V. I. L ê - n i n

1

1

VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG CỦA LÊ NIN TRONG TÁC PHẨM “BÀN VỀ CÁI GỌI
LÀ VẤN ĐỀ THỊ TRƯỜNG” ĐỂ XÂY DỰNG ĐỒNG BỘ MỘT SỐ LOẠI THỊ
TRƯỜNG TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở
VIỆTNAM
MỞ ĐẦU
V.I.Lênin (1870-1924) nhà lý luận thiên tài, người lãnh đạo giai cấp vô sản và nhân dân
lao động toàn thế giới, người tiếp tục bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác trong thời đại
mới.V.I. Lê Nin sinh ở Ximbiếc. Năm 17 tuổi sau khi tốt nghiệp trung học,V.I. Lênin vào
học khoa luật trường đại học Can dan. Nhưng tháng 12 năm đó, ông bị bắt và chịu lưu đày
đi Côcuxơkinô, một làng thuộc tỉnh Candan, do đã tích cực tham gia vào nhóm sinh viên
chống chế độ. Tại đây, V.I.Lênin làm quen với tư tưởng dân chủ cách mạng Nga, nhất là tư
tưởng của N. G. Tsecsnwse Tập thứ nhất gồm có những tác phẩm của V. I. Lê-nin viết
trong những năm 1893 - 1894, vào thời kỳ đầu đời hoạt động cách mạng của Người.
Tác phẩm "Bàn về cái gọi là vấn đề thị trường", mà V. I. Lê-nin đã viết vào
mùa thu năm 1893, là mẫu mực về sự vận dụng sáng tạo lý luận kinh tế của
C.Mác vào việc nghiên cứu chế độ kinh tế ở Nga. Trên cơ sở hiểu biết sâu sắc bộ
"Tư bản" của Mác và vận dụng phương pháp biện chứng. Tác phẩm ra đời trong
bối cảnh vào những năm cuối của thế kỷ XI X, ngành công nghiệp ở các thành
phố lớn ở các nước tư bản ở Tây âu phát triển mạnh và bắt đầu xâm nhập vào
nước Nga, nước Nga được sếp vào một trong năm nước công nghiệp lớn ở
Châu âu theo đó phong trào công nhân Nga phát triển. Chủ nghĩa Mác bắt đầu
du nhập vào nước Nga, trong thời kỳ này cuộc cuộc đấu tranh của Lê Nin
( Đảng dân chủ) với các đảng phái khác ở Pháp, Đảng dân túy diễn ra gay gắt
họ cho rằng nước Nga không thể phát triển theo CNTB được, nước Nga không
có thị trường và đưa ra các luận điểm phủ nhận hai khu vực( SXTLSXSXTLTD).

những thể chế mang tính chủ quan do Nhà nước tạo lập và triển khai. Với góc độ này, thị
trường đang trở thành cơ chế quan trọng để huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực cho
phát triển, đồng thời tạo cơ sở cho Nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Nhận thức đượcc
vấn đề này, Đảng ta từ đầu thập niên 90 đã có quan điểm nhất quán nhằm từng bước hoàn
thiện hệ thống thị trường, tạo lập đồng bộ các loại thị trường ở Việt Nam. Văn kiện Đại hội
đại biểu toàn quốc lần thứ IX đã nhấn mạnh : Thúc đẩy sự hình thành, phát triển và từng
bước hoàn thiện các loại thị trường theo định hớng XHCN, đặc biệt quan tâm đến các thị
trường quan trọng nhưng chưa có hoặc còn sơ khai như thị trường lao động, thị trường
chứng khoán, thị trường bất động sản, thị trường khoa học công nghệ .
Sự quan tâm của Đảng ta đến việc tạo lập đồng bộ các loại thị trường là hoàn toàn xác
đáng. Trong điều kiện hiện nay, với yêu cầu chuyển đổi và hội nhập quốc tế, ở nước ta đòi
hỏi hệ thống thị trường phải phát triển đồng bộ, cho phép khai thác tất cả các tiềm năng
của đất nước để phát triển kinh tế và xoá đói giảm nghèo. Theo hướng này, với từng loại
thị trường, Đảng và Nhà nước ta đã có những chủ trương và biện pháp cụ thể. Tuy nhiên,
một số thị trương vẫn còn sơ khai.
Như vậy, mục tiêu mà Đảng và Nhà nước ta đặt ra là hình thành đồng bộ các loại thị
trường bao gồm: thị trường hàng hoá - dịch vụ, thị trường lao động, thị trường bất động
sản, thị trường khoa học công nghệ, thị trường vốn phải thông suốt cả nước và gắn với thị
trường thế giới mới chỉ đạt được ở mức rất khiêm tốn.


