SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vò: Trường THPT Bình Sơn
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO NHĨM .
Người thực hiện: Lê Thanh Trúc
Lónh vực nghiên cứu:
Qủan lý giáo dục:
Phương pháp dạy học bộ môn : Anh Văn
Phương pháp giáo dục
Lónh vực khác: ……………………………………………
*
Có đính kèm:
Mô hình
* Phần mềm
Phim ảnh
Hiện vật khác
Năm học: 2011 - 2012
1
SƠ YẾU LÝ LỊCH KHOA HỌC
thành một quốc gia có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, dân giàu nước mạnh, xã hội công
bằng văn minh. Hiện tại, ngành giáo dục và đào tạo Việt nam đang đứng trước những
thách thức và vận hội mới. Nó đòi hỏi phải có những đổi mới trong hệ thống giáo dục
cùng với phương pháp dạy hoc cho tất cả các môn và đặt biệt là Tếng Anh.Tiếng Anh là
một ngôn ngữ quan trọng được rất nhiều quốc gia sử dụng trong giao tiếp với các nước
trên thế giới và cả trong các cấp học. Việt Nam ta những năm gần đây thu hút rất nhiều
các nhà đầu tư nứớc ngòai đến kinh doanh, hợp tác làm ăn và họ thừơng dùng Tiếng Anh
để giao tiếp với đối tác của họ; do đó Tiếng Anh trở thành phương tiện giao tiếp thường
xuyên và phổ biến ở Việt Nam. Số lượng người sử dụng Tiếng Anh thông thạo ngày càng
tăng. Trong Trừờng THPT Tiếng Anh là một môn học quan trọng, là môn thi tốt nghiêp
bắt buộc, và trong công việc Tiếng Anh là tiêu chuẩn để có một việc làm tốt. Do đó mọi
người dù ở trình độ, lứa tuổi nào cũng có thể học Anh Văn.Vì vậy giáo viên bộ môn Anh
Văn phải luôn cố gắng nâng cao trình độ chuyên môn và đổi mới phương pháp dạy để có
thể tạo ra một thế hệ học sinh giỏi ngọai ngữ, sử dụng được Tiếng Anh để giao tiếp với
người nước ngoài.
Với giáo trình cải cách hiện nay trong mỗi đơn vị bài học đều có bài tập yêu cầu học
sinh làm việc theo cặp hoặc theo nhóm nhằm giúp cho học sinh học tích cực hơn. Học tập
theo cặp, nhóm rèn luyện cho học sinh tính độc lập, tự chủ, khả năng diễn đạt, lập luận
vấn đề, sự hợp tác tương trợ lẫn nhau, ý thức cộng đồng, tính kỷ luật,vv...Qua đó cũng
giúp cho học sinh có thể thích ứng nhanh với những đòi hỏi ngày càng cao của đời sống
xã hội và hướng học sinh vào chuẩn bị cho cuộc sống chứ không phải chỉ chuẩn bị cho thi
cử. Đây là mục đích cuối cùng của dạy học.
Sách giáo khoa tiếng Anh ở bậc trung học phổ thông theo những định hướng của cải
cách giáo dục đã được tiến hành và đã tạo ra những tiền đề quan trọng cho việc đổi mới
phương pháp dạy học tiếng Anh . Các nhà giáo dục tâm huyết đã ra sức tìm tòi và thử
nghiệm nhiều phương pháp dạy học mới:” Dạy học theo hướng tích cực lấy học sinh làm
trung tâm”, nhằm phát huy tích tích cực, tư duy sáng tạo, chủ động của học sinh nâng cao
hiệu quả và chất lượng quá trình dạy học.
3
II- MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Đề tài xác định cơ sở lí luận và qui trình của việc vận dụng phương pháp dạy học
hợp tác theo nhóm nhỏ vào dạy học tiếng Anh - Trung học phổ thông . Việc thực hiện
phương pháp này nhằm phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, góp phần
nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh.
III- ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
Đối tượng nghiên cứu: Phương pháp học tập hợp tác nhóm nhỏ trong dạy học tiếng
Anh ở nhà trường trung học phổ thông các khối lớp 10, 11, 12 ở trường THPT BÌNH
SƠN
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC DẠY HỌC HỢP TÁC THEO NHÓM NHỎ
1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu:
Dân gian ta có câu “Học thày không tày học bạn” như vậy từ lâu đă có phương pháp
học tập theo cặp hoặc nhóm, nhưng chúng ta chưa nhận ra và phát huy nó và đến tận bây
giờ chúng ta mới đẩy mạnh phương pháp học tập theo nhóm.Trong nhiều năm qua ở các
trường phổ thông cũng đã phát động phong trào “Đôi bạn cùng tiến” và đến tận bây giờ
vẫn được duy trì. Trên thực tế ở những vùng dân cư thưa thớt như vùng sâu vùng xa, vùng
núi cao hẻo lánh, chúng ta đã tổ chức dạy học theo các lớp ghép 2, 3 đến 4 trình độ trong
một lớp. Việc tổ chức dạy học lớp ghép như vậy cũng là dựa trên nền tảng của tổ chức
dạy học theo nhóm cùng trình độ.
Học tập nhóm luôn diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau: như nhóm tự quản, nhóm
học tập, ở một số môn học như: thể dục, thủ công, âm nhạc, ngoại khoá, sinh hoạt câu lạc
bộ vv.... Gần đây, với xu hướng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá
hoạt động của người học, các nhà nghiên cứu lý luận dạy học đưa ra bốn đặc trưng cơ
bản:
- Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động độc lập của học sinh.
- Chú trọng rèn luyện phương pháp tự học.
- Tăng cường học tập cá thể kết hợp học tập hợp tác.
- Kết hợp đánh giá của thầy và tự đánh giá của trò.
Qua nhiều lớp tập huấn và tam khao một số sách viết về việc tổ chức cho học sinh học
theo cặp, nhóm của một tác giả như Trần Bá Hoành đã đề cập tới việc tổ chức học tập
các yêu cầu của quá trình đổi mới đặt ra đối với môn tiếng Anh ở các trường trung học
phổ thông hiện nay. Tuy nhiên chúng ta gặp một số vấn đề khó như thời gian, vị trí phòng
học...
2. Một số đăc điểm về nhóm:
Ưu điểm: Trong nhóm nhỏ, mỗi cá nhân đều phải nỗ lực, bởi mỗi cá nhân được phân
công thực hiện một công việc và toàn nhóm phải phối hợp với nhau để hoàn thành công
việc chung. Thông qua sự hợp tác, tìm tòi, nghiên cứu, thảo luận trong nhóm, ý kiến của
mỗi cá nhân được bộc lộ, được điều chỉnh, khẳng định hay bác bỏ. Qua đó học sinh sẽ
hứng thú và tự tin hơn trong học tập .Hình thức này còn tạo điều kiện rèn luyện cho các
em năng lực làm việc hợp tác.
Nhược điểm: Trong quá trình làm việc giữa các nhóm nhỏ dễ gây mất trật tự và một
số thành viên trong nhóm dễ ỷ lại. Do đó trong quá trình phân nhóm chúng ta cần lưu ý
một số vấn đề như trình độ học sinh, số lượng học sinh...
6
Phân loại nhóm
Bước 1: Tất cả các nhóm trong lớp thực hiện nhiệm vụ.
Bước 2: Sau đó các nhóm làm việc.
Bước 3: Đại diện các nhóm báo cáo kết quả.
Bước 4: Các nhóm khác bổ sung. Giáo viên tổng kết.
Nói tóm lại, nhóm học tập có những đặc trưng sau:
- Nhóm học tập là một đơn vị, một bộ phận của tập thể lớp học.
- Hoạt động của nhóm được thống nhất với nhau bởi các thành viên cùng thực hiện nhiệm
vụ học tập. Đây vừa là nguyên nhân vừa là điều kiện của một nhóm học tập.
- Các thành viên trong nhóm không chỉ liên kết với nhau về mặt trách nhiệm mà còn có
mối liên hệ về tình cảm, đạo đức, lối sống.
b) Động cơ và quá trình hình thành động cơ thông qua học tập hợp tác nhóm:
Mô hình động cơ học tập được thể hiện:
liên hệ với nhau để phân tích, mổ xẻ vấn đề; từ đó có thể nắm được bản chất bên trong
của đối tượng nhận thức. Điều này làm cho người học hứng thú học hơn.
