“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
I. LỜI NÓI ĐẦU:
I.1 Lý do chọn đề tài :
Bên cạnh những thành tích mà ngành giáo dục nước ta đã đạt được là nhờ có
sự đóng góp, phấn đấu của tất cả các bậc học, ngành học trong đó có sự đóng
góp không ít của bậc học Mầm non. Bởi bậc học Mầm non đã tạo nên những nền
móng vững chắc cho các ngành học khác phát triển vì trẻ có được trang bị kiến
thức vững vàng khi còn ở bậc học Mầm non sẽ là nền móng cho trẻ bước vững
vàng vào bậc học tiểu học, phổ thông và đại học trong những năm sau.
Như chúng ta đã biết bộ môn “Khám phá khoa học” không chỉ là cung cấp
kiến thức mà còn là quá trình hay con đường tìm hiểu, khám phá thế giới vật
chất. Khoa học với trẻ nhỏ là quá trình tìm hiểu, khám phá thế giới tự nhiên, ở
giai đoạn này không nhất thiết phải dạy hoặc giải thích những kiến thức khoa
học cho trẻ mà chủ yếu là giúp trẻ suy nghĩ nhiều hơn về những gì trẻ đã nhìn
thấy và đang làm, kích thích trẻ quan sát, xem xét, phỏng đoán các sự vật, hiện
tượng xung quanh và thảo luận chia sẻ điều trẻ nhìn thấy, điều trẻ nghĩ hoặc điều
còn băn khoăn, thắc mắc.
Khoa học không chỉ là kiến thức mà còn là quá trình hay con đường tìm
hiểu, khám phá thế giới vật chất. Khoa học với trẻ nhỏ là quá trình tìm hiểu,
khám phá thế giới tự nhiên, là quá trình tích cực tham gia hoạt động thăm dò, tìm
hiểu thế giới tự nhiên. Ở giai đoạn này giáo viên không nhất thiết phải dạy hoặc
giải thích những kiến thức khoa học cho trẻ mà chủ yếu là giúp trẻ suy nghĩ
nhiều hơn về những gì mà chúng nhìn thấy và đang làm, kích thích trẻ quan sát,
xem xét, phỏng đoán các sự vật hiện tượng xung quanh và thảo luận, chia sẻ điều
trẻ nhìn thấy, điều trẻ nghĩ hoặc còn băn khoăn, thắc mắc.
Bởi vậy để các giờ học khám phá khoa học dễ đi vào tiềm thức của trẻ thì
đòi hỏi cô giáo phải có phương pháp, biện pháp tổ chức làm thế nào cho trẻ tiếp
thu kiến thức một cách tự nhiên không bị gò ép phù hợp với sự nhận thức và đặc
điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi này là “Học mà chơi, chơi mà học”.
Xuất phát từ những cơ sở trên tôi luôn trăn trở, suy nghĩ mình phải làm gì?
Môn “Khám phá khoa học” là phương pháp tốt nhất để trẻ được tiếp cận với
môi trường tự nhiên và môi trường xã hội xung quanh trẻ.
Giúp trẻ có một kiến thức thiết thực để trẻ có thể học tập đạt kết quả tốt khi
trẻ học lên học lớp MG lớn và lên bậc tiểu học, phù hợp điều kiện kinh tế, môi
trường xã hội và văn hoá của địa phương.
Giúp trẻ xác định được các đối tượng và giải thích được mối quan hệ qua lại
giữa các đối tượng đó.
Giúp các đồng nghiệp và các bậc phụ huynh khắc phục những khó khăn
chung, đồng thời có thêm tài liệu và kinh nghiệm để cho trẻ học tốt môn “Khám
phá khoa học” ngày càng đạt hiệu quả cao.
Trên cơ sở nghiên cứu dạy trẻ ở trường Mẫu giáo Hoa Huệ về bộ môn khám
phá khoa học để qua đó đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ
trong giờ học khám phá khoa học.
Khuyến khích trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động khám phá khoa học
một cách thoải mái, tự tin, sáng tạo. Tạo cơ hội cho trẻ được thực hành các kỹ
năng quan sát, so sánh, phân loại, dự đoán, thử nghiệm, thảo luận ... thích hợp
với hoạt động cụ thể.
Chính vì thế mục đích của đề tài là giúp giáo viên có những biện pháp tổ
chức hướng dẫn trẻ khám phá đạt hiệu quả cao, giúp trẻ tích cực khám phá thiên
nhiên, hiểu biết về thế giới muôn loài xung quanh trẻ, hiểu về tầm quan trọng
của việc phải bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường.
2. Nhiệm vụ:
Nhiệm vụ của đề tài là vận dụng một số biện pháp tích luỹ của bản thân ,bạn
bè, qua các đợt tập huấn chuyên môn, dự giờ tiết mẫu của trường bạn cho đến
nay đã có sự tiến bộ rõ rệt so với đầu năm mới thực hiện. Làm rõ thực trạng của
trường để rút ra bài học kinh nghiệm
Có những biện pháp phù hợp để nâng cao môn học khám phá khoa học để
đội ngũ giáo viên, thực hiện tiết học ngày càng tốt hơn.
