BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
ðẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ðẠI HỌC KHOA HỌC

TRẦN VIỆT CƯỜNG

NGHIÊN CỨU TAI BIẾN THIÊN NHIÊN, ðỀ XUẤT
GIẢI PHÁP GIẢM NHẸ THIÊN TAI TRONG
XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN THỊ XÃ BA ðỒN,
TỈNH QUẢNG BÌNH

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
MÃ SỐ: 60.85.01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG VÀ
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. NGUYỄN QUANG TUẤN

Thừa Thiên Huế, 2015


MỤC LỤC
Trang
- Trang phụ bìa
- Lời cam ñoan
- Lời cảm ơn
- Mục lục
- Danh mục các chữ viết tắt
- Danh mục các bảng

2.1.2. ðịa chất - ñịa hình ................................................................................ 22
2.1.3. Khí hậu - thủy văn ............................................................................... 24
2.1.4. ðặc ñiểm thổ nhưỡng và thảm thực vật ............................................... 28
2.2. ðặc ñiểm KT - XH.................................................................................................... 32
2.2.1. ðặc ñiểm phát triển kinh tế .................................................................. 32
2.2.2. ðặc ñiểm kết cấu hạ tầng giao thông ................................................... 35
2.2.3. ðặc ñiểm dân cư - lao ñộng.................................................................. 36
2.2.4. ðặc ñiểm nhân văn và du lịch ............................................................. 38
2.2.5. ðặc ñiểm hiện trạng và các loại hình sử dụng ñất ............................... 38
2.3. Hiện trạng tai biến thiên nhiên ở khu vực nghiên cứu........................................... 43
2.3.1. Kết quả ñiều tra thực ñịa bằng phiếu khảo sát ..................................... 44
2.3.2. Lũ lụt .................................................................................................... 45
2.3.3. Hạn hán................................................................................................. 49
2.3.4. Bão và Áp thấp nhiệt ñới ...................................................................... 50
2.3.5. Sạt lở bờ sông ....................................................................................... 51
2.4. Các nguyên nhân gây ra tai biến thiên nhiên ở thị xã Ba ðồn.............................. 62
2.4.1. Nhân tố vị trí ñịa lý............................................................................... 62
2.4.2. Nhân tố ñịa hình ................................................................................... 63
2.4.3. Nhân tố khí tượng, khí hậu ................................................................... 64
2.4.4. Nhân tố thủy văn, thủy triều ................................................................. 65
2.4.5. Các nhân tố KT - XH ........................................................................... 66
CHƯƠNG 3. PHÂN VÙNG TAI BIẾN THIÊN NHIÊN VÀ ðỀ XUẤT GIẢI
PHÁP GIẢM NHẸ THIÊN TAI Ở THỊ XÃ BA ðỒN ...................................... 69
3.1. Cơ sở phân vùng xảy ra các tai biến ngập lụt, sạt lở bờ sông ở thị xã Ba ðồn 69
3.1.1. Phân vùng ngập lụt ............................................................................... 69
3.1.2. Phân vùng sạt lở bờ sông...................................................................... 74


3.1.3. Kết quả phân vùng tai biến ngập lụt và sạt lở bờ sông ........................ 78
3.1.4. ðịnh hướng phát triển không gian ñô thị Ba ðồn ñến năm 2030 ........ 80

ñến quá trình xây dựng và phát triển KT - XH của thị xã Ba ðồn, tính trung bình
trong 10 năm gần ñây, thiệt hại do thiên tai hằng năm lên ñến hàng ngàn tỷ ñồng.
Hơn nữa, thị xã Ba ðồn là ñô thị mới thành lập nằm ở hạ lưu sông Gianh, nền
kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp nên ảnh hưởng của các dạng TBTN càng
nghiêm trọng hơn.
Hiện nay, trên ñịa bàn thị xã Ba ðồn chưa có các công trình nghiên cứu ñầy
ñủ về tai biến thiên nhiên nên việc ñề xuất các giải pháp giảm nhẹ thiệt hại cũng
gặp nhiều khó khăn, các yếu tố tác ñộng của các dạng TBTN chưa ñược tính toán
hết dẫn ñến nhiều ảnh hưởng ñến toàn khu vực. Các nghiên cứu về khả năng
thích ứng cũng như sự tác ñộng ñến con người cũng như KT - XH chỉ ñang ñược
bắt ñầu.


4

Tuyến 4: khảo sát về phía trái xã Quảng Văn, xã Quảng Minh, xã Quảng Sơn;
- Các xã ñược chọn ñiều tra về ngập lụt Quảng Hải, Quảng Tân, Quảng Phúc,
Ba ðồn, Quảng Sơn.
c. Phương pháp phỏng vấn kết hợp quan sát thực ñịa
Sử dụng 2 công cụ chính:
- Phỏng vấn bán cấu trúc: Sử dụng ñể phỏng vấn các nhân vật chủ chốt là cán
bộ, lãnh ñạo hoặc người dân có kinh nghiệm và am hiểu tình hình liên quan ở ñịa
phương. Các nội dung của phỏng vấn bao gồm tình hình tác ñộng của thiên tai, tính
dễ bị ảnh hưởng và khả năng ứng phó của người dân ñịa phương; những diễn biến
và ñánh giá chủ quan của người ñược phỏng vấn về tình hình thời tiết, khí hậu trong
những năm gần ñây.
- Phỏng vấn có cấu trúc: Là công cụ thu thập thông tin nghiên cứu ñịnh lượng
chủ yếu của ñề tài, bảng thu thập thông tin gồm các câu hỏi ñược sắp xếp theo một
trật tự nhất ñịnh dựa trên nguyên tắc logic, tâm lý và ñảm bảo nội dung. ðối tượng
ñược phỏng vấn là các hộ gia ñình trong vùng nghiên cứu. Trong ñề tài chọn phân

Chương 3: Phân vùng TBTN và ñề xuất giải pháp giảm nhẹ thiên tai ở thị xã
Ba ðồn