Phương pháp dạy học hợp tác nhóm có khả năng tạo nên hứng thú cho học sinh. Song,
để học sinh có hứng thú học tập và nắm bắt được kiến thức đòi hỏi năng lực tổ chức, điều
khiển quá trình dạy học của giáo viên. Hay nói cách khác, học tập hợp tác nhóm chỉ tạo
được hứng thú cho học sinh khi giáo viên biết biên soạn tài liệu cho nhóm dưới dạng vấn
đề, tình huống phù hợp với nhu cầu nhận thức của học sinh. Đồng thời có được qui trình
dạy học khoa học, đôi khi cũng đòi hỏi người thầy phải có tính nghệ thuật giống như một
diển viên trên sân khấu. Nhưng thực tế thì hầu hết giáo viên của chúng ta chưa làm được
điều này vì nhiều yếu tố khách quan cũng như chủ quan.
3. Cơ sở về mặt giáo dục:
Với nhóm học tập ở nhà trường, điều đầu tiên cần được xét tới là sự thành lập nhóm:
Nhóm đó được thành lập như thế nào? Trong lĩnh vực giáo dục, cần phải phân biệt rõ
“nhóm” và “đám đông”; Với sự làm việc chung của các học sinh trong nhà trường, người
thầy đã khơi dậy những lợi ích của hoạt động nhóm như cho điểm nhóm hoặc cá nhân tiêu
biểu trong nhóm để kích thích sự ham thích hoạt động của học sinh và tùy trình độ của
mỗi nhóm mà giáo viên giao cho nhóm câu hỏi phù hợp
Những nhóm mà sự hiện hữu đặt trên căn bản mà cá nhân chỉ có thể xác nhận là vì
một hoạt động hoàn toàn có tính cách cá nhân, và như thế mỗi người sẽ nhận một phần, để
đóng góp tích cực vào cuộc thảo luận trong khuôn khổ hạn hẹp của nhóm đó.
8
Khi quan niệm về nhóm như vậy, trong nhà trường vấn đề sẽ phải đặt ra để xét về sự
thành lập nhóm là: Nhóm được thành lập nhất thời, bất ngờ, hay có hướng dẫn? Nhóm lớn
hay nhỏ? Và hệ thống sắp xếp để phân chia công việc trong nhóm ra sao? Đó chính là cơ
sở về mặt giáo dục của nhóm học tập.
4. Cách chia nhóm:
Tuỳ thuộc vào nội dung học tập, tính chất của nội dung học tập, mức độ khó, dễ của
Do you think it is cheap or expensive?
St2: I think it is cheap.
T:
Is it comfortable or uncomfortable?
St3: It is comfortable.
T:
Does it run fast or slowly?
St4: It runs fast.
and so on…
Tôi tiếp tục cho học sinh xem chiếc thứ hai màu đỏ và dặt một số câu hỏi tương tự
The red car
Year: 1998
Price: $ 25,000
Speed: 150 km per hour
10
T: Do you think the red car is old or new?
St1: I think. It is old
T:
Do you think it is cheap or expensive?
St2: It is cheap.
St3: The green car runs faster than the red one does.
11
Sau đó,Tôi phân nhóm và phát cho mỗi nhóm một tấm hình yêu cầu học sinh làm việc
theo nhóm nhỏ nhìn tranh và viết ra càng nhiều câu so sánh nếu có thể và tôi sẽ đi vòng để
giúp đở những nhóm yếu. Cuối cùng tôi yêu cầu mỗi thành viên trong nhóm báo cáo lại
kết quả làm việc của nhóm và nhận xét.
b. With long adj and adv
Structure 2
S1 + BE/ VERB + MORE ADJ/ ADV THAN + S ( AUX)
Tôi giải thích và yêu cầu học sinh xem lại hai chiếc xe lần nữa và dùng công thức
so sánh hơn với tính từ và trạng từ dài vần để so sánh 2 chiếc xe. Lần này Tôi không làm
mẫu nữa mà Tôi sẽ gọi một học giỏi dùng công thức và đặt một câu so sánh với tính từ và
trang từ dài vần.
St1:
The green car is more comfortable than the red one is.
St2: The red car is more uncomfortable than the green one is.
St3:
The red car runs more slowly than the green one does.
St4;
The green car is more expensive than the red one is
Sau đó, Tôi phân nhóm và phát cho mỗi nhóm một tấm hình, yêu cầu học sinh làm việc
The Black car
Year: 2008
Price: $ 8,000,000
Speed: 351 km per hour
T: Is the black car newer than those ones?
St: Yes, it is
T: Do you think it is more expensive than those cars?
St: Yes, I think it is more expensive than the blue one and the red one.
T: Does it runs more slowly than those cars?
