ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN VĂN CÔNG

TỔNG HỢP HÌNH PHẠT TRONG NHỮNG TRƢỜNG HỢP
ĐẶC BIỆT THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
(Trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn địa bàn tỉnh Hải Dƣơng)
Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số: 60 38 01 04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cán bộ hƣớng dẫn khoa học: GS. TSKH. LÊ VĂN CẢM

HÀ NỘI - 2015


MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh sách các bảng
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TỔNG HỢP HÌNH
PHẠT .................................................................. Error! Bookmark not defined.
TRONG NHỮNG TRƢỜNG HỢP ĐẶC BIỆTError!

Bookmark


1.4.2 Giai đoạn áp dụng BLHS Việt Nam năm 1985.Error! Bookmark not
defined.
1.3.3 Giai đoạn áp dụng BLHS Việt Nam năm 1999.Error! Bookmark not
defined.
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 .................................. Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG CÁC QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH
SỰ NĂM 1999 VỀ TỔNG HỢP HÌNH PHẠT TRONG NHỮNG
TRƢỜNG HỢP ĐẶC BIỆT VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TRÊN ĐỊA
BÀN TỈNH HẢI DƢƠNG (Giai đoạn 2008 – 2014)Error! Bookmark not
defined.
2.1. Thực trạng các quy định của BLHS năm 1999 về tổng hợp hình phạt.
............................................................................. Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Thực trạng quy định về tổng hợp hình phạt trong trường hợp phạm
nhiều tội trong BLHS năm 1999. ...................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2.Thực trạng quy định về tổng hợp hình phạt của nhiều bản án trong
BLHS năm 1999. ................................................ Error! Bookmark not defined.
2.2. Thực trạng quy định về tổng hợp hình phạt trong trƣờng hợp có liên
quan đến án treo. ............................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Quy định pháp luật hiện hành về tổng hợp hình phạt trong trường
hợp có liên quan đến án treo. ............................ Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Thực tiễn áp dụng quy định về án treo và tổng hợp hình phạt trong
các trường hợp có liên quan đến án treo trên địa bàn tỉnh Hải Dương (Giai
đoạn 2008 – 2014). ............................................. Error! Bookmark not defined.


2.2.3. Một số tồn tại, vướng mắc của việc áp dụng quy định về tổng hợp
hình phạt trong các trường hợp có liên quan đến án treo trên địa bàn tỉnh
Hải Dương. ......................................................... Error! Bookmark not defined.
2.3. Các quy định về Tổng hợp hình phạt đối với ngƣời chƣa thành niên
phạm tội. ............................................................. Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN CHUNG ........................................ Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................... 7


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Pháp luật hình sự là một trong những công cụ sắc bén và hữu hiệu
nhằm đấu tranh và phòng ngừa tội phạm. Pháp luật hình sự do Nhà nước ban
hành để điều chỉnh các quan hệ xã hội dưới các góc độ khác nhau. Bằng việc
xác định hành vi nguy hiểm cho xã hội nào được coi là tội phạm và người
thực hiện nó phải chịu hình phạt, pháp luật hình sự được coi là công cụ mạnh
tay và có hiệu quả nhất. Hình phạt là một chế tài nghiêm khắc nhất và người
bị tuyên hình phạt phải gánh chịu những hậu quả bất lợi. Cũng chính vì điều
này mà quyết định hình phạt là một hoạt động vô cùng quan trọng của cơ
quan xét xử (Tòa án các cấp) vì nếu quyết định hình phạt không đúng với
mức độ của nguy hiểm xã hội của tội phạm sẽ không đảm bảo được tính răn
đe của pháp luật (nếu quyết định hình phạt nhẹ) hoặc gây ra oan sai và bất lợi
đối với người phạm tội (nếu quyết định hình phạt nặng). Mặt khác, mục đích
của hình phạt chủ yếu là giáo dục, cải tạo người phạm tội trở thành người có
ích cho xã hội do vậy nếu quyết định hình phạt sai mục đích đó sẽ không đạt
được trái lại nó còn mang tính trừng trị nhiều hơn. Về nguyên tắc, mọi tội
phạm được đưa ra xét xử đều phải chịu một hình phạt. Tuy nhiên, trong thực
tế có nhiều trường hợp một người thực hiện nhiều hành vi tội phạm trong
cùng một thời điểm hoặc thực hiện nhiều hành vi tội phạm nhưng không bị
phát hiện và đưa ra xét xử cùng một lúc. Đối với mỗi hành vi phạm tội, người
phạm tội sẽ bị xét xử và bị Tòa án tuyên là có tội và quyết định các mức hình
phạt khác nhau đối với các tội danh đó. Có thể các hình thức hình phạt đối với
các tội là giống nhau nhưng cũng có thể khác nhau. Điều này gây khó khăn
cho việc chấp hành những hình phạt đó của những người phạm tội. Vì vậy,để
đánh giá toàn diện và đầy đủ tính nguy hiểm cho xã hội của tất cả các tội mà

phạt, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2001;
3) Viện Nhà nước và Pháp luật, Tội phạm học, luật hình sự và luật tố
tụng hình sự Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1994;

