Sáng kiến kinh nghiệm “An toàn giao thông”
Kim Thoa HS
PHÒNG GIÁO DỤC& ĐÀO TẠO BẾN LỨC
TRƯỜNG MẪU GIÁO HOA SEN
---------- --------
ĐỀ TÀI: Một vài biện pháp lồng ghép
Giáo dục “An toàn giao thông”
cho trẻ mẫu giáo
Người thực hiện:Nguyễn Thị Kim Thoa
Đơn vị: Trường Mẫu Giáo Hoa Sen
Năm học : 2015-2016
1
Sáng kiến kinh nghiệm “An toàn giao thông”
Kim Thoa HS
PHẦN 1:LỜI NÓI ĐẦU
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
“An toàn là bạn, tai nạn là thù” Tại sao nói tai nạn là thù, vì tai nạn giao
thông gây nhiều thiệt hại về tính mạng và tài sản của nhân dân.Tai nạn giao thông
có thể xảy ra với bất cứ ai không chấp hành nghiêm chỉnh qui định về an toàn giao
thông. “An toàn giao thông” vấn đề bức xúc của xã hội, dư luận đã lên tiếng nhiều.
Sáng kiến kinh nghiệm “An toàn giao thông”
Kim Thoa HS
Cha mẹ, cô giáo luôn thực hiện nghiêm túc luật giao thông để trẻ noi theo
hướng dẫn cho cháu cách đi đường và biết tín hiệu đèn giao thông.
3.L ỊCH SỬ ĐỀ TÀI
Từ chuyên đề “Giáo dục an toàn giao thông cho trẻ mẫu giáo” đã được Sở
Giáo dục và Đào tạo Long An - Phòng Giáo dục và Đào tạo Bến Lức triển khai
thực hiện. Thấy được tầm quan trọng của chuyên đề trên ngoài việc tham gia giảng
dạy lồng ghép vào chương trình. Tôi còn nghiên cứu tìm những giải pháp thiết thực
áp dụng vào công tác chăm sóc giáo dục trẻ trong năm học 2015-2016.
4.PHẠM VI ĐỀ TÀI
Đề tài này tôi đã thực hiện cho lớp Chồi 3 Trường Mẫu Giáo Hoa Sen. Ở đây
tôi tập trung vào công việc làm sao để trẻ 4-5 tuổi biết thực hiện đúng luật “An toàn
giao thông đường bộ”. Tôi nghĩ đề tài này có thể áp dụng cho khối Chồi của trường
tôi và có thể nhân rộng ra trong toàn tỉnh.
3
Sáng kiến kinh nghiệm “An toàn giao thông”
Kim Thoa HS
PHẦN 2 : NỘI DUNG
1. THỰC TRẠNG ĐỀ TÀI
Như chúng ta đã biết hiện nay tai nạn giao thông luôn là vấn nạn, vấn đề hết
4
Sáng kiến kinh nghiệm “An toàn giao thông”
Kim Thoa HS
cháu, tôi bắt đầu giảng dạy vào chương trình lồng ghép an toàn giao thông cho trẻ.
Bên cạnh đó tôi còn tìm hiểu về nhận thức của trẻ và phụ huynh.
a. Tình hình nhận thức của trẻ:
Ngay từ đầu năm học do đặc điểm tình hình trường tôi nằm ở thị trấn của
huyện nên phần lớn xe cộ rất đông và để hưởng ứng tháng an toàn giao thông nên
tôi đã thưc hiện rèn nề nếp cho cháu và bắt đầu chuẩn bị cho cháu một số kiến thức
cơ bản về giao thông ngay từ đầu năm học. Tuy nhiên bên cạnh đó cũng còn một số
cháu chưa học qua các lớp 3-4 tuổi nên còn nhút nhát, không linh hoạt trong các
tiết dạy nói chung, các tiết có lồng ghép an toàn giao thông nói riêng, vì vậy tôi chú
ý để có biện pháp giảng dạy về giao thông cho đối tượng này.
