L IC M

N

hoàn thành t t bài lu n v n này, tôi đã nh n đ

c r t nhi u s đ ng viên,

giúp đ c a các cá nhân và t p th .
Tr

c tiên tôi xin đ

Tr nh – Vi n Môi tr
tôi đ

c g i l i bi t n chân thành nh t t i PGS.TS. Mai V n

ng Nông nghi p đã h

ng d n và t o đi u ki n t t nh t cho

c nghiên c u và th c hi n lu n v n t i b môn Mô hình hóa và C s d li u

v môi tr

ng. Qua đây, tôi c ng xin g i l i c m n t i các anh, các ch , b n đ ng

nghi p đang công tác t i b môn Mô hình hóa và C s d li u v môi tr

ng đã


tháng

TÁC GI

Lê Th Qu nh Liên

n m 2015


L I CAM OAN

Tên tôi là: Lê Th Qu nh Liên

Mã s h c viên: 138440301019

L p: 21KHMT21
Chuyên ngành: Khoa h c Môi tr

Mã s : 608502

ng

Khóa h c: 21 đ t 2
Tôi xin cam đoan quy n lu n v n đ

c chính tôi th c hi n d

is h




M CL C
M
U .....................................................................................................................1
1. Tính c p thi t c a
tài .........................................................................................1
2. M c tiêu c a đ tài ..................................................................................................2
3. i t ng và ph m vi nghiên c u ...........................................................................3
4. Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u .............................................................3
CH NG I: T NG QUAN NGHIÊN C U .............................................................5
1.1. T ng quan v bi n đ i khí h u ..........................................................................5
1.1.1. Hi n tr ng di n bi n khí h u trên th gi i.........................................................5
1.1.2. Hi n tr ng di n bi n khí h u t i Vi t Nam .......................................................9
1.1.3. Nguyên nhân gây ra bi n đ i khí h u .............................................................10
1.1.4. Các bi n pháp thích ng v i B KH ...............................................................14
1.2. Vai trò c a n c trong s n xu t nông nghi p ....................................................15
1.2.1. Vai trò c a n c đ i v i cây tr ng..................................................................15
1.2.2. Cây lúa và s s d ng n c ............................................................................16
1.2.2.1. S phát tri n c a cây lúa ..............................................................................16
1.2.2.2. N c s d ng cho canh tác lúa và s ph n ng c a cây lúa đ i v i s thi u
n c ...........................................................................................................................17
1.3. T ng quan v huy n Long Phú, t nh Sóc Tr ng ................................................19
1.3.1. V trí đ a lý và đ c đi m đ a hình huy n Long Phú, t nh Sóc Tr ng ..............19
1.3.2. Khí h u ...........................................................................................................20
1.3.3. Th y v n..........................................................................................................21
1.3.4. c đi m kinh t - xã h i ................................................................................21
1.4. Các mô hình d báo cây tr ng ...........................................................................26
1.4.1. Mô hình AquaCrop .........................................................................................26
1.4.2. Mô hình DSSAT .............................................................................................29

trung bình, và A2= phát th i cao) t i huy n Long Phú, t nh Sóc Tr ng. ..................63
3.7. M t s gi i pháp thích ng v i tác đ ng c a B KH t i huy n Long Phú, t nh
Sóc Tr ng ..................................................................................................................66
K T LU N VÀ KI N NGH ...................................................................................69
1. Nh ng k t lu n v các k t qu đ t đ c c a lu n v n ..........................................69
2. Nh ng ki n ngh ....................................................................................................70


DANH M C HÌNH
Hình 1.1. nh h

ng và ng phó v i B KH .............................................................6

Hình 1.2. Di n bi n c a nhi t đ toàn c u t n m 1800-2007 ...................................7
Hình 1.3. Di n bi n m c n

c bi n dâng 1850-2000 (IPCC, 2007) ..........................8

Hình 1.4. Các giai đo n sinh tr

ng cây lúa và nhu c u t

i (x p x ) ............. Error!