2


4) GS.TS Võ Khánh Vinh (chủ biên), Tội phạm học, luật hình sự và
luật tố tụng hình sự, chương “Quyết định hình phạt”, Nxb. Chính trị quốc gia,
Hà Nội, 1995
2.2. Ở cấp độ các bài viết trên các tạp chí khoa học:
1) Đinh Văn Quế (2004), “Tổng hợp hình phạt của nhiều bản án”,
Tạp chí Tòa án (Số 11);
2) Đinh Văn Quế (2007), “Quyết định hình phạt đối với người chưa
thành niên phạm tội”, Tạp chí kiểm sát (Số 6);
3) Đỗ Văn Chỉnh (2004), “Về việc tổng hợp hình phạt”, Tạp chí Tòa
án (Số 01); Phạm Văn Thiệu (2008), “Tổng hợp hình phạt của nhiều bản án”,
Tạp chí Tòa án (Số 03);
4) Trần Văn Độ (2003), “Quyết định hình phạt đối với trường hợp
phạm nhiều tội”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật (Số 01);
5) Lê Đăng Doanh (2009), “Trách nhiệm hình sự của người chưa thành
niên phạm tội – một số vấn đề cần được nghiên cứu”, Tạp chí Toà án (Số 9);
6) Nguyễn Mạnh Tiến (2010), “Bàn về quyết định hình phạt cải tạo không
giam giữ đối với người chưa thành niên phạm tội”, Tạp chí Toà án (Số 21);
7) Quách Thành Vinh (2011), “Một số vấn đề về áp dụng pháp luật
đối với người chưa thành niên phạm tội bị xử phạt tù”, Tạp chí Toà án (Số 6);
8) Nguyễn Khắc Quang (2011), “Quyết định hình phạt đối với người
chưa thành niên phạm nhiều tội”, Tạp chí Toà án (Số 24);
9) Phạm Minh Tuyên (2012), “Những vấn đề vướng mắc để tổng hợp
hình phạt tù với án treo trong thực tiễn xét xử hiện nay”, Tạp chí Toà án (Số 6);

nội dung chưa hoàn thiện dẫn đến trong quá trình áp dụng pháp luật còn gặp
nhiều vướng mắc.
Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài "Tổng hợp hình phạt trong những trường
hợp đặc biệt theo luật hình sự Việt Nam (trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn địa
bàn tỉnh Hải Dương)" vừa có tính lý luận, vừa có tính thực tiễn.
4


3. Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của luận văn
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở phân tích, đánh giá những quy định của luật hình sự Việt
nam hiện hành về tổng hợp hình phạt nói chung và tổng hợp hình phạt trong
những trường hợp đặc biệt cũng như qua thực tiễn áp dụng những quy định này
trên địa bàn tỉnh Hải Dương, từ đó luận văn đưa ra những ý kiến đề xuất để
hoàn thiện những quy định chung về tổng hợp hình phạt và quy định riêng
trong các trường hợp đặc biệt của tổng hợp hình phạt, góp phần tháo gỡ những
vướng mắc trong việc tổng hợp hình phạt, nâng cao hiệu quả của hình phạt.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Từ mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn có những nhiệm vụ chủ yếu sau:
1) Làm rõ hơn một số vấn đề lý luận cơ bản về tổng hợp hình phạt và
tổng hợp hình phạt trong những trường hợp đặc biệt.
2) Nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển của quy định tổng hợp
hình phạt trong những trường hợp đặc biệt trong lịch sử pháp luật hình sự của
nước ta từ năm 1945 đến nay.
3) Nghiên cứu tổng hợp hình phạt trong các trường hợp đặc biệt, có
xem xét đến thực tiễn áp dụng trên địa bàn tỉnh Hải Dương giai đoạn 2008 2014 và trên cơ sở đó đưa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện những quy
định về tổng hợp hình phạt.
3.3. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu và giải quyết những vấn đề xung quanh tổng hợp
hình phạt trong luật hình sự Việt Nam, kết hợp với việc nghiên cứu đánh giá

1) Phân tích một cách có hệ thống và cố gắng làm rõ những vấn đề cơ
bản của chế định tổng hợp hình phạt như: Khái niệm tổng hợp hình phạt, ý
nghĩa; tổng hợp hình phạt trong những trường hợp đặc biệt như: tổng hợp hình
phạt trong các trường hợp có liên quan đến án treo và tổng hợp hình phạt đối
với người chưa thành niên phạm tội theo luật hình sự Việt Nam. Với việc phân
tích, lý giải và rút ra một số kết luận khoa học, luận văn góp phần xác định cơ
sở khoa học cho việc nhận thức quy định tổng hợp hình phạt trong những
trường hợp đặc biệt theo luật hình sự Việt Nam được thống nhất, qua đó góp
phần nâng cao hiệu quả của cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm ở nước ta.

