ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TRẦN MỸ LINH

PHÁP LUẬT VỀ DỊCH VỤ CÔNG
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TRẦN MỸ LINH

PHÁP LUẬT VỀ DỊCH VỤ CÔNG
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Chuyên ngành: Lý luận và Lịch sử nhà nƣớc và pháp luật
Mã số: 60 38 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS. VŨ TRỌNG HÁCH

HÀ NỘI - 2015


LỜI CAM ĐOAN

1.1.2. Đặc điểm dịch vụ công ............................... Error! Bookmark not defined.
1.1.3. Phân loa ̣i dich
̣ vu ̣ công ................................ Error! Bookmark not defined.
1.2.

Những vấn đề lý luận pháp luật về dịch vụ côngError! Bookmark not defined.

1.2.1.

Quan niệm pháp luật về dịch vụ công ....... Error! Bookmark not defined.

1.2.2. Đặc điểm của pháp luật về dịch vụ công .... Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Vai trò của pháp luật về dịch vụ công ........ Error! Bookmark not defined.

1.2.4. Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về dịch vụ côngError! Bookmark no
1.3.

Pháp luật về dịch vụ công ở một số quốc gia và những vấn đề có
thể vận dụng ở Việt Nam .......................... Error! Bookmark not defined.

1.3.1. Pháp luật về dịch vụ công ở một số nước ... Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Những vấn đề có thể vận dụng ở Việt Nam Error! Bookmark not defined.

Chƣơng 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ DỊCH VỤ CÔNG Ở VIỆT NAMError! Bookmark
2.1.

Thực trạng nội dung pháp luật về dịch vụ côngError! Bookmark not defined.

2.1.1. Những quy định về phạm vi cung cấp dịch vụ côngError! Bookmark not defined.
2.1.2. Những quy định về chủ thể cung cấp dịch vụ côngError! Bookmark not defined.

Phƣơng hƣớng hoàn thiêṇ pháp luâ ̣t về dich
̣ vu ̣ công Error! Bookmark not defined

3.2.1. Xây dựng pháp luật về dịch vụ công toàn diện , thố ng nhấ t , đồ ng bô ,̣
phù hợp với thời kỳ hội nhập ...................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Xây dựng pháp luâ ̣t dich
̣ vu ̣ công phù hơ ̣p với nề n hành chính phu ̣c
vụ nhân dân một cách chính quy , chuyên nghiê ̣p Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Xây dựng pháp luâ ̣t dich
̣ vu ̣ công phù hơ ̣p với yêu cầu cải cách kinh
tế - văn hóa .................................................. Error! Bookmark not defined.
3.2.4. Pháp luật về dịch vụ công phải đảm bảo dân chủ

, minh ba ̣ch , cạnh

tranh bình đẳng cho các chủ thể tham gia dich
̣ vu ̣ Error! Bookmark not defined.
3.3.

Nhƣ̃ng giải pháp xây dƣṇ g p háp luâ ̣t dich
̣ vu ̣ công trong giai
đoa ̣n hiêṇ nay ............................................. Error! Bookmark not defined.

3.3.1. Nhâ ̣n thức, thể chế hóa các nguyên tắ c cung cấp dich
̣ vu ̣ công Error! Bookmark not d
3.3.2. Ban hành các quy pha ̣m pháp luâ ̣t điề u chỉnh chuyên biê ̣t trong liñ h
vực dich
̣ vu ̣ công ......................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.3. Thực hiện thường xuyên rà soát
, pháp điể n hóapháp luật về dịchvụ côngError! Bookmark

vụ công ở Việt Nam nên không thể tránh khỏi những hạn chế, bất cập do nhận
thức về dịch vụ chưa thật đầy đủ, toàn diện. Bản thân các dịch vụ công vẫn đang
trong quá trình hình thành và phát triển nên cần có những quy định pháp luật khoa
học, thống nhất để định hướng sự phát triển lâu dài phù hợp với xu thế khách
quan. Trong khi đó nhu cầu của người dân về các dịch vụ c ô n g không ngừng
tăng cao về số lượng, phong phú, đa dạng về nội dung; nhu cầu về quản lý nhà
nước một cách có hiệu lực, hiệu quả các vấn đề kinh tế, xã hội, an ninh, quốc
phòng trong tình hình mới đã đặt ra những đòi hỏi mới với pháp luật về dịch vụ
công. Tất cả các yếu tố này đã tác động buộc hệ thống quy phạm pháp luật về
dịch vụ công phải không ngừng được bổ sung những quy định mới, tiến bộ, sửa
đổi, bãi bỏ những quy định không còn phù hợp, lạc hậu để phù hợp với nhu cầu
của toàn xã hội trong giai đoạn hiện nay.