Bookmark not defined.
Hình 1.5. Cân b ng n

c trên đ t tr ng lúa n

c ..... Error! Bookmark not defined.


ng t ng quan tuy n tính gi a n ng su t th c t và n ng su t mô ph ng ...49
nh h

ng c a s xâm nh p m n vào trong đ t tr ng lúa đ n n ng su t

lúa ..............................................................................................................................50
Hình 3.3.

nh h

ng c a s gia t ng m c đ d n đi n c a n

ct

i đ n sinh kh i

lúa ..............................................................................................................................51
Hình 3.4.

nh h

ng c a các m c đ d n đi n c a n

c ng m đ n n ng su t lúa

theo bi n pháp canh tác c i ti n ................................................................................54
Hình 3.5.

nh h

c ng m và đ sâu m c n

c ng m

đ n sinh kh i lúa theo bi n pháp canh tác c i ti n ....................................................57
Hình 3.9.

nh h

ng c a đ d n đi n c a n

c ng m và đ sâu m c n

c ng m

đ n sinh kh i lúa theo bi n pháp canh tác truy n th ng. ..........................................57
Hình 3.10.

nh h

ng đ sâu m t n

c ng m, đ d n đi n c a n

bi n pháp canh tác c i ti n m i t i đ d n đi n c a n
Hình 3.11.

nh h

ng đ sâu m t n

i là 12dS/m .......................61

c ng m, đ d n đi n c a n

pháp canh tác truy n th ng t i đ d n đi n c a n
Hình 3.15. nh h

ct

c ng m theo

i là 8dS/m..................61

c ng m, đ d n đi n c a n

pháp canh tác truy n th ng t i đ d n đi n c a n
Hình 3.14.

ct

c ng m, đ d n đi n c a n

pháp canh tác c i ti n m i t i đ d n đi n c a n
Hình 3.13. nh h

i là 4dS/m..................60

c ng m, đ d n đi n c a n

bi n pháp canh tác c i ti n m i t i đ d n đi n c a n


i s d ng cho cây lúa

B ng 1.5. S thay đ i nhi t đ và l

m i v gieo tr ng ..........18

ng m a (%) theo mùa trên đ a bàn t nh Sóc

Tr ng theo k ch b n B1, B2, A2 các n m 2020, 2030, 2040 và 2050 so sánh v i giai
đo n c s 1980 – 1999 ............................................................................................26
B ng 2.1. Phân lo i tính th m bão hòa theo O’Neal……………………………….41
B ng 2.2. Các thông s khí h u t i đ a đi m nghiên c u ………………………….44
B ng 2.3. M t s đ c tính lý hóa đ t t i đi m nghiên c u ……………………….45
B ng 2.4. Các thông s c a cây tr ng …………….………………………………46
B ng 3.1.Các thông s mô hình đ

c ki m đ nh ......................................................47

B ng 3.2. K t qu hi u ch nh mô hình AquaCrop ....................................................48
B ng 3.3.
n

nh h

ng c a các m c đ d n đi n c a n

c ng m t i các đ sâu m t

c ng m khác nhau đ n n ng su t lúa...................................................................53

c ng m, n

ct

i và các m c đ cao

c ng m đ n n ng su t lúa theo bi n pháp canh tác truy n th ng.................59

B ng 3.7. N ng su t lúa d

i tác đ ng c a các k ch b n B KH khác nhau B1, B2,

A2 giai đo n 2020s....................................................................................................64
B ng 3.8. Sinh kh i lúa theo các k ch b n B KH nh ng n m 2020........................65


DANH M C CÁC KÝ HI U, CÁC CH

B KH
BSCL

VI T T T

Bi n đ i khí h u
ng b ng sông C u Long

HI

H s thu ho ch


U ban Liên chính ph v Bi n đ i khí h u

IRRI

Viên nghiên c u Lúa qu c t

WB

Ngân hàng th gi i

WP

Hi u su t s d ng nu c

ng Qu c t


1

M
1. Tính c p thi t c a

U

tài

Bi n đ i khí h u là nh ng thay đ i theo th i gian c a khí h u, trong đó bao
g m c nh ng bi n đ i t nhiên và nh ng bi n đ i do các ho t đ ng c a con ng
gây ra. Bi n đ i khí h u xu t phát t s thay đ i cán cân n ng l


h l u c a sông H u và là vùng c a sông ven bi n

thu c h th ng l u v c sông Mekong nên tác đ ng c a bi n đ i khí h u và n
bi n dâng càng tr nên n ng n . Theo tính toán n u m c n
1m thì 43,7% di n tích t nh Sóc Tr ng s b ng p d
đ n h n 450.000 ng

i, t

ng đ

in

c

c bi n dâng cao thêm
c. Vi c này s tác đ ng

ng 35% t ng dân s c a t nh [1].

