ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
***

NGUYỄN TRỌNG BÀO

CHÍNH SÁCH TẠO VIỆC LÀM CHO NÔNG DÂN
SAU KHI THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP
Ở HUYỆN HOÀI ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ

Hà Nội, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
***

NGUYỄN TRỌNG BÀO

CHÍNH SÁCH TẠO VIỆC LÀM CHO NÔNG DÂN
SAU KHI THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP
Ở HUYỆN HOÀI ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ
MÃ SỐ: ĐÀO TẠO THÍ ĐIỂM

Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Văn Chiều



1.3.1. Chính sách chung của Nhà nước về tạo việc làmError! Bookmark not defined
1.3.2. Chính sách đặc thù của thành phố Hà Nội về tạo việc làm đối với
nông dân ......................................................... Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 1 ............................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2.THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TẠO VIỆC LÀM
CHO NÔNG DÂN SAU KHI THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP Ở HUYỆN
HOÀI ĐỨC ........................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Khái quát đặc điểm huyện Hoài Đức......... Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Điều kiện tự nhiên................................. Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội ...................... Error! Bookmark not defined.
2.1.3. Đặc điểm lao động - việc làm ............... Error! Bookmark not defined.
2.1.4. Đánh giá thuận lợi, khó khăn và dự báo tình hình thu hồi đất và nhu
cầu tạo việc làm cho người nông dân sau khi thu hồi đất nông nghiệp ở
Hoài Đức trong thời gian tới. ......................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Kết quả chính sách tạo việc làm cho nông dân sau khi thu hồi đất
nông nghiệp ở huyện Hoài Đức ......................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Kết quả triển khai thực hiện chính sách tạo việc làm cho nông dân
sau khi thu hồi đất nông nghiệp ở huyện Hoài ĐứcError! Bookmark not defined.
2.2.2. Kết quả tạo việc làm cho nông dân sau khi thu hồi đất nông nghiệp
ở huyện Hoài Đức ........................................... Error! Bookmark not defined.
2.3. Tồn tại và nguyên nhân trong việc thực hiện chính sách tạo việc làm

cho nông dân sau khi thu hồi đất nông nghiệp ở huyện Hoài ĐứcError! Bookmark n
2.3.1. Những tồn tại chủ yếu trong việc thực hiện chính sách tạo việc làm

cho nông dân sau khi thu hồi đất nông nghiệp ở huyện Hoài ĐứcError! Bookmark n
2.3.2. Nguyên nhân của những tồn tại............ Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 2 ............................................... Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................... 9

3


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

STT

VIẾT TẮT

1

CNH, HĐH

2

HĐND

3

KT - XH

4

UBND

5

NXB

quá trình CNH, HĐH. Vì vậy, việc phát triển các khu công nghiệp và khu đô
thị là một đòi hỏi tất yếu.
Hoài Đức là huyện ngoại thành của thành phố Hà Nội, phía Bắc tiếp giáp
với quận Bắc Từ Liêm, huyện Phúc Thọ và huyện Đan Phƣợng; Phía Đông
giáp quận Hà Động và quận Nam Từ Liêm; phía Tây giáp huyện Quốc Oai và
huyện Phúc Thọ; phía Nam giáp quận Hà Đông và huyện Quốc Oai. Hoài Đức
trở thành một cửa ngõ quan trọng của Thủ đô Hà Nội với nhiều huyết mạch
giao thông quan trọng nhƣ Đại lộ Thăng Long, quốc lộ 32, các trục tỉnh lộ 420,
422, 423 và nhiều dự án nhƣ đƣờng vành đai 4 và các khu đô thị.
Trong quá trình mở rộng và phát triển các khu công nghiệp và khu đô thị
dẫn đến sự thay đổi về mục đích sử dụng đất đai, lao động, việc làm và cơ cấu
kinh tế nông nghiệp, nông thôn, nông dân. Về lâu dài, sự thay đổi này mang
tính chất tích cực, tạo điều kiện cho cơ cấu kinh tế huyện Hoài Đức theo hƣớng
tăng tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ và giảm dần tỷ trọng nông nghiệp, tạo ra
việc làm, nâng cao thu nhập cho ngƣời lao động. Tuy nhiên, sự phát triển các
khu công nghiệp và khu đô thị trên địa bàn huyện Hoài Đức cũng tạo ra rất
nhiều khó khăn cho ngƣời nông dân (14.844 hộ nông dân với số lao động
29.688) sau khi thu hồi đất nông nghiệp, nhất là những nơi có tốc độ công
nghiệp và đô thị hoá diễn ra nhanh. Trong đó, vấn đề việc làm của ngƣời nông
dân sau khi thu hồi đất nông nghiệp đƣợc coi là vấn đề cấp thiết nhất đối với
cấp uỷ, chính quyền huyện Hoài Đức hiện nay.
Giai đoạn vừa qua, mặc dù Huyện uỷ, HĐND và UBND huyện Hoài
Đức đã và đang thực hiện nhiều biện pháp, chính sách về các mặt chính trị,
kinh tế, xã hội đối với ngƣời nông dân sau khi thu hồi đất. Tuy nhiên, công tác
tạo việc làm cho ngƣời nông dân sau khi thu hồi đất ở huyện Hoài Đức vẫn một
6