1


Từ những lí do trên , tôi chọn đề tài “Pháp luật về dịch vụ công ở Việt Nam
hiê ̣n nay” làm luận văn cao học Luâ ̣t, mã ngành Lý luận lịch sử nhà nước và pháp
luâ ̣t, nhằ m mong muố n làm rõ hơn nhữn g vấn đề về lý luâ ̣n và thực tiễn của pháp
luâ ̣t dich
̣ vu ̣ công ở Viê ̣t Nam .
2. Tình hình nghiên cứu
Ở phương Tây, dịch vụ công được nhiều quốc gia nghiên cứu từ đầu thế
kỷ 20. Tuy nhiên, ở Việt Nam dịch vụ công là vấn đề mới nhưng đã và đang
khẳng định vị trí của mình trong xã hội. Nhiều tác giả đã có những công trình
nghiên cứu, đề tài khoa học, bài viết về dịch vụ công có giá trị góp phần hoàn
thiện loại hình dịch vụ này cả trên phương diện lý luận và thực tiễn. Điển hình
một số đề tài liên quan như:
- Chu Văn Thành (chủ biên), Dịch vụ công và xã hội hóa dịch vụ công, Nhà
xuất bản Chính trị quốc gia, năm 2004, là tập hợp bài viết của nhiều tác giả khác

liệu minh họa gắn với những kết quả thực hiện trên thực tế nên phản ánh rõ nét
thực trạng cung cấp dịch vụ trong thời kỳ đầu. Đánh giá về những thành tựu đạt
được hay những tồn tại của các nhóm dịch vụ công, tác giả cũng căn cứ vào các
quy định pháp luật có liên quan để bình luận, nhận xét.
- Lê Chi Mai, Chuyển giao dịch vụ công cho các cơ sở ngoài nhà nước, do
Nhà xuất bản Lao động - Xã hội xuất bản năm 2002, trong cuốn này tác giả viết về
các vấn đề đặt ra trong giai đoạn đầu thực hiện xã hội hóa các dịch vụ công, bao
gồm các dịch vụ công cộng như vệ sinh môi trường, vận tải công cộng và các dịch
vụ sự nghiệp công như giáo dục, văn hóa, y tế, cũng được đề cập khá chi tiết. Các
nội dung trong cuốn sách đã phản ánh trung thực hiện trạng cung cấp dịch vụ cùng
với những ưu điểm và nhược điểm cần khắc phục. Điểm mạnh là tác giả đã đưa ra
các giải pháp để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tiến trình xã hội hóa các dịch vụ công
có tính thuyết phục cao. Các nghiên cứu đã góp phần quan trọng làm sáng tỏ những
vấn đề về sự tồn tại khách quan của các dịch vụ công. Tuy nhiên, các nghiên cứu của
tác giả chủ yếu dưới góc độ quản lý, đối tượng nghiên cứu trong nội dung các cuốn
sách không phải là pháp luật về các hoạt động dịch vụ, vì thế pháp luật được nhắc
đến còn khá mờ nhạt, chưa toàn diện, chưa trực tiếp đi vào những quy định, giải
pháp có tính pháp lý cụ thể.
- Nguyễn Ngọc Hiến (chủ biên). Vai trò của Nhà nước trong cung ứng dịch

3


vụ công - Nhận thức, thực trạng và giải pháp, Nhà xuất bản Văn hoá - Thông tin
xuất bản, năm 2002. Cuốn sách này tập hợp các bài viết của nhiều tác giả, chia
thành ba phần lớn: Vai trò của nhà nước trong cung ứng dịch vụ công, những bài
viết trong phần này chủ yếu đề cập đến bản chất của dịch vụ công, dịch vụ công
trong mối quan hệ với nhà nước và trách nhiệm của nhà nước trong cung ứng dịch
vụ công và quản lý dịch vụ công; Các mô hình cung ứng dịch vụ công, bàn về thực
tiễn triển khai thực hiện các dịch vụ công, trong đó có thí điểm thực hiện dịch vụ

cách toàn diện, sâu sắc.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đić h của luâ ̣n văn là nghiên cứu thực tra ̣ng của pháp luâ ̣t về dich
̣ vu ̣
công ở Viê ̣t Nam hiê ̣n nay , từ đó đề xuấ t các giải pháp để xây dựng