i v i l nh

v c tr ng tr t, d ch b nh trên cây tr ng và xâm nh p m n vào sâu trong đ t li n là
nh ng bi u hi u rõ nh t v các tác đ ng c a bi n đ i khí h u trong th i gian qua.
Trong đó, huy n Long Phú là m t trong nh ng huy n c a t nh Sóc Tr ng b
h

ng b i xâm nh p m n d

i tác đ ng c a bi n đ i khí h u đã nh h


c ta nh s n xu t l

nuôi và thu s n.

ng c a m n và xâm nh p m n đ n

nghiên c u đ

s n xu t nông nghi p và ch t l
ch t l
n

c nh h

ng th c, ch n

ng đât thì c n có r t nhi u ho t đ ng nh : đi u tra

ng đ t ban đ u, xây d ng thí nghi m quan tr c nh h

c ng m b m n đ n di n bi n ch t l

ng đ t và nh h

tr ng trong nhi u n m v i các đi u ki n ng p th

ng c a n

c m t và

ây là nghiên c u h t s c c n thi t và c p bách, làm c s khoa

h c cho vi c đánh giá nh h
đ n s thay đ i ch t l
lai, đ t đó xây d ng đ

ng c a B KH thông qua quá trình xâm nh p m n

ng đ t, s n xu t cây tr ng và d báo tác đ ng trong t

ng

c các gi i pháp thích ng, thâm canh, d tính, d báo và

chuy n đ i c c u cây tr ng và b o v và ph c h i ph c v chi n l

c phát tri n

kinh t c a t nh trong giai đo n hi n nay.
2. M c tiêu c a đ tài
- Nghiên c u đ

c hi n tr ng xâm nh p m n do nh h

h u đ n đ t lúa huy n Long Phú, t nh Sóc Tr ng.

ng c a bi n đ i khí


3

ông Xuân 2013-2014 t i xã Tân Quy A, huy n Long

Phú, t nh Sóc Tr ng.
4. Cách ti p c n và ph

ng pháp nghiên c u

Cách ti p c n:
-Ti p c n t ng h p: Ti p c n theo các tính toán lý thuy t và các s li u b trí thí
nghi m, tài li u nghiên c u v mô hình AquaCrop. Ti p c n các mô hình mô ph ng
n ng su t cây tr ng có liên quan đ làm rõ kh n ng c a mô hình AquaCrop mô
ph ng n ng su t lúa trong các đi u ki n nhi m m n khác nhau do nh h

ng c a

Bi n đ i khí h u.
-Ti p c n k th a: K th a các kinh nghi m và các cách ng d ng mô hình mô
ph ng n ng su t cây tr ng tr
Ph

c đây

ng pháp nghiên c u:
- Ph

ng pháp k th a: K th a có ch n l c các tài li u, t li u và k t qu c a

các công trình nghiên c u trong n

c và qu c t liên quan đ n các n i dung nghiên

ch nh các thông s c a mô hình và s d ng làm k t qu tham chi u.
- Ph

ng pháp mô hình hoá: S d ng mô hình Aquacrop đ tính toán, mô ph ng

di n bi n ch t l

ng đ t theo th i gian và s sinh tr

cây tr ng theo các k ch b n m n khác nhau d

ng phát tri n và n ng su t c a

i nh h

ng c a bi n đ i khí h u.


