LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và lòng biết ơn sâu sắc nhất
đến PGS. TS. Nguyễn Quang Huy và TS. Nguyễn Thị Phƣơng Ngọc những
người Thầy/ Cô đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo cho tôi những kĩ năng nghiên cứu
cũng như những kiến thức cần thiết trong suốt thời gian học tập và thực hiện đề tài.
Bên cạnh đó Thầy/Cô đã tạo điều kiện học tập và nghiên cứu tốt nhất cho tôi để có
thể hoàn thành tốt luận văn này.
Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới ban Giám hiệu, Phòng Sau đại học
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên đã cho phép và tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong
suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Sinh học, Trường
Đại học Khoa học Tự nhiên đã nhiệt tình giảng dạy, hướng dẫn và cung cấp cho tôi
những kiến thức bổ ích trong suốt khóa học.
Tôi xin cảm ơn Đảng ủy, Ban Giám đốc, phòng Tổ chức cán bộ, phòng Kế
hoạch tổng hợp và khoa Hóa sinh Bệnh viện Hữu Nghị đã tạo điều kiện và giúp đỡ
tôi trong suốt quá trình học tập.
Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình và bạn bè đã luôn bên
cạnh, động viên và ủng hộ tôi trong suốt thời gian học tập cũng như quá trình hoàn
thành khóa luận này.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày

tháng

năm 2015

Học viên

Nguyễn Xuân Thắng




1.4.8 NT-proBNP ở bệnh nhân bệnh thận mạn ............................................................. 23
1.5. Định lƣợng nồng độ NT-proBNP huyết thanh ..............................................24
1.6. Các nghiên cứu trong và ngoài nƣớc ..............................................................25
Chƣơng 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......................28
2.1 Đối tƣợng nghiên cứu ........................................................................................28
2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn ........................................................................................28
2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ ..........................................................................................29
2.1.3 Địa điểm nghiên cứu: Bệnh viện Hữu Nghị .....................................................29
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu.................................................................................29
2.2.1. Phương pháp chọn mẫu ......................................................................................... 29
2.2.2. Thiết kế nghiên cứu ................................................................................................ 29
2.2.3. Các chỉ tiêu nghiên cứu ......................................................................................... 30
2.2.4. Các thông số tham chiếu ....................................................................................... 31
2.2.5. Phương pháp định lượng NT-proBNP ................................................................. 32
2.3. Xử lý số liệu ............................................................................................................... 36
2.4. Đạo đức nghiên cứu ................................................................................................. 38
Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN.....................................39
3.1 Đặc điểm bệnh nhân..........................................................................................39
3.1.1. Đặc điểm về tuổi và giới ........................................................................................ 39
3.1.2. Đặc điểm về cận lâm sàng ..................................................................................... 41
3.2. Kết quả xét nghiệm NT-ProBNP ....................................................................45
3.2.1 Phân phối tần suất của nồng độ NT-ProBNP huyết tương ở các nhóm nghiên
cứu ....................................................................................................................................... 45
3.2.2. Nồng độ NT-ProBNP trên các nhóm bệnh nhân ................................................ 48
3.3. Mối tƣơng quan giữa NT-Pro BNP với một số yếu tố cận lâm sàng và lâm
sàng ...........................................................................................................................56
3.3.1. Tương quan giữa nồng độ NT-ProBNP huyết tương với các chỉ số enzym tim
............................................................................................................................................. 56



Block A-V

Block Atrial-ventricle – Block nhĩ thất.

NT-proBNP

N-terminal pro B-type natriuretic peptide

THA

Tăng huyết áp

X

Giá trị trung bình

SD

Độ lệch chuẩn


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Đặc điểm của BNP và NT-proBNP [43,62] ......................................15
Bảng 1.2. Ngưỡng chẩn đoán và loại trừ suy tim của xét nghiệm NT-proBNP
theo ICON ..........................................................................................................25
Bảng 2.1. Chỉ số bình thường của các xét nghiệm sinh hóa ..............................31
Bảng 3.1. Tuổi trung bình của các nhóm nghiên cứu ........................................39
Bảng 3.2. Các chỉ số hóa sinh của 2 nhóm bệnh nhân nghiên cứu ...................41
Bảng 3.3. Các chỉ số men tim của 2 nhóm nghiên cứu ....................................42