Về nề nếp: Do điều kiện các cháu phần lớn đã được học qua lớp mầm nên
các cháu đã có nề nếp học tập, vui chơi rất tốt, qua đó tôi hướng dẫn cháu từng
bước về luật giao thông đường bộ cho tất cả các cháu mẫu giáo của lớp. Cuối tháng
9 tôi thực hiện khảo sát về an toàn giao thông đường bộ đối với trẻ bằng những câu
hỏi đơn giản:
Khi đi đường cháu phải đi bên nào?
Ngồi trên xe máy phải thực hiện những điều gì?
Nếu chạy qua đường đột ngột thì chuyện gì sẽ xẩy ra ?
Vì sao cháu không được băng qua đường một mình ?
Cháu có được chơi ở lòng đường vỉa hè không,vì sao?
Qua khảo sát thì số lượng trẻ trả lời được một số câu hỏi là khoảng 40% còn một số
trung bình khoảng 40% , số lượng yếu kém 20%. Do đó tôi nhận thấy lớp tôi chưa
tiếp thu đồng đều về kiến thức an toàn giao thông.
hướng giải quyết giúp đỡ khó khăn
Trước tiên mời phụ huynh dự hợp để trao đổi tình hình học tập của các cháu
đồng thời cũng phổ biến những trường hợp tai nạn giao thông có liên quan đến lứa
tuổi mầm non. Tôi cùng phụ huynh trao đổi những kiến thức cơ bản về an toàn giao
thông, tôi cũng tìm hiểu hoàn cảnh của từng cháu để có hướng giúp đỡ, khắc phục
khó khăn, phòng ngừa tai nạn.
Tôi thường lên tiết giảng dạy lồng ghép về an toàn giao thông mời phụ
huynh đến dự để tiện nắm bắt về những kiến thức an toàn giao thông có lien quan
đến trẻ đồng thời cũng giúp phụ huynh có những cái nhìn đúng đắn về giao thông
và chấp hành nghiêm chỉnh luật giao thông để trẻ noi theo. Đối với các gia đình
phụ huynh ở gần trường tôi thường động viên phụ huynh thu xếp công việc để đưa
rước con đúng giờ hơn không nên để cháu đi học một mình rất nguy hiểm cháu
chưa xử lý được các tình huống bất ngờ xảy ra nên dể gây tai nạn cho mình và cho
người khác.
Những phụ huynh nhà xa và hay đưa rước cháu bằng xe đạp, xe máy, ngoài
việc đưa đón trẻ đúng giờ cần chú ý đến tư thế ngồi, hành vi cử chỉ của trẻ khi đi
trên các phương tiện giao thông, tuyệt đối không chở quá nhiều trẻ cùng một lúc
trên một phương tiện giao thông để tránh tình trạng tai nạn xảy ra, khi trẻ đi trên xe
máy cần phải đội mũ bảo hiểm và cần trang bị thêm thắt dây an toàn cho trẻ.
Hằng ngày trong giờ đón trẻ tôi luôn trao đổi phụ huynh về tình hình học tập
của cháu, cũng như ý thức về an toàn giao thông của trẻ, đặc biệt những trẻ hiếu
động, nghịch ngợm hay leo trèo… để phụ huynh cùng nhà trường góp phần giáo
dục cháu. Hàng tháng đều tổ chức họp phụ huynh định kỳ giải đáp những thắc mắc,
lắng nghe ý kiến đóng góp để cùng hổ trợ giúp đỡ nhau trong việc nâng cao chất
lượng học tập ,chất lượng chuyên đề an toàn giao thông cho cháu đạt kết quả tốt.