5

CH

NG I: T NG QUAN NGHIÊN C U

1.1. T ng quan v bi n đ i khí h u
Bi n đ i khí h u (B KH) là s bi n đ i tr ng thái c a khí h u so v i trung
bình và làm l ch c xu h

ng c a giá tr trung bình và/ho c dao đ ng c a bi n đ i


Bi n đ i khí h u (B KH) đang di n ra ngày càng nhanh và nhanh h n d
đoán c a con ng

i [23]. B KH di n ra theo m t chu trình mà

đó khí h u ch u

tác đ ng m nh m c a các ho t đ ng c a trái đ t, m i quan h gi a trái đ t v i h
v tr và đ c bi t là tác đ ng c a con ng

i. Khi ho t đ ng c a con ng

i t ng, làm

t ng phát th i khí nhà kính và làm cho quá trình di n bi n c a khí h u ngày càng
nhanh h n.


6

Bi n đ i khí h u
Nhi t đ thay đ i
L ng m a thay đ i
N c bi n dâng
Th i ti t c c đoan

Tác đ ng và t n th

i u khi n khí h u


gây nên phát th i khí nhà kính và t p trung cao đ m t đ b i không gian, k t h p v i
s v n đ ng c a trái đ t d n đ n s thay đ i v khí h u. B KH gây t n th
đ ng lên h sinh thái, con ng

i và làm nh h

ng và tác

ng đ n các ho t đ ng kinh t xã h i.

Chu trình này không di n ra theo m t chi u mà bi n đ i càng tr m tr ng bao nhiêu
thì m c đ tác đ ng và t n th

ng càng nghiêm tr ng và thi t h i v kinh t , xã h i

càng l n [22].
Theo c tính c a y ban Liên chính ph v Bi n đ i khí h u (IPCC), nhi t
đ t ng lên làm gi m n ng su t cây tr ng: ngô gi m t 5-20% n u nhi t đ t ng lên
1,00C, gi m n ng su t 60% n u nhi t đ t ng lên 40C. K t qu c a Vi n nghiên c u
Lúa qu c t (IRRI) cho th y, n ng su t lúa c ng gi m 10% đ i v i m i 1,00C t ng


7

lên. Nhi t đ t ng làm gia t ng b c h i và nhu c u n c c a cây tr ng (theo IPCC
nhi t đ t ng lên 1,00C thì nhu c u n c t i s t ng lên 10%).
Theo báo cáo đánh giá c a IPCC n m 2007, nhi t đ trung bình trên toàn c u
đã t ng lên kho ng 0,740C trong th i k 1906 – 2005. M c n

c bi n trong th i k


ng t ng m nh vào mùa

ng gi m vào mùa đông làm t ng tính kh c nghi t c a th i ti t, đ c

bi t là t i các vùng khó kh n. Nh v y, nh ng vùng b t n th

ng và có đi u ki n

kh c nghi t B KH s ngày càng tr m tr ng h n so v i các vùng khác ( Hình 1.2)

Hình 1.2. Di n bi n c a nhi t đ toàn c u t n m 1800-2007
Ngu n: Báo cáo k thu t c a IPCC, (2007)


8

- B ng tan và n

c bi n dâng:

Nhi t đ t ng lên làm cho b ng
nghiên c u c a IPCC cho th y l

vùng B c C c tan nhanh. Theo k t qu

ng b ng che ph B c c c gi m m nh, trung bình

trên 2,7 % m i th p k , riêng mùa hè gi m 7,4%. Nhi u vùng tr



1.1.2. Hi n tr ng di n bi n khí h u t i Vi t Nam
Vi t Nam là m t trong nh ng n
h

ng c a thiên tai do nh h

c n m trong khu v c th

ng xuyên ch u nh

ng c a B KH. Các lo i thiên tai nh : bão, l l t, h n

hán, l c, rét h i, đ ng đ t, s t l đ t, cháy r ng, xâm nh p m n, bi n đ i b bi n, ô
nhi m môi tr

ng,…
B ng 1.1.Phân vùng các lo i thiên tai

S TT

Các thiên tai c b n

Vùng thiên tai

1

Vùng núi phía B c

2

L quét, l c, l đ t, đ ng đ t, rét h i
L , dông, bão, áp th p nhi t đ i, l c, n

c

dâng, xói l b sông, b bi n, rét h i;