Bảng 3.21. Tương quan giữa nồng độ NT-ProBNP huyết tương với giới ........59


DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1. Cấu trúc và tác dụng sinh học của NT-proBNP [44] .....................14
Hình 1.2. Tổng hợp, phóng thích và tương tác các thụ thể của BNP và ........17
NT-proBNP ....................................................................................................17
Hình 1.3. Ngưỡng chẩn đoán và loại trừ suy tim của xét nghiệm NT-proBNP
theo ESC ........................................................................................................25
Hình 2.1. Sơ đồ thiết kế nghiên cứu...............................................................30
Hình 2.2: Phức hợp ruthenium .......................................................................32
Hình 2.3.A: Phản ứng điện hóa phát quang trên bề mặt điện cực. ................33
Hình 2.3.B: Phản ứng điện hóa phát quang trên bề mặt điện cực..................34
Hình 2.4. Nguyên tắc phản ứng định lượng NT-proBNP ..............................35
Hình 3.1. Phân bố tuổi của các bệnh nhân nghiên cứu ..................................39
Hình 3.2. Phân bố bệnh nhân theo giới của 2 nhóm nghiên cứu ...................40
Hình 3.3. Phân phối tần suất nồng độ NT-proBNP của nhóm không suy tim
........................................................................................................................45
Hình 3.4. Phân phối tần suất Ln(NT-proBNP) của nhóm không suy tim.....46
Hình 3.5. Phân phối tần suất nồng độ NT-proBNP của nhóm suy tim .........46
Hình 3.6. Phân phối tần suất Ln(NT-proBNP) của nhóm suy tim.................47
Hình 3.7. Đường cong ROC : Mối liên quan nồng độ NT-proBNP của nhóm
suy tim ............................................................................................................54
MỞ ĐẦU
Suy tim là một hội chứng bệnh lý gặp trong nhiều bệnh về tim mạch, gây
biến đổi cấu trúc và/hoặc chức năng của tim, gây suy giảm khả năng nhận máu nuôi
dưỡng tim và tống máu của các buồng tim. Tại Mỹ, ước tính có khoảng 5 triệu bệnh
nhân đang được điều trị suy tim và mỗi năm có gần 500.000 bệnh nhân suy tim mới
mắc, khoảng 12 – 15 triệu lượt bệnh nhân đến khám vì suy tim hàng năm và số
ngày điều trị suy tim trong bệnh viện là 6,5 triệu ngày [33, 46] Theo thống kê 10


9


Thanh Hương (2009) [4] Tuy nhiên, việc nghiên cứu về nồng độ NT-proBNP trong
huyết tương của bệnh nhân suy tim mạn tính cũng như sự liên quan của nó với một
số thông số lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân suy tim còn hạn chế.
Chúng tôi tiến hành đề tài nghiên cứu, định lượng NT-proBNP trong huyết tương
của những bệnh nhân suy tim trong thời gian điều trị tại bệnh viện Hữu nghị nhằm
mục tiêu:
1. Nghiên cứu nồng độ NT-proBNP huyết tương trên bệnh nhân suy tim.
2. Đánh giá sự liên quan giữa nồng độ NT-proBNP huyết tương với một
số chỉ số hóa sinh, cận lâm sàng và lâm sàng của nhóm bệnh nhân này.

10


TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu Tiếng Việt
1.

Hoàng Đức Bách (2008), Nhận xét đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và nồng
độ Peptide bài Natri huyết tương trong đợt cấp bệnh phổi mãn tính có suy tim
trái, Luận văn Thạc sỹ y học, Trường Đại học Y Hà Nội, tr.59-68.

2. Tạ Mạnh Cường (2002), Nghiên cứu chức năng tâm trương thất trái và thất
phải của người bình thường và người bệnh tăng huyết áp bằng phương pháp
siêu âm tim Doppler, Luận án Tiến sĩ Y học, chuyên ngành Bệnh học Nội
khoa, Trường Đại học Y Hà Nội, tr. 5-14.
3. Nguyễn Thị Thu Dung (2009), Mối tương quan giữa Amino-Terminal pro-Btype Natriuretic Peptide với các giai đoạn trong quá trình tiến triển của suy


10. Abdulle A M (2007), “N-terminal pro-BNP-type natriuretic peptide levels and
its determinant in a mutil-ethnic population” Journal of Human Hypertension
11. Alex Zaphirion, Stephen Robb, Tarita Murray, (2005), “The diagnostic
accuracy of plasma BNP and NTproBNP in patients referred from primary care
with suspected heart failure”, The European Journal of Heart Failure, 7,
pp.537-541.
12. Bibbins-Domingo K, Ansari M, Schiller NB, (2003), “B-Type natriuretic
peptide and ischemia in patients with stable coronary disease”, Circulation,
108, pp.2987-2992.
13. Brauwald E (2008), “Biomarker in Heart failure”, N. Engl J Med, 358, pp.
2148-2159.
14. Brauwald E., Fauci A. S. (1998), “Heart failure”, Hariion’s Principles of
Internal medicin, McGraw Hill, 14th edition, (1), pp. 1287-1294.
15. Bruins S, Fokkema MR, Romer JW, (2004), “High intraindividual variation of
B-type natriuretic peptide (BNP) and amino-temial proBNP IN patients with
stable chronic heart failure”, Clin Chem,50, pp.2052-2058.
16. Chen A O’Donoghue M, Baggish A, (2005),”NT-pro BNP is superior for the
evaluation of patients with dyspnea and non-systolic congestive heart failure:
A ProBNP Investigation of Dyspnea in the Emergency Department (PRIDE)
substudy” Journal of the American College of Cardiology, 45 (suppl A),
pp.139A.
17. Clerico A and Panteghini M, Cardiac Natriuretic Hormones as Markers of
Cardiovascular Disease: Methodological Aspects, in Natriuretic Peptides The
Hormones of the Heart, 1st, Editor. 2006. p. 65-90.