St: No, it doesn’t. It runs more quickly than them.
Sau đó Tôi dẫn dắt các em vào so sánh bậc nhất. Tôi cho công thức và giải thich
2. Superlative:
a. With short adj/ adv
Structure 1
S+ be/ verb+ The adj/ adv-est
b. With long adj/adv:
13
Structure 2
S+ be/ verb the most adj/adv
Sau đó, Tôi phân nhóm, yêu cầu hoc sinh xem lại ba chiếc xe và dùng so sánh nhất
để so sánh ba chiếc xe này.
St1: The black car is the newest.
St2: The black car is the most expensive.
St3: The black car runs the fastest.
St4: The black car is the most comfortable.
St5: …
Tôi cho hs 5 phút và yêu cầu hs xem hình và nhớ những chi tiết trong tấm hình
càng nhiều càng tốt. sau đó Tôi thu lại hình A và phát tiếp hình B và đây cũng là hình
của gia đình Jones vào ngày cuối năm 2005. Tôi yêu cầu hs dùng so sánh hơn và viết ra
điểm khác nhau giữa hai tấm hình.
PICTURE B
15
Tôi để cho hs làm việc trong 5 phút,trong khi đó Tôi sẽ chia bảng ra và viết tên
từng nhóm lên bảng và kẻ một bảng Yes và No cho từng nhóm.
Eg: Tôi kẻ lên bảng
Group 1
Group 2
Q
Yes
No
1
2
3
…
And so on…
Q
1
2
3
…
17
Q: Have you got any brothers or sisters? And How old are they? Tôi viết câu trả lời
mặt sau của card và nói cho lớp biết ai là người có anh trai hoặc chị gái lớn nhất trong
nhóm.
Sau khi đã làm mẫu cho học sinh Tôi để cho học sinh 3 phút để tìm ra câu trả lời
của nhóm mình. Nếu nhóm nào gặp khó khăn Tôi sẽ đi vòng quanh lớp để giúp đở nhóm
tìm ra câu trả lời.
Sau khi hết thời gian Tôi yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi trước lớp.
HOMEWORK:
Học sinh làm bài tập còn lại ở nhà.
KẾT QUẢ
Trong quá trình nghiên cứu và học hỏi. Tôi cố gắng áp dụng phương pháp giảng
này vào thực tế .Tôi nhận ra rằng học sinh hiểu bài, hoạt động nhóm đạt hiệu cao , biết
tương trợ và học sinh giỏi có thể giúp dược học sinh yếu. Học sinh nắm dược cấu trúc câu
và tốt dồng thời ứng dụng tốt vào trong giao tiếp. Tuy nhiên Tôi có nhiều khó khăn về
thời gian, Tôi cần nhiều thời gian hơn để thực hiện phương pháp này cho các học sinh
yếu.
BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Tuy nhiên mỗi giáo viên do hạn chế về thời gian của tiết dạy, do trình độ , năng
lực nhận thức của đối tượng học sinh thuộc về mình phụ trách, và tùy thuộc vào khối
lượng kiến thức mà giáo viên muốn truyền đạt cho học sinh, cũng như khả năng vận dụng
các kỹ năng hoạt dộng nhóm và nhạy bén của mỗi học sinh mà người giáo viên phải lựa
chọn phương pháp giảng dạy cho phù hợp. Trong qúa trình giảng dạy giáo viên phải xác
định kiến thức cơ bản của bài học, đồng thời giúp học sinh mạnh dạng nêu ra ý kiến để
xây dựng bài học. Đối với học sinh khá giỏi thì giáo viên có thể nêu gợi ý để từ đó các em
vận dụng kiến thức cơ bản có sẳn trong sách để tự mình xây dựng dàn ý giải quyết được
vấn đề.
Long Thành, ngày 20 tháng 05 năm 2012
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học 2011 – 2012
Tên sáng kiến kinh nghiệm : “VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO
NHÓM”
Họ và tên tác giả :Lê Thanh Trúc
Lĩnh vực :
Quản lý giáo dục
Phương pháp giáo dục
Tổ : Sử - Địa – Anh Văn
Phương pháp dạy học bộ môn
Lĩnh vực khác
1. Tính mới :
- Có giải pháp hoàn toàn mới
- Có giải pháp cải tiến, đổi mới từ giải pháp đã có
2. Hiệu quả :
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng trong
toàn ngành có hiệu quả cao
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng tại đơn