ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

BÙI THỊ THU HỒNG

BIỆN PHÁP ĐẶT TIỀN HOẶC TÀI SẢN CÓ GIÁ
TRỊ
ĐỂ BẢO ĐẢM TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

BÙI THỊ THU HỒNG

BIỆN PHÁP ĐẶT TIỀN HOẶC TÀI SẢN CÓ GIÁ
TRỊ
ĐỂ BẢO ĐẢM TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ
Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số: 30 38 01 04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS. TS NGUYỄN NGỌC CHÍ

HÀ NỘI - 2015


Lý luận biện pháp đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảmError! Bookma

1.1.1. Khái niệm ........................................... Error! Bookmark not defined.

1.1.2. Ý nghĩa của đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảmError! Bookmark not de
1.1.3.

Phân biệt biện pháp đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảm trong
pháp luật tố tụng hình sự với biện pháp đặt cọc, bảo lãnh, thế chấp
trong pháp luật dân sự........................... Error! Bookmark not defined.

1.2.

Sự hình thành và phát triển của pháp luật tố tụng hình sự về

đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảm từ 1945 đến nayError! Bookmark n
1.2.1.

Thời kỳ từ 1945 đến trước khi có Bộ luật tố tụng hình sự Việt Nam
năm 1988............................................. Error! Bookmark not defined.

1.2.2. Từ năm 1988 đến khi bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 được
thông qua và có hiệu lực .................... Error! Bookmark not defined.
Kết luận chương 1 ......................................... Error! Bookmark not defined.
Chương 2: QUI ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ 2003
VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG BIỆN PHÁP ĐẶT TIỀN HOẶC
TÀI SẢN CÓ GIÁ TRỊ ĐỂ BẢO ĐẢMError! Bookmark not defined.


2.1.

3.2.2. Tăng cường công tác giải thích, hướng dẫn áp dụng pháp luật,
kiểm tra hoạt động áp dụng pháp luật của các cơ quan tiến hành
tố tụng ................................................. Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Giải pháp tăng cường đội ngũ cán bộ, nâng cao năng lực, trình
độ chuyên môn nghiệp vụ, ý thức pháp luật và trách nhiệm nghề
nghiệp của cán bộ thực thi pháp luật .. Error! Bookmark not defined.
3.2.4. Tăng cường mối quan hệ phối hợp, trao đổi giữa các cơ quan

tiến hành tố tụng cũng như các cơ quan, tổ chức hữu quanError! Bookmark no
Kết luận chương 3 ......................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .................................................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................... 4
PHỤ LỤC ....................................................... Error! Bookmark not defined.


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BLTTHS:

Bộ luật tố tụng hình sự

BPNC

Biện pháp ngăn chặn

HĐTP

Hội đồng thẩm phán

TAND:



76

Bảng 2.2: Thống kê số liệu áp dụng các biện pháp ngăn chặn
trong TTHS tại tp Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Hồ
Chí Minh từ năm 2010-2013

77


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảm là biện pháp ngăn chặn nó
thể hiện tính chất ưu việt trong Tố tụng hình sự và nó thể hiện mục tiêu xây
dựng nhà nước pháp quyền XHCN, cải cách tư pháp trong thời kỳ hội nhập.
Thực hiện được yêu cầu mà Nghị quyết số 49/NQ-TW ngày 02/6/2005 của
Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp, đó là “Coi trọng việc hoàn
thiện chính sách hình sự và thủ tục tố tụng tư pháp, đề cao hiệu quả phòng
ngừa và tính hướng thiện trong việc xử lý người phạm tội. Giảm hình phạt
tù, mở rộng áp dụng hình phạt tiền, hình phạt cải tạo không giam giữ đối
với một số loại tội phạm” [4].
Hơn nữa biện pháp ngăn chặn đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo
đảm trong Tố tụng hình sự không cách ly bị can, bị cáo ra khỏi đời sống xã
hội sẽ làm cho tâm lý bị can, bị cáo tốt hơn khi ra đưa ra xét xử. Ngoài ra
đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảm còn góp phần hạn chế việc bắt
giữ người trái pháp luật, bừa bãi… của cơ quan tiến hành tố tụng, tránh các
vụ án oan sai… đồng thời góp phần làm giảm tình trạng quá tải ở các trại
tạm giam, nhà tạm giữ.
Trong Bộ luật Tố tụng hình sự năm 1988 đã đề cập đến biện pháp
ngăn chặn đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảm nhưng mới chỉ nêu

