Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên Trung học cơ sở

PHIẾU THÔNG TIN VỀ NHÓM GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hà Nội
- Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phú Xuyên
- Trường: THCS Phú Yên
- Địa chỉ: Giẽ Thượng- Phú Yên- Phú Xuyên- Hà Nội
Điện thoại: 0433793488

Email: C2phuyen.px.hanoi.edu.vn

- Họ và tên giáo viên: Nguyễn Thị Nhíp
Ngày sinh: 20/04/1989

Môn: Địa lí

Điện thoại: 0969581489
Email:

PHẦN I: Phiếu mô tả hồ sơ dạy học dự thi của giáo viên
1
Giáo viên: Nguyễn Thị Nhíp
THCS Phú Yên- Phú Xuyên- Hà
Nội


Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên Trung học cơ sở

1) Tên hồ sơ dạy học: Tích hợp kiến thức môn Vật lí, Sinh học Toán học, Giáo dục
công dân và Ngữ văn để giảng dạy bài 20: “Hơi nước trong không khí. Mưa”- Địa
lí lớp 6. (học kì II, năm học 2013-2014)

b. Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng phân tích số liệu thống kê
- Rèn luyện kỹ năng đọc và phân tích bản đồ lượng mưa
- Kĩ năng thu thập thông tin qua sách,báo, tivi, đài truyền thông, internet.
- Kỹ năng khai thác tranh, khai thác thông tin
- Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn: Sinh học, Địa lí,
Vật lí, Toán học , Ngữ văn…. để giải quyết các vấn đề bài học đặt ra.
- Vận dụng kiến thức đã học giải thích vấn đề thực tế
c. Thái độ:
- Có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường nhiên nước.
Giáo viên: Nguyễn Thị Nhíp
Nội

2

THCS Phú Yên- Phú Xuyên- Hà


Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên Trung học cơ sở

- Lên án, phê phán, đấu tranh, ngăn chặn những hành vi làm bẩn môi trường nước.
3. Đối tượng dạy học của bài học:
- Số lượng: 28 học sinh lớp 6A:
+ 9 học sinh nam
+ 19 học sinh nữ
- Các em là học sinh lớp 6 nên các em còn ham chơi, chưa có ý thức tìm hiểu địa lí.
Đồng thời do còn nhỏ nên việc tiếp cận với kiến thức của chương trình THCS còn
khó khăn. Đặc biệt học sinh còn bỡ ngỡ, lạ lẫm trước những đổi mới về phương pháp,
đổi mới về kiểm tra đánh giá mà các thầy cô giáo đã áp dụng trong quá trình giảng
dạy.

phải không ngừng trau dồi kiến thức các môn học khác để tổ chức, hướng dẫn các em
3
Giáo viên: Nguyễn Thị Nhíp
THCS Phú Yên- Phú Xuyên- Hà
Nội


Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên Trung học cơ sở

giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học một cách nhanh nhất, hiệu
quả nhất.
Qua bài học này, tôi nhận ra còn có thể vận dụng kiến thức liên môn của nhiều
môn học vào các bài học khác nhau của chương trình Địa lí khối Trung học cơ sở
- Tích hợp kiến thức môn Toán để hình thành kỹ năng tính toán, xử lý số liệu khi vẽ
biểu đồ; kỹ thuật vẽ các dạng biểu đồ Địa lí vừa chính xác về tỷ lệ, vừa đảm bảo
các yêu cầu về thẩm mỹ khoa học. Trong thực tế, các em có thể sử dụng bản đồ
địa lí để tính độ dài quãng đường, xác định tọa độ địa lí của một địa điểm khi đi
tham quan du lịch, hay có thể đo và tính toán chiều cao của các biểu đồ hình cột
trong Atlat địa lí Việt Nam. Từ đó, có thể so sánh được sự khác nhau của các đối
tượng như về giá trị sản lượng lúa, sản lượng cây công nghiệp, sản lượng thủy sản
của các tỉnh trên lãnh thổ nước ta.
- Học sinh có thể sử dụng kiến thức môn Vật lí tìm hiểu sự khác nhau về nhiệt dung
của đất, của nước để giải thích sự hình thành gió; dựa vào sự chênh lệch về nhiệt
độ giữa các khu vực để giải thích sự hình thành các đai khí áp và các đới gió...
- Tích hợp kiến thức môn Lịch sử, môn Giáo dục công dân để tìm hiểu đường lối
chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, để giải thích về sự chuyển dịch cơ
cấu kinh tế, cơ cấu lãnh thổ nền kinh tế nước ta trong từng giai đoạn lịch sử khác
nhau. Thông qua môn Giáo dục công dân, học sinh còn có thể hiểu được nội dung
của các bộ luật như: Luật Bảo vệ môi trường, Bộ Luật Lao động, các chính sách
về dân số, kế hoạch hóa gia đình để góp phần thực hiện tốt các nghĩa vụ của công

