ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

VŨ THỊ NGÂN

HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC
DU LỊCH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

VŨ THỊ NGÂN

HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC
DU LỊCH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số: 60 38 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Nguyễn Hoàng Anh

Hà Nội - 2015


LỜI CAM ĐOAN


defined.
1.1.1 Khái niệm, bản chất du lịch ................................ Error! Bookmark not defined.
1.1.2 Vai trò của du lịch ............................................... Error! Bookmark not defined.
1.2 PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC DU LỊCH ... Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Khái niệm, đặc điểm của pháp luật trong lĩnh vực du lịchError! Bookmark
not defined.
1.2.2. Nội dung, hình thức của pháp luật trong lĩnh vực du lịchError! Bookmark
not defined.
1.2.3. Vai trò của pháp luật trong lĩnh vực du lịch..... Error! Bookmark not defined.
1.3. KHÁI NIỆM, YÊU CẦU, ĐIỀU KIỆN VÀ TIÊU CHÍ XÁC ĐỊNH MỨC
ĐỘ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC DU LỊCH ............. Error!
Bookmark not defined.
1.3.1. Khái niệm, yêu cầu và điều kiện hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực du
lịch ................................................................................. Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Tiêu chí xác định mức độ hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực du lịch
....................................................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC DU LỊCH
....................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY ......................................... Error! Bookmark not defined.

ii


2.1. KHÁI QUÁT VỀ SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA PHÁP
LUẬT TRONG LĨNH VỰC DU LỊCH ..................... Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Giai đoạn từ 1960 đến trước 1986 ..................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Giai đoạn từ 1986 đến trước 1999 ..................... Error! Bookmark not defined.
2.1.3. Giai đoạn từ 1999 đến trước 2005 ..................... Error! Bookmark not defined.
2.1.4. Giai đoạn từ khi ban hành Luật Du lịch 2005 đến nayError! Bookmark not
defined.

not defined.
3.3.2. Hoàn thiện nội dung của pháp luật trong lĩnh vực du lịchError! Bookmark
not defined.
KẾT LUẬN .................................................................. Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................4

iv


MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Ngày nay, du lịch là một nhu cầu không thể thiếu của con người trong thế giới hiện
đại và trở thành một trong những ngành kinh tế hàng đầu của kinh tế thế giới. Đối
với nhiều quốc gia, du lịch là nguồn thu ngoại tệ quan trọng nhất trong hoạt động
ngoại thương. Hội đồng Lữ hành và Du lịch quốc tế (World Travel and Tourism
Council –WTTC) đã công bố du lịch là ngành kinh tế lớn nhất thế giới, vượt trên cả
ngành sản xuất ô tô, thép, điện tử và nông nghiệp. Du lịch đã trở thành vấn đề mang
tính toàn cầu, nhiều nước lấy tiêu chí du lịch của dân cư như là một chỉ tiêu để đánh
giá chất lượng cuộc sống. Theo dự báo của Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO)
lượng khách du lịch quốc tế trên toàn cầu sẽ đạt 1,6 tỷ lượt vào năm 2020, trong đó
Đông Á – Thái Bình Dương là khu vực tăng trưởng nhanh nhất thế giới với tỷ lệ
6,5% hàng năm trong giai đoạn từ 1995-2020 [49]. Đây là cơ hội cho Việt Nam
thúc đẩy ngành du lịch phát triển mạnh trong giai đoạn mới.
Với đường bờ biển dài, tài nguyên thiên nhiên phong phú, nền văn hóa đậm đà bản
sắc dân tộc và truyền thống lịch sử lâu đời Việt Nam được đánh giá là nước có
nhiều tiềm năng to lớn để phát triển du lịch. Với vai trò là ngành kinh tế tổng hợp
quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội đất nước, mang nội dung văn hóa sâu
sắc, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao, phát triển du lịch nhằm đáp ứng
nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng, phục hồi sức khỏe của nhân dân và khách