V. I. L ê - n i n

3

3

Tình hình đó đòi hỏi về mặt lí luận, cần tiếp tục nghiên cứu làm rõ các yếu tố cấu
thành, vị trí, vai trò của các loại thị trường cơ bản và mối quan hệ tương tác giữa các loại
thị trường trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Về mặt thực tiễn, phải có những

Tóm lại, thị trường hàng hoá và dịch vụ trong thời kỳ chuyển đổi sang nền kinh tế thị
trường là một thị trường hướng tới phát triển đa dạng, cạnh tranh liên kết chặt chẽ giữa các


V. I. L ê - n i n

4

4

khu vực trong nước và thế giới, giữa các thị trường hàng hoá và dịch vụ với nhau. Nhà
nước đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết và cung cấp các dịch vụ và hàng hoá công
cộng. Đồng thời, Nhà nước đảm bảo khả năng tiếp cận của mọi tầng lớp xã hội đối với các
dịch vụ hàng hoá thiết yếu.
1.1.2. Thị trường lao động
Thị trường lao động là một trong những loại thị trường cơ bản và có vị trí quan trọng
trong hệ thống các loại thị trường. Quá trình hình thành cũng như sự vận động của thị
trường lao động có những đặc điểm riêng biệt.
Xét từ góc độ vĩ mô, thị trường lao động cũng như các loại thị trường khác, tuân thủ
theo những quy luật của thị trường như quy luật cung cầu, quy luật giá trị và quy luật cạnh
tranh. Điểm khác biệt lớn nhất ở đây là do tính đặc biệt của hàng hoá sức lao động. Con
người là chủ thể của hàng hoá sức lao động, vì vậy, việc cung ứng sức lao động phụ thuộc
vào những đặc điểm về tâm lý, kinh tế, xã hội của ngời lao động. Đối với hầu hết các loại
thị trường khác thì cầu phụ thuộc vào con người với những đặc điểm của họ, nhưng đối với
thị trường lao động thì con người lại có ảnh hưởng quyết định tới cung. Chính vì vậy, khi
giá cả sức lao động quyết định tới tác động của các yếu tố của môi trờng kinh tế-xã hội và
pháp luật. Còn cầu về lao động được hình thành bởi các đối tượng có nhu cầu sử dụng lao
động trong xã hội, trong đó các doanh nghiệp có vai trò quan trọng nhất. Vì vậy, có thể
nhận thấy rằng, điều kiện tiên quyết cho một thị trường phát triển là nó phải được tồn tại và
bảo đảm trong một môi trờng pháp lý thuận lợi. Môi trường pháp lý phải tạo điều kiện cho