+ Bản đồ phân bố lượng mưa trung bình trên thế giới.
+ Hình ảnh thùng đo mưa và máy đo ẩm kế
+ Tranh ảnh về các nguồn cung cấp hơi nước trong không khí: ao, hồ, sông, suối,
biển, đại dương và một số chất lỏng khác.
+ Tranh ảnh về sự ô nhiễm nước.
6. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
Trong bài học này, gồm có 2 phần:
- Phần 1: Hơi nước và độ ẩm của không khí
- Phần 2: Mưa và sự phân bố lượng mưa trên Trái Đất.
a) Phần 1: Hơi nước và độ ẩm của không khí.
Khi giảng dạy phần 1 này, tôi vẫn đảm bảo kiến thức trọng tâm và chuẩn kiến thức
kĩ năng của bài.
Đồng thời tôi tích hợp kiến thức của các môn học khác để giúp học sinh hiểu sâu
sắc hơn các vấn đề mà bài học đặt ra. Chẳng hạn như:
- Vận dụng kiến thức môn Vật lí để làm sáng tỏ vấn đề “nguồn chính cung cấp hơi
nước cho khí quyển là nước trong các biển và đại dương”.
• Do năng lượng của ánh sáng Mặt Trời chiếu xuống các bề mặt chứa nước hay
bề mặt ẩm thì sẽ sinh ra hiện tượng bay hơi. Tốc độ bay hơi của chất lỏng phụ
thuộc vào nhiệt độ, gió, diện tích mặt thoáng của chất lỏng. Đó là nguyên nhân
để biển và đại dương cung cấp nhiều hơi nước trong không khí nhất.
- Vận dụng kiến thức môn Toán học, giúp học sinh phân tích bảng số liệu thống kê
về lượng hơi nước tối đa trong không khí.
Nhiệt độ (0C)
Lượng hơi nước (g/m3)
0
2
10
5
20
17

5

THCS Phú Yên- Phú Xuyên- Hà


Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên Trung học cơ sở

• Giáo viên yêu cầu học sinh lấy ví dụ thực tế để chứng minh khi gặp lạnh, nước
có sự ngưng kết? ( Hs: một cốc nước, ta cho đá vào, một lúc sau ta thấy ngoài
thành cốc có những giọt nước, những giọt nước này không phải là nước ở trong
cốc rớt ra mà là do gặp lạnh hơi nước ngưng tụ lại thành)
b) Phần 2: Mưa và sự phân bố lượng mưa trên Trái Đất
- Vận dụng kiến thức đã học ở mục 1 và kiến thức môn Ngữ văn, yêu cầu học sinh
giải thích câu ca dao:
“ Chuồn chuồn bay thấp thì mưa
Bay cao thì nắng, bay vừa thì dâm”
Nguyên nhân ở đây là do loài chuồn chuồn thuộc bộ côn trùng có cánh. Hai cánh
hai bên giống nhau, dài, mỏng và gần như trong suốt, và cử động độc lập nhau. Hệ
gân cánh rất dày, nhiều gân gạch ngang chằng chịt, phức tạp, cuối bờ trước của cánh
thường có mắt cánh là bộ phận điều chỉnh triệt tiêu rung động cơ học, đảm bảo cho
cánh vững chắc. Đồng thời, cánh của nó dễ dàng cảm nhận khi độ ẩm không khí thay
đổi. Nếu độ ẩm không khí cao , áp suất không khí lớn thì cánh Chuồn Chuồn sẽ bị áp
suất không khí đè lên không thể bay cao được.
Khi độ ẩm không khí lớn, điều đó đồng nghĩa với việc hơi nước trong không khí
nhiều, khi hơi nước trong không khí nhiều tới mức không thể tiếp nhận thêm một
lượng hơi nước nào nữa mà vẫn tiếp tục được cung cấp thêm hơi nước hoặc bị lạnh đi
do bốc lên cao, hay do tiếp xúc với một khối khí lạnh thì hơi nước sẽ ngưng tụ lại tạo
thành những hạt nước, khi các hạt nước liên kết lại với nhau để có một khối lượng
nhất định đủ để thắng được lực cản của gió trên đường đi thì sẽ sinh ra hiện tượng
mưa, sương, tuyết rơi...Đó là lí do vì sao “Chuồn chuồn bay thấp thì mưa”.