Trong lớp tôi luôn chọn một vị trí thích hợp xây dựng góc tuyên truyền dành
cho bố mẹ trẻ, bằng tranh ảnh minh họa cho hành vi văn minh, sưu tầm lời hay ý
đẹp, viết các nội dung quy định về trật tự an toàn giao thông…để bố mẹ trẻ dễ dàng
6
Hoặc một số câu chuyện: “Thỏ qua đường”, “Vì sao thỏ cụt đuôi”, “Một
phen sợ hãi”…
Hoặc qua một số bài hát “ Em qua ngã tư đường phố”, “Nhớ lời cô dạy”, “Bài học
sang đường”, “Đi đường em nhớ”…
Hay cháu chơi ở các góc chơi xây dựng, học tập, phân vai…Người đi bộ phải
đi bên phải theo chiều đi của mình như: đi trên vỉa hè, lề đường. Trường hợp đường
nông thôn không có vĩa hè, lề đường thì người đi bộ phải đi sát mép đường. Tôi
cho trẻ áp dụng thực hiện chơi trên sân trường.
Người đi đường phải đi đúng phần đường của mình trên đường có dấu phân
cách thì người đi bộ phải tuyệt đối không được lấn tuyến vượt qua.
7
Sáng kiến kinh nghiệm “An toàn giao thông”
Kim Thoa HS
Ở nơi không có đèn tín hiệu, không có vạch kẻ đường dành cho người đi bộ,
thì khi qua đường người đi bộ phải quan sát kỹ, khi xe chạy qua hết cháu mới được
sang đường nhưng cần phải có sự giúp đỡ của người lớn.
Người đi bộ phải tuân theo tín hiệu chỉ dẫn giao thông và qua đường đúng vị
trí nơi có vạch kẽ dành riêng cho người đi bộ.
Trẻ em đưới 7 tuổi qua đường đô thị, đường thường xuyên có xe cơ giới qua
lại thì phải có người lớn dắt.
*Phòng tránh những tai nạn khi đi trên các phương tiện giao thông và
cần chơi đúng chỗ:
Hằng ngày luôn trò chuyện nhắc nhở cháu qua các hoạt động vui chơi cũng
như hoạt động học.
Đi xe máy phải đội mũ bảo hiểm.
Khi ngồi trên xe phải thật sự nghiêm túc không ngã qua lại.
Tín hiệu đỏ là cấm đi
Tín hiệu vàng là phải dừng lại trước vạch đừng, trừ trường hợp đã đi quá
vạch đừng thì được đi tiếp , trong trường hợp tín hiệu đèn vàng nhấp nháy là được
đi nhưng phải giảm tốc độ, chú ý quan sát nhường đường cho người đi bộ qua
đường.
Thông qua các trò chơi tín hiệu dạy trẻ biết một số biển báo đường bộ gồm có các
nhóm:
+ Nhóm biển báo cấm: Có dạng hình tròn dùng để báo hiệu cho các điều
cấm, hoặc hạn chế sự đi lại của các loại phương tiện cơ giới, thô sơ và người đi bộ.
+ Nhóm biển báo nguy hiểm: Có dạng hình tam giác, viền màu đỏ, nền màu
vàng, nhằm để cảnh báo các tình huống nguy hiểm có thể xảy ra giúp người sử
dụng phương tiện giao thông trên đường biết trước tính chất của sự nguy hiểm để
có những biện pháp phòng ngừa, xử lý cho phù hợp với tình huống.
+ Nhóm biểu hiện lệnh: có dạng hình tròn, nền màu xanh dương, trên nền
có vẽ màu trắng đặc trưng cho hiệu lệnh nhằm báo cho người sử dụng phương tiện
giao thông biết điều lệnh phải thi hành.
+ Biển chỉ dẫn: có dạng hình chữ nhật hoặc hình vuông nền màu xanh lam
để báo hiệu cho nhười sử dụng phương tiện giao thông biết những định hướng cần
thiết hoặc những điều có ích khác trong cuộc hành trình.
Đối với trẻ các biển báo trên tôi làm mô hình hình ảnh mẫu để hướng dẫn
cháu chơi và để cháu tiếp thu tốt kiến thức về giao thông.