của ngời chủ sở hữu. Sự xác lập rõ ràng và an toàn cao về các quyền đối với đất đai có thể
làm gia tăng đầu tư, năng suất và thu nhập. Nếu quyền đối với đất đai đợc đảm bảo thì một
thị trường đất đai có thể hoạt động cho phép chuyển giao tài sản từ một ngời chủ (hoặc một
ngời có quyền sử dụng) tới một ngời khác kéo theo đầu tư và công nghệ.
Giá trị của đất đai không ngừng thay đổi, phụ thuộc rất lớn vào những đầu tư về hạ
tầng (do Chính phủ thực hiện) hay những quy hoạch phát triển kinh tế. Do vậy, mức giá
của thị trường bất động sản phụ thuộc nhiều vào sự tăng trưởng kinh tế và bản thân chúng
lại có tác động ngược trở lại. Giá đất càng cao làm tăng chi phí sản xuất và giảm sức cạnh
tranh. Khi kinh tế tại khu vực nào càng phát triển thì giá trị đất đai của khu vực đó cũng
tăng lên nhanh chóng.
Tuy nhiên, trong bất kì hình thức nào thì Nhà nước vẫn giữ quyền tối cao đối với việc
sử dụng bất động sản thuộc phạm vi lãnh thổ quốc gia trong những trờng hợp cần thiết.
Tóm lại: thị trường bất động sản trong nền kinh tế thị trường thời kì chuyển đổi cũng
như trong nền kinh tế thị trường hiện đại là thị trường chuyển nhượng mua bán quyền sở
hữu hoặc quyền sử dụng bất động sản. Vấn đề cơ bản là các quyền đó phải được xác định
rõ ràng, được đảm bảo tôn trọng và chuyển nhượng dễ dàng với chi phí hợp lí.Thông tin
trên thị trường phải luôn được cung cấp một cách công khai và bình đẳng. Nhà nước luôn
có quyền cao nhất đối với sử dụng bất động sản trên phạm vi lãnh thổ quốc gia. Tuy nhiên,
Nhà nước phải có một quy hoạch thống nhất, dài hạn và tôn trọng lợi ích của các chủ sở
hữu ( hay sử dụng) bất động sản.
1.1.4.Thị trường khoa học- công nghệ
Thị trường khoa học và công nghệ là một thuật ngữ chung để chỉ một bộ phận của thị
trường liên quan đến các hoạt động mua-bán, trao đổi một loại hàng hoá đặc biệt là sản
phẩm của hoạt động khoa học và công nghệ.
Hoạt động khoa học và công nghệ là loại hoạt động có đặc thù riêng, liên quan tới
hoạt động trí óc mà trong kinh tế chính trị học, lao động này được gọi là lao động trừu
tượng với “công cụ lao động” chủ yếu là bộ não con người với khả năng tư duy của nhà
khoa học công nghệ. Vì thế, đầu tư cho nghiên cứu thường mang tính dài hạn, có nhiều rủi



1.2.1. Tiêu thức xác định tính đồng bộ của các loại thị trường trong nền kinh tế
Nội dung trên đã đề cập, hệ thống thị trường bao gồm các loại thị trường riêng biệt,
độc lập tương đối và chúng có quan hệ hỗ trợ nhau. ở các nước có nền kinh tế thị trường
phát triển từ lâu đời và được xác lập một cách tuần tự, không có sự đảo lộn. Đối với các
nền kinh tế chuyển đổi, trong đó có Việt Nam, khi xây dựng nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa từ một môi trường thể chế kế hoạch hoá tập trung, sự đồng bộ thị
trường vừa là một đòi hỏi khách quan, vừa là một thách thức. Tiêu thức nhìn nhận, đánh
giá tính đồng bộ của các loại thị trường trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa, là cần tập trung vào mối quan hệ giữa các loại thị trường, trước hết là một số thị
trường cơ bản. Do vậy, tính đồng bộ được phân tích trên một số nội dung sau:
Một là: Về thể loại


V. I. L ê - n i n

7

7

Về lý thuyết, có thể hiểu rằng sự đồng bộ về thể loại là sự hình thành, hoạt động và
hoàn thiện của tất cả các loại thị trường ở quy mô và trình độ tương đương nhau. Tuy
nhiên, trên thực tế, không có bất kỳ nền kinh tế nào đạt được sự đồng bộ tuyệt đối. Hơn
nữa, lịch sử vận hành và phát triển nền kinh tế thị trường cho thấy, sự đồng bộ có thể được
đảm bảo khi một thị trường cơ bản nhất tồn tại và hoạt động bên cạnh những thị trường
đang phát triển và các thị trường mới manh nha hình thành. Sự đồng bộ còn được thể hiện
ở khả năng tác động tương hỗ nhau giữa các loại, hay các nhóm thị trường có quan hệ mật
thiết với nhau, thúc đẩy nhau cùng phát triển, thị trường này phát triển làm cơ sở cho thị
trường khác hình thành và đi vào hoạt động. Ví dụ, thị trường bán lẻ phát triển tất yếu đòi
hỏi một thị trường bán buôn khác hình thành; hoặc thị trường hàng hoá phát triển đến một
chừng mực nhất định cũng đặt ra yêu cầu