I.3. Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng và nội dung tôi nghiên cứu. Trẻ ở trường Mầm non cụ thể là các cháu
Phương pháp thực hành, trải nghiệm
Phương pháp trao đổi với phụ huynh.
Phương pháp quan sát và động viên khích lệ.
Người thực hiện: Ngô Thị Hoài
.
3
Đơn vị:Trường MG Hoa Huệ
“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
II. NỘI DUNG
II.1.Cơ sở lý luận:
Thiên nhiên xung quanh rất gần gũi, gắn bó và có vai trò quan trọng đối với
người lớn cũng như trẻ em. Thiên nhiên tạo cho con người sự sống. Thiên nhiên
chính là nguồn lực sống để tái tạo, trau dồi vào tâm hồn trẻ thơ giúp chúng ứng
dụng khoa học kĩ thuật tốt hơn. Thiên nhiên có tầm quan trọng đối với con người
như vậy nên con người phải luôn có ý thức bảo vệ thiên nhiên.
Việc đổi mới nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ Mầm non, nó là cơ
sở giúp trẻ phát triển nhân cách một cách toàn diện. Như chúng ta đã biết, đặc
điểm của trẻ Mầm non là thích tò mò, hiếu động thích khám phá những cái hay,
cái mới lạ, thích được sờ mó, nếm, ngửi, thích tự mình được gọi tên các đồ vật,
con vật… sống xung quanh trẻ. Tất cả những điều kỳ diệu và thú vị đó đều có
trong môn học khám phá khoa học.
Môn học “Khám phá khoa học” trong chương trình giáo dục Mầm non nó có
một tầm quan trọng hết sức to lớn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và đóng một vai
4
Đơn vị:Trường MG Hoa Huệ
“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
Trường chúng tôi cơ sở vật chất còn thiếu thốn nên cần phải tham mưu tốt
với các cấp các nghành quan tâm tạo điều kiện cho nhà trường đủ trang thiết bị
đáp ứng nhu cầu dạy và học ngày một tốt hơn.
a/Thuận lợi và khó khăn:
* Thuận lợi:
Được sự quan tâm của các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương xã Ea Tân,
của cha mẹ học sinh, của các cơ quan đoàn thể đóng trên địa bàn xã .
Với sự chỉ đạo sát sao trong công tác quản lí của Phòng GD &ĐT Huyện
Krông Năng .
Trường được đóng trên địa bàn trung tâm của xã, dân cư phát triển cả về
kinh tế và chính trị xã hội.
Cơ sở vật chất của nhà trường sạch sẽ và thoáng mát, đảm bảo cho trẻ học
tập và vui chơi.
Hàng năm ban lãnh đạo nhà trường tạo điều kiện tổ chức mở lớp tập huấn về
chuyên môn, tổ chức các đợt thao giảng, Hội giảng, Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp
trường để giáo viên được học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, đầu tư cơ sở vật chất
cũng như trang thiết bị để phục vụ cho các hoạt động dạy và học. Nâng cao chất
lượng chăm sóc giáo dục trẻ, xem chất lượng giáo dục trẻ là nhiệm vụ hàng đầu.
Ngoài ra nhà trường còn được sự ủng hộ nhiệt tình của hội cha mẹ học sinh
trong công tác xã hội hóa giáo dục, các cha mẹ trẻ biết quan tâm chăm lo đến con
em mình, đây cũng là điều kiện tốt để tuyên truyền cho phụ huynh biết được tầm
quan trọng của ngành giáo dục Mầm non và vận động phụ huynh cùng tham gia
“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
Môi trường thực tế cho trẻ khám phá khoa học ở các trường Mầm non chưa
được phong phú và đa dạng. Vì thế, khi cho trẻ khám phá thực thực tế đạt kết
quả chưa cao.
b. Thành công – Hạn chế
*Thành công
Đối với tập thể giáo viên trong nhà trường đã có tinh thần tư học hỏi lẫn
nhau đoàn kết và thống nhất góp ý bổ sung kế hoạch của Ban Giám hiệu đưa ra
đã nhận thức được tinh thần làm chủ và ý thức phấn đấu vươn lên trong mọi lĩnh
vực công tác. Có như vậy chất lượng dạy và học của nhà trường đã được nâng
lên rõ rệt.
*Hạn chế:
Qua việc tổ chức vẫn còn gặp rất nhiều hạn chế về tài liệu tham khảo còn ít.
Trẻ chưa được học qua nhóm, lớp nhà trẻ, lớp mầm nên việc thực hiện đưa
trẻ ổn định vào nề nếp học tập phải mất khá nhiều thời gian.
c. Mặt mạnh –Mặt yếu:
*. Mặt mạnh:
Được sự đồng tình trong ban giám hiệu nhà trường, đã tạo điều kiện để tôi
nghiên cứu và sự yêu nghề mến trẻ của tập thể giáo viên nhà trường, vào các
hoạt động thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục của mình.
Ngoài ra nhà trường tuyên truyền đến các bậc phụ huynh, quyên góp phế
liệu, hỗ trợ kinh phí mua sắm đồ dùng, đồ chơi và nổi bật nhất đầu năm phụ
huynh đã ủng hộ xây dựng được vườn cây ăn quả, cây xanh, tiền mua ti vi màn
hình phẳng để kết nối giáo án điện tử gây hứng thú trong tiết học.