là thấm xuống đất nhưng dù ở đâu thì những hạt nước như tôi lại tiếp tục bốc hơi, rồi
ngưng tụ và khi gặp điều kiện thận lợi lại tạo thành mưa...Quá trình này cứ tiếp diễn
nhau tạo thành vòng tuần hoàn nước trên Trái Đất”.
- Vận dụng kiến thức môn Toán học, yêu cầu học sinh hãy lập công thức tính
lượng mưa trong ngày,trong tháng,trong năm, lượng mưa trung bình năm
• Cách tính lượng mưa trong ngày: (mm) = Tổng cộng số lần đo các trận mưa
trong 1 ngày.
• Cách tính lượng mưa trong tháng: (mm)= Tổng cộng lượng mưa của tất cả các
ngày trong tháng
• Cách tính lượng mưa trong năm: (mm)= Tổng cộng toàn bộ lượng mưa trong cả
12 tháng.
• Cách tính lượng mưa TB năm: (mm)= Tổng cộng số lần đo nhiều năm/ Số năm
- Vận dụng kiến thức môn Toán học để đo, tính hoàn thành bài tập 1 SGK trang 63.
- Vận dụng kiến thức môn Sinh học và Giáo dục công dân hiểu tầm quan trọng ,
thực trạng nguồn nước và trách nhiệm bảo vệ nguồn nước, bảo vệ tự nhiên.

Giáo viên: Nguyễn Thị Nhíp
Nội

7

THCS Phú Yên- Phú Xuyên- Hà


Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên Trung học cơ sở

A.
1)
2)
3)

Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung chính
* Hoạt động 1:
1: Hơi nước và độ ẩm của
- Mục tiêu: biết được bản chất của hơi nước và độ không khí.
ẩm không khí.
- Cách tiến hành
Gv: Dựa vào SGK,vốn hiểu biết của mình cho biết a) Độ ẩm không khí:
hơi nước trong không khí do đâu mà có?
Hs: là nước trong các biển và đại dương, do con
người, động vật và thực vật thải ra...
Gv vận dụng kiến thức môn Vật lí để giải thích
cho hs hiểu vê nguồn gốc sinh ra hơi nước trong
không khí
Gv chuyển ý và kết luận
- Do vậy trong không khí bao giờ cũng chứa 1 - Hơi nước tạo ra độ ẩm của
lượng hơi nước nhất định , chính lượng hơi nước không khí
này tạo ra độ ẩm của không khí.
- Độ ẩm không khí là khả
8
Giáo viên: Nguyễn Thị Nhíp
THCS Phú Yên- Phú Xuyên- Hà
Nội


Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên Trung học cơ sở

năng chứa 1 lượng hơi nước
trong không khí
? Dụng cụ đo độ ẩm không khí là gì?

? Khi nào hơi nước trong không khí sẽ ngưng tụ?
Hs: Khi không khí đã chứa 1 lượng hơi nước tối
đa rồi mà vẫn nhận được thêm hơi nước hoặc bị
hóa lạnh
Gv vận dụng kiến thức môn Vật lí giảng giải về sự
trái ngược nhau giữa hiện tượng bốc hơi ở phần a,
với hiện tượng ngưng tụ ở phần b.
? Hơi nước trong không khí ngưng tụ sẽ sinh ra
hiện tượng gì?
Hs:...mây, sương, mưa, tuyết...
Gv: lập gráp
Giáo viên: Nguyễn Thị Nhíp
Nội

9

THCS Phú Yên- Phú Xuyên- Hà


Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên Trung học cơ sở

Không
khí
bão
hòa
hơi
nước

Cung
cấp

hành trình của mình?
Hs: vận dụng kiến thức liên môn với môn Vật lí,
Ngữ văn, Địa lí, Sinh học để diễn tả thành một
đoạn văn.
Gv giúp hs: lập gráp
Khi không khí bốc lên cao,bị lạnh dần,hơi nước
sẽ ngưng tụ thành các hạt nước nhỏ
Mây
Gặp điều kiện thuận lợi,hơi nước tiếp tục ngưng
tụ làm các hạt nước to dần và khi có khối lượng
đủ lớn để thắng được sức gió và lực cản trên
đường đi.

2. Mưa. Sự phân bố mưa
trên Trái Đất.

HS vẽ sơ đồ vào vở hoặc hoàn
thiện ở nhà.

