PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN MỸ ĐỨC
TRƯỜNG MẦM NON PHÙNG XÁ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP SỬA LỖI PHÁT ÂM LỆCH
CHUẨN PHỤ ÂM ĐẦU L, N CHO TRẺ MẪU GIÁO NHỠ
TRƯỜNG MẦM NON PHÙNG XÁ”
Lĩnh vực/ Môn : Giáo Dục Mẫu Giáo
Tác giả : Nguyễn Thùy Linh
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị công tác : Trường mầm non Phùng Xá
`
Năm học: 2013- 2014
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
SƠ YẾU LÝ LỊCH
Họ và tên : Nguyễn Thùy Linh
Ngày, tháng, năm sinh : 14/01/1991
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị công tác : Trường Mầm Non Phùng Xá
Năm vào ngành : 2012
Trình độ chuyên môn : Cao Đẳng sư phạm mầm non
2
ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP SỬA LỖI PHÁT ÂM LỆCH CHUẨN
PHỤ ÂM ĐẦU L/N CHO TRẺ MẪU GIÁO NHỠ
TRƯỜNG MÂM NON PHÙNG XÁ
PHẦN I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,
cấp học đặt nền móng cho các cấp học sau này với mục tiêu là giúp trẻ em phát
triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên
thân người cùng một vùng không nhận thấy đó là bất thường, là lệch chuẩn.
Chúng ta vẫn lấy chuẩn chính tả làm mực thước nên nói ngọng nguy hiểm vì
ngữ âm biến đổi sẽ làm chính tả dần biến đổi theo, dẫn đến hiện tượng viết cũng
“ngọng”, sai chính tả.
Thực tế, cha mẹ không hiểu biết về phát âm đã trực tiếp ảnh hưởng đến trẻ
ngay từ lúc các em tập phát âm. Rất nhiều người lớn xung quanh cũng phát âm
tuỳ tiện khiến trẻ không nhận ra mình nói sai. Đến cấp học mầm non, các cô
giáo chỉ chú ý nhiều đến vui chơi múa hát, chưa chú trọng nhiều sửa giúp các
em. Nếu uốn trẻ ngay từ cấp học mầm non thì dễ hơn, càng để lớp cao càng dễ
hỏng. Chúng ta không thể viện cớ môi trường nhiều người nói ngọng mà không
sửa hết mình, bởi điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn tới tương lai của các em, thậm
chí nhiều em phải đổi nghề, đổi hướng đi sau này vì lỗi địa phương tưởng như
vô tội này
Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã chỉ rõ vai trò của các nhà trường trong
việc giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt: “Đúng vậy, trường học, nhất là các
trường phổ thông, nói chung các loại trường khác là cái lò tốt để rèn luyện con
người Việt Nam mới, XHCN về mọi mặt, ở đây là nói về viết tốt, nói tốt. Đây
không chỉ là vấn đề ngôn ngữ, đây còn là vấn đề tư duy, vấn đề phong cách”.
4
Tôi là một giáo viên mầm nonraats tâm huyết với nghề dạy trẻ, tôi nhận thấy
tầm quan trọng của vấn đề phát âm chuẩn xác, với sự tìm tòi, đúc rút kinh nghiệm
trong công tác dạy học, đồng thời với sự tâm huyết miệt mài với công việc của
mình, tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp sửa lỗi phát âm lệch chuẩn phụ âm
đầu L/N cho trẻ trường mầm non Phùng Xá”. Với mong muốn được đóng góp
một phần hết sức nhỏ bé của mình vào việc rèn phát âm chuẩn phụ âm đầu L/N
cho các trường mầm non để đáp ứng được những yêu cầu mới của Giáo dục và
Đào tạo trong thời kỳ đất nước hội nhập.
1. Cơ sở lý luận:
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu
đời và quý báu của dân tộc. Chúng ta phải giữ gìn nó, quý trọng nó, làm cho nó
ngôn ngữ. Nguyên tắc này xuất phát từ quy luật khi học nói, trẻ phải nhớ được
cần nói và viết như thế nào? Việc ghi nhớ này xảy ra một cách tự phát trong quá
trình bắt chước lời nói của người xung quanh. Kết quả là sự nhạy cảm ngôn ngữ
được hình thành. Đây là nguyên tắc ảnh hưởng nhiều nhất đến sự phát âm lệch
chuẩn của học sinh do cảm quan sử dụng ngôn ngữ một cách vô ý thức.
