ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------
VŨ THỊ HỒNG LOAN
VAI TRÒ CỦA CỘNG ĐỒNG DÂN CƯ TRONG VIỆC
HẠN CHẾ VÀ KHẮC PHỤC Ô NHIÊM MÔI TRƯỜNG
LÀNG NGHỀ TẠI TỈNH NAM ĐỊNH
(NGHIÊN CỨU LÀNG NGHỀ HUYỆN Ý YÊN)
LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ
Hà Nội, 2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------
VŨ THỊ HỒNG LOAN
VAI TRÒ CỦA CỘNG ĐỒNG DÂN CƯ TRONG VIỆC
HẠN CHẾ VÀ KHẮC PHỤC Ô NHIÊM MÔI TRƯỜNG
LÀNG NGHỀ TẠI TỈNH NAM ĐỊNH
(NGHIÊN CỨU LÀNG NGHỀ HUYỆN Ý YÊN)
LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ
MÃ SỐ: ĐÀO TẠO THÍ ĐIỂM
1.2.1 Khái niệm làng nghề.................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.2 Đặctrƣng của làng nghề ............................. Error! Bookmark not defined.
1.2.3 Phƣơng thức sản xuất tại làng nghề và ảnh hƣởng của nó đến môi trƣờng
............................................................................ Error! Bookmark not defined.
1.3. Cộng đồng dân cƣ nhân tố quan trọng trong hoạt động hạn chế và khắc phục ô nhiễm môi
trƣờng làng nghề ............................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Khái niệm cộng đồng dân cƣ .................... Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Vai trò của làng nghề đối với sự phát triển kinh tế, đời sống của cộng
đồng dân cƣ ........................................................ Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Vấn đề ô nhiễm môi trƣờng làng nghề và sức khỏe cộng động ....... Error!
Bookmark not defined.
1.3.4. Trách nhiệm, mức độ tham gia bảo vệ môi trƣờng làng nghề của cộng
đồng dân cƣ, chính quyền địa phƣơng, .............. Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG Ô NHIỄM MÔI TRƢỜNG LÀNG NGHỀ VÀ HOẠT ĐỘNG BẢO
VỆ MÔI TRƢỜNG CỦA CỘNG ĐỒNG DÂN CƢ HUYỆN Ý YÊN, NAM ĐỊNH ............ Error!
Bookmark not defined.
2.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Ý Yên ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Điều kiện kinh tế - xã hội và lịch sử phát triển làng nghề huyện Ý Yên
............................................................................ Error! Bookmark not defined.
2.1.2 Đặc điểm sản xuất, vị trí địa lý, quy mô của các làng nghề huyện Ý Yên
............................................................................ Error! Bookmark not defined.
2.1.3 Ảnh hƣởng của làng nghề đến sự phát triển kinh tế, xã hội đến cộng đồng
dân cƣ huyện Ý Yên ........................................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Phƣơng thức sản xuất và nguồn gây ô nhiễm môi trƣờng làng nghề huyện Ý Yên, tỉnh Nam
PHỤC Ô NHIỄM MÔI TRƢỜNG LÀNG NGHỀ TẠI HUYỆN Ý YÊN, TỈNH NAM ĐỊNH
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1. Một số nhân tố trong làng nghề là nguyên nhân tác động đến mức độ tham gia của cộng
đồng trong hoạt động bảo vệ môi trƣờng làng nghề tại huyện Ý Yên ............ Error! Bookmark not
defined.
3.2. Định hƣớng, thay đổi nhận thức, quan điểm của cộng đồng dân cƣ trong mối quan hệ làng
xóm với cơ sở sản xuất...................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.3. Nhóm giải pháp tham gia bảo vệ môi trƣờng của các tổ chức chính trị - xã hội.............. Error!
Bookmark not defined.
3.4. Nhóm giải pháp tham gia của dòng họ trong việc bảo vệ môi trƣờng làng nghề............. Error!
Bookmark not defined.
