ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
NGUYỄN ANH TUẤN
BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ KÊ BIÊN VÀ XỬ
LÝ TÀI SẢN CỦA NGƯỜI PHẢI THI HÀNH
ÁN DÂN SỰ
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Hà Nội – 2015
i
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
NGUYỄN ANH TUẤN
BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ KÊ BIÊN VÀ XỬ
LÝ TÀI SẢN CỦA NGƯỜI PHẢI THI HÀNH
ÁN DÂN SỰ
Chuyên ngành
Mã số
: Luật Dân sự và Tố tụng dân sự
: 60 38 01 03
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
1.3.2. Cơ sở thực tiễn .......................................... Error! Bookmark not defined.
Chương 2: NỘI DUNG CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH
VỀ BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ KÊ BIÊN VÀ XỬ LÝ TÀI SẢN CỦA
NGƯỜI PHẢI THI HÀNH ÁN DÂN SỰ ........ Error! Bookmark not defined.
2.1. Những quy định pháp luật hiện hành về trình tự, thủ tục kê biên tài sản của
người phải thi hành án....................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Trình tự, thủ tục kê biên tài sản của người phải thi hành án ...........Error!
Bookmark not defined.
2.1.1.1. Ra Quyết định kê biên tài sản .............. Error! Bookmark not defined.
2.1.1.2. Thông báo việc kê biên tài sản ............. Error! Bookmark not defined.
2.1.1.3. Xây dựng kế hoạch kê biên tài sản (Kế hoạch cưỡng chế) ...........Error!
Bookmark not defined.
2.1.1.4. Chuẩn bị kê biên .................................. Error! Bookmark not defined.
2.1.1.5. Tiến hành việc kê biên tài sản .............. Error! Bookmark not defined.
2.1.1.6. Giao bảo quản tài sản đã kê biên ......... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Tài sản kê biên và một số quy định về kê biên tài sản của người phải thi
hành án .............................................................. Error! Bookmark not defined.
2.1.2.1. Kê biên tài sản là quyền sở hữu trí tuệ. Error! Bookmark not defined.
iii
2.1.2.2. Kê biên tài sản là quyền sử dụng đất, tài sản phải đăng ký quyền sở
hữu hoặc đăng ký giao dịch bảo đảm................ Error! Bookmark not defined.
2.1.2.3. Kê biên, xử lý tài sản đang cầm cố, thế chấp...... Error! Bookmark not
defined.
2.1.2.4. Kê biên tài sản của người phải thi hành án đang do người thứ ba giữ
Error! Bookmark not defined.
2.1.2.5. Kê biên vốn góp của người phải thi hành án ...... Error! Bookmark not
defined.
2.1.2.6. Kê biên đồ vật bị khóa, đóng gói ......... Error! Bookmark not defined.
2.3.4.2. Giao tài sản cho người nhận tài sản thi hành án . Error! Bookmark not
defined.
iv
2.3.4.3. Trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền trong việc đăng ký
chuyển quyền sở hữu, sử dụng cho người mua tài sản bán đấu giá, người nhận
tài sản để trừ vào tiền thi hành án. .................... Error! Bookmark not defined.
Chương 3:THỰC TIỄN ÁP DỤNG BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ KÊ BIÊN,
XỬ LÝ TÀI SẢN CỦA NGƯỜI PHẢI THI HÀNH ÁN DÂN SỰ, NHỮNG
KIẾN NGHỊ, BÀI HỌC KINH NGHIỆM NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ
TRONG CƯỠNG CHẾ KÊ BIÊN, XỬ LÝ TÀI SẢN CỦA NGƯỜI PHẢI
THI HÀNH ÁN DÂN SỰ................................. Error! Bookmark not defined.
3.1. Thực tiễn áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản của người
phải thi hành án dân sự. .................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Những kết quả đạt được .......................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Những vướng mắc gặp phải trong quá trình áp dụng biện pháp cưỡng
chế kê biên, xử lý tài sản để thi hành án ........... Error! Bookmark not defined.