Đặc biệt, người Việt Nam chúng ta thường đặt ra yêu cầu trong giao tiếp
“Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”
Để nói về sự thuyết phục, truyền cảm và thẩm mỹ, ông cha ta thường nhắc
nhau, khen nhau:
- Nói lúng búng như ngậm hột thị.
- Nói ngọng líu ngọng lo chẳng ai nghe được.
- Nói ngọt lọt đến xương.
Trong chương trình Giáo dục mầm non, trẻ là chủ thể của quá trình phát
triển ngôn ngữ, ngôn ngữ của trẻ được phát triển thông qua quá trình giao tiếp
của trẻ với những người xung quanh, với môi trường thiên nhiên và xã hội. Để
phát triển ngôn ngữ trẻ phải được nghe lời nói, được bắt chước lời nói, được chủ
động nói. Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là phát triển ở cả 4 kỹ năng (nghe, nói,
6
đọc, viết). Ở trường mầm non, đối với lứa tuổi nhà trẻ, đặc biệt chú ý đến kỹ
năng nghe hiểu và giao tiếp bằng ngôn ngữ (âm-từ-câu-lời nói), ở tuổi mẫu giáo
phát triển ngôn ngữ mạch lạc là quan trọng nhất. Phát triển ngôn ngữ cũng đồng
thời giúp trẻ lĩnh hội cả ba thành phần của ngôn ngữ: Phát âm, vốn từ, ngữ pháp.
Do vậy, lĩnh vực Phát triển ngôn ngữ phải hướng vào trẻ, đáp ứng các nhu cầu
phát triển của trẻ và phải phù hợp với các điều kiện tự nhiên điều kiện văn hóa
của từng vùng, miền và phù hợp với thực trạng của từng trường, của lứa tuổi.
Nhiệm vụ của giáo viên mầm non là tổ chức xây dựng môi trường ngôn ngữ, tổ
chức các hoạt động để trẻ được nghe, được bắt chước và được nói.
2. Cơ sở thực tiễn:Bản thân là một giáo viên đứng lớp, đa số các cháu là
con người dân lao động nên đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn, sự quan tâm
hc sinh trng mm non Phựng Xỏ nhm giỳp cho hc sinh trong nh trng:
- Nm vng cỏch phỏt õm chun 2 ph õm u ca Ting vit l L/N.
- Luụn cú ý thc rốn luyn kiờn trỡ, thng xuyờn, liờn tc v thnh phong
tro u khp cú k nng phỏt õm chun hai ph õm ny trong hc tp v giao
tip vi mi ngi xung quanh.
- Cú kh nng phỏt hin ra ngi khỏc phỏt õm lch chun cựng sa li.
c bit thng xuyờn giao tip vi cụ tp núi s cú iu kin sa li cho
tr ngay trong giai on phỏt trin u tiờn.
- Nõng cao s chun mc v ngụn ng trong mụi trng s phm v cng
ng xó hi.
IV. I TNG NGHIấN CU
- C s khoa hc ca vic giao tip chun ph õm L,N.
- Tỡm ra nguyờn nhõn phỏt õm lch chun ph õm u L, N.
- a ra mt s gii phỏp bi dng phỏt õm chun ph õm u L,N.
- Tr 4-5 tui lp B3 - Trng MN Phựng Xỏ
V. PHM VI V THI GIAN NGHIấN CU
8
Từ tháng 9 năm 2013 đến tháng 4 năm 2014
VI. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Nghiên cứu lý luận
Để xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài làm nền tảng cho quá trình nghiên cứu
cụ thể tôi đã hệ thống, phân tích, tổng hợp các tài liệu về: Sửa lỗi phát âm lệch
chuẩn L/N; sưu tầm các bài luyện tập tại các sách trong và ngoài chương trình
giáo dục mầm non.
2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn và phương pháp hỗ trợ
khác:
- Phương pháp điều tra xã hội học; khảo sát thực tiễn.
- Phương pháp phân tích và tổng hợp.
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá.