8

1.2.2. Nguyên tắc xây dựng đồng bộ các loại thị trường
Để xây dựng đồng bộ các loại thị trường, những nguyên tắc cơ bản cần tuân thủ là :
- Nguyên tắc cạnh tranh bình đẳng theo pháp luật : cạnh tranh là nguyên tắc cơ bản
nhất của kinh tế thị trường, là cơ sở phân phối nguồn lực xã hội. Độc quyền loại trừ cạnh
tranh, xâm hại lợi ích hoặc của ngời mua, hoặc của người bán và làm giảm hiệu quả xã hội.
Để kinh tế thị trường hoạt động và phát huy hiệu quả, cần phát huy tác dụng của cạnh tranh
và kiểm soát độc quyền, độc quyền làm méo mó các loại thị trường trong nền kinh tế, kìm
hãm hay thúc đẩy sự phát triển của một số loại thị trờng không theo quy luật phát triển
chung. Nguyên tắc cạnh tranh bình đẳng theo pháp luật không chỉ là nguyên tắc cơ bản của
nền kinh tế thị trường mà còn là cơ sở tạo lập sự đồng bộ của các thị trường trong nền kinh
tế.
- Nguyên tắc công khai, minh bạch : là cơ sở khắc phục độ lệch pha và tính tương
thích của sự đồng bộ các loại thị trường. Nguyên tắc này còn là cơ sở để đánh giá tính
đồng bộ giữa các loại thị trường để tìm cách khắc phục. Công khai, minh bạch bao gồm
những thông tin cơ bản về các bên tham gia thị trường, là sự công khai về tài chính, về thu
nhập, đảm bảo sự tin tưởng của các bên tham gia vào thị trường.
- Pháp luật về sở hữu phải rõ ràng : pháp luật về sở hữu tài sản là cơ sở cho các hoạt
động của nền kinh tế thị trường, đồng thời cũng là cơ sở tạo lập đồng bộ các loại thị
trường. Sở hữu về những tài sản nhà đất đai, tài nguyên... phải được xác định rất rõ ràng,
cụ thể, tránh sự lạm dụng cũng như tác động làm méo mó các loại thị trường. Sở hữu Nhà
nước khi đa vào kinh doanh, tham gia thị trường cần xác định chủ sở hữu đích thực, đại
diện chủ sở hữu và trách nhiệm của đại diện chủ sở hữu đối với nhà nước, nhất là trên các
lĩnh vực đất đai, tài nguyên, hầm mỏ... Có như vậy các loại thị trường mới phát triển đồng
bộ và lành mạnh, nhất là thị trường đất đai - bất động sản.
- Thực hiện nghiêm túc pháp luật về hợp đồng : trong nền kinh tế thị trường, các chủ
thể đều hoạt động bình đẳng trước pháp luật, các hoạt động giao dịch thực hiện qua các
hợp đồng. Hợp đồng là hình thức pháp lý nhằm ràng buộc trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền
lợi của các bên liên quan.Việc ký kết các hợp đồng cần thực hiện trên nguyên tắc công

trúc bởi hệ thống các loại thị trường. Do đó, phát triển đồng bộ hệ thống thị trường, trước
hết là các thị trường cơ bản, quan trọng là yêu cầu khách quan của nền kinh tế thị trường
định hướng xã hội.
Thực tiễn quá trình xây dựng và phát triển hệ thống thị trường ở Trung Quốc cho
thấy, xây dựng và phát triển đồng bộ các thị trường bộ phận là điều kiện, tiền đề phát triển
đồng bộ hệ thống thị trường cũng như điều kiện cơ bản thúc đẩy phát triển kinh tế.
Thứ hai: Hoàn thiện cơ chế quản lý kinh tế, xây dựng nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa.
Chuyển đổi cơ chế quản lý từ tập trung bao cấp sang cơ chế thị trường chỉ là điều
kiện cần cho quá trình hình thành và phát triển các loại thị trường. Để thị trường tiếp tục
phát triển và hoàn thiện, tất yếu phải có vai trò của Nhà nước. Kinh nghiệm Trung Quốc
cho thấy, vai trò Nhà nước trong việc tạo lập và phát triển các loại thị trường thể hiện trên
một số nội dung sau:
+Tạo lập môi trường pháp lý cho hệ thống thị trường hoạt động bằng cải cách toàn diện
hệ thống luật pháp, cơ chế vận hành...
+Tạo lập môi trường kinh tế với nội dung trung tâm phát huy vai trò cạnh tranh, hạn
chế và kiểm soát chặt chẽ độc quyền.
+Từng bước thực hiện cơ chế giá cả, tôn trọng quy luật thị trường.
Thứ ba: Kết hợp kinh nghiệm quốc tế với thực tiễn đất nước .