3.5.Một số khuyến nghị về công tác quản lý ô nhiễm môi trƣờng làng nghề huyện Ý Yên ... Error!
Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ...................................................................... Error! Bookmark not defined.
1. Đóng góp của luận văn.............................................................. Error! Bookmark not defined.
2.Hạn chế của Luận văn ................................................................ Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..............................................................................4
PHỤ LỤC ........................................................................ Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC SƠ ĐỒ
No table of contents entries found.
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tên đề tài
Vai trò của cộng đồng dân cư trong việc hạn chế và khắc phục ô nhiễm
môi trường làng nghề tỉnh Nam Định (Nghiên cứu trường hợp làng nghề huyện
Mặc dù chính quyền địa phƣơng cũng đã dùng nhiều biện pháp để giải quyết tình trạng
ô nhiễm môi trƣờng, nhƣng do đặc thù sản xuất hộ gia đình phân tán nên việc quản lý
chất thải của xƣởng sản xuất rất khó. Hiện nay gần nhƣ dân cƣ làng nghề vẫn có thái độ
coi trọng vấn đề kinh tế hơn là quan tâm tới hậu quả của việc xả thải ra môi trƣờng. Theo
Tôi đây là nguyên nhân chính khiến vấn đề ô nhiễm môi trƣờng làng nghề ngày càng trở
nên nghiêm trọng. Và để cải thiện môi trƣờng làng nghề, bên cạnh sự quan tâm của chính
quyền địa phƣơng, thì cộng đồng dân cƣ tại làng nghề và chủ mỗi xƣởng sản xuất cần
phải nhận thức đƣợc tác động động tiêu cực mà ô nhiễm môi trƣờng mang tới, và cùng
chung tay vào hoạt động hạn chế và khắc phục ô nhiễm môi trƣờng làng nghề. Đây là lý
do Tôi chọn đề tài “ Vai trò của cộng đồng dân cƣ trong việc hạn chế và khắc phục ô
nhiễm môi trƣờng làng nghề tỉnh Nam Định (nghiên cứu trƣờng hợp huyện Ý Yên).
- Đóng góp lý luận: Với đề tài nghiên cứu này, tôi mong muốn đóng góp thêm vào hệ
thống phƣơng pháp giải quyết ô nhiễm môi trƣờng nói chung và môi trƣờng làng nghề
nói riêng theo hƣớng tiếp cận đƣa ra những giải pháp nhằm thay đổi thái độ và tạo điều
kiện để cộng đồng dân cƣ tích cực, tự giác tham gia hoạt động hạn chế và khắc phục ô
nhiễm môi trƣờng làng nghề.
- Đóng góp cho hoạt động thực tiễn: Qua việc nghiên cứu thực trạng ô nhiễm môi
trƣờng làng nghề huyện Ý Yên, Nam Định, Tác giả muốn thông qua những số liệu thống
kê nghiên cứu hiện trạng ô nhiễm môi trƣờng làng nghề, nhận thức bảo vệ môi trƣờng
của ngƣời dân làng nghề hiện nay, giúp nhà nghiên cứu, nhà quản lý, cộng đồng dân cƣ
có cái nhìn toàn diện hơn, sâu sắc hơn về vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, dòng
họ, cá nhân, gia đình trong việc giảm tác hại của ô nhiễm môi trƣờng làng nghề đến đời
sống, sức khỏe của ngƣời dân.
3. Lịch sử nghiên cứu
Ô nhiễm môi trƣờng nói chung và ô nhiễm môi trƣờng làng nghề nói riêng là vấn đề
đƣợc xã hội và nhiều nhà nghiên cứu quan tâm.