Thường xuyên cho trẻ chơi và để những biển báo cho trẻ để nhìn thấy nhận
ra và thực hiện theo
VD: Ở nơi có hồ cá cần để biển báo cấm trèo vào hồ cá, cấm bỏ rác vào
hồ….
c. Xây dựng giờ học trên lớp, cải tiến phương pháp giảng dạy, lồng ghép
nội dung an toàn giao thông vào giờ học vào các chủ điểm
Trước khi lên lớp tôi luôn soạn giảng đầy đủ, nghiên cứu bài dạy, xác định
đúng trọng tâm bài dạy lựa chọn những phương pháp thích hợp nhằm thu hút cháu
vào giờ học.
đố:
Hình dáng cong cong
Tựa chiếc cầu vồng
Ai bắt qua sông
(chiếc cầu )
Đèn xanh, đèn đỏ, đèn vàng
Đèn nào đừng lại, đèn nào được đi?
Bé ơi hãy trả lời đi
Đáp nhanh đúng luật cô đây thưởng quà
(Đèn đỏ đứng lại, đèn vàng được đi)
+Hướng dẫn: Tiến hành giảng dạy theo hình thức đổi mới, sau đó đặt câu
hỏi gợi mở kích thích sự tìm tòi khám phá ở trên theo nội dung, tính chất bài học,
đồng thời cũng cố kiến thức cũ, cung cấp kiến thức mới: Cháu đã được thấy hoặc đi
qua ngã tư lần nào chưa ? Trong dịp nào? ở đâu ? Ngồi trên xe qua ngã tư như thế
10
Sáng kiến kinh nghiệm “An toàn giao thông”
Kim Thoa HS
nào để an toàn? (có thể tùy theo nội dung bài đặt câu hỏi lồng ghép giao thông
nhưng không quá nhiều)
+ Kiến thức: Trò chơi vận động “Ai đúng ai sai, Hãy xếp nhanh và đúng yêu
cầu trẻ gắn, sắp xếp và chỉ lại vị trí sai của các PTGT và đèn tín hiệu về các hành vi
sai của người tham gia giao thông. Qua đó giáo dục đạo đức, ý thức chấp hành luật
giao thông đường bộ cho trẻ nhất là các cháu chưa tiếp thu tốt kiến thức về an toàn
giao thông.
*Giáo dục trẻ thông qua hoạt động ngoài trời:
Sáng kiến kinh nghiệm “An toàn giao thông”
Kim Thoa HS
Ngoài ra tôi còn trang bị cho trẻ đồ công an giao thông, làm cho trẻ cây chỉ
đường của chú công an…có sáng tạo trong công tác xây dựng môi trường đồ chơi
thì việc giảng dạy của cô mới thực hiện một cách dễ dàng và thu hút các cháu.
Đồ chơi phục vụ trò chơi xây dựng, phân vai về “an toàn giao thông” chủ yếu là
loại hình tượng, mô phỏng những dụng cụ phương tiện như các loại xe, các loại mũ
bảo hiểm, dụng cụ sửa xe (kềm, ốc, vít..) và các phụ tùng bộ phận xe (bánh xe,
thùng xe..)
Đồ chơi phải được sử dụng đúng lúc, đúng chỗ, đẹp, sạch sẽ, nguyên vẹn, an
toàn mang tính chất giáo dục cao. Tôi còn luôn quan tâm đến việc trang bị thêm đồ
chơi cho lớp, trong năm học 2015-2016 tôi đã bổ sung thêm một số loại xe: ôtô, xe
cẩu, xe khách…..làm bằng nguyên liệu tự nhiên: ngó bần, gỗ, hộp nhựa thùng giấy
cạt tong
Để thu hút trẻ hơn tôi còn trang trí lớp phù hợp chủ đề giao thông và sắp xếp
các loại đồ dùng đồ chơi giao thông sao cho đẹp mắt, giúp trẻ để thấy, để lấy và cất
đúng chỗ sau khi chơi.