, hoàn thiện

pháp luật về dịch vụ công phù hợp với tình hình hiê ̣n nay.
Để làm rõ mu ̣c đić h trên, luâ ̣n văn có nhiê ̣m vu :̣
- Làm rõ các khái niệm về: quan niê ̣m, đă ̣c điể m, phân loa ̣i dich
̣ vu ̣ công theo
quy đinh
̣ của pháp luâ ̣t hiê ̣n hành.
- Làm rõ khái niệm, đố i tươ ̣ng, phương pháp , nô ̣i dung của pháp luật về dịch
vụ công ; quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về dịch vụ công

; thực

trạng pháp luật về dịch vụ công hiện nay ở Việt Nam .
- Chỉ rõ sự cầ n thiế t phải xây dựng , hoàn thiện pháp luật về dịch vụ công
để góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công , đáp ứng đòi hỏi của pháp luâ ̣t và
nhu cầu của người dân trong thời kỳ hô ̣i nhâ ̣p .
- Đưa ra các giải pháp xây dựng, hoàn thiện pháp luật về dịch vụ công ở
Viê ̣t Nam .
4. Đối tƣơ ̣ng và pha ̣m vi nghiên cƣ́u của luâ ̣n văn
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là những quy định của pháp luật về
dịch vụ công ở Việt Nam , có tham khảo pháp luật về dịch công của một số quốc
gia trên thế giới .
Phạm vi nghiên cứu tâ ̣p trung chủyế u vào hê ̣ thố ng pháp luâ ̣t về dich

5.

Chính phủ (2005), Nghị định số 160/2005/NĐ-CP Ngày 27 tháng 12 năm
2005 Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành luật khoáng sản và luật sửa đổi,
bổ sung một số điều của luật khoáng sản, Hà Nội.

6.

Chính phủ (2007), Nghị định số 64/2007/NĐ-CP Về ứng dụng công nghệ
thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước, Hà Nội.

7.

Diễn đàn kinh tế - Tài chính Việt - Pháp (2000), Dịch vụ công cộng và khu
vực quốc doanh, báo cáo của Elie Cohen, Claude Henry, NXB Chính trị quốc
gia, Hà Nội.

8.

Thu Dịu (2015), Nhiều khó khăn trong thực hiện Luật khám, chữa bệnh,
.

9.

Đỗ Văn Đại (2010), “ Bồi thường thiệt hại do hoạt động công chứng”, Tạp
chí Nghiên cứu lập pháp, (tháng 10).

10.

Phạm Thị Hồng Điệp (2013), “Quản lý nhà nước đối với dịch vụ công Kinh

gì?, .

16.

Đinh Thị Mai Lan (2011), Cải cách dịch vụ công qua thực tiễn tỉnh Cao
Bằng, Luận văn thạc sĩ, Khoa luật – Đại học quốc Gia Hà Nội, Hà Nội.

17.

Le Petit Larousse (1992), Từ điển tiếng Pháp, NXB Larousse.

18.

Lê Chi Mai (2004), Quản lý dịch vụ công, NXB Thống kê, Hà Nội.

19.

Lê Chi Mai (2009), Dịch vụ công/trang thông tin pháp luật, (ngày 24/5/2009).

20.

Lê Chi Mai (2003), Cải cách dịch vụ công ở Việt Nam, NXB Chính trị quốc
gia Hà Nội.

21.

Martin Painter (2008), Chính phủ chất lượng thấp: tình thế tiến thoái lưỡng
nan trong quản trị tại Trung Quốc và Việt Nam.

22.

- Những vấn đề lý luận và thực tiễn, NXB Công an nhân dân, Hà Nội.

7


29.

Chu Văn Thành (chủ biên) (2004), Dịch vụ công và xã hội hoá dịch vụ
công - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.

30.

Trường Đại học Luật Hà Nội (1999), Từ điển giải thích thuật ngữ luật học
(Luật Hành chính, Luật Tố tụng hành chính, Luật Quốc tế), NXB Công an
nhân dân, Hà Nội.

31.

Trường Đại học Luật Hà Nội (2010) Giáo trình Lý luận nhà nước và pháp
luật, NXB Công an nhân dân, Hà Nội.

II. Tài liệu tiếng Anh
32.

UNDP (2007), Public Administration Reform Practice.

III. Trang Web
33.

Tổng cục thống kê.