ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

BÙI LƢƠNG VẺ

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC
SINH LỚP 12 QUA DẠY HỌC PHƢƠNG PHÁP
TỌA ĐỘ TRONG KHÔNG GIAN

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM TOÁN

Chuyên ngành: Lý luận và Phƣơng pháp dạy học bộ môn Toán
Mã số: 60 14 01 11

HÀ NỘI – 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

BÙI LƢƠNG VẺ

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC
SINH LỚP 12 QUA DẠY HỌC PHƢƠNG PHÁP
TỌA ĐỘ TRONG KHÔNG GIAN

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM TOÁN

Chuyên ngành: Lý luận và Phƣơng pháp dạy học bộ môn Toán
Mã số: 60 14 01 11


MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ........... Error! Bookmark not
defined.
1.1. Một số vấn đề về tự học ..................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Quan niệm về hoạt động học tập ...........................Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Quan niệm về tự học ..............................................Error! Bookmark not defined.
1.1.3. Các mức độ của tự học...........................................Error! Bookmark not defined.
1.1.4. Đặc trưng của hoạt động tự học ............................Error! Bookmark not defined.
1.2. Năng lực và năng lực tự học toán của học sinh Trung học phổ thông. ...... Error!
Bookmark not defined.
1.2.1. Biểu hiện năng lực tự học toán của học sinh ........Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Quy trình hoạt động tự học toán............................Error! Bookmark not defined.
1.3. Phương pháp dạy học với vấn đề phát triển năng lực tự học toán của học sinh
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Phương pháp dạy học.............................................Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Tổng thể các phương pháp dạy học ......................Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Phương pháp dạy học và vấn đề phát triển năng lực tự học toán của học sinh
...........................................................................................Error! Bookmark not defined.
1.4. Thực trạng của vấn đề dạy học toán theo hướng tự học ở trường Trung học phổ
thông Tân Lập ........................................................... Error! Bookmark not defined.
Kết luận Chương 1 .................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ
HỌC CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC NỘI DUNG PHƢƠNG
PHÁP TỌA ĐỘ TRONG KHÔNG GIAN ............ Error! Bookmark not defined.
2.1. Phân tích nội dung chương “ Phương pháp tọa độ trong không gian”. .......... Error!
Bookmark not defined.


4


5


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1. Thống kê kết quả kiểm tra các lớp sau thực nghiệm 1 lớp đối chứng
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.2. Thống kê kết quả kiểm tra các lớp sau thực nghiệm 2 lớp đối chứng
................................................................................... Error! Bookmark not defined.

6


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1. Biểu đồ so sánh kết quả của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng .. Error!
Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.2. Biểu đồ so sánh kết quả của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng .. Error!
Bookmark not defined.

7


MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Bước sang thế kỉ XXI, nền kinh tế, khoa học kỹ thuật đã có những tiến bộ
vượt bậc. Chúng ta hiện đang sống trong xã hội tri thức- đây là một hình thái xã hội