* Mặt yếu:
Tuy trường đóng trên địa bàn trung tâm xã nhưng phân hiệu rãi rác ở các
thôn cách xa trường chính, nên tham gia dự giờ học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau
không nhiều. Dẫn đến kết qủa của một số tiết dạy về chương trình đổi mới hiệu
quả chưa cao, cùng độ tuổi nhưng nhận thức của trẻ không đồng đều, có trẻ thì
Còn gò bó áp đặt trẻ. Một số giáo viên chưa biết vận dụng phương pháp phù
hợp. Quan sát thực tế về tình hình trẻ ở trường Mầm non sự nhận thức không
đồng đều. Cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi thiết bị dạy và học còn
thiếu so với nhu cầu đặt ra. Mà yêu cầu của bộ môn khám phá khoa học được
phân bố theo từng độ tuổi Bé, Nhỡ, Lớn, nhằm phù hợp với nhận thức của trẻ.
Do vậy đồ dùng đồ chơi trực quan để dạy trẻ vô cùng cần thiết cả về số lượng và
chất lượng gây sự chú ý thích thú trong hoạt động.
Mặt khác đòi hỏi người giáo viên cũng hết sức nhẹ nhàng khéo léo sử dụng
các phương pháp đồ dùng, đồ chơi, lồng ghép biết chuyển đổi đội hình khéo léo,
tích hợp các môn học, chủ đề, trò chơi phù hợp để lôi cuốn trẻ tham gia. Nhưng
thực tế ở trường tôi, cũng như các trường Mầm non thường mắc phải đó là giáo
viên chưa phát huy được tính tích cực của trẻ đặt câu hỏi còn có hoặc không
chưa làm nổi bật được tính sáng tao cho trẻ khi tham gia vào các hoạt động, đồ
dùng thực hiện cho bộ môn theo chương trình,chư phong phú và đa dạng, vì thế
giáo viên thực hiện bộ môn gặp rất nhiều khó khăn.
Đặc điểm lứa tuổi mầm non “dễ nhớ, dễ quên” trẻ nắm bắt được kiến thức
mà cô giáo truyền đạt rất nhanh, nhưng sau hoạt động khác hoặc ngày hôm sau
hỏi lại thì trẻ trả lời không chắc chắn, hoặc trả lời ấp úng, không được rõ ràng
hoặc không chính xác. Khi trẻ được làm quen với môi trường xung quanh sẽ
giúp trẻ mạnh dạn tự tin biết được phân tích so sánh các sự vật hiện tượng xung
quanh trẻ.
Qua sự theo dõi khảo sát và đánh giá trẻ tham gia hứng thú hoạt động bộ
môn khám phá khoa học đầu năm mức độ nhận thức và các kỹ năng khác còn rất
thấp cụ thể như sau:
Mức độ nhận thức ban
TT
Nội dung khảo sát
đầu
Tỉ lệ
1 Trẻ mạnh dạn tích cực khám phá, sáng tạo
Phối hợp giữa gia đình, nhà trường cùng các đoàn thể, trong giáo dục và các
tổ chức quần chúng khác cùng phát triển cho sự nghiệp giáo dục mầm non.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp biện pháp :
Là giáo viên cần chú ý đến xây dựng kế hoạch hoạt động, từ đầu năm học
theo từng tháng, tuần cụ thể, và chính xác yêu cầu trọng tâm hoạt động giáo viên
phân bố hợp lí phải luôn thay đổi hình thức, tổ chức gần gũi với trẻ hiểu được ý
định của trẻ rồi lôi cuốn trẻ vào tiết học. Nhờ làm tốt các khâu này mà môn khám
phá khoa học đạt kết quả rất cao. Để làm được điều đó tôi đã mạnh dạn đổi mới
một số phương pháp để thực hiện như sau:
*Các phương pháp thực hiện:
+. Phương pháp thứ nhất:
- Nghiên cứu tài liệu, Làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo phục vụ cho hoạt động:
Nhằm thực hiện cho đạt kết quả cao và yêu cầu của bộ môn, việc nghiên cứu
tài liệu, làm đồ dùng dạy học cho bộ môn là một vấn đề hết sức quan trọng vì
đây là chìa khoá của người dạy học.
Để đạt kết quả tốt trong tiết dạy trước hết giáo viên phải tìm hiểu và nghiên
cứu nội dung chương trình của từng độ tuổi, sau đó nắm chắc nội dung yêu cầu
trọng tâm của bài, tìm ra những phương pháp hay phù hợp với từng độ tuổi theo
sự nhận thức của từng độ tuổi. Tham khảo tài liệu liên quan, xem các hoạ báo,
như đọc tạp chí mầm non, tài liệu hứng dẫn làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo xem
chương trình “Bé làm họa sỹ”.., từ việc nghiên cứu đó hàng năm nhà trường
thường xuyên tổ chức hội thi đồ dùng đồ chơi tự tạo cấp trường, cấp huyện giúp
giáo cho giáo viên đều tham gia dự thi từ đó mói học hỏi lẫn nhau và có nhiều ý
tưởng sáng tạo đưa vào giảng dạy, những sáng tạo đó vô cùng quý giá bổ ích còn
tìm ra những giải pháp mới phù hợp linh hoạt. Khi đọc nghiên cứu tham khảo tài
liệu nhiều còn giúp bản thân hiểu nhiều hơn trong lĩnh vực tự làm đồ dùng thực
hiện tốt trong lĩnh vực chuyên môn.