- Phương pháp TEST trắc nghiệm.
giáo trình “ngôn ngữ tiếng Việt”, chú trọng tới lời nói khi giao tiếp với trẻ, với
mọi người, ở mọi lúc mọi nơi. Giáo viên phải gần gũi với trẻ, nắm bắt được đặc
điểm tâm sinh lý của trẻ, quan tâm chú trọng tới lời nói của trẻ trong các hoạt
động cũng như khi giao tiếp với bạn, với cô và với mọi người để rèn luyện uốn
nắn trẻ kịp thời. Giáo viên linh hoạt sáng tạo và biết tận dụng mọi cơ hội tìm ra
những biện pháp hữu hiệu nhất để sửa ngọng cho trẻ, giúp trẻ dễ nhớ. Đồng thời
biết kết hợp chặt chẽ với phụ huynh, tuyên truyền vận động phụ huynh tham gia
rèn luyện cách phát âm cho trẻ có kết quả tốt.
Nhận thức được tầm quan trọng của Phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo
nhỡ, tôi đã nghiên cứu để tìm ra: “Một số biện pháp sửa lỗi phát âm lệch
chuẩn phụ âm đầu L, N cho trẻ mẫu giáo nhỡ trường mầm non Phùng Xá”.
10
II. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VỀ VẤN ĐỀ TRẺ MẪU GIÁO NHỠ
PHÁT ÂM PHỤ ÂM L, N.
1. Thuận lợi:
- BGH nhà trường luôn quan tâm, giúp đỡ lớp về mọi mặt, trang bị đầy đủ
các dụng cụ phục vụ học tập ( tranh truyện, màu, vở, )
- Về phía trẻ: Trẻ trong lớp đa số là những cháu ngoan, khả năng tiếp thu
và lĩnh hội kiến thức nhanh.
- Về phía giáo viên: Giáo viên được đào tạo chính quy, có chuyên môn, có
lòng yêu nghề, luôn tự tìm tòi, khám phá, trau rồi những kiến thức về ngôn ngữ
và cách sủa đổi sao cho thật tốt. Bên cạnh đó là khả năng sử dụng công nghệ
thông tin thành thạo nên việc học tìm hiểu thông tin và dạy trẻ phát âm có phần
thuận lợi hơn.
- Về phía phụ huynh: Phụ huynh luôn quan tâm,ủng hộ cho các hoạt động
chung ở lớp, điều đó tạo cơ hội thuận lợi cho giáo viên xây dựng được những
tiết học hay, chất lượng, để trẻ có nhiều thời gian luyện phát âm hơn.
2. Khó khăn:
- Hầu hết trẻ trong lớp đều phát âm lệch chuẩn.
- Phần lớn các bậc phụ huynh làm nông nghiệp, kinh tế eo hẹp, ít có điều
của một cô giáo là có một thái độ tích cực, công nhận và trân trọng cách phát âm
vốn có của trẻ cũng như những biểu hiện, thói quen của trẻ để dần dạy trẻ tốt
hơn. Giáo viên phải biết động viên, khen ngợi trẻ kịp thời, có thể mang đến cho
trẻ bầu không khí, long tin tưởng bằng những hành động sang tạo và trò chơi
đóng kịch. Khi trẻ nhận ra rằng cô giáo tôn trọng và hoan nghênh các biểu hiện
cá nhân của chính mình, thì trẻ sẽ tự thấy hài long và hãnh diện. Đồng thời giúp
trẻ say sưa, thích thú hơn trong nhiều giờ hoạt động khác.
Trên tình hình thực tế của trường và lớp tôi ngay từ đầu năm học tôi đã tìm
tòi nghiên cứu, sáng tạo những hình thức phương pháp hoạt động giáo dục phát
triển ngôn ngữ và áp dụng vào giảng dạy, để phát huy hết tác dụng của hoạt
động giáo dục và giúp trẻ phát âm tốt phụ âm L, N.