V. I. L ê - n i n

10

10

Phần lớn các loại thị trường ở Việt Nam là những thị trường mới, sự vận hành của
chúng rất cần đến kinh nghiệm của các nước phát triển. Tuy nhiên, các thị trường này lại
hình thành và phát triển trong quá trình chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang



V. I. L ê - n i n

11

11

nền kinh tế thị trường hiện đại. Vì vậy, cần có nhận thức đúng đắn về phát triển hệ thống
thị trường trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta.
Thứ hai, tạo lập điều kiện và sự phát triển đồng bộ các loại thị trường có tính chất
động, luôn thay đổi theo trình độ phát triển của nền kinh tế.
Theo trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, trình độ xã hội hoá sản xuất ngày
càng cao sẽ xuất hiện ngày càng nhiều loại thị trường khác nhau. Vì vậy, khi nền kinh tế thị
trường đạt đến trình độ cao như các nước phát triển, sự đồng bộ thị trường đòi hỏi ở sự
tương xứng về quy mô và trình độ phát triển của các loại thị trường. Hơn thế nữa, sự đồng
bộ trong thị trường còn thể hiện ở sự phát triển thị trường ở tất cả các ngành kinh tế công
nghiệp, dịch vụ, ở các khu vực thành thị, nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa. Tính
đồng bộ đòi hỏi thị trường hoá tất cả các ngành, khu vực, vùng miền của nền kinh tế.
Ngày nay, trong điều kiện hội nhập, sự phát triển đồng bộ của các loại thị trường còn
được thể hiện ở chỗ, thị trường phát triển không những trên phạm vi cả nước, mà còn trên
phạm vi quốc tế.
Trong giai đoạn hiện nay ở nước ta, với trình độ phát triển còn thấp kém của nền kinh
tế thì việc đầu tiên đảm bảo cho sự đồng bộ các loại thị trường là phải làm sao cho có đủ
những loại thị trường để cho nền kinh tế vận hành được theo quy luật của nền kinh tế thị
trường.
Quá trình đổi mới ở nước ta đã tạo điều kiện hình thành và phát triển các loại thị
trường. Các chính sách về phát triển kinh tế nhiều thành phần, mở cửa và hội nhập kinh tế
quốc tế làm cho việc hình thành hệ thống thị trường như là một tất yếu khách quan. Các
loại thị trường và vận hành theo nguyên tắc thị trường sẽ thúc đẩy sự hình thành ngày càng

đặt ra đòi hỏi cấp bách phải nhanh chóng phát triển đồng bộ hệ thống thị trường. Đây cũng
là yếu tố then chốt để hình thành thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta.
Để đạt được mục tiêu đến năm 2010, cơ bản hình thành thể chế kinh tế thị trường ở
nước ta, cần thiết phải xây dựng chiến lược phát triển thị trường theo hướng rút ngắn.
Trong điều kiện ngày nay, chúng ta không thể phát triển thị trường từng bước, tuần tự mất
hàng trăm năm mà phải có cơ chế, chính sách đi tắt, đón đầu, rút ngắn thời gian. ở đây,
Nhà nước đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tạo lập các điều kiện để thúc đẩy sự
phát triển nhanh chóng của hệ thống thị trường.
Công cuộc đổi mới kinh tế ở nước ta đi từ đổi mới tư duy đến đổi mới chính sách với
các chiến lược, chương trình, kế hoạch phát triển theo cơ chế mới. Giai đoạn tiếp theo với
tiến trình CNH- HĐH, hội nhập kinh tế quốc tế đang là thách thức đối với dân tộc ta. Giai
đoạn này cần phải triển khai chiến lược phát triển với cơ chế, chính sách pháp luật đồng bộ
minh bạch theo hướng đẩy nhanh tiến trình phát triển để đa đất nước ta đến năm 2020 cơ
bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiên đại. Muốn đạt được mục tiêu đó, cần
đẩy nhanh tiến trình hội nhập, phát triển thị trường mà vai trò của nhân dân, của người tiêu
dùng là động lực cho sự phát triển trước mắt và lâu dài. Tôn vinh kinh tế dân doanh,
khuyến khích phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, hướng các thành phần kinh tế vào xây
dựng và phát triển thị trường định hướng XHCN. Đó là mục tiêu trước mắt và lâu dài của
nước ta.
2.2. Quan điểm phát triển đồng bộ một số loại thị trường ở nước ta
Trong quá trình chuyển từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trờng
định hướng XHCN ở nớc ta, các loại thị trường đang từng bước được hình thành. Các loại
thị trường ở nước ta mới hình thành sơ khai còn nhiều yếu tố tiềm ẩn đan xen chủ quan,
khách quan. Thị trường chưa được hình thành một cách đồng bộ xét về tổng thể hệ thống
các loại thị trường cũng như các yếu tố trong từng loại thị trường.


