này sẽ giúp trẻ nhận biết được
hành vi đúng sai để trẻ học tập
Từ đó việc áp dụng với biện pháp này trẻ lớp tôi trở nên lễ phép hơn khi
giao tiếp thực hiện một cách tự nhiên.
3.2 Giáo dục lễ phép cho trẻ thông qua các hoạt động ở trường mầm
non
3.2.1 Giáo dục trẻ lễ phép thông qua các hoạt động học
Như chúng ta đã biết, ở trường mầm non không có giờ đạo đức riêng, mà
thông qua sử dụng hình thức tích hợp, lồng ghép với nội dung bài dạy của các
6
lĩnh vực để dạy và hướng trẻ tới cảm xúc, tình cảm, lễ phép hơn. Qua các hoạt
động hằng ngày trẻ được tham gia vào nhiều hoạt động như: Làm quen với ngôn
ngữ, làm quen với môi trường xung quanh,… Chính vì vậy, lồng ghép giáo dục
lễ phép vào các hoạt động có nhiều ưu thế nhằm giáo dục lễ phép cho trẻ tốt
hơn.
Nhất là hoạt động cho trẻ làm quen với ngôn ngữ tôi thường xuyên nhắc
nhở cháu thưa gửi trước khi trả lời và trả lời tròn câu, cháu lặp lại to, rõ các câu
trả lời của bạn, động viên tuyên dương kịp thời khi cháu pháp biểu lễ phép, dần
dần giúp trẻ mạnh dạn và thích tham gia phát biểu hơn. Từ đó cháu nói năng lễ
phép, cháu không còn nói trống không, không còn trả lời bằng cách lắc đầu hay
và biết cám ơn
- Góc học tập tôi cho trẻ chọn lôtô hành vi nào đúng hành vi nào sai, hay
làm album những việc làm đúng.
Đây là một xã hội thu nhỏ mà qua đó trẻ tái tạo lại cuộc sống của người
lớn. Thông qua hoạt động này giáo dục trẻ biết thể hiện các mối quan hệ trong
xã hội, những hành vi giao tiếp, cách ứng xử, xưng hô với mọi người…Và thông
qua hoạt động này trẻ mạnh dạn hơn, thành thạo hơn lễ phép hơn trong giao tiếp,
trong ứng xử
Qua việc tổ chức các các hoạt động trong ngày ở trường mầm non cho trẻ
đã rèn luyện cho trẻ nề nếp thói quen tốt. Qua hoạt động vui chơi cháu mạnh dạn
dần, thành thạo dần trong giao tiếp, trong ứng xử, chào hỏi nói chuyện lễ phép
đối với mọi người xung quanh mình. Từ đấy trẻ lớp tôi giao tiếp với mọi người
ngoan hơn, lễ phép hơn,…
3.2.3 Giáo dục trẻ lễ phép ở mọi lúc mọi nơi.
Giáo dục lễ giáo cho trẻ mọi lúc mọi nơi đây là biện pháp cũng hết sức
quan trọng góp phần vào việc hình thành nhân cách cho trẻ. Bởi lẽ, trẻ ở lứa tuổi
này dễ nhớ nhưng chóng quên. Chính vì vậy, ở mọi lúc mọi nơi, bất cứ khi nào
và lúc nào cô cũng lồng ghép được nội dung giáo dục lễ phép cho trẻ, cô luôn
nhắc nhỡ và giáo dục trẻ thường xuyên để hình thành thói quen “ Lễ phép” cho
trẻ. Dạy cháu biết thưa khi có khách đến lớp, nói năng nhỏ nhẹ, lễ phép, không
8
được nói lớn tiếng, nộ nạt, phải biết cám ơn khi nhận được sự giúp đỡ của người
khác gọi bạn không xưng hô mày tao với bạn. Khi đón trả trẻ tôi rất ân cần và
chuẩn mực trong xưng hô với phụ huynh, tôi nhắc trẻ đến lớp khoanh tay thưa
ba mẹ đi học,thưa cô đến lớp. Đối với hoạt động ngoài trời tôi cho trẻ ra sân
chơi khi gặp cô, chú bảo vệ, hay khách đến tham quan trường phải biết khoanh
tay chào hỏi, khi chơi với bạn làm gì sai đối với bạn thì biết xin lỗi bạn, ai cho gì
thì nhận bằng hai tay và nói lời cảm ơn... Khi trẻ làm việc sai, tôi có mặt kịp thời
trẻ chưa lễ phép với ba mẹ, đòi mua đồ chơi, quà bánh, chơi điện tử mà phụ
huynh giành nhiều thời gian quan tâm dạy cho trẻ biết việc đúng sai. Dạy trẻ
chào hỏi khách đến nhà, khi trả lời của người lớn phải dạ thưa sẽ được mọi
người yêu mến, khen ngoan,… Đồng thời chú ý sửa sai trẻ kịp thời khi trẻ nói
những từ chưa ngoan, những thiếu sót trong giao tiếp đối với bạn bè, đối với
người lớn. Tôi còn trao đổi với phụ huynh hàng ngày vào giờ đón và trả trẻ hay
thông qua sổ liên lạc trọng tâm là hàng tháng tôi đã đưa ra kế hoạch học tập và
sinh hoạt cũng như giáo dục lễ phép cho trẻ. Qua đó phụ huynh sẽ nắm được và
kết hợp với trường để giáo dục cháu tốt hơn trong việc nói năng lễ phép. Bên
cạnh đó tôi trao đổi với phụ huynh nên cho trẻ xem chương trình trên tivi dành
cho thiếu nhi như: Khoảnh khắc kỳ diệu, chuyện của đốm,…từ những câu
chuyện ngắn nhưng là một bài học giáo dục lễ phép, cũng góp phần hình thành
nhân cách cho trẻ.
4. Kết quả chuyển biến của đối tượng:
Với những biện pháp trên đã giúp trẻ lớp tôi dần dần trở nên lễ phép khi
giao tiếp với mọi người. Sau khi tiến hành khảo sát kết quả đạt được như sau:
Số trẻ
Lễ phép
Tỉ lệ
Chưa lễ phép
Tỉ lệ
34
31/34
tiếp thì việc xây dựng môi trường thân thiện cho trẻ là rất quan trọng vì môi
trường trẻ tiếp xúc sẽ giúp trẻ quen dần với bắt chước cách ứng xử giao tiếp của
tất cả mọi người. Chẳng những vậy các hoạt động khác cũng góp phần giúp cho
việc giáo dục lễ phép của trẻ ngày càng được nâng cao hơn. Thường xuyên phối
hợp với phụ huynh học sinh trong việc rèn luyện cho trẻ lễ phép để trẻ phát triển
toàn diện là điều cần nên làm.
Từ những biện pháp trên tôi tự rút kinh nghiêm và nhận thấy trẻ ở lớp
ngoan và lễ phép. Điều đó chứng minh rằng thực nghiệm của tôi đã thành công,
các biện pháp trên cũng đã được thông qua trong các cuộc họp chuyên môn ở tổ
khối mầm, ở trường và một số trường trong huyện đã vận dụng, đạt kết quả cao
trong việc giáo dục trẻ trở thành người có ích cho gia đình và xã hội.
Mong rằng những kinh nghiệm trên sẽ giúp cho bản thân tôi cũng như các
cô giáo viên mầm non nâng cao chất lượng giảng dạy góp phần thực hiện tốt
mục tiêu giáo dục mầm non.
12