Trước khi chưa đổi mới giáo viên chỉ soạn bài, khi lên lớp theo trình tự phân
phối chương trình của chuyên môn, và sách giáo khoa hướng dẫn, nhiều tiết dạy
rất khô khan, máy móc, đặt câu hỏi rập khuôn hỏi những câu hỏi trẻ đã biết như
dẫn đa dạng, phong phú mà không mất tiền mua với từng chủ đề, từng hoạt
động. Đối với tâm lý trẻ mẫu giáo cần có đồ dùng trực quan, hình ảnh minh hoạ,
vật liệu để trẻ được sờ mó, nếm ngửi, quan sát để khám phá thì tiết học càng
thêm sinh động, kết quả cao.
Ví dụ: Trước khi thực hiện cho trẻ làm quen một số con vật sống trong gia
đình, tôi đã chuẩn bị thu gom các phế liệu để làm đồ dùng, đồ chơi như: Hộp sữa
trẻ mang đến lớp uống, uống xong cô nhắc trẻ thu gom vào thùng, sau đó phân
loại các hộp to, nhỏ khác nhau, cô sát trùng phế liệu rồi cho trẻ xếp thành từng
loại như loại này làm được con vật gì, thu gom băng đĩa hỏng, các loại chai nhựa
làm con vật tập cho trẻ có ý thức tham gia làm cùng cô. Khi cho trẻ tham gia
cùng cô trẻ sẽ được trải nghiệm thực tế về các con vật gần gũi với trẻ mà làm
được từ các phế hiệu mà trẻ đã gom lại. Với sự tò mò kiên kiên trì mà cô đã làm
được đồ dùng như vậy, tiết học rất sinh động và hấp dẫn dẫn đến hiệu quả cao
hơn trước khi dạy bằng tranh ảnh.
Hình ảnh các đồ dùng đồ chơi tự làm của giáo viên
Người thực hiện: Ngô Thị Hoài
.
9
Đơn vị:Trường MG Hoa Huệ
“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
Hình ảnh các đồ dùng đồ chơi tự làm của giáo viên
+. Phương pháp thứ hai:
- Tích hợp các môn học khác vào khám phá khoa học:
.
10
Đơn vị:Trường MG Hoa Huệ
“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
Ví dụ: Góc phân vai: trong khi trẻ chơi “Bán hàng”, cô là người gợi hỏi trẻ
về công việc của người bán hàng, niềm nở, còn người mua hàng phải như thế
nào? Với những hình thức tương tự như vậy ta có thể giúp trẻ tái tạo lai hoạt
động hàng ngày của người lớn như “Học mà chơi, chơi mà học” để từ đó trẻ lĩnh
hội kiến thức trẻ vừa được chơi về khám phá khoa học một cách đầy đủ, chính
xác và linh hoạt. Thông qua hoạt động khám phá khoa học giúp trẻ hình thành và
phát triển một cách toàn diện 5 mặt như: Phát triển thể chất, phát triển thẩm mỹ
phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ và phát triển tình cảm xã hội.
Từ các lĩnh vực trên được lồng ghép, được thể hiện trong bộ môn khám phá
khoa học, qua các chủ đề, chủ điểm giúp trẻ khám phá được thế giới xung quanh
trẻ và các trò chơi dân gian văn hóa… Qua đó giúp trẻ liên kết các trò chơi lại
với nhau đưa vào hoạt động học tập một cách thuần thục các hình thức tổ chứ, từ
việc đổi mới phương pháp tổ chức cho trẻ hoạt động đến việc sử dụng linh hoạt
sáng tạo đồ dùng đồ chơi đưa vào bài dạy tích hợp vào các môn học khác. Từ đó
tôi thấy trẻ hứng thú và ham học hỏi hơn, các kiến thức về khám phá khoa học
luôn đi vào tiềm thức của trẻ một cách tự nhiên, không gò bó, cứng nhắc như
phương pháp cũ trước kia.
Hình ảnh cô và trẻ chơi trò chơi dân gian
+. Phương pháp thứ ba:
nghiện trước hay để hộp quà làm bất ngờ… Tùy vào từng hoạt động từng chủ
điểm mà tôi lựa chọn đồ dùng, trực quan phù hợp, kết hợp với các phương pháp
sư phạm để thu hút trẻ vào hoạt động một cách thoái mái không gò bó.
Ví dụ: Trong chủ điểm “Bản thân” bài dạy trẻ đề tài: “Nhu cầu hàng ngày
của bé” Chuẩn bị môi trường trải nghiệm cho trẻ cô cho trẻ nhớ và tìm hiểu loại
thực phẩm chế biến các món ăn hàng ngày của trẻ mà cô nhà bếp chuẩn bị.
Các chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe.
Nhu cầu dinh dưỡng qua tháp dinh dưỡng.