Mưa
? Hãy cho biết thực tế thiên nhiên có mấy loại
mưa? Mưa có mấy dạng?
Giáo viên: Nguyễn Thị Nhíp
Nội

10

THCS Phú Yên- Phú Xuyên- Hà



Hs: ảnh hưởng tiêu cực trực tiếp đến đời sống và
sức khỏe của con người.
? hãy đề ra một số giải pháp để bảo vệ tài nguyên
nước?
Hs:
- Trồng rừng
- Không đổ rác thải xuống dòng nước
- Khơi thông dòng chảy
- Giữ gìn vệ sinh môi trường chung
- .....
• Hoạt động 3:
- Mục tiêu: biết tính lượng mưa trong 1 năm ở 1 a. Tính lượng mưa trung bình
địa điểm nào đó. Hình thành kĩ năng đọc biểu đồ ở một địa phương
lượng mưa.
- Cách tiến hành
11
Giáo viên: Nguyễn Thị Nhíp
THCS Phú Yên- Phú Xuyên- Hà
Nội


Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên Trung học cơ sở

Gv: Dựa vào kênh chữ trong SGK mục 2a cho biết
? Dụng cụ để đo lượng mưa gọi là gì?
Hs: thùng đo mưa (vũ kế)
? vận dụng kiến thức môn Toán học, em hãy lập
công thức tính lượng mưa trong ngày,trong
tháng,trong năm, lượng mưa trung bình năm?
Hs:

THẢO LUẬN NHÓM: 1 phút 30’
Bước 1: Chia nhóm và phân công công việc
Nhóm 1: Tính tổng lượng mưa trong năm ở TP Hồ
Chí Minh
Nhóm 2: Tính tổng lượng lưa trong các tháng mùa
mưa (tháng 5,6,7,8,9,10) ở TP Hồ Chí Minh
Nhóm 3: Tính tổng lượng mưa trong các tháng
mùa khô (tháng 11,12,1,2,3,4) ở TP Hồ Chí Minh
Bước 2: Các nhóm thảo luận nhóm
Bước 3: Đại diện các nhóm trình bày kết quả
12
Giáo viên: Nguyễn Thị Nhíp
THCS Phú Yên- Phú Xuyên- Hà
Nội


Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên Trung học cơ sở

Bước 4: Các nhóm nhận xét kết quả của nhóm
bạn, gv nhận xét, đáng giá, chuẩn kiến thức
Gv giới thiệu và yêu cầu hs đọc bản đồ lượng mưa
trên thế giới
B1: hs nắm đc mục đích: sự phân bố mưa trên TG
B2: hs đọc phần chú giải
B3: nhìn lên bản đồ, tìm và đọc tên những khu vực
mưa ít ,mưa nhiều trên TG
Hs:...
? Các khu vực có lượng mưa TB năm lớn tập trung
ở khu vực khí hậu nào trên TĐ? Xác định trên bản
đồ? Giải thích nguyên nhân tại sao khu vực đó lại

con người và trả thù theo cách của tự nhiên.
13
Giáo viên: Nguyễn Thị Nhíp
Nội

b. Sự phân bố lượng mưa
trên thế giới

- Trên Trái Đất, lượng mưa
phân bố không đều từ xích
đạo lên cực

THCS Phú Yên- Phú Xuyên- Hà


Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên Trung học cơ sở

* Củng cố:
- Câu 1: Khả năng thu nhận hơi nước của không khí phụ thuộc vào yếu tố nào?
- Câu 2: Hãy điền các từ thích hợp vào ô trống: “ hơi nước, khối khí lạnh, bão hòa,
bốc lên cao, đọng lại, sự ngưng tụ”
“Khi không khí đã …………….....mà vẫn được cung cấp thêm ......... hoặc bị lạnh đi
do .....hay tiếp xúc với một.......thì hơi nước trong không khí sẽ ……………thành hạt
nước. Hiện tượng đó gọi là …………………….”
• Đáp án:
- Câu 1: Nhiệt độ
- Câu 2: lần lượt các từ còn thiếu là : “ bão hòa – hơi nước – bốc lên cao – khối khí
lạnh – đọng lại – sự ngưng tụ”.
* Dặn dò:
- Học bài cũ, chuẩn bị bài mới Bài 21: THỰC HÀNH

Câu 2. Vận dụng kiến thức đã học hãy nêu mối quan hệ giữa ô nhiễm môi trường
nước với ô nhiễm không khí? (3 điểm)
Câu 3. Em sẽ làm gì đển bảo vệ môi trường sống xung quanh em? (2 điểm)
ĐÁP ÁN.
I/ Trắc nghiệm:
Câu
1
2
3
4
Đáp án

D

Giáo viên: Nguyễn Thị Nhíp
Nội

D
14

B

D

THCS Phú Yên- Phú Xuyên- Hà


Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên Trung học cơ sở

II/ Tự luận:


%

SL

%

SL

%

SL

10

35,7

13

46,4

5

17,9 0

Kém

%

SL

Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên Trung học cơ sở

.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................

17

THCS Phú Yên- Phú Xuyên- Hà