3.1.2.1. Xuất phát từ nguyên nhân chủ quan ... Error! Bookmark not defined.
3.1.2.2. Xuất phát từ nguyên nhân khách quan Error! Bookmark not defined.
3.1.2.3. Những bất cập từ các quy định về kê biên, xử lý tài sản ..............Error!
Bookmark not defined.
3.2. Những kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản
của người phải thi hành án dân sự. ................... Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Về cơ chế quản lý công tác thi hành án .. Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Về xây dựng pháp luật ............................ Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Về công tác phối hợp trong việc áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên và
xử lý tài sản thi hành án dân sự ......................... Error! Bookmark not defined.
3.2.4. Một số giải pháp khác ............................. Error! Bookmark not defined.
3.3. Những bài học kinh nghiệm rút ra trong cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản
quyết định của Toà án nhân dân đã có hiệu lực pháp luật phải được các cơ
quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, các đơn vị vũ trang nhân dân và
mọi công dân tôn trọng; những người và đơn vị hữu quan nghiêm chỉnh chấp
hành”.
Nhận thức được tầm quan trọng trong công tác thi hành án nói chung và
cưỡng chế thi hành án nói riêng, vì vậy trong những năm vừa qua Đảng và Nhà
nước ta đã đề ra mục tiêu là phải: “ Tiếp tục tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ
trong công tác thi hành án dân sự, nâng cao hiệu quả công tác thi hành án, giải
quyết căn bản tình trạng án tồn đọng. Đổi mới tổ chức và hoạt động của hệ
thống cơ quan thi hành án dân sự, nâng cao vai trò trách nhiệm của các cơ quan
thi hành án”. Kết quả công tác thi hành án, trong đó có việc áp dụng biện pháp
1
cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản là đã thi hành xong triệt để nhiều vụ việc phức
tạp kéo dài trong nhiều năm đem lại niềm tin của nhân dân vào nhà nước. Tuy
nhiên, bên cạnh đó, việc áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản
vẫn còn gặp nhiều khó khăn, nhiều vấn đề bất cập đặt ra cần được giải quyết
như: Cơ chế quản lý, ưu đãi của ngành thi hành án dân sự còn chưa hợp lý, cán
bộ làm công tác thi hành án còn ngại va chạm, hơn nữa sự phối hợp giữa các
cơ quan bảo vệ pháp luật và giữa cơ quan bảo vệ pháp luật với các cơ quan nhà
nước khác còn chưa có sự đồng bộ, thống nhất; hệ thống các văn bản pháp lý
về việc áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản còn nhiều bất cập
gây cản trở và làm giảm hiệu quả của việc áp dụng biện pháp cưỡng chế.
Để giải quyết tình trạng trên, cần có sự tham gia phối hợp chặt chẽ giữa
các cơ quan bảo vệ pháp luật và giữa cơ quan bảo vệ pháp luật với các cơ quan
nhà nước khác cũng như cần có cơ chế ưu đãi hơn đối với cán bộ làm công tác
thi hành án để họ yên tâm công tác và một hệ thống văn bản pháp luật đầy đủ
để Chấp hành viên có đủ căn cứ áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với các
trường hợp cố tình chây ỳ, chống đối, không chấp hành bản án, quyết định của
phải thi hành án dân sự theo Luật thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung
năm 2014.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài.
3.1. Mục tiêu
Mục tiêu tổng quát của đề tài là làm sáng tỏ các quy định của pháp luật
về biện pháp cưỡng chế kê biên và xử lý tài sản của người phải thi hành án dân
sự hiện hành từ đó thấy được những bất cập trong thực tiễn áp dụng và đề xuất
một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về cưỡng chế thi hành án dân sự.
Đặc biệt qua việc nghiên cứu này, nâng cao được nhận thức của bản thân về
công tác thi hành án dân sự nói chung và biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý
tài sản của người phải thi hành án dân sự nói riêng, hoàn thiện thêm kiến thức
pháp luật, nâng cao năng lực công tác.
3.2. Nhiệm vụ
3
- Làm rõ những cơ sở lý luận về cưỡng chế thi hành án dân sự và cưỡng chế kê
biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án dân sự.