Ngoài ra cô chuẩn bị các loại tranh ảnh về các loại thực phẩm đủ các nhóm
trưng bày ở các mảng tường với bức tranh về cơ thể bé trai, bé gái.
Rồi cô đặt các câu hỏi về các loại thực phẩm để cung cấp hàng ngày, cần đối
với trẻ.
Cô cũng có thể đặt ra câu đố về thịt cá, rau ,củ, quả… Khi trẻ đoán được cô
nói cho trẻ hiểu ích lợi của thực phấm đối với con người chúng ta, và giáo dục
trẻ phải tập luyện thể dục và ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng con người khỏe
mạnh được.
Cho trẻ lên xếp các nhóm thực phẩm theo yêu cầu của cô, sau khi trẻ xếp
xong cho trẻ trình bày các nhóm thực phẩm của mình, cô cho trẻ hoạt động nhận
thức.
Bước hai :Hướng dẫn trẻ hoạt động nhận thức.
Khi đã cho trẻ gọi tên và nhận biết về các đối tượng mà trẻ vừa được quan
sát cô lại tiếp tục tổ chức cho trẻ sờ, mò, cầm, nắm... Kết hợp các phương pháp
quan sát và đàm thoại phân tích nhận rõ các nội dung cần cung cấp.
Ví dụ: Đề tài “Một số loại quả”
Trước khi thực hiện cô cần chuẩn bị vườn cây ăn quả, trong đó có đầy đủ
quả như: Xoài,chuối, na, mít, cam, nhãn đu đủ,..chia thành 2- 3 nhóm cô quan sát
các nhóm chơi, khi chia được nhóm chơi rồi cô cho trẻ đi tham quan khu vườn
cây ăn quả, để trẻ được quan sát kỹ các loại quả có trong khu vườn ăn quả trẻ
được quan sát, hình dạng cấu tạo hương vị được nếm của các loại quả mà cô đã
chuẩn bị trước, trẻ được vui chơi quan sát sờ ngởi các loại quả, khi trẻ đã quan
bằng nhiều hình thức khác nhau, cô có thể hướng dẫn đồng loạt cả lớp, có thể
hướng dẫn cá nhân. Cô phải luyện cho trẻ kỹ năng, thói quen, trả lời trọn vẹn
một câu hỏi và chú ý tới những trẻ nói ngọng chưa lưu loát.
Ví dụ: Cho trẻ quan sát mô hình “Vườn rau của bé”
Cô lồng giáo dục vào “Trồng rau để làm gì? Muốn có rau để ăn phải làm gì?”
Với đề tài: “Gia đình của bé ”, “Chủ điếm gia đình” khi cung cấp kiến thức
cho trẻ, bước đầu cô luôn giáo dục trẻ phải biết yêu thương những người thân
trong gia đình của mình, biết kính trên nhường dưới, biết chăm ngoan vâng lời
người lớn dạy bảo, phải biết giữ gìn vệ sinh bản thân mình, vệ sinh đồ dùng đồ
chơi chung, bảo vệ cảnh quan môi trương nơi mình đng sống và học tập, biết
giúp đỡ ông bà, bố mẹ, anh chị, nhường nhịn và giúp đỡ em nhỏ.
Ngoài ra cô còn kết hợp với phương pháp đàm thoại, lồng ghép các bộ môn
khác như: Thơ, chuyện, câu đố, toán, âm nhạc, trò chơi, tạo hình, thể dục... Để
thay đổi, hình thức tổ chức hoạt động giữa cô và trẻ nêu lên những suy nghĩ và
hiểu biết của mình về thế giới xung quanh trẻ.
Ví dụ: Giờ hoạt động cô trò chuyện về gia đình cháu, cô hỏi gia đình ở đâu?
Trong gia đình cháu có những ai? Khi về nhà cháu thường chơi với ai nhất? Về
nhà cháu giúp mẹ làm những công việc gì? Cháu hãy kể các việc mà cháu đã
giúp mẹ? Từ đó giúp trẻ hiểu được công việc hàng ngày của các thành viên trong
gia đình, mối quan hệ trong gia đình và vị trí công việc của mỗi thành viên trong
gia đình trẻ.
Qua đó tôi chú ý linh hoạt giải quyết các tình huống mới nảy sinh, trong
từng cá nhân hay từ nhóm trẻ khi thực hiện sảy ra.
Ví dụ: Khi cho trẻ quan sát: “Con cá vàng bơi”. Khi tới gần con cá cô bỏ mồi
xuống cá bơi lên đớp mồi, lúc này cô giải thích cho trẻ các con biết không con vật
Người thực hiện: Ngô Thị Hoài
.
13
nhanh”, Chia làm ba đội chơi, đội rau củ, đội rau ăn quả, đội rau ăn lá, phát cho
mỗi đội một hộp rổ đựng các loại rau ăn củ, rau ăn quả, rau ăn lá, yêu cầu trẻ
phải lấy đúng rau về xếp đúng đội của mình tương ứng với tên đội đã giao trước
đội nào lấy nhiều đúng, đọc tên loại rau đó không phạm quy là chiến thắng.