1


động, mà nhẹ về phát triển năng lực tự học cho học sinh. Học sinh ở trạng thái quá
tải, làm các bài tập theo khuôn mẫu có sẵn, mà ít có điều kiện suy nghĩ, tìm tòi,
khám phá, phát triển bài Toán theo nhiều cách, nhiều tình huống. Muốn phát huy
tính tích cực chủ động sáng tạo của người học thì cần phát triển phương pháp học
tập cho học sinh, coi đây không chỉ là phương tiện nâng cao hiệu quả dạy học mà là
mục tiêu quan trọng của dạy học. Trong thời đại “bùng nổ thông tin” hiện nay, do
sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, sự gia tăng
nhanh chóng và thường xuyên của khối lượng thông tin, tri thức thì việc dạy không
thể hạn chế ở chức năng dạy kiến thức mà phải tăng cường phát triển cho học sinh
phương pháp học, thời gian học ở nhà trường lại có hạn nên đòi hỏi con người phải
có thái độ và năng lực cần thiết để tự định hướng, tự cập nhật và làm giàu tri thức của
mình nhằm đáp ứng được những yêu cầu của một thế giới thay đổi nhanh chóng. Muốn
vậy cần phải có thói quen học tập riêng và phải tự học là chính chứ không phải chỉ học
trong các nhà trường là chính. Sẽ không bắt kịp với thời đại nếu người học không học
cách học. Học cách học chính là học cách tự học, tự đào tạo.
Nói tới phương pháp học thì cốt lõi là phương pháp tự học, đó là cầu nối
giữa học tập và nghiên cứu khoa học. Nếu phát triển cho người học có được kỹ
năng, phương pháp, thói quen tự học, biết ứng dụng những điều đã học vào những
tình huống mới, biết tự lực phát hiện và giải quyết những vấn đề gặp phải thì sẽ tạo
cho họ lòng ham học, khơi dậy tiềm năng vốn có của mỗi người. Học tập Toán
không thể không đi theo xu thế đó. Đặc biệt phần tọa độ hóa hình học không gian là
phần không thể thiếu trong chương trình toán phổ thông vì nhiệm vụ của nội dung
phương pháp tọa trong không gian thuộc môn Hình học không gian là cung cấp
những kiến thức cơ bản về Hình học không gian ba chiều một cách có hệ thống và
tiếp tục phát triển, phát triển tư duy lôgic, trí tưởng tượng không gian, kĩ năng vận
dụng các kiến thức hình học vào giải quyết bài tập bằng phương pháp tọa độ hóa,
các hoạt động thực tiễn và vào các môn học khác. Tuy nhiên đây lại là phần tương

Trần Thị Thanh Nga. [14]
- Phát triển năng lực tự học thông qua dạy học nội dung đường thẳng và mặt
phẳng song song trong không gian” của tác giả Dương Thị Thúy
- Nâng cao năng lực tự học và kỹ năng giải toán cho học sinh lớp 10 trung
học phổ thông qua dạy học giải phương trình của tác giả Nguyễn Trung Hiếu.

3


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đậu Thế Cấp (Chủ biên), Nguyễn Hoàng Khanh, Nguyễn Lê Thống Nhất,
Tuyển chọn các phương pháp giải toán sơ cấp. Nhà xuất bản Giáo dục, 2002
2. Nguyễn Hữu Châu (2012), Tập bài giảng lớp Thạc sỹ LL – PPDH môn Toán.
3. Văn Nhƣ Cƣơng(Chủ biên), Phạm Khắc Ban, Bài tập Hình học 12 Ban nâng
cao, Nhà xuất bản Giáo dục, 2008.
4. Vũ Cao Đàm, Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Nhà xuất bản khoa học
kỹ thuật, Hà Nội, 1997.
5. Trần Văn Hạo (Tổng chủ biên), Nguyễn Mộng Hy (Chủ biên), Khu Quốc
Anh, Trần Đức Huyên, Hình học 12. Nhà xuất bản Giáo dục, 2008.
6. Trần Văn Hạo (Tổng chủ biên), Nguyễn Mộng Hy (Chủ biên), Khu Quốc
Anh, Trần Đức Huyên, Sách Giáo Viên Hình học 12. Nhà xuất bản Giáo
dục, 2008.
7. Ngô Long Hậu, Mai Trƣờng Giáo, Tổng hợp kiến thức cơ bản và nâng cao
Hình học 12, 2008
8. Lê Văn Hồng – Lê Ngọc Lan (1998), Tâm lý học lứa tuổi và Tâm lý học Sư
phạm. Nhà xuất bản Giáo dục.
9. Nguyễn Trung Hiếu (2010), Nâng cao năng lực tự học và kỹ năng giải toán cho
học sinh lớp 10 phổ thông qua dạy học giải phương trình. Luận văn thạc sĩ
10. Nguyễn Mộng Hy (Chủ biên), Khu Quốc Anh, Trần Đức Huyên, Bài tập
hình học 12. Nhà xuất bản Giáo dục, 2008.