Qua đó tôi luôn gợi hỏi cho cháu sắp xếp đồ chơi theo từng nhóm: giao
thông đường bộ, giao thông đường thủy, giao thông trên không, các biển báo…luôn
tạo cơ hội cho tất cả các cháu đều được sắp xếp. Bên cạnh đó tôi luôn quan tâm đến
những cháu chưa tiếp thu kiến thức giao thông tốt để kịp thời uốn nắn cho các
cháu.
Cũng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng về trật tự an toàn giao thông cho trẻ
mọi lúc mọi nơi:
Ngoài việc giáo dục cho cháu học về trật tự an toàn giao thông ở trên lớp tôi
còn chú ý dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi. Giờ hoạt động ngoài trời có thể cho trẻ ca hát
2.4. Nghiên cứu bài dạy, học hỏi kinh nghiệm các bạn đồng nghiệp để dạy
tốt các tiết có lồng ghép về an toàn giao thông.
Trước khi lên lớp, tôi luôn soạn giảng đầy đủ, nghiên cứu kỹ yêu cầu, trọng
tâm của từng tiết học của mỗi bộ môn để tìm ra biện pháp thích hợp hiệu quả,
chuẩn bị đầy đủ các đồ dùng, đồ chơi để phục vụ cho trẻ trong các tiết dạy lồng
ghép về giao thông.
Để giảng dạy tốt chuyên đề “ An toàn giao thông” tôi thực hiện giáo dục trẻ
qua việc lồng ghép vào các môn học, tôi tiến hành dạy trẻ từ những nội dung đơn
giản đến phức tạp, những cái cơ bản tôi hướng dẫn thật kỹ cho trẻ để các cháu nhớ
lâu hơn:
Cách đi đường
Phòng tránh những tai nạn khi đi trên các phương tiện giao thông
Bé cần chơi đúng chỗ, ở những nơi an toàn
Một số biển báo, và một số phương tiện giao thông.
Đối với những bài thơ, câu chuyện mới được đưa vào chương trình tôi luôn
trao đổi với tổ chuyên môn, hiệu phó chuyên môn để soạn giảng tốt hơn. Tôi cũng
thường xuyên dự giờ, thao giảng để nâng cao tay nghề, học hỏi kinh nghiệm của
các bạn đồng nghiệp, luôn luôn trao đổi những phương pháp giảng dạy lồng ghép
“An toàn giao thông” để cùng nhau đóng góp ý kiến và dạy chuyên đề có kết quả
tốt hơn.
3. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Với những biện pháp đề ra, qua gần một năm thực hiện, tôi nhận thấy các em
học sinh lớp tôi thực hiện chuyên đề giáo dục “An toàn giao thông đường bộ” rất
tốt và đạt kết quả như sau:
13
Sáng kiến kinh nghiệm “An toàn giao thông”
Kim Thoa HS
PHẦN 3: KẾT LUẬN
1-TÓM LƯỢC GIẢI PHÁP:
“Uốn cây từ lúc còn non
Dạy con từ thuở con còn ngây thơ”
Vì thế để đạt kết quả cao trong công tác giáo dục “An toàn giao thông” cho
trẻ mẫu giáo ngay từ đầu năm học tôi tổ chức họp phụ huynh trao đổi tìm hiểu hoàn
cảnh gia đình của các cháu để có hướng giáo dục, giúp đỡ và phòng ngừa tai nạn.
Cho dù phụ huynh nhà ở gần hay xa trường tôi cũng trao đổi về an toàn giao thông
cho trẻ khi đi trên phương tiện giao thông.