Khi thực hiện với đề tài: “Một số con vật ” Chủ điểm: “Thế giới động vật”
Nhằm củng cố lại kiến thức cho trẻ về hình dạng, cấu tạo, đặc điểm, tính
chất của các con vật cô tổ trò chơi “Tạo dáng”.Trước khi chơi cô hướng dẫn trẻ
vừa đi vừa hát, khi nghe hiệu lệnh của cô, trẻ dùng lại và tạo dáng một con vật
mà trẻ thích như: Khỉ, thỏ, gà, mèo…Trẻ nào không tạo dáng nhanh được câc
con vật thì bạn đó phạm quy nhảy lò cò.
Những lúc cô hướng dẫn chơi các trò chơi để trẻ ôn lại kiến thức vừa làm
quen ,lúc này cô thường tích hợp các môn học nhằm gây hứng thú cho trẻ như:
Âm nhạc, câu đố, thơ ca, tạo hình...
Ví du: Sau khi trẻ tìm hiểu về một số loại quả cô hướng dẫn cho trẻ chơi:
“Nặn các loại quả” cô tích hợp môn tạo hình nặn quả, vừa tích hợp môn âm nhạc
bài: “Qủa”; lồng ghép thơ “Qủa quý” tích hợp môn toán cho trẻ đếm số quả mà
trẻ vừa được nặn.
Bước 4: Kết thúc tiết học.
Người thực hiện: Ngô Thị Hoài
.
14
Đơn vị:Trường MG Hoa Huệ
“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
Muốn kết thúc tiết học được nhẹ nhàng thoải mái, trẻ có trí nhớ khắc sâu bài
ảnh này sẽ gần gũi với trẻ.
Người thực hiện: Ngô Thị Hoài
.
15
Đơn vị:Trường MG Hoa Huệ
“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
Hình ảnh cô và trẻ ứng dung công nghệ thông tin trong hoạt đông
Bằng những hình ảnh đẹp sinh động hấp dẫn, trẻ được khám phá một cách
thực tế, từ những hình ảnh cô đã chuẩn bị vào slide cho di chuyển nó sẽ giúp trẻ
khắc sâu kiến thức mà cô cung cấp. Cũng từ đây cô giáo có thể khai thác được
hết nội dung mình cần truyền đạt đến với trẻ, và giáo dục trẻ biết bảo vệ môi
trường, yêu thiên nhiên, quê hương đất nước...
Ví dụ: Trong tiết “làm quen với các phương tiện giao thông” trong chủ
điểm “Phương tiện giao thông” cô chuẩn bị các hình ảnh các loại phương tiện
giao thông, sau đó xếp theo nhóm phương tiện giao thông lần lượt được xuất
hiện trên màn hình với tiếng còi, các hiệu ứng âm thanh, bằng các hình ảnh sinh
động gây hứng thú cho trẻ, làm tiết học gây được sự chú ý với trẻ học một cách
say sưa.
Với tiết làm quen với các con vật sống trong gia đình, cô cho từng con vật
cứ lần lượt xuất hiện trên màn hình cho trẻ đọc tên các con vật. Từ đó trẻ quan
sát nhận xét các đặc điểm, hình dạng, tiếng kêu, nơi ở của các con vật trên màn
hình kích chuột để chỉ từng bộ phận của các con vật lần lượt cho trẻ nói nơi ở,
thức ăn và ích lợi của con vật.
Chuẩn bị: chai thủy tinh, cốc nhựa, 1 ấm điện, tủ lạnh
Cách tiến hành: Cho trẻ quan sát và gọi tên các đồ dùng cô đã chuẩn bị.
Cô rót nước từ cốc nhựa, vào chai thủy tinh, sau đó lại rót từ chai nhựa sang
cốc nhựa, cô hỏi trẻ các cháu thấy nước bây giờ đang ở dạng lỏng nên có thể rót
qua lại dễ dàng, sau đó cô cho cháu đổ nước vào cốc nhựa để vào tủ lạnh. Còn
nước ở chai đổ vào ấm điện đun sôi, cô sẽ lấy tờ giấy để ở vòi.
Người thực hiện: Ngô Thị Hoài
.
17
Đơn vị:Trường MG Hoa Huệ
“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
Cô hỏi trẻ : Chuyện gì sẽ xảy ra với tờ giấy, nó sẽ ướt. Chứng tỏ nước sôi
bốc hơi bay lên làm giấy ướt.
Sau đó cho trẻ lấy cốc nhựa đựng nước bỏ trong tủ lạnh đưa ra, yêu cầu trẻ
rót lại vào trong chai, trẻ sẽ thấy không đỗ được vì nước đã thành đá, cô giải
thích lúc này nước đã ở dạng rắn.
- Giải thích: Nước có ba dạng đó là Lỏng Rắn, khí.
Lỏng là nươ bình thương khi các cháu đổ qua đổ lại dễ dàng .Còn khi
chuyển thành thể rắn nước sẽ đóng băng lại, còn ở thể khí nước sẽ bốc hơi.