6


2) Luận văn nghiên cứu khái quát việc áp dụng quy định tổng hợp hình
phạt trong những trường hợp đặc biệt trong hoạt động thực tiễn trên địa bàn
tỉnh Hải Dương, phân tích một số điểm chưa phù hợp của Bộ luật hình sự và
một số vướng mắc trong quá trình áp dụng pháp luật hình sự liên quan đến việc
áp dụng, qua đó góp phần đánh giá đúng thực trạng tình hình áp dụng pháp luật
hình sự liên quan đến việc tổng hợp hình phạt tại Tòa án hai cấp tỉnh Hải
Dương, cũng là thực trạng chung trên cả nước trong thời gian qua. Luận văn
cũng đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm góp phần giải thích, hướng dẫn áp
pháp luật hình sự được thống nhất, đồng thời nêu ra quan điểm hoàn thiện để
sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự hiện hành liên quan đến quy
định tổng hợp hình phạt trong những trường hợp đặc biệt nhằm đáp ứng ngày
càng tốt hơn yêu cầu của thực tiễn đấu tranh phòng và chống tội phạm.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài các phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Danh
mục các bảng, Lời cam đoan và Danh mục chữ viết tắt, nội dung của luận văn
gồm 3 chương:
Chương I: Một số vấn đề lý luận về tổng hợp hình phạt trong những

10. Dương Tuyết Miên (2006), Định tội danh và quyết định hình phạt, Nxb.
Lao động và xã hội, Hà Nội.
11. Đinh Văn Quế (2000), Bình luận khoa học Bộ luật hình sự Việt Nam năm
1999 phần chung, Nxb. TP. Hồ Chí Minh.
12. Lê Văn Luật (2005) Chế định án treo trong luật hình sự Việt Nam, (sách
tham khảo), Nxb. Tư pháp, Hà Nội.
13. Nguyễn Ngọc Hoà (chủ biên) (2001) Trách nhiệm hình sự và hình phạt,
Nxb. CAND, Hà Nội.
8


14. Nguyễn Ngọc Hoà, Lê Thị Sơn (2006), Từ điển pháp luật hình sự, Nxb
Tư pháp, Hà Nội.
15. Võ Khánh Vinh (chủ biên) (1995), Tội phạm học, luật hình sự và luật tố tụng
hình sự, chương “Quyết định hình phạt”, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
16. Trường đại học luật Hà Nội (2006), Giáo trình luật hình sự Việt Nam,
Nxb. CAND, Hà Nội.
17. Trần Văn Sơn (1996), Quyết định hình phạt trong luật hình sự Việt Nam,
Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội.
18. Nguyễn Minh Khuê (2007), Quyết định hình phạt đối với người chưa
thành niên phạm tội trong luật hình sự Việt Nam, Luận văn thạc sỹ luật
học, Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2007.
19. Trịnh Thị Yến (2014), Quyết định hình phạt đối với người chưa thành
niên phạm nhiều tội trong luật hình sự Việt Nam, Luận văn thạc sỹ luật
học, Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2014.
20. Phạm Thị Thanh Hoan (2015), Quyết định hình phạt trong trường hợp
phạm nhiều tội, theo luật hình sự Việt Nam, Luận văn thạc sỹ luật học,
Khoa luật Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2015.
21. Từ điển tiếng Việt online. (http://vdict.com/).
22. Sắc lệnh số 21/SL Sắc lệnh của chủ tịch chính phủ lâm thời nước Việt

thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nộii.
31. Toà án nhân dân Tối cao (1964), Báo cáo tổng kết công tác ngành Toà án
năm 1964, Hà Nội.
32. Toà án nhân dân Tối cao (1973), Công văn số 612/NCPL ngày
14/7/1973 của TADNTC hướng dẫn các Toà địa phương về việc viết các
bản án hình sự sơ thẩm và phúc thẩm.
33. Toà án nhân dân Tối cao (1979), Hệ thống hoá luật lệ về hình sự tập 1
1970 - 1974, Hà Nội.
34. Toà án nhân dân tối cao (1979), Hệ thống hoá luật lệ về hình sự, tập 2
1975 – 1979, Hà Nội.
35. Toà án nhân dân Tối cao (1986), Nghị quyết số 02/NQ-HĐTP ngày
05/01/1986 của Hội đồng thẩm phán TANDTC hướng thi hành một số
điều của BLHS.
36. Toà án nhân dân Tối cao (1986), Nghị quyết số 04/HĐTP ngày
29/11/1986 của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn
áp dụng một số quy định trong phần các tội phạm của BLHS.
37. Toà án nhân dân Tối cao (1990), Nghị quyết số 01/NQ-HĐTP ngày 18/10/1990 của
Hội đồng thẩm phán TANDTC hướng thi hành về Điều 44 BLHS.
10