Ở lớp tôi có góc xây dựng “Góc tuyên truyền” dành cho bố mẹ xem để về
nhà nhắc nhở thêm cho bé. Đối với trẻ rèn nề nếp trong học tập thói quen trong
giao tiếp, trật tự kỷ luật trong giao thông rất cần thiết, tôi hướng dẫn trẻ cách đi
đường thế nào cho đúng, phải tuân thủ các luật giao thông để phòng tránh những tai
nạn khi đi trên các phương tiện giao thông. Không chơi đùa, nhảy dây trên vĩa hè,
không chơi gần những nơi nguy hiểm. Tôi giúp trẻ phân biệt một số phương tiện
giao thông đường bộ, đường thủy, đường trên không, biết được tín hiệu đèn giao
thông, các loại biển báo, tôi dùng mô hình mẫu để hướng dẫn cháu nhất là những
cháu chưa tiếp thu tốt về an toàn giao thông. Tôi luôn xây dựng giờ học trên lớp,
nghiên cứu bài dạy thật kỹ, xác định đúng trọng tâm của từng loại tiết để lưa chọn
phương pháp thích hợp lồng ghép chuyên đề “An toàn giao thông” qua đó giáo dục
đạo đức, ý thức chấp hành luật giao thông đường bộ cho trẻ. Đối với trẻ mẫu giáo
chủ yếu là tư duy trực quan hình tượng cụ thể, chính vì thế mà tôi xây dựng môi
trường đồ chơi cho trẻ trong đó có đồ chơi thực hiên về “An toàn giao thông” để
hình thành ở trẻ kỹ năng sử dụng đồ chơi phục vụ trò chơi xây dựng, phân loại…đồ
chơi phải luôn được sử dụng đúng lúc, đẹp, an toàn, sạch sẽ, mang tính giáo dục
cao. Ngoài việc giáo dục trẻ học về trật tự an toàn giao thông trên lớp tôi còn chú ý
dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi như hoạt động ngoài trời, trò chuyện cùng trẻ, tổ chức
cùng tham gia. Giáo viên phải sử dụng nhiều hình thức tổ chức dạy học: trò chơi,
hoạt động nhóm, thực hành….
Cần tổ chức các hoạt động ngoài giờ nhiều cho trẻ thực hành, hoặc lồng ghép
vào các hoạt động với nhiều hình thức phong phú hơn phù hợp từng lứa tuổi.
Giáo dục an toàn giao thông cho trẻ là việc làm cấp bách, thực tế và hoàn
toàn có thể thực hiện lâu dài, nhằm hình thành cho trẻ có hiểu biết ban đầu về luật
giao thông
Với những kết quả đạt được ở trên, tôi đã bước đầu góp phần nhỏ vào công
tác xây dựng một thế hệ tương lai có kiến thức và ý thức đội mũ bảo hiểm khi đi xe
máy, ngồi xe an toàn, không đùa giỡn khi ngồi xe, không vứt rác khi tham gia giao
thông, trẻ có cách xử sự văn minh khi tham gia giao thông. Và mọi người ai cũng
hiểu rằng “An toàn là hạnh phúc của mỗi nhà”.
3 PHẠM VI ÁP DỤNG
Trên đây là một vài kinh nghiệm trong việc dạy trẻ “An toàn giao
thông”, bản thân tôi đã rút ra sau gần một năm học và đã thực hiện tốt. Qua đề tài
này tôi nhận thấy việc giáo dục cho trẻ chấp hành luật giao thông góp phần xây
dựng trật tự xã hội. Đây cũng là lương tâm, trách nhiệm của giáo viên có tâm huyết
với nghề. Vì thế tôi tin rằng đề tài này có thể áp dụng được cho tất cả các lớp mẫu
giáo ở trường tôi và một số trường trong thị trấn cũng như trong địa bàn huyện và
có thể nhân rộng thêm. Hy vọng có thể giúp các chị em đồng nghiệp hoàn thành tốt
trong công tác hướng dẫn trẻ biết an toàn giao thông
Mong các chị em đồng nghiệp, BGH nhà trường, phòng GD, các ngành có
liên quan có những ý kiến đóng góp để đề tài hoàn chỉnh hơn.
16
Sáng kiến kinh nghiệm “An tồn giao thơng”
Kim Thoa HS