Ví dụ: Bé khám phá về túi ni lông:
Chuẩn bị: Túi ni lông, túi giấy một số đồ dùng như bật lửa
Cách tiến hành: cho một nhóm tiến hành thí nghiệm mỗi cháu một túi ni
lông, sau đó cô yêu cầu mỗi trẻ lấy đồ dùng bỏ vào túi cầm trên tay, cô hỏi trẻ
các cháu thấy cầm trên tau như thế nào, cầm được dễ dàng, cô giải thích túi ni
“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
Hình ảnh cô và trẻ đang thí nghiệm thực hành
+ Phương pháp thứ sáu:
- Tuyên truyền và kết hợp với cha mẹ học sinh:
Ngay từ đầu năm nhà trường tổ chức tuyên truyền với các bậc phụ huynh về
việc học tập và giờ giấc của trẻ, cách chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ ở trường,
cũng như các hoạt động học, hoạt động vui chơi, trẻ tìm hiểu về thông tin cá
nhân trẻ bằng phiếu trao đổi giữa nhà trường cụ thể là giáo viên chủ nhiệm và
phụ huynh, để hiểu được về điều kiện, hoàn cảnh, phong tục tập quán, ngôn ngữ
của từng trẻ, từng gia đình. thông qua các buổi họp đầu năm, giờ đón trẻ và trả
trẻ giáo viên chủ động xin số điện thoại hết tất cả các bậc phụ huynh của các lớp
để thường xuyên liên lạc, về tình học tập của con em họ về hoạt động hàng ngày
ở trên lớp, ngoài ra phối hợp chặt chẽ với những phụ huynh những có trẻ suy
dinh dưỡng, trẻ khuyết tật, trẻ ít giao tiếp, trẻ dân tộc thiểu số...
Nhà trường và gia đình trẻ đạt được kết quả tốt biết kết hợp chặt chẽ với
nhau để hiểu rõ vai trò của các bậc phụ huynh trong việc chăm sóc và giáo dục
trẻ ở trường cũng như ở nhà.
Ví dụ: Ở gia đình trẻ được hình thành và phát triển nhân cách của một đứa
trẻ, nếu trẻ được sống trong một gia đình hòa thuận hạnh phúc trẻ đó sẽ có nếp
sống văn minh lễ phép, còn trẻ sống trong gia đình không hạnh phúc trẻ dó sẽ
nhút nhát và tự ti, vì vậy nếp sống, phong tục tập quán, truyền thống của gia đình
ảnh hưởng rất lớn đến đời sống tâm lý của trẻ nhất là trẻ mầm non. Chính vì thế
tuyên truyền phụ huynh biết được đặc điểm tâm lý của trẻ khi ở nhà gần gũi khi
giáo dục trẻ ở gia đình. Ngoài ra còn một số trẻ khi đến lớp được cô giáo dạy
phát âm ngôn ngữ chuẩn nhưng khi về nhà gia đình nói đặc tiếng địa phương, có
trẻ còn nói ngọng. Vì thế ở trường mình cô chưa thể rèn luyện ngay cho trẻ việc
Người thực hiện: Ngô Thị Hoài
.
cho lớp, trang trí góc tuyền truyền, góc tạo các sản phẩm của bé... Nhờ sự đóng
góp của phụ huynh mà cô đã tạo ra các đồ dùng đồ chơi phục vụ cho con em họ
ngày một tốt hơn, khi họ hiểu được tầm quan trọng của đồ dùng trực quan trong
của việc dạy học và những yêu cầu của bộ môn này họ sẽ tạo điều kiện giúp cô
giáo ở trường ngày một tốt hơn.
Tuyên truyền về dinh dưỡng hàng ngày của trẻ thông qua hội thi “Gia đình
và dinh dưỡng trẻ thơ” nhà trường thường xuyên tổ chức mỗi năm một lần, mời
Người thực hiện: Ngô Thị Hoài
.
20
Đơn vị:Trường MG Hoa Huệ
“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
phụ huynh của các lớp tham gia, qua hội thi phụ huynh thấy rõ tầm quan trọng
của các chất dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm đối với tẻ Mầm non, qua
hội thi phụ huynh sẽ biết được học bộ môn khám phá khoa học lại là điều cần
thiết, cần chú trọng để trẻ nhận thức tốt hơn khi bước vào trường phổ thông.
Ví dụ: Cô giáo là người nhắc nhở phụ huynh trước lúc cho trẻ ăn cơm thì
cho trẻ gọi tên các đồ dùng phục vụ cho ăn uống như cái ly, cái bát, đôi đũa, cái
thìa ... Và sửa sai kịp thời cho trẻ khi trẻ gọi chưa đúng. Ở lớp cô dạy trẻ về một
số loại hoa, một số loại quả, lợi ích, cách chăm sóc bảo vệ, qua đó giúp trẻ nhận
biết được hình dạng tên gọi, hình dạng, cấu tạo và lợi ích của các loài hoa, loài
quả cần thiết đối với đời sống của con người. Đó là những hoạt động phải làm
của cô khi ở lớp.
Nhờ sự tuyên truyền tốt phụ huynh đã quan tâm đến con em họ, ở trường
và vận dụng những phương pháp trên tôi đã đạt được những kết quả như sau:
Người thực hiện: Ngô Thị Hoài
.