V. I. L ê - n i n

13

+ Hoàn thiện và nâng cao hiệu lực và hiệu quả của bộ máy Nhà nước trong việc tổ
chức, quản lý thị trường
- Đồng bộ về trình độ phát triển. Giữa các thị trường có mối quan hệ chặt chẽ với
nhau trong một hệ thống thị trường thống nhất, hoàn chỉnh. Vì vậy, các loại thị trường phải
có sự tương thích về trình độ phát triển. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, sự đồng bộ về các loại
thị trường và đồng bộ về trình độ phát triển của các loại thị trường cần xét trong trạng thái
động. Nghĩa là không phải tất cả các loại thị trường đều nhất loạt hình thành và phát triển
với trình độ, quy mô và phạm vi nhau. Một thị trường nào đó có thể hình thành và phát


V. I. L ê - n i n

14

14

triển trước, tạo điều kiện cho các thị trường khác phát triển. ở nước ta hiện nay, thị trường
hàng hoá và dịch vụ cần được phát triển trước một bước, đặc biệt là khu vực nông thôn.
Thị trường hàng hoá và dịch vụ phát triển sẽ tạo nền tảng vật chất và thể chế để phát triển
thị trường tài chính và thị trường lao động. Trên cơ sở đó, thị trường bất động sản, khoa
học - công nghệ cũng sẽ từng bước hình thành một hệ thống thị trường đồng bộ.
Việc phát triển và hoàn thiện các loại thị trường để hình thành thể chế kinh tế thị trường
là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của nền kinh tế nước ta. Điều đó là phù hợp
với chủ trương mà Đại hội Đảng lần thứ IX đã đề ra.
* Hai là, xây dựng và phát triển đồng bộ các yếu tố thị trường trong từng loại thị
trường.
Một số loại thị trường ở nước ta mới bắt đầu hình thành, còn rất sơ khai là do thiếu
nhiều yếu tố thị trường. Như vậy, vấn đề cốt lõi ở đây là cần xác định rõ các yếu tố của
từng loại thị trường. Mức độ phát triển của từng loại thị trường là tuỳ thuộc vào tính đồng
bộ của các yếu tố trong thị trường đó. Để hình thành một thị trường mới, cần tạo điều kiện

đúng nghĩa của nó.
ở nước ta, theo hiến pháp năm 1992 và Luật đất đai năm 2003 thì đất đai thuộc sở
hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý. Do vậy, ở nước ta chưa chính thức thừa
nhận hoạt động mua bán đất đai. Rõ ràng là thị trường bất động sản ở nước ta chưa có một
cơ sở pháp lý và điều kiện cần thiết để hoạt động công khai, minh bạch. Như vậy, vấn đề
cơ bản là cần xác định rõ quyền sở hữu và quyền sử dụng về đất đai, coi đất đai cũng là
một loại hàng hoá được trao đổi trên thị trường.
Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, ở nước ta đã tồn tài nhiều quan hệ mua bán
(chuyển giao) công nghệ giữa cá nhân, tổ chức nghiên cứu với người sản xuất và doanh
nghiệp nhưng còn mang tính cục bộ, tự phát và trong phạm vi hẹp, không có cơ quan quản
lý thống nhất, cha hình thành mạng lưới giao dịch, liên kết giữa người mua và người bán.
Hiện vẫn còn thiếu một hệ thống pháp luật và hệ thống tổ chức quản lý để có thể hình
thành thị trường khoa học và công nghệ.
2.3. Một số giải pháp để tạo lập đồng bộ thị trường
Để xây dựng đồng bộ các loại thị trường ở Việt Nam cần thực hiện rất nhiều giải
pháp
Thứ nhất, xác lập quyền tự do tham gia thị trường của các chủ thể kinh tế và quyền
đó phải được pháp luật bảo hộ đủ mức cần thiết.
Để làm được điều này, về phía chủ thể cung, tạo môi trường, điều kiện cho tự do sản
xuất kinh doanh, từng bước đa dạng hoá sở hữu với sự tham gia của các thành phần kinh
tế. Bảo đảm tự do hành nghề theo quy định của pháp luật, tự do hoá lưu thông hàng hoá, tự
do hoá lãi suất có kiểm soát vĩ mô. Các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế được
quyết định phương án kinh doanh đầu tư... thúc đẩy phát triển hàng hoá. Về phía chủ thể
cầu, phải đảm bảo thực sự quyền và lợi ích người mua, coi các chủ thể cầu ( người mua)
thực sự như một phía đối tác trong quan hệ thị trường.
Thứ hai, thể chế hoá chủ trương tạo lập đồng bộ thị trường thành các luật, chính
sách, Nghị định cụ thể. Luật hoá các quan hệ trên thị trường, nhất là các quan hệ giao dịch
kinh tế.
Đây là điều kiện quan trọng trong việc tạo sự ổn định, phát triển lâu dài cũng nhau
tạo niềm tin của các chủ thể tham gia thị trường trong một nền kinh tế thị trường hiện đại.