Hà Nội (2007); Nguyễn Văn Tuấn, Một số ý kiến về việc áp dụng biện pháp
cấm đi khỏi nơi cư trú, Tạp chí Tòa án nhân dân số 1 tháng 1 năm 2009;
Phạm Ngọc Anh, Băn khoăn chuyện bảo lĩnh trong án hình sự, Báo pháp
luật thành phố Hồ Chí Minh online (2011); Bài viết của Hoàng Yến, báo
pháp luật thành phố Hồ Chí Minh, đặt tiền để khỏi bị giam, luật chưa rõ
ràng (2010); Pháp luật về biện pháp ngăn chặn, bảo lĩnh và hướng sửa đổi
bổ sung, tiến sỹ Trịnh Tiến Việt, khoa luật Đại học quốc gia Hà Nội.

2


Các công trình khoa học nói trên, đã gợi mở cho tác giả luận văn nhiều
ý tưởng khoa học và là những tài liệu rất bổ ích và giá trị được sử dụng trong
quá trình nghiên cứu đề tài
Tuy nhiên, khái quát những nghiên cứu trên đây cho thấy chưa có công
trình nào nghiên cứu một cách hệ thống về biện pháp đặt tiền và tài sản có giá
trị để bảo đảm trong Luật Tố tụng hình sự Việt Nam ở cấp cơ sở hoặc đề tài
tốt nghiệp thạc sỹ; chưa có tổng kết đánh giá thực tiễn áp dụng, cũng như chỉ
ra các tồn tại, vướng mắc trong thực tế để đề xuất các kiến giải lập pháp và
giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng các biện pháp đặt tiền hoặc tài sản có giá
trị để bảo đảm trong tố tụng hình sự.
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu
+ Lý luận về biện pháp đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảm trong
Tố tụng hình sự
+ Nghiên cứu lịch sử hình thành và phát triển của các biện pháp ngăn
chặn nói chung và biện pháp đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảm trong
pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam từ năm 1957 đến nay
+ Nghiên cứu về biện pháp đặt tiền hoặc tài sản có giá trị bảo đảm
trong Tố tụng hình sự trên các phương diện lập pháp và thực tiễn áp dụng để

4.

Bộ Chính trị (2005), Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 về chiến
lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Hà Nội.

5.

Bộ Tài chính (2013), Thông tư số 08/2013/TT-BTC ngày 10/01/2013
hướng dẫn thực hiện kế toán nhà nước áp dụng cho Hệ thống thông tin
quản lý, Hà Nội.

6.

BTP-BCA-BQP-BTC-VKSNDTC-TANDTC (2013), Thông tư liên tịch
Số: 17/2013/TTLT ngày 14/11/2013 hướng dẫn về việc đặt tiền để bảo đảm
theo quy định tại Điều93 của Bộ luật tố tụng hình sự năm2003, Hà Nội.

7.

Lê Cảm (2005), "Bàn về tổ chức quyền tư pháp - nội dung cơ bản của
Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020", Kiểm sát, (23).

8.

Nguyễn Ngọc Chí (1999), “Về chế định loại trừ trách nhiệm hình sự”,
Tạp chí Nhà nước và pháp luật, (4), Hà Nội.

9.

Nguyễn Ngọc Chí (2007), “Bảo vệ quyền con người bằng pháp luật tố

24. Nguyễn Văn Tuấn (2009), “Một số ý kiến về việc áp dụng biện pháp
cấm đi khỏi nơi cư trú”, Tạp chí Tòa án nhân dân, (1).
25. Đào Trí Úc (2005), “Cải cách tư pháp hình sự Việt Nam và vấn đề phòng
chống oan sai”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, (1).
26. Trịnh Tiến Việt, “Pháp luật về biện pháp ngăn chặn, bảo lĩnh và hướng
sửa đổi bổ sung”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp.
27. Hoàng Yến (2010), Báo pháp luật thành phố Hồ Chí Minh, đặt tiền để
khỏi bị giam, luật chưa rõ ràng,

5