21
Đơn vị:Trường MG Hoa Huệ
“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
- Phương pháp mới lạ, sáng tạo được giáo viên đã nắm chắc nhằm gây được
hứng thú cho trẻ làm quen với bộ môn khám phá khoa học. Nhờ thực hiện
chuyên đề làm quen với khám phá khoa học, mà bản thân tôi đã rèn luyện tôi
thấy mình tự tin hơn hoàn thiện và nâng cao trình độ chuyên môn. Từ đó bồi
dưỡng thêm cho mình ngày càng hoàn thiện hơn và tôi đã tìm được ra nhiều cái
mới lạ, nhiều cái sáng tạo gợi ý cho trẻ để áp dụng vào hoạt động ở mọi lúc, mọi
nơi thực tế.
- Hình ảnh sinh động cho trẻ ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động
dạy và học, trong bộ môn được cô và trẻ sử dụng một cách có kết quả, biết cách
khai thác hình ảnh sinh động, các trò chơi trẻ biết nhấp chuột sắp xếp hình ảnh
biến mất đưa ra một cách thuần thục.
- Ngoài ra trẻ hứng thú say mê tải nghiệm hoạt động khám phá khoa học. với
đồ vật như nhìn, sờ, nếm ngửi...., kết hợp với suy nghĩ tìm tòi mắt phải quan sát,
tai phải lắng nghe, miệng phát âm, để phát triển toàn diện cho trẻ.
- Bên cạnh đó đồ dùng, đồ chơi dạy học trong quá trình giảng dạy môn khám
phá khoa học cũng hết sức quan trọng. Để trẻ thự hiện môn khám phá khoa học
không chỉ lặp đi lặp lại những đồ dùng, đồ chơi cũ thì giáo viên cần phải suy
nghĩ tìm tòi để tạo ra các đồ dùng, đồ chơi mới lạ cho trẻ khi sử dụng, sẽ khơi
nghiên cứu.
Trong suốt những thời gian nghiên cứu và đổi mới phương pháp để nâng cao
môn khám phá khoa học đã cho tôi bài học kinh nghiệm tuy là nhỏ bé xong tôi
cảm thấy vô cùng quý báu.
Để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trong trường mầm non trước
hết các tổ chức đoàn thẻ trong nhà trường phải có tinh thần đoàn kết giúp đỡ lẫn
Người thực hiện: Ngô Thị Hoài
.
22
Đơn vị:Trường MG Hoa Huệ
“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
nhau. Thường xuyên nêu cao ý thức học hỏi rút kinh nghiệm để có kiến thức sâu
rộng về chuyên môn. Bên cạnh đó kịp thời cập nhật thông tin nhằm nâng cao
nhận thức về mọi mặt.
Biết trân trọng ý kiến xây dựng giúp đỡ của mọi người. Đặc biệt chuyên
viên phòng Giáo dục là chỗ dựa vững chắc cho tôi về tinh thần, để tôi tự tin cùng
cộng sự phối hợp với các đồng chí trong BGH thúc đẩy chuyên môn trong nhà
trường đi lên đạt kết quả cao.
Trên đây là những kinh nghiệm của bản thân tôi trong năm học vừa qua tôi
rất mong nhận được sự đánh giá góp ý của các đồng nghiệp, Hội đồng khoa học
đặc biệt là các đồng chí cán bộ giáo dục cấp trên để tôi tiếp thu trong quá trình
chỉ đạo giảng dạy cũng như công tác phối kết hợp với các đồng chí trong tổ
chuyên môn cũng như Ban giám hiệu nhà trường ngày một hiệu quả hơn. Thực
hiện tốt lời dạy của Bác Hồ kinh yêu :
lớp 5 tuổi theo quy định điều lệ của trường Mầm non, đầu tư về cơ sở vật chất
trang thiết bị phục vụ dạy, và học. Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục một cách
toàn diện cho trẻ.
Tham mưu hỗ trợ kinh phí cho trường xây khu vườn cổ tích, mô hình thí
nghiệm cho trẻ được tham quan trải nghiệm. Thường xuyên bồi dưỡng về
chuyên môn nghiệp vụ, cập nhật công nghệ thông tin mới, cần thiết cho công tác
dạy và học đạt kết quả cao trong các cơ sở giáo dục.
Hàng năm nên mở các chuyên đề, hội thảo về kinh nghiệm nâng cao chất
lượng bộ môn giữa các nhà trường để học tập rút kinh nghiệm lẫn nhau.
Trên đây là một số phương pháp mà bản thân tôi đã mạnh dạn đưa ra và áp
dụng. Mặc dù có nhiều cố gắng song kinh nghiệm chưa nhiều không tránh khỏi
những thiếu sót nhất định nên tôi rất mong sự đóng góp ý kiến chân thành của
các đồng nghiệp lãnh đạo các cấp và nhất là hội đồng khoa học để tôi thực hiện
tốt nhiệm vụ của mình.
Tôi chân thành cảm ơn./.
Ea Tân, ngày 9 tháng 03 năm 2016
Người viết
Ngô Thị Hoài
Người thực hiện: Ngô Thị Hoài
.
24
Đơn vị:Trường MG Hoa Huệ
“Đổi mới phương pháp để nâng cao môn khám phá khoa học ở trương mâm non”
Copyright: Tài liệu đại học ©