12
Để khắc phục được tình trạng phát âm lệch chuẩn phụ âm đầu L, N không
những bản thân tôi nói chuẩn mà tôi đã luôn chia sẻ với đồng nghiệp của tôi để họ
cũng phát âm chuẩn được theo ngôn ngữ của Tiếng Việt. Bênh cạnh đó một điều
không thể thiếu là sự kết hợp giữa Nhà trường, giáo viên với gia đình, phụ huynh của
trẻ để đầu tiên tạo ra một môi trường nhỏ trong gia đình luyện phát âm và dần dần
tạo thành cả 1 xã, cả 1 vùng miền cùng luyện tập. Từ giáo viên, phụ huynh và đặc
biệt là trẻ em luôn luyện tập ở bất cứ đâu hay làm bất cứ việc gì , hay những hoạt
động vui chơi cũng có thể luyện tập hiệu quả.
Biện pháp 1: Nắm lại phương thức phát âm và vị trí phát âm của phụ âm
đầu L-N:
*Bộ máy phát âm: Bộ máy phát âm của người gồm 13 bộ phận đó là
Khoang yết hầu, khoang miệng, khoang mũi, môi, răng, lợi, ngạc cứng, ngạc
mềm, lưỡi con, đầu lưỡi, mặt lưỡi trước, mặt lưỡi sau, nắp họng. Khi phát âm
không khí từ phổi đi ra thanh hầu làm dây thanh rung động và tạo ra những sóng
có tần số khác nhau; những sóng âm với tần số này sẽ được cộng hưởng ở các
khoang phát âm (Khoang miệng, khoang mũi, khoang yết hầu). Sự khác biệt
giữa các khoang phát âm ở mỗi người tạo nên những âm sắc khác nhau mà ta
thường gọi là những giọng nói khác nhau. Theo đặc điểm sinh học, các âm được
độ chậm, sau nhanh dần. Lúc đầu phát âm từng âm vị, sau phát âm đổi chỗ xen kẽ
L,N; N,L tốc độ chậm rồi nhanh, mục đích làm tăng thêm sự linh hoạt của đầu
lưỡi.
Tiếp theo là luyện phát âm tiếng, từ (Có chứa L/N) ( Cách tiến hành
tương tự)
Biện pháp 3: Luyện phát âm các tiếng, từ có phụ âm đầu L,N kết hợp
với tìm hiểu nghĩa của các từ bằng cách tra Từ điển Tiếng Việt.
Mục đích rèn luyện ở đây có gắn với việc hiểu nghĩa của từ. Cách luyện:
+ Mở từ điển Tiếng Việt đọc lần lượt các từ của mục từ có phụ âm đầu L,N
kết hợp xem nghĩa của từ, từ loại của từ để hướng dẫn trẻ thuận lợi hơn.
+ Đọc mục từ có phụ âm nào trước cũng được, tùy theo khả năng của trẻ.
+ Đọc có so sánh nghĩa của những từ có phụ âm đầu N, L mà vần giống
nhau:
Ví dụ: lặng/nặng
Lặng: lặng lẽ, thầm lặng, lặng thinh; nặng:dấu nặng, nặng nhọc.
Hoặc: Lăng/năng
Lăng: Cây bằng lăng, lăng xăng; Năng: năng khiếu, năng động, năng lực,
năng suất.
+ Rèn luyện trí nhớ giúp trẻ nhớ nghĩa của từ, tạo câu có nghĩa và nhẩm
đọc.
+ Phối hợp luyện phát âm đúng các tiếng, từ có phụ âm đầu L, N trong giờ
dạy học tất cả các bộ môn.
Biện pháp 4: Luyện đọc các câu, đoạn văn thơ có các từ ngữ có phụ âm
đầu L, N
Mục đích để nhớ phát âm và từ ngữ mang âm được phát gắn với nghĩa đi
vào hoạt động giao tiếp bằng văn tự (chữ viết). Lúc này chữ viết nhắc nhớ lại
nghĩa, nhớ lại âm và bật ra âm đúng.
15
- Cách đọc và cách luyện:
+ Chọn câu văn, thơ, đoạn văn có nghĩa hấp dẫn, hay, vui vẻ, hài hước.
+ Dạy trẻ kể chuyện.
+ Trẻ kể trên lớp cho các bạn, cô giáo nghe và chỉnh sửa.
Ví dụ câu chuyện rất quen thuộc với trẻ:
Chú Dê đen và Dê trắng
Trong một khu rừng nọ, có 2 chú dê chơi rất thân với nhau. Một hôm dê
trắng đi sâu vào khu rừng rậm để tìm lá non để ăn và nước suối mát để uống.