số tồn tại nhƣ: số lượng nông dân sau khi thu hồi đất thiếu việc làm, việc làm
bếp bênh, thu nhập giảm, thất nghiệp v.v. Hậu quả lâu dài dẫn đến tình trạng tệ

hóa, nông nghiệp, nông thôn. Thực trạng vấn để lao động, việc làm và đề xuất
giải pháp giải quyết vấn đề lao động và việc làm trong quá trình công nghiệp
hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam.
Cùng chung chủ đề với tác giả Nguyễn Hữu Dũng, tác giả Đinh Đăng
Định (2004) trong cuốn Một số vấn đề về lao động, việc làm và đời sống người
lao động ở Việt Nam hiện nay (Nxb Lao động) đã có những trình bày, phân tích
làm rõ: Thực trạng lao động và việc làm ở Việt Nam. Cơ cấu lao động, khả
năng giải quyết việc làm, đời sống người lao động. Những phương hướng và
giải pháp căn bản nhằm nâng cao chất lượng nguồn lao động và giải quyết
việc làm ở Việt Nam.
Tác giả Trần Đình Hoan (Nxb Sự thật, 1991) trong cuốn Sử dụng nguồn
lao động và giải quyết việc làm ở Việt Nam đã tập trung trình bày, phân tích
làm rõ các phƣơng diện nhƣ: Vai trò và tiềm năng nguồn lao động trong phát
triển kinh tế, xã hội, hiện trạng lao động và việc làm, phương hướng chủ yếu sử
dụng nguồn lao động và giải quyết việc làm có hiệu quả ở Việt Nam.
Phân tích về vấn đề lao động nông thôn, tác giả Vũ Oanh (1998) trong
cuốn sách có tựa đề Nông nghiệp và nông thôn trên con đường công nghiệp
hoá, hiện đại hoá và hợp tác hoá, dân chủ hóa (Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội) đã khái quát về việc làm và nhu cầu dạy nghề cho lao động ở khu vực cần
chuyển mục đích sử dụng đất. Xây dựng mô hình dạy nghề cho lao động và vấn
đề việc làm và giải quyết việc làm cho lao động ở khu vực chuyển đổi mục đích
sử dụng đất; tác giả Nguyễn Văn Phúc (2002) trong cuốn “Công nghiệp nông
thôn - Thực trạng và giải pháp” (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội); cũng tiếp
tục nêu khái niệm công nghiệp, nông thôn, trạng trạng và những giải pháp để
công nghiệp nông thôn đáp ứng yêu cầu trong thời kỳ CNH, HĐH; tác giả
Đặng Kim Sơn (2008) trong cuốn “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt
Nam” (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội) đã trình bày, phân tích làm rõ: Nêu nên
hệ thống khái niệm về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và đưa ra những
phương hướng để nâng cao hiệu quả phát triên nông nghiệp, nông dân, nông
8

9


10. Huyện ủy Hoài Đức (2015): “Báo cáo chính trị Ban Chấp hành
Đảng bộ huyện Hoài Đức trình Đại hội Đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XXIII,
nhiệm kỳ 2015-2020”.
11. Trần Thị Lan (2012); “Quan hệ lợi ích trong thu hồi đất của nông
dân để xây dựng các khu công nghiệp và khu đô thị mới ở Hà Nội”, Học viện
Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
12. Trần Thị Minh Ngọc (2010): “Giải quyết việc làm cho nông dân bị
thu hồi đất ở ngoại thành Hà Nội”, báo cáo tổng hợp kết quả nghiên cứu khoa
học, đề tài khoa học cấp bộ năm 2010, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí
Minh.
13. Nguyễn Văn Nhƣờng (2011): Chính sách an sinh xã hội với người
nông dân sau khi thu hồi đất để phát triển các khu công nghiệp (Nghiên cứu tại
Bắc Ninh), Đại học kinh tế quốc dân.
14. Vũ Oanh (1998), “Nông nghiệp và nông thôn trên con đường công
nghiệp hoá, hiện đại hoá và hợp tác hoá, dân chủ hóa”, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội.
15. Lê Quang Phi (2006), “Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo sự nghiệp
công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn từ 1991 đến 2002”, Học
viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
16. Nguyễn Văn Phúc (2002), “Công nghiệp nông thôn – Thực trạng và
giải pháp”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
17. Nguyễn Trọng Phúc (1999), “Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản
Việt Nam trong thời kỳ đổi mới đất nước”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
18. Quốc hội Nƣớc Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (2012), “Bộ Luật
Lao động”.
19. Quốc hội Nƣớc Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (2013), “Luật
Việc làm”

triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng năm 2012, phương hướng, nhiệm vụ
năm 2013”, Hà Nội.
40. Ủy ban nhân dân huyện Hoài Đức (2013), “Báo cáo kết quả phát
triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng năm 2013, phương hướng, nhiệm vụ
năm 2014”, Hà Nội.
41. Ủy ban nhân dân huyện Hoài Đức (2014), “Báo cáo kết quả phát
triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng năm 2014, phương hướng, nhiệm vụ
năm 2015”, Hà Nội.
42. Viện Nghiên cứu Khoa học Dạy nghề (2011): “Mô hình dạy nghề và
giải quyết việc làm cho lao động ở khu vực chuyển đổi mục đích sử dụng đất”,
Nxb Lao động xã hội.

13