tăng 11,5 lần và năm 2014 con số này là 230 ngàn tỷ đồng tăng 15% so với năm
2013; thị trường du lịch không ngừng được mở rộng, việc xây dựng và quảng bá
hình ảnh đất nước, con người Việt Nam năng động, thân thiện và hòa bình ngày
càng thành công trong lòng bạn bè quốc tế; những thành tựu đó góp phần chuyển
dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, giải quyết nhiều việc làm cho người lao
động, từng bước xóa đói giảm nghèo. [4]
Tuy nhiên, ngành du lịch nước ta còn bộc lộ nhiều hạn chế: so với các nước
trong khu vực lượng khách quốc tế đến với Việt Nam còn thấp (giữ khoảng cách
khá xa so với một số nước trong khu vực: năm 2013, lượng khách quốc tế đến Việt
Nam là 7.572 ngàn lượt, trong khi khách quốc tế đến Malaysia là 10.810 ngàn lượt,
2


Singapore là 12.470 ngàn lượt, Thái Lan là 16.420 ngàn lượt); đóng góp của ngành
du lịch đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của nước ta chưa thực sự vượt trội so
với các ngành khác; kết cấu hạ tầng còn lạc hậu; chất lượng sản phẩm và dịch vụ du
lịch còn chưa đáp ứng tiêu chuẩn khu vực và quốc tế…[4]. Có rất nhiều nguyên
nhân dẫn đến tình trạng trên (do nền tảng kinh tế, do nhân tố con người, do tác động
của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu…), nhưng trong đó có những nguyên nhân
trực tiếp đến từ khuôn khổ pháp luật hiện hành. Hệ thống các văn bản quy phạm
pháp luật về du lịch (Luật Du lịch năm 2005; Nghị định số 92/2007/NĐ-CP ngày
01/6/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Du lịch
được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 180/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của
Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 92/2007/NĐ-CP; Nghị định số
158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo; Thông tư số
88/2008/TT-BVHTTDL ngày 30/12/2008 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
hướng dẫn thực hiện Nghị định số 92/2007/NĐ-CP ngày 01/6/2007 của Chính phủ
quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Du lịch về lưu trú du lịch…) đã trở
thành công cụ hữu ích cho Chính phủ, các cấp, các địa phương tăng cường công tác

hội nhập quốc tế, Hà Nội.
6. Bộ Chính trị (2005), Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24 tháng 5 năm
2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật
Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020.
7. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (2008), Thông tư số
89/2008/TT-BVHTTDL ngày 30/12/2008 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và
Du lịch hướng dẫn Nghị định số 92/2007/NĐ-CP ngày 01/6/2007 của Chính phủ
quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Du lịch về kinh doanh lữ hành, chi
nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp du lịch nước ngoài tại Việt Nam,
hướng dẫn du lịch và xúc tiến du lịch, Hà Nội.
8. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (2013), Báo cáo tổng kết 7 năm thi
hành Luật du lịch và các văn bản hướng dẫn thi hành, Hà Nội.

4


9. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (2015), Báo cáo rà soát văn bản quy
phạm pháp luật trong lĩnh vực du lịch của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, lưu
hành nội bộ, Hà Nội.
10. Vũ Thế Bình – Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam (2012), Hội
thảo về Luật Du lịch ngày 30/5/2012, Dự án Chương trình Phát triển Năng lực Du
lịch có trách nhiệm với môi trường và xã hội phối hợp với Hiệp hội Du lịch Việt
Nam tổ chức, Hà Nội.
11. Vũ Thế Bình – Chủ tịch Hiệp hội Lữ hành Việt Nam (2015), Xây
dựng và phát triển các sản phẩm du lịch có tính cạnh tranh cao để thu hút khách du
lịch, Hội thảo Phát triển du lịch Việt Nam trong thời kỳ mới, Hà Nội.
12. Prof. Carson L Jenkins – Chuyên gia tư vấn chính sách du lịch Dự án
EU (2013), Một số nhận xét về Luật Du lịch Việt Nam năm 2005, Lưu hành nội bộ,
Tổng cục Du lịch.
13. Chính phủ (1993), Nghị quyết số 45-CP ngày 22/6/1993 về đổi mới

25. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ X, Nhà xuất bản Quốc gia Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
26. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
27. Hội đồng Quốc gia chỉ đạo biên soạn Từ điển Bách khoa Việt Nam
(2006), Từ điển Bách khoa Việt Nam, Tập 1, Nhà xuất bản từ điển Bách khoa.
28. PGS.TS.KTS Đỗ Tú Lan – Bộ Xây dựng (2015), Du lịch Việt Nam
hội nhập và phát triển trong thời kỳ mới, Hội thảo Phát triển du lịch Việt Nam trong
thời kỳ mới, Hà Nội.
29. TS. Trần Du lịch - Ủy viên Ủy ban kinh tế Quốc hội (2015), Một vài
suy nghĩ về giải pháp phát triển du lịch Việt Nam trong thời kỳ mới, Tạp chí Du lịch
– Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch số 7/2015.
30. Hoàng Linh (2015), Những địa danh ngày càng mất điểm với du
khách, .

6


31. V.I.LÊ-NIN (2006), V.I.LÊ-NIN toàn tập 51, Nhà xuất bản chính trị
quốc gia, Hà Nội
32. Thạc sĩ Trần Thị Mai Phước (2015), Pháp luật Việt Nam trong toàn
cầu hóa du lịch, Kỷ yếu Hội thảo Quốc tế về toàn cầu hóa và địa phương hóa du
lịch, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.
33. Hoàng Thị Kim Quế - chủ biên (2005), Giáo trình Lý luận chung về
nhà nước và pháp luật, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, Nhà xuất bản Đại học
Quốc gia Hà Nội.
34. Quốc hội (1992), Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt
Nam năm 1992, Hà Nội.
35. Quốc hội (2005), Luật Du lịch, Hà Nội.
36. Quốc hội (2013), Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt

tế giai đoạn 2005-2014, vietnamtourism.gov.vn.
48. Tổng cục Du lịch (2015), Số liệu thống kê khách quốc tế đến Việt
Nam tháng 7 và 7 tháng năm 2015, vietnamtourism.gov.vn.
49. Ông Nguyễn Văn Tuấn – Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch (2010),
Phát triển du lịch Việt Nam trong bối cảnh tích cực, chủ động Hội nhập quốc tế,
Hội thảo phát triển du lịch Việt Nam trong bối cảnh tích cực, chủ động hội nhập
quốc tế, Hà Nội.
50. Ông Nguyễn Văn Tuấn – Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch (2015),
Những dấu mốc trên chặng đường 55 năm phát triển, Tạp chí Du lịch – Bộ Văn
hóa, Thể thao và Du lịch số 7/2015.
51. Ủy ban Thường vụ Quốc hội (1999), Pháp lệnh Du lịch, Hà Nội.
52. Vụ Hợp tác quốc tế, Tổng Cục Du lịch (2010), Du lịch Việt Nam
trong tiến trình Hội nhập kinh tế quốc tế, Hội thảo phát triển du lịch Việt Nam trong
bối cảnh tích cực, chủ động hội nhập quốc tế ngày, Hà Nội.

8


53. Vụ Khách sạn, Tổng cục Du lịch (2010), Thực trạng hoạt động, xu
hướng và chính sách phát triển hệ thống cơ sở lưu trú dịch vụ du lịch Việt Nam
trong giai đoạn mới, Hội thảo phát triển du lịch Việt Nam trong bối cảnh tích cực,
chủ động hội nhập quốc tế ngày, Hà Nội.
54. Vụ Lữ hành, Tổng cục Du lịch (2010), Thực trạng và giải pháp phát
triển hoạt động lữ hành của Việt Nam trong thời gian tới, Hội thảo phát triển du
lịch Việt Nam trong bối cảnh tích cực, chủ động hội nhập quốc tế ngày, Hà Nội.
55. Vụ Vận tải, Bộ Giao thông vận tải (2015), Báo cáo Tăng cường chất
lượng và bảo đảm an toàn vận chuyển khách du lịch, Lưu hành nội bộ, Hà Nội.

9