SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NĂM HỌC 2014 – 2015

BIỆN PHÁP NÂNG CAO NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH LỚP 10
ĐỐI VỚI TRUYỀN THỐNG ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC CỦA
DÂN TỘC VIỆT NAM
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Học sinh là người chủ tương lai của đất nước; là nhân tố quan trọng quyết
định tương lai, vận mệnh của dân tộc, “nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một
phần lớn là do thanh niên”. Đảng và Nhà nước đã thường xuyên quan tâm lãnh đạo,
chỉ đạo, coi trọng công tác giáo dục quốc phòng cho thanh thiếu niên, học sinh, coi
đây là một trong những nội dung thường xuyên quan trọng góp phần thực hiện tốt
hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã
hội chủ nghĩa.
Giáo dục quốc phòng cho học sinh THPT là một bộ phận quan trọng của
công tác giáo dục quốc phòng toàn dân. Giáo Dục Quốc Phòng là môn học chính
khóa nằm trong chương trình giảng dạy của các trường Trung học phổ thông nhằm
rèn luyện hình thành nhân cách, góp phần nâng cao ý thức quốc phòng, củng cố
nền quốc phòng toàn dân vững mạnh. Nhận rõ vị trí, vai trò của nhiệm vụ trên,
những năm qua, Ban Giám hiệu và bộ môn Quốc Phòng – An Ninh luôn quan tâm
chỉ đạo và tổ chức, triển khai thực hiện tốt công tác Giáo Dục Quốc Phòng cho học
sinh mà Sở GD&ĐT cùng các ban ngành chỉ đạo.
Cùng với sự phát triển của xã hội, một bộ phận thế hệ trẻ hiện nay còn xem
nhẹ lịch sử của dân tộc, ít hiểu biết về truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc
Việt Nam hơn 4000 năm dựng nước. Nhiều yếu tố đã làm ảnh hưởng đến sự nhận
thức của học sinh THPT, một trong những nguyên nhân đó là do giáo viên không
tạo được sự hứng thú cho học sinh khi học bộ môn Giáo dục Quốc phòng an ninh.
Phương pháp giảng dạy truyền thống đem lại sự nhàm chán, không phát huy được
khả năng tìm tòi, sáng tạo của học sinh.
Cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Chủ tịch danh dự Hội khoa học Lịch sử Việt

- Mục tiêu bộ môn:
+ Về kiến thức:
* Cung cấp kiến thức lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
qua các thời kỳ lịch sử, học sinh được học sâu những sự kiện cơ bản trong quá
trình đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc…
* Phân tích và làm rõ 6 truyền thống vẻ vang của dân tộc Việt Nam trong
quá trình dựng nước và giữ nước. Nâng cao kiến thức và kĩ năng, tạo hứng thú say
mê học tập, tìm hiểu lịch sử cho học sinh.
* Tạo nguồn cho học sinh đi thi hội thao cấp Tỉnh.
+ Về kĩ năng:

NGƯỜI VIẾT: HOÀNG VĂN THU

Trang 2


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NĂM HỌC 2014 – 2015

* Hình thành kĩ năng tư duy lịch sử và tư duy logic, nâng cao năng lực
xem xét, đánh giá sự kiện, hiện tượng trong mối quan hệ không gian, thời gian và
nhân vật lịch sử.
* Rèn luyện kĩ năng học tập bộ môn một cách độc lập, thông minh như
làm việc sách giáo khoa, sưu tầm và sử dụng các loại tư liệu lịch sử, làm bài thực
hành.
* Phát triển khả năng phân tích, đánh giá, so sánh, tổng hợp, .v.v.
* Vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
* Biết đặt vấn đề và giải quyết vấn đề trong quá trình học tập.
2. Thực trạng của vấn đề:

3.1. Điều tra cơ bản:
- Điều tra đầu năm học: Trường có 4 lớp 10. Tổng số học sinh 191.
Tôi đã chọn: - 2 lớp 10A2 và 10A4 thực nghiệm: có 96 học sinh.
- 2 lớp10A1 và 10A3 đối chứng: 95 học sinh
- Ngay khi nhận lớp tôi đã tiến hành các bước nhằm nắm bắt phương pháp
học tập của từng em qua phiếu thăm dò trước khi áp dụng:
Kết quả thu được của nhóm THỰC NGHIỆM như sau: gồm 96 học sinh.
Cấp độ 1

1
2
3

4

Lịch sử đối với em như thế nào?
Phương pháp thầy (cô) đọc bài
cho em chép?
Tìm hiểu về lịch sử đánh giặc
giữ nước với em như thế nào?
Theo em, thế hệ trẻ cần hiểu
biết về truyền thống đánh giặc
giữ nước của dân tộc Việt Nam

Cấp độ 2

Rất

Quan



19

15

71

25

15

20

61

32

64

26

34

36

28

68

không?


quan

học

thích

1

trọng
18

20

trọng
57

37

học
58

55

26

14

67


Phương pháp thầy (cô) đọc bài
cho em chép?
Tìm hiểu về lịch sử đánh giặc
giữ nước với em như thế nào?
Theo em, thế hệ trẻ cần hiểu biết
về truyền thống đánh giặc giữ
nước của dân tộc Việt Nam
không?