t đ t, h n, xói l b

ng nghiêm tr ng đ n đ t s d ng cho nông

c bi n dâng, h n hán, l l t, s t l đ t, hoang m c hóa làm m t di n

tích đ t nông nghi p; làm thay đ i tính thích h p c a n n s n xu t nông nghi p v i
c c u khí h u, tính phù h p gi a các t p đoàn cây, con trên các vùng sinh thái đang
b tri t tiêu ho c m t d n tính thích nghi, phù h p; làm ch m đi quá trình phát tri n
n n nông nghi p hi n đ i s n xu t hàng hóa và đa d ng hóa, làm thay đ i n n nông
nghi p c truy n. D
th

i s tác đ ng c a B KH thiên tai ngày càng gia t ng, l l t

ng xuyên x y ra, n

tiêu thoát n

c sông dâng lên, đ nh l t ng cao gây khó kh n cho vi c

c, di n tích đ t nông nghi p b ng p úng, xâm nhi m m n ngày m t



s n [15]. Do v y, b t c thay đ i nào v khí h u đ u d n đ n thay đ i v kh n ng
sinh tr

ng, phát tri n và làm thay đ i n ng su t. H u h t các nghiên c u đ

c t ng

quan đ u cho r ng tác đ ng c a B KH đ i v i s n xu t nông nghi p th hi n qua
các khía c nh:
- Thay đ i n ng su t cây tr ng d n đ n an ninh l

ng th c không đ

cđ mb o

[15].
- M t đ t s n xu t do nhi u vùng b c n ki t nh ng nhi u vùng l i b ng p l t,
n

c bi n dâng [23]
- M t cân b ng sinh thái do suy gi m đa d ng sinh h c [9]
- Gây thi t h i c s v t ch t, h t ng th y l i do các hi n t

ng th i ti t c c

đoan và khó d báo [19]
- Các r i ro và tác đ ng khác,…
Ngành Nông nghi p là ngành ch u tác đ ng l n nh t c a B KH so v i các
ngành khác. N

1.1.3. Nguyên nhân gây ra bi n đ i khí h u
Nhi u nhà khoa h c trên th gi i đ a ra các nguyên nhân khác nhau v s thay
đ i c a B KH. Nguyên nhân đ u tiên d n đ n B KH là do s v n đ ng c a trái
đ t nh ng nguyên nhân cu i cùng và đang hi n h u chính là do ho t đ ng c a con
ng

i.
- Phát th i CO 2 , NO x , CH 4


11

Ho t đ ng c a con ng i nh m đ m b o cho các nhu c u c b n là nguyên
nhân chính làm phát th i khí nhà kính và làm cho b u khí quy n nóng lên (IPCC,
2006; GEF, 2005). Cùng v i khí CO 2 , còn có m t s khí khác c ng đ c g i chung
là khí nhà kính nh NO x , CH 4 , CFCs... Trong s này, có nh ng khí v n có s n
trong khí quy n, thí d h i n c H 2 O, CO 2 v.v…, trong khi m t s khác, nh CFCs
(chlorofluorocarbon-CFC), là hoàn toàn do con ng i t o ra. Các lo i khí này ch
chi m t l ít i trong khí quy n nói trên h p th h ng ngo i b c x phát ra t m t
đ t, đ ng th i ph n x và phát x m t ph n tr l i m t đ t. Khi y, khí quy n đ c
ví nh l p v kính c a các nhà kính tr ng cây các x l nh và làm cho b m t trái
đ t nóng lên. các nhà kính này, ánh sáng và các tia b c x sóng ng n t m t tr i
có th d dàng xuyên qua kính làm m không khí bên trong nhà kính, nh ng các tia
b c x sóng dài (b c x h ng ngo i) t m t đ t trong nhà kính không xuyên qua
kính ra ngoài đ

c. Hi u ng nhà kính là m t quá trình t nhiên, có tác d ng đi u

ch nh khí h u trái đ t làm cho trái đ t tr nên m áp ngày càng m áp h n. Theo
tính toán c a các nhà khoa h c, nh có hi u ng nhà kính, trái đ t có nhi t đ trung


ng

Bi n đ i
nhi t đ
toàn c u
(OC)

N

c

bi n
dâng
toàn c u
(cm)