Quan tâm đến vấn đề môi trƣờng làng nghề có:
làng nghề; Quy hoạch tập trung cơ sở sản xuất làng nghề. Báo cáo đã đƣa ra số liệu ô
nhiễm rất chi tiết cho từng loại hình làng nghề và thể hiện đƣợc hiện trạng ô nhiễm môi
trƣờng chung cho các làng nghề Việt Nam. Giải pháp báo cáo đƣa ra cũng mang tính khái
quát cao, chung cho tất cả các làng nghề. Báo cáo đã mang đến cho tôi cái nhìn tổng
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Nông nghiệp (2006), Thông tư 116/2006/TT-BNN về hướng dẫn một số nội
dung của nghị định số 66/2006/NĐ-CP ngày 7/7/2006 của chính phủ về phát triển
ngành nghề nông thôn,
2. Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng (2008), Báo cáo môi trường quốc gia 2008 – Môi
trường làng nghề Việt Nam
3. Công ty Môi trƣờng Tầm nhìn xanh, Kho tài liệu môi trường, ,
4. Nguyễn Thế Chinh (2003), Kinh tế và quản lý môi trường, NXB Thống Kê, Hà Nội
5. Đặng Kim Chi (2005), Làng nghề Việt Nam và môi trường, NXB Khoa học và kỹ
thuật
6. Đặng Kim Chi (2005), Tài liệu hường dẫn áp dụng các giải pháp cải thiện môi
trường cho làng nghề thủ công mỹ nghệ: Đề tài nghiên cứu khoa học và thực tiễn
cho việc xây dựng các chính sách và biện pháp giải quyết vấn đề môi trường ở các
làng nghề Việt Nam, NXB Khoa học và kĩ thuật
7. Thân Trung Dũng (2009), Quản lý xung đột môi trường trong phát triển làng nghề
bằng xây dựng khu sản xuất tách biệt và lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường
(nghiên cứu làng nghề sơn mài Hạ Thái –Hà Nội), Khoa khoa học quản lý,
ĐHKHXH&NV
8. Vũ Cao Đàm (2002), Xã hội học môi trường, NXB Thống kê, Hà Nội
9. Vũ Cao Đàm (2009), Nghiên cứu xã hội về môi trường, ĐHKHXH&NV, Đại học
quốc gia Hà Nội
10. Vũ Cao Đàm, Giải quyết xung đột môi trường trong các làng nghề nội dung tất yếu
của quản lý môi trường, , ngày cập nhật 22/09/2014
11. Bùi Xuân Đính (1998), “Bàn thêm về mối quan hệ giữa làng và xã qua quy mô cấp
24. B.S Nguyễn Thị Hồng Tú (2005), Những vấn đề sức khỏe và an toàn trong các
làng nghề Việt Nam, NXB Y Học
25. Hồ Bá Thâm (2011), Mâu thuẫn, xung đột lợi ích nhóm: Thực trạng, xu hướng và
giải pháp, NXB chính trị quốc gia, Hà Nội
26. Đỗ Thị Thạch (2006), Báo cáo tổng quan khoa học 2005 -2006: Khôi phục và phát
triển làng nghề ở ĐBSH nước ta hiện nay, Viện Công nghệ, xã hội và khoa học
27. UBND tỉnh Nam Định (2012), Danh sách công nhận nghề, làng nghề, làng nghề
truyền thống của tỉnh Nam Định năm 2012, kèm theo quyết định số 1470/QĐUBND ngày 1.10.2012
28. UBND huyện Ý Yên (2008), Niên giám thống kê huyện Ý Yên 2008, NXB Thống
Kê, Hà Nội
29. UBND huyện Ý Yên (2012), Niên giám thống kê huyện Ý Yên 2012, NXB Thống
Kê, Hà Nội
30. UBND xã Yên Xá (2013), Báo cáo công tác kiểm tra thanh tra và xử lý vi phạm
pháp luật bảo vệ môi trƣờng
31. GS. Trần Quốc Vƣợng ( 8/1996), Bảo tồn và phát trển làng nghề truyền thống Việt
Nam, Kỷ yếu hội thảo quốc tế
32. Đỗ Đình Xuân (2009), Nghiên cứu tỉ lệ dị dạng bẩm sinh của người dân ở một số
làng nghề cơ khí tỉnh Nam Định, Tạp chí Y học thực hành số 5 (662) trang 37 – 38.