Bỗng nhiên, Chó Sói từ đâu xuất hiện và quát lớn.
Dê kia mày đi đâu?
Dê đáp: Tôi đi tìm lá non để ăn và nước mát để uống.
- Thế trên đầu người có gì?
Dê trắng run rẩy đáp: Trên đầu tôi có sừng.
- Thế dưới chân ngươi có gì?
Dưới chân tôi có ó móng.
- Thế trái tim người thế nào?
Trái tim tôi đang run sợ. Sau đó sói cười vang và ăn thịt chú Dê trắng. Một
hôm Dê đen cũng đi vào sâu trong rừng tìm lá non để ăn và nước mát để uống.
Vừa đi chú dê đen vừa hát vang: lá lá la! Lá là la thật là vui, vui, vui
Sói từ xa bước đến và quát lớn.
17
Dê kia, mày đi đâu?
Tôi đi tìm lá non để ăn và nước mát để uống.
Thế trên đầu ngươi có gì?
Dê đen dõng dạc đáp: Trên đầu ta có sừng bằng kim cương.
Thế dưới chân ngươi có gì?
Dưới chân ta có móng bằng đồng.
Sói hạ giọng và hỏi tiếp. Thế trái tim ngươi như thế nào?
Trái tim thép của ta mách bảo ta rằng: Hãy lấy đôi sừng kim cương của
mình đâm thẳng vào bụng ngươi.
Chú Sói nghe vậy. Sợ quá. Nó chạy nhanh vào rừng sâu. Từ đó không dám
ló mặt ra nữa.
Đàn organ bằng đồ chơi điện tử, kèn nhựa, phách gõ bằng tre, xắc xô
-Cách chơi: Trẻ nghe và phân biệt âm thanh của các nhạc cụ, tên nhạc cụ
và tên bài hát. Cô giới thiệu cho trẻ biết từng loại nhạc cụ và âm thanh của các
loại nhạc cụ đó như:
+ Cô đàn organ và nói cho trẻ biết đó là tiếng đàn organ
+Cô gõ phách tre và cho trẻ biết đó là tiếng phách tre…
Sau khi giới thiệu các loại nhạc cụ, cô lần lượt đánh đàn, gõ các loại nhạc
cụ cho trẻ vừa nghe vừa xem và cô hỏi trẻ tiếng nhạc cụ gì? Khi trẻ đã quen, cô
cho trẻ ngồi xuống không nhìn thấy nhạc cụ, sau đó cô đánh đàn, gõ, thổi các
loại nhạc cụ và hỏi trẻ xem trẻ nhận biết được loại âm thanh nào. Sau đó cho trẻ
chia làm 2 đội và thi đua, nếu đội nào đoán sai phải hát một bài theo yêu cầu của
đội đoán đúng sẽ được khám phá, trải nghiệm với nhạc cụ đó.
Trò chơi: “Ô cửa bí mật”
19
Trò chơi giúp trẻ được ôn luyện phát âm theo tên các bài hát, tạo cho trẻ
mạnh dạn lên biểu diễn, nói, hát trước các bạn và mong muốn được khám phá
những bí mật bên trong những ô cửa
-Chuẩn bị: Các loại đồ dùng, đồ chơi phù hợp theo từng chủ điểm ở phía
sau những ô cửa, thùng các-tông sơn màu để làm ô cửa và một số đồng tiền vàng
để tặng cho trẻ.
- Cách chơi: Chia trẻ làm 2 đội, 2 đội trưởng lên oẳn tù tì để tìm ra đội nào
chơi trước. Có từ 4-6 ô cửa được đánh dấu theo thứ tự từ 1 đến 6 đội nào chơi
trước sẽ chọn bất kỳ một ô cửa, nếu ô cửa được mở ra, bên trong ô cửa có đồ
dùng đồ chơi gì thì đội đó phải hát một bài nói về hình ảnh đó.
Ví dụ: Mở ô cửa số 3 có chiếc Ô tô hay chiếc lá thì hát một bài hát ‘Em tập
lái ô tô’ hoặc ‘Lá xanh’
Nếu ô cửa nào mà hát được bài hát có nội dung đúng với hình ảnh trong ô
cửa đó thì đội đó được tặng một đồng tiền vàng. Tiếp tục đội kia chọn ô cửa.