1990

5,3

21

--

354

0

0


7,0-15,1

197-550

>70

478-1099

1,4-5,8

9-88

Ngu n: Nguy n
Do đó, ho t đ ng c a con ng
l

c Ng , 2008

i gia t ng, nh t là s c ép v dân s đòi h i

ng cung ng hàng hóa l n gây phát th i nhi u làm gia t ng hi u ng khí nhà

kính. Trên th c t , t khi th gi i b

c vào công nghi p hóa, dân c t ng lên, ho t


12


ph m, các ch t t y r a linh ki n đi n t … Do nh ng đ c tính k thu t t t, nên vi c
s d ng các hóa ch t này đã t ng lên nhanh chóng k t khi đ
tiên cho t i nh ng n m 1970, khi ng

c ch t o l n đ u

i ta phát hi n ra nó có kh n ng phá ho i

t ng ôzôn. N ng đ CFC đã t ng khá m nh, th i gian t n t i c a chúng l i lâu nên
có nh h

ng x u đ n khí h u.

B ng 1.3.Ki m kê phát th i khí nhà kính t i m t s qu c gia ông Nam Á, n m 2008
Qu c gia
B ng-lađét

Phát th i
KNK hi n t i
(tri u t n
CO 2 )

Phát th i
KNK/ ng i
(t n/ng i/n m)

51,38-88,05

0,46-0,78


S d ng đ t chi m kho ng 76%
l ng phát th i
Ch phát th i t đ t nhiên li u
hóa th ch
t nhiên li u hóa th ch chi m
kho ng 55% l ng khí phát th i


13

Phát th i
KNK hi n t i
(tri u t n
CO 2 )

Qu c gia

Philipines
Srilanka
Vi t Nam
T ng s

M c dù l

Phát th i
KNK/ ng i
(t n/ng i/n m)

75,19-88,64



ôzôn nên CFCs là m t trong nh ng ch t hàng đ u n m trong danh sách các ch t b
c m. T n m 2010 tr đi s ng ng s n xu t các ch t CFC trên toàn th gi i theo
Ngh đ nh th Montrean [23]. Tuy nhiên, c n ph i có s cam k t và th c thi các
cam k t đó m t cách quy t li t h n gi a các qu c gia.
K t qu nghiên c u cho th y hi n t i m c đ phát th i khí nhà kính c a các
n

c đang phát tri n trong đó có Vi t Nam còn th p h n nhi u các n

c phát tri n.

Ví d , phát th i c a Bangladesh ch t ng 1/20 c a Malaysia và 1/50 c a M . T
t nh v y, phát th i khí CO 2 c a các n

c đang phát tri n bình quân đ u ng

ng
i

c ng th p h n nhi u so v i các n

c phát tri n. Ví d phát th i CO 2 bình quân đ u

ng

ng 1/70 n

i c a Vi t Nam ch t


ng đ i v i các


14

1.1.4. Các bi n pháp thích ng v i B KH
Có nhi u bi n pháp thích ng có th đ

c th c hi n trong vi c ng phó v i

B KH. Báo cáo l n th 2 c a Ban liên chính ph v B KH (IPCC) đã đ c p và
miêu t 228 ph

ng pháp thích ng khác nhau, đ

- Ch p nh n t n th t: Các ph

c chia làm 8 nhóm nh sau:

ng pháp thích ng khác có th đ

c so sánh v i

cách ph n ng c b n là “không làm gì c ”, ngo i tr ch u đ ng hay ch p nh n t n
th t.
- Chia s t n th t: Lo i ph n ng này liên quan đ n vi c chia s nh ng t n th t
gi a m t c ng đ ng dân c l n. Cách thích ng này th

ng x y ra trong m t c ng



- Thay đ i cách s d ng: Khi nh ng r i ro c a BDKH làm cho không th ti p
t c các ho t đ ng kinh t ho c r t m o hi m, có th thay đ i cách s d ng.
- Thay đ i/ chuy n đ a đi m: M t s đ i phó m nh m h n là thay đ i/ chuy n
đ a đi m c a các lo i ho t đ ng kinh t .
- Nghiên c u: Quá trình thích ng có th đ
trong l nh v c công ngh m i và ph

c phát tri n b ng cách nghiên c u

ng pháp m i v thích ng.