- Đánh giá đúng đắn những quy định về biện pháp cưỡng chế kê biên và xử lý
tài sản của người phải thi hành án dân sự theo Luật thi hành án dân sự được
sửa đổi, bổ sung năm 2014 và thực tiễn áp dụng.
- Đưa ra những giải pháp, kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả trong việc áp
dụng biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án dân
sự.
4. Tính mới và những đóng góp của đề tài
- Luận văn đã đưa ra và luận giải được một số quan điểm cơ bản về khái niệm
kê biên tài sản, khái niệm cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản thi hành án dân sự,
đặc điểm và ý nghĩa của biện pháp cưỡng chế kê biên và xử lý tài sản của
người phải thi hành án dân sự, góp phần bổ sung, làm phong phú thêm cho
hoạt động nghiên cứu khoa học về pháp luật thi hành án dân sự.
Đồng thời trong quá trình nghiên cứu, tác giả còn sử dụng các phương
pháp nghiên cứu khoa học truyền thống như phương pháp nghiên cứu lý
thuyết, phương pháp quan sát, phương pháp so sánh, thống kê, tổng hợp.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
gồm 03 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về biện pháp cưỡng chế kê biên và xử
lý tài sản của người phải thi hành án dân sự.
Chương 2: Nội dung các quy định của pháp luật hiện hành về biện pháp
cưỡng chế kê biên và xử lý tài sản của người phải thi hành án dân sự.
Chương 3: Thực tiễn áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản
của người phải thi hành án dân sự, những giải pháp, bài học kinh nghiệm nhằm
nâng cao hiệu quả trong cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản của người phải thi
hành án dân sự.
5
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trần Thế Hùng, "Những bất cập sau 3 năm thực hiện Luật thi hành án
dân sự", Tạp chí Dân chủ và pháp luật (số chuyên đề/2013).
2. Huỳnh Minh Khánh, "Trao đổi về một số vướng mắc trong công tác Thi
hành án dân sự", Tạp chí Dân chủ và pháp luật (số 1/2013).
3. Nguyễn Công Long (2000), “Các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân
sự, thực tiễn áp dụng và hướng hoàn thiện”, Luận văn Thạc sĩ Luật học,
Đại học Luật Hà Nội.
4. Học viện Tư pháp, “Sổ tay Chấp hành viên”, Nxb. Thống kê, Hà Nội,
2009.
5. Học viện Tư pháp, “Giáo trình Kỹ năng thi hành án dân sự”, Nxb. Tư
pháp, Hà Nội, 2012.
6. Nghị định số 17/2010/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản, Chính phủ ban
17. Thông tư số 122/2012/TT-BTC quy định việc quản lý đối với các loại tài
sản quý hiếm và giấy tờ có giá do Kho bạc nhà nước nhận gửi và bảo
quản, Bộ Tài chính ban hành ngày 27/7/2012.
18. Nguyễn Thanh Thủy (2001), “Hoàn thiện pháp luật thi hành án dân
sự”, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Đại học Luật Hà Nội.
19. Lê Anh Tuấn, "Một số vấn đề về định giá tài sản trong thi hành án dân
sự", Tạp chí Dân chủ và pháp luật (số 9/2010).
20. Trường Đại học Luật Hà Nội, “Giáo trình Luật thi hành án dân sự Việt
Nam”, Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, 2010.
21. Từ điển từ và ngữ Việt Nam (1998), Nxb. Thành phố Hồ Chí Minh,
1998.
22. Từ điển các thuật ngữ pháp lý thông dụng (1999), Nxb. Thành phố Hồ
Chí Minh, 1999.
7
23. Uỷ ban thường vụ Quốc hội (2004), Pháp lệnh thi hành án dân sự năm
2004, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2004.
24. Ủy ban thường vụ Quốc hội (2008), Pháp lệnh thủ tục bắt giữ tàu biển
năm 2008, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2008.
25. Ủy ban thường vụ Quốc hội (2010), Pháp lệnh thủ tục bắt giữ tàu bay
năm 2010, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2010.
8