- Thống kê ban đầu cho thấy:
+ Cả 2 nhóm có số lượng và tỉ lệ học sinh tương quan nhau về các mức độ.
+ Phương pháp dạy học cũ (thầy đọc, trò chép) vẫn được học sinh yêu thích với
hơn 70%. Phương pháp này tồn tại quá lâu dẫn đến sự nhàm chán trong việc tiếp
thu những kiến thức mang tính lịch sử.
+ Một bộ phận thế hệ trẻ ngày nay đang dần xa rời lịch sử hào hùng của dân tộc,
truyền thống quý báu của cha ông ta.
3.2 Biện pháp thực hiện:
3.2.1. Đối với giáo viên:
- Tổ chức dạy và học nghiêm túc, thực hiện theo phân phối chương trình, kiểm
tra, đánh giá kết quả học tập cho từng học sinh, từng tổ nhóm. Giáo dục quốc
phòng, an ninh cho học sinh ngày càng phải có chất lượng, hiệu quả đã tạo ra môi
trường học tập, rèn luyện cho học sinh.
- Định hướng đổi mới phương pháp dạy học là hướng tới hoạt động tích cực,
chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động, tăng cường sử dụng các phương
tiện dạy học, thiết bị dạy học, khả năng vận dụng và truyền đạt kiến thức một cách
linh hoạt .
NGƯỜI VIẾT: HOÀNG VĂN THU

Trang 5


trình bày, trình tự bố cục nội dung do nhóm mình đảm nhiệm:
- Trình bày nội dung bằng trình chiếu Power point: Bố cục thực hiện nội dung
gồm dàn ý như sau:
* Phần giới thiệu: Nguyên nhân dẫn đến dân tộc ta phải làm cuộc chiến tranh bảo
vệ đất nước.
NGƯỜI VIẾT: HOÀNG VĂN THU

Trang 6


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NĂM HỌC 2014 – 2015

* Phần trọng tâm: Nêu khái quát của mỗi truyền thống, có dẫn chứng bằng hình
ảnh, số liệu cụ thể hoặc phim tư liệu minh họa.
* Phần kết luận: Nêu nguyên nhân, ý nghĩa lịch sử về các truyền thống quý báu
của dân tộc ta. Cảm nhận của từng thành viên trong nhóm về các truyền thống đó
của dân tộc.
Lưu ý: Mỗi thành viên của nhóm phải nêu cảm nhận riêng về lịch sử hào
hùng của dân tộc, trách nhiệm của học sinh, thanh niên, thế hệ trẻ hôm nay với thế
hệ cha anh đã hy sinh xương máu để giữ vững nền độc lập cho tổ quốc…
- Giáo viên cần hướng dẫn kỹ cho học sinh trình bày nội dung qua powerpoint như
sau:
* Thời gian không quá 10 phút cho một tổ trình bày.
* 10 slide là tối đa cho một thuyết trình của mỗi nhóm.
* Cỡ chữ 28 tối thiểu trên các slide.
* Không nên có nhiều chữ trong 1 slide. Cần chèn hình ảnh, tư liệu và trình bày
thông qua hiểu biết của nhóm.
* Không nên có quá nhiều hiệu ứng, phông màu hình nền và chữ phải tương phản.

khác nhận xét. Sau đó giáo viên đánh giá, bổ sung và chấm điểm phần trình bày
của từng nhóm.
Mỗi tiết học 3 nhóm trình bày, với thời lượng 10 phút cho 1 nhóm. Thời
gian còn lại giáo viên đánh giá và kết luận tiết học.
III. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
3.1. Tác động đến ý thức người học:
- Giúp học sinh phát huy tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói
quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thức trong học
tập và trong thực tiễn; tạo niềm tin, niềm vui, hứng thú trong học tập.
- Biến quá trình dạy học thành quá trình tự học, kiến tạo học sinh tìm tòi,
khám phá, phát hiện, luyện tập, khai thác và xử lý thông tin, tự hình thành hiểu
biết, năng lực và phẩm chất.
- Sự tìm tòi học hỏi các nội dung của môn học, học sinh sẽ thấm nhuần các
giá trị về truyền thống vẻ vang của dân tộc Việt Nam trong sự nghiệp đánh giặc
giữ nước… góp phần nâng cao nhận thức, sự hiểu biết của học sinh về lịch sử hào
hùng của dân tộc, về truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam hơn
4000 năm lịch sử dựng nước và giữ nước.
- Trong mỗi phần trình bày của mỗi nhóm, học sinh đều thể hiện, bày tỏ
những cảm nhận của mình, trách nhiệm của bản thân đối với tương lai của Tổ
quốc.
Một số slide mà các nhóm thực hiện:
• Nhóm 1 trình bày về truyền thống đánh giặc bằng trí thông minh sáng tạo,
bằng nghệ thuật quân sự độc đáo.