dịch trên thị trường phải tôn trọng lẫn nhau, cạnh tranh bình đẳng. Đồng thời, Nhà nước
tăng cường các biện pháp kiểm tra, kiểm soát để duy trì kỷ cương thị trường, loại bỏ những
chủ thể gây rối loạn thị trường.
Thứ sáu, đối với những vùng, miền thị trường chưa phát triển, cần có những biện
pháp hỗ trợ nhằm tạo lập thúc đẩy sự phát triển ở những nơi này.
Bằng nhiều biện pháp như xây dựng chợ, đường giao thông, xây dựng các trung tâm
kinh tế, chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi... ở những trung tâm kinh tế- nơi thị trường
đã phát triển- cần đầu tư chiều sâu, tiếp tục hoàn thiện những yếu tố còn lại nhằm xây dựng
thị trường ở trình độ cao...Với các loại thị trường mới manh nha hình thành hoặc còn sơ
khai, Nhà nước tạo môi trường, điều kiện thuận lợi nhằm thúc đẩy phát triển. Các thị
trường đã tương đối phát triển, một mặt cần tiếp tục hoàn thiện những yếu tố cần thiết, mặt
khác cần tạo sự liên kết, hỗ trợ, thúc đẩy nhau cùng phát triển và hỗ trợ các thị trường sơ
khai.
Thứ bảy, tiếp tục đào tạo nguồn nhân lực, nhất là đội ngũ cán bộ quản lý và các
doanh nhân góp phần nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước và hoàn thiện yếu tố chủ thể thị
trường.


V. I. L ê - n i n

17

17

Thứ tám, tổ chức lại bộ máy Nhà nước có chức năng tạo lập, hỗ trợ và quản lý thị
trường, thực hiện đúng và hiệu quả chức năng quản lý Nhà nước. Để tổ chức lại bộ máy
theo hướng này, một mặt cần xác định rõ chức năng, nhiệm vụ cho các cơ quan liên quan,
mặt khác, tích cực thực hiện cải cách hành chính, đặc biệt là lĩnh vực thủ tục, khắc phục
tình trạng quá nhiều văn bản thủ tục, thể chế và những mâu thuẫn trong các văn bản có liên
quan, hạn chế thẩm quyền ban hành thể chế ở một số cơ quan nhất định với sự phân cấp cụ

18

18

tổng kết rút kinh nghiệm kịp thời, để có thể tạo lập và phát triển một hệ thống thị trường
đồng bộ về mọi mặt và tiến kịp với sự phát triển của thị trường thế giới.
Đồng thời trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, xây dựng và phát triển nền kinh
tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam. Chúng ta phải kiên quyết đấu tranh đối với
âm mưu thủ đoạn tuyên truyền phản động của các thế lực thù địch, những biểu hiện sai trái,
nhận thức không đúng bản chất của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam,
xuyên tạc chủ nghĩa Mác- Lê Nin, tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chính sách của Đảng,
luật pháp của nhà nước .