12


18. Bayés-Genís A., Satalós-Bel M., Zapico-Munĩz E., et al. (2004): N- terminal



27. Flynn TG, de Bold ML, de Bold AJ (1983), “The amino acid sequence of an
atrial peptide with potent diuretic and natriuretic properties”, Biochem
BiophysResCommun, (117), pp: 859-865.
28. Foote R, Peariman J, Siegal A, (2004), “Detection of exercise-induced
ischemia by changes in B-type natriuretic peptides”, J Am Coll Cardiol, 44,
pp.1980-1987.
29. Gavin I.W., Sophie C. B., (2005), “What is the normal range for N-Terminal
pro-brain natriuretic peptide? How well does this normal range screen for
cardiovascular disease”, The European Journal of Heart Failure, 26, pp.
2269-2276.
30. Gregg

C.Fonarow,

William

F.Peacock,

Christopher

O.Phillips,

(2007).”Admission B-Type Natriuretic Peptide Levels and In-Hospital
Mortality in Acute Decompensated Heart Failure”. Journal of the American
College of Cardiology,49:1943-50.
31. Hama N, Itoh H, Shirakami G, (1995), "Rapid ventricular induction of brain
natriuretic peptide gene expression in experimental acute myocardial
infarction", Circulation, 92(6), pp.1558-1564.

Failure
40. Kistorp C, Raymond I, Pedersen F, (2005), “N-terminal pro-brain natriuretic
peptide, C-reactive protein, and urinary albumin levels as predictors of
mortality and cardiovascular events in older adults”, JAMA, 293, pp.16091616.
41. Kragelund C, GrØnning B, KØber L, (2005), “N-terminal pro-BNP-type
natriuretic peptide and longterm mortality in stable coronary heart disease”, N
Engl J Med, 352, pp.666-675.
42. Mac Donagh TA, Robb SD, Morton JJ, (1998), “Biochemical detection of left
ventricular dysfunction”, Scand K Ckin Lab Invest, 59, pp. 132-142.
43. Markus

Rothenburger,

Thomas

Wichter,

Christof

Schmid,

(2004),

“Aminoterminal pro Type B Natriuretic Peptide as a Predictive and Prognostic
Marker in Patients with Chronic Heart Failure”, The Journal of Heart and
Lung Transplantation, 10, pp.1189-1197.
44.

Martinez-Rumayor A, Richards AM, Burnett JC, (2008), "Biology of the


(42), pp: 965-972.
57. Steiner J and Guglin M (2008), "BNP or NTproBNP? A clinician's
perspective", Int J Cardiol, 129, pp.5–14.
58. Swedberg K, Cleland J, Dargie H, (2005), “Guidelines for diagnosis and
treatment of chronic Heart Failure: full text (update 2005)”, European Heart
Journal, 26,pp.2472.
59. Tateishi J, Masutani M, Ohyanagi M, (2000), “Transient increase in plasma
brain (B-type) natriuretic peptide after percutaneous transluminal coronary
angioplasty”, Clin Cardiol, 23, pp.776-780.
60. Troughton RW, Frampton CM,Yandle TG, (2000), “Treatment of heart failure
guided by plasma aminoterminal brain natriuretic peptide (N-BNP)
concentration”, Lancet, 355, pp.1126-1130.
61. Vickery S, Price CP, John RI, (2005), “B-type natriuretic peptide (BNP) and
amino-terminal proBNP in patients with CKD: relationship to renal function
and left ventricular hypertrophy.” Am J Kidney Dis., 46, pp.610-20.
62. Walther T, Stepan H, Pankow K, (2004), “Relation of ANP and BNP to their

17


N-terminal fragments in fetal circulation: evidence for enhanced neutral
endopeptidase activity and resistance of BNP to neutral endopeptidase in the
fetus”, BJOG, (111), pp: 452-455.
63. Weber M and Hamm C (2006), "Role of B-type natriuretic peptide (BNP) and
NT-proBNP in clinical routine", Heart, 92, pp.843-849.
64. Weber M, Dill T, Arnold R, (2004), “N-terminal B-type natriuretic peptide
predicts the extent of coronary artery disease and ischemia in patients with
stable angina pectoris”. Am Heart J, 148, pp.612-620.
65. Wilson S. Colucci, Eugene Braunwwald (2000), “Pathophysiology of heart
failure”, Heart Disease, 6th edition, pp. 503-531.