NGƯỜI VIẾT: HOÀNG VĂN THU

Trang 8


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NĂM HỌC 2014 – 2015

3.2. Tác động đến nhận thức người học:
Qua vận dụng các biện pháp như trên tôi đã giúp học sinh 2 lớp 10A2, 10A4
thay đổi nhận thức một cách rõ rệt về ý thức, tư tưởng học tập môn học có tính lịch
sử cao như môn Giáo dục quốc phòng an ninh.
Sau 4 tiết giảng dạy bài: Truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt
Nam. Tôi đã phát phiếu điều tra lần 2 để tổng hợp, phân tích những nội dung đặt ra
ban đầu:
Kết quả thu được của nhóm THỰC NGHIỆM sau khi áp dụng biện pháp: gồm
96 học sinh.
Cấp độ 1
TT

Nội dung điều thăm dò

Rất
quan
trọng

1
2
3

4

Lịch sử đối với em như thế nào?
Phương pháp thầy (cô) đọc bài


21

25

50

42

54

46

27

23

57

39

49

28

19

56

40

trọng

Thích
học

Không
thích
học

24

29

42

47

48

31

39

25

54

40

28

không?
- Sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức của học sinh. Tỉ lệ học sinh của nhóm thực
nghiệm thay đổi nhận thức về môn học, phương pháp giảng dạy học lớn hơn
nhóm đối chứng.
- Mức độ yêu thích môn học đã tăng lên nhiều, học sinh dần thích nghi với
phương pháp dạy và học mới.
- Nhóm thực nghiệm có tỉ lệ học sinh thay đổi so với ban đầu cao hơn. Nhóm đối
chứng có thay đổi nhưng không đáng kể.
- Đặc biệt đó là kết quả của việc kiểm tra 45 phút đã có sự thay đổi tích cự hơn
so với những năm trước
IV. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Môn Giáo dục quốc phòng an ninh là một môn học mới đối với học sinh lớp
10, các em từ cấp 2 lên còn rất bỡ ngỡ nên cần có sự hướng dẫn cụ thể, tỉ mỹ cho
các em. Để đạt được hiểu quả tốt, người giáo viên cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về
cách thức và phương pháp tổ chức.
Học sinh các lớp được áp dụng phương pháp mới trong dạy và học mới có
thái độ học tập tốt hơn, ý thức cao trong học tập, giờ học môn giáo dục quốc phòng
– an ninh rất sôi nổi.
Ý thức về học môn Giáo dục quốc phòng an ninh được nâng cao rõ rệt.
Trong những phần trình bày về nhận thức, nêu trách nhiệm của học sinh. Kiến thức
về lịch sử của học sinh được nâng cao. Nhất là truyền thống đánh giặc giữ nước
của dân tộc Việt Nam.
Với việc đã qua thực nghiệm đạt hiệu quả cao trong giảng dạy. Cá nhân tôi
muốn chia sẻ kinh nghiệm của mình cùng với những đồng nghiệp về biện áp dụng
công nghệ thông tin vào bộ môn giáo dục quốc phòng nhất là đối với những bài
nặng về lý thuyết. Hy vọng qua sáng kiến kinh nghiệm này sẽ góp phần nâng cao
nhận thức của học sinh về lịch sử, truyền thồng đánh giặc giữ nước của dân tộc
Viêt Nam qua các thời kỳ.
NGƯỜI VIẾT: HOÀNG VĂN THU


6. SGK Giáo dục quốc phòng an ninh lớp 10 – NXB Giáo dục năm 2012.
7. Sách giáo viên Giáo dục quốc phòng và an ninh – NXB Giáo dục năm
2012.
8.
Webside:,
o/, www.qdnd.vn/, www.quansuvn.net/

lichsuvietnam.info,

Người viết

Hoàng Văn Thu

XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
NGƯỜI VIẾT: HOÀNG VĂN THU

Trang 14


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NĂM HỌC 2014 – 2015


NGƯỜI VIẾT: HOÀNG VĂN THU

Trang 15