38. Toà án nhân dân Tối cao, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao, Thông tư liên
tịch số 02/TTLT-TANDTC-VKSNDTC ngày 20/12/1991 hướng dẫn thi
hành một số quy định của Luật sửa đổi bổ sung một số điều của BLHS.
39. Toà án nhân dân Tối cao, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao, Bộ tư pháp, Bộ công
an (2000), Thông tư liên tịch số 02/2000/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTPBCA ngày 05/7/2000 hướng dẫn thi hành Điều 7 BLHS và Mục 2 Nghị quyết
số 32/1999/QH 10 ngày 21/12/1999 của Quốc hội.
40. Toà án nhân dân Tối cao (2007), Nghị quyết số 01/NQ-HĐTP ngày
02/10/2007 của Hội đồng thẩm phán TANDTC hướng dẫn áp dụng một
số quy định của BLHS về thời hiệu thi hành bản án, miễn chấp hành

54. Phạm Văn Thiệu (2008), “Tổng hợp hình phạt của nhiều bản án”, Tạp
chí Toà án, (Số 03).
55. Lê Đăng Doanh (2009), “Trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên phạm
tội – một số vấn đề cần được nghiên cứu”, Tạp chí Toà án (Số 9).
56. Nguyễn Mạnh Tiến (2010), “Bàn về quyết định hình phạt cải tạo không giam
giữ đối với người chưa thành niên phạm tội”, Tạp chí Toà án (Số 21).
57. Quách Thành Vinh (2011), “Một số vấn đề về áp dụng pháp luật đối với
người chưa thành niên phạm tội bị xử phạt tù”, Tạp chí Toà án (Số 6).
58. Nguyễn Khắc Quang (2011), “Quyết định hình phạt đối với người chưa
thành niên phạm nhiều tội”, Tạp chí Toà án (Số 24).
59. Phạm Minh Tuyên (2012), “Những vấn đề vướng mắc để tổng hợp hình
phạt tù với án treo trong thực tiễn xét xử hiện nay”, Tạp chí Toà án (Số 6).
60. Nguyễn Khắc Quang (2012), “Quyết định hình phạt tù có thời hạn đối
với người chưa thành niên phạm tội”, Tạp chí Toà án (Số 7).
61. Vũ Tuấn Đức – Hà Hồng Sơn (2013), “Một số vấn đề về tổng hợp hình
phạt của nhiều bản án theo quy định tại Điều 51 Bộ luật hình sự”, Tạp
chí Toà án (Số 6).
62. Dương Tuyết Miên (2014), “Một số ý kiến về Điều 51 và Điều 75 của Bộ
luật hình sự hiện hành”, Tạp chí Toà án (số 19).
12


63. Đỗ Thanh Xuân (2014), “Trao đổi về bài viết: Những vấn đề vướng mắc
để tổng hợp hình phạt tù với án treo trong thực tiễn xét xử hiện nay.”,
Tạp chí Toà án (Số 23).
64. Phạm Minh Tuyên (2014), “Một số vấn đề về tổng hợp hình phạt tù có thời hạn
với án treo trong thực tiễn xét xử hiện nay”, Tạp chí kiểm sát (Số 02).
65. Trịnh Tiến Việt (2014), “Cần hoàn thiện chương X Bộ luật hình sự Việt
Nam – Những quy định đối với người chưa thành niên phạm tội”, Tạp
chí kiểm sát (Số 07).

phố Hải Dương.
81. Bản án số 41/2011/HSST ngày 25/4/2011 của Toà án nhân dân thành
phố Hải Dương.
82. Bản án số 14/2014/HSST ngày 23/01/2014 của Toà án nhân dân thị xã
Chí Linh.
83. Bản án số 24/2014/HSST ngày 21/7/2014 của Toà án nhân dân huyện
Nam Sách.
84. Bản án số 18/2014/HSST ngày 15/6/2014 của Toà án nhân dân huyện
Tứ Kỳ.
85. Bản án số 34/2014/HSST ngày 30/9/2014 của Toà án nhân dân huyện
Tứ Kỳ.

14