Nếu đội nào chọn ô cửa mà không hát được bài hát có nội dung như hình ảnh
trong ô cửa thì quyền hát thuộc về đội bạn.
Bên cạnh việc rèn khối mẫu giáo nhỡ tôi còn chia sẻ với đồng nghiệp
những kinh nghiệm của tôi, đồng thời tôi tìm hiểu và trau dồi để rèn luyện phát
âm cho các khối khác cùng luyện phát âm chuẩn hơn qua các bài luyện tập sau:
1. BÀI LUYỆN CÓ TRONG CHƯƠNG TRÌNH MẦM NON
* Bài hát:
Bài 1: Lý cây xanh - Dân ca Nam Bộ
Cái cây xanh xanh, thì lá cũng xanh, chim đậu trên cành, chim hót líu lo.
líu lo, líu lo, líu lo. Ha ha ha.
21
- Lớp 3 - 4 tuổi.
Bài 2: Cò lả - Dân ca Bắc Bộ
Con cò, cò bay lả, lả lả bay la. Bay từ là từ cửa phủ, bay ra, ra là ra cánh
đồng. Tình tính tang, tang tính tình. Yêu bạn bè, yêu thầy cô, cùng cố gắng gắng
thi đua, lòng vui sướng hát say sưa.
- Lớp 3 - 4 tuổi.
Bài 3: Em tập lái ô tô - Nhạc và lời: Nguyễn Văn Tý
Pi po, pí po! Em tập lái ô tô. Pí po, pí po! Sau này em lớn em lái xe đón cô.
- Lớp 3 - 4 tuổi.
Bài 4: Trời nắng trời mưa - Nhạc và lời: Đặng Nhất Mai.
Trời nắng, trời nắng thỏ đi tắm nắng. Vươn vai, vươn vai, thỏ rung đôi tai.
Nhảy tới, nhảy tới đùa trong nắng mới. Bên nhau, bên nhau, bên nhau ta cùng
chơi. Mưa to rồi, mưa to rồi mau mau về thôi.
- Lớp 3 - 4 tuổi.
Bài 5: Nhịp 2/4 Những khúc nhạc hồng - Nhạc và lời: Trần Xuân Mẫn.
Có con chim xanh nó hót một mình, rồi đàn chim xa bay về chung tiếng
hót, nó hót líu lo, chúng hót líu lo hay như em hát, vui như em cười. Có con
chim xanh nó hót đầu cành, gọi bình minh lên khi ngày vui đang tới. Líu lo líu
lo, chíp chíp chíp chiu theo em vào lớp cho em khúc nhạc hồng.
- Lớp 5 - 6 tuổi.
Bài 6: Lá xanh Nhạc và lời: Thái Cơ.
lên rồi dậy đi nương hỡi ai này ai ơi! Rừng và nương xanh đã sáng rồi ai ơi!.
* Bài đồng dao, thơ, câu đố, truyện
Bài 1:
Mồng 1 lưỡi trai
23
Mồng 2 lá lúa
Mồng 3 câu liêm
Mồng 4 lưỡi liềm
Mồng 5 liềm gặt.
Mồng 6 thật trăng
- Đồng dao hiện tượng tự nhiên lớp 5 - 6 tuổi.
Bài 2:
Lấp la lấp lánh
Treo tít trời cao
Đêm tối lung linh
Sáng ngày biến mất - Là gì?
Câu đố: Sao trên trời SGK 5 - 6 tuổi.
Nửa là cá, nửa là chim
Nếu ai muốn tìm, mời ra biển cả.
Câu đố về: con cá chim lớp 5 - 6 tuổi.
Nhởn nhơ bơi lội lượn vòng
Đuôi mềm như dải lụa hồng xoè ra. Là con gì?
Câu đố về: Con cá vàng lớp 3 - 4 tuổi.
Bài 3: Em yêu miền Nam
Miền Nam có lắm dừa xanh
Có sông lắm cá chảy quanh ruộng đồng
Lúa vàng bát ngát mênh mông
Em yêu dừa ngọt, yêu đồng miền Nam.
- Sưu tầm SGK lớp 3 - 4 tuổi.
Bài 4: Vườn em (Trích)