- Giáo d c, thông tin và khuy n khích thay đ i hành vi: M t ki u ho t đ ng
thích ng khác là s ph bi n ki n th c thông qua các chi n d ch thông tin công
c ng và giáo d c, d n đ n vi c thay đ i các hành vi. Hi u bi t v thích ng v i
B KH có th đ

c nâng cao b ng cách nghiên c u k s thích ng v i khí h u

hi n t i c ng nh v i khí h u trong t
nhiên và h th ng kinh t - xã h i.

ng lai. S thích ng di n ra

c trong t


15

Các bi n pháp thích ng đ


1.2.1. Vai trò c a n

c đ i v i cây tr ng

Th c v t không th t n t i mà không có n
tri u ch ng khác nhau khi thi u n
này, s t ng tr

c. Cây tr ng bi u hi n nh ng

c trong các giai đo n phát tri n. Trong ph m vi

ng c a cây tr ng s gi m d n khi m đ đ t gi m xu ng d

đ th y dung và ch m d t khi m đ đ t th p h n đ
cây tr ng s đ t s t ng tr
th y dung và ng

ng t t h n khi hàm l

c l i. Bên c nh đó, hàm l

m cây héo. Nói cách khác,

ng n

ng n

i m


c nh

ng đ n s phát

tri n c a cây tr ng và gi m n ng su t [23]. Khi các y u t gi i h n n ng su t khác
nh đ phì nhiêu đ t, khí h u và qu n lý là t i u, n ng su t t i đa s đ
b i s thi u n

c. Tình tr ng thi u n

chu k phát tri n s

nh h

c c a cây tr ng d n đ n gi m

c th c t .

Cây tr ng s ng và phát tri n đ
n

c x y ra trong các giai đo n nh t đ nh c a

ng đ n kh n ng hút n

n ng su t th c t và b c h i n

c gi i h n



d ng thoát h i qua lá [8].

c

1.2.2.1. S phát tri n c a cây lúa
N

c ta có truy n th ng lâu đ i v i n n v n minh lúa n

ch l c đem l i ngu n l

ng th c chính cho con ng

c. Nên lúa là cây tr ng

i. Cây lúa đ

c bi t đ n nh m t

lo i cây tr ng ng n ngày. Vòng đ i cây lúa thay đ i t 3 đ n 6 tháng, g m có ba giai
đo n chính đ

c phân bi t là giai đo n t ng tr

ng (sinh tr

ng sinh d

ng) và giai

c kích th

c l n nh t

ng h t sau này.

Giai đo n chín: B t đ u t lúc tr bông đ n lúc thu ho ch. Giai đo n này
trung bình kho ng 30 ngày đ i v i h u h t các gi ng lúa
nh h

ng c a n

khác nh l

c, s phát tri n c a cây lúa còn ch u s

ng m a, đ

mt

Các y u t khác nhau nh h
khác nhau, nh h

vùng nhi t đ i. Ngoài
nh h

ng t các y u t

ng đ i, đ dài ngày, t c đ gió, b c x và nhi t đ .
ng đ n s sinh tr


c c a cây lúa trong su t quá trình sinh tr

c.

t ođ

c

i u này cho th y nhu c u dùng

ng và phát tri n là r t l n. Lúa là m t

trong nh ng cây tr ng nh y c m nh t khi thi u n

c so v i các cây tr ng khác. Cây

lúa phát tri n t t và cho n ng su t cao h n trong đi u ki n ng p n
ki n khô h n. Nhu c u n

c.

c h n là đi u

c qua các giai đo n phát tri n c a cây lúa th hi n qua

hình 1.4.

Hình 1.4.Các giai đo n sinh tr ng cây lúa và nhu c u t
Nguy n Ng c , 2008)

c bão hòa n

ng nh m duy trì l

ng n

id

ng.

c t o đi u ki n cho

c c n cho ru ng bù cho

c m t đi do b c thoát h i và th m rút xu ng đ t [8].
ng n

cđ

c s d ng do b c thoát h i mà còn cho các y u t khác nh

chu n b đ t, rò r , thoát n

c và th m l u (FAO, 2004).