ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Nguyễn Công Tập

ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ Ô NHIỄM BTEX
TRONG KHÔNG KHÍ KHU VỰC DÂN CƯ
THUỘC QUẬN HAI BÀ TRƯNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Hà Nội 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Nguyễn Công Tập

ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ Ô NHIỄM BTEX
TRONG KHÔNG KHÍ KHU VỰC DÂN CƯ
THUỘC QUẬN HAI BÀ TRƯNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Khoa học môi trường
Mã số: 60 44 03 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS ĐỖ QUANG HUY
TS. ĐỖ TRẦN HẢI

Hà Nội 2015

1.9.3. Khí hậu ........................................................................................... 27
1.9.4. Đặc điểm giao thông ....................................................................... 27
Chương 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................. 29
2.1. Đối tượng nghiên cứu ......................................................................................... 29
2.2. Phương pháp nghiên cứu.................................................................................... 29


2.2.1. Phương pháp lấy mẫu tại hiện trường.............................................. 29
2.2.2. Phương pháp vận chuyển và bảo quản mẫu ..................................... 34
2.2.3. Phương pháp phân tích sắc ký khí xác định BTEX.......................... 34
2.2.4. Thực nghiệm ................................................................................... 36
2.2.5. Phương pháp phỏng vấn .................................................................. 40
2.2.6. Đánh giá rủi ro sức khỏe tiềm năng ................................................. 40
Chương 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN...................................................... 41
3.1. Thể tích mẫu quy đổi theo điều kiện chuẩn .................................................... 41
3.1.1. Thể tích lấy mẫu tại nút giao thông Đại La - Minh Khai ở vị
trí T1, T2 quy đổi theo điều kiện chuẩn .......................................... 43
3.1.2. Thể tích lấy mẫu tại nút giao thông Đại Cồ Việt - Trần Khát
Chân ở vị trí T3, T4 quy đổi theo điều kiện chuẩn .......................... 43
3.1.3. Thể tích lấy mẫu tại nút giao thông Trần Khát Chân - Kim
Ngưu ở vị trí T1, T2 quy đổi theo điều kiện chuẩn.......................... 43
3.2. Nồng độ BTEX tại các vị trí nghiên cứu......................................................... 41
3.2.1. Nồng độ BTEX trong không khí tại khu vực nút giao thông
Đại La - Minh Khai ........................................................................ 43
3.2.2. Nồng độ BTEX trong không khí tại khu vực nút giao thông
Đại Cồ Việt - Trần Khát Chân ........................................................ 44
3.2.3. Nồng độ BTEX trong không khí tại khu vực nút giao thông
Trần Khát Chân - Kim Ngưu .......................................................... 45
3.3. Đặc điểm ô nhiễm các chất BTEX trong không khí khu vực
nghiên cứu........................................................................................................... 46

Bảng 16. Định lượng nguy cơ gây ung thư và nồng độ tham chiếu ................................ 39
Bảng 17. Thể tích mẫu lấy tại các vị trí T1 và T2 nút giao thông Đại La ngày
01/10 và 11/10 được quy đổi về thể tích ở điều kiện chuẩn ........................... 40
Bảng 18. Thể tích mẫu lấy tại các vị trí T3, T4 nút giao thông Đại Cồ Việt ngày
06/10 và 12/10 được quy đổi về thể tích ở điều kiện chuẩn ........................... 40
Bảng 19. Thể tích mẫu lấy tại các vị trí T5, T6 nút giao thông Trần Khát Chân
ngày 09/10 và 11/10 được quy đổi về thể tích ở điều kiện chuẩn .................. 41


Bảng 20. Kết quả xác định nồng độ BTEX tại khu vực nút giao thông Đại
La - Minh Khai theo giờ tại vị trí T1, T2 ........................................... 43
Bảng 21. Kết quả xác định nồng độ BTEX tại khu vực nút giao thông Đại
Cồ Việt - Trần Khát Chân theo giờ tại vị trí T3, T4 ........................... 44
Bảng 22. Kết quả xác định nồng độ BTEX tại khu vực nút giao thông
Chần Khát Chân - Kim Ngưu theo giờ tại vị trí T5, T6 ..................... 45
Bảng 23. Nồng độ trung bình của BTEX tại giờ cao điểm và giờ thấp
điểm vào ngày trong tuần và cuối tuần tại vị trí T1, T2 ..................... 48
Bảng 24. Nồng độ trung bình của BTEX tại giờ cao điểm và giờ thấp
điểm vào ngày trong tuần và cuối tuần tại vị trí T3, T4 ..................... 49
Bảng 25. Nồng độ trung bình của BTEX tại giờ cao điểm và giờ thấp
điểm vào ngày trong tuần và cuối tuần tại vị trí T5, T6 ..................... 49
Bảng 26. Nồng độ trung bình của BTEX tại các nút giao thông ........................ 52
Bảng 27. Các giá trị sử dụng cho đánh giá phơi nhiễm ước tính ....................... 56
Bảng 28. Đánh giá rủi ro tiềm năng cho BTEX ................................................ 57
Bảng 29. Tình hình bệnh tật theo nhóm tuổi ..................................................... 59
Bảng 30. Tình hình bệnh tật theo nhóm khoảng cách ....................................... 59


DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1. Công thức cấu tạo của BTEX ................................................................ 3

Hình 26. Sắc đồ phân tích mẫu khí lấy từ 17h-19h ngày 01/10/2014 tại
vị trí T1 trong máy GC-FID................................................................ 68
Hình 27. Sắc đồ phân tích mẫu khí lấy từ 17h-19h ngày 11/10/2014 tại
vị trí T1 trong máy GC-FID................................................................ 68
Hình 28. Sắc đồ phân tích mẫu khí lấy từ 7h-9h ngày 06/10/2014 tại vị
trí T3 trong máy GC-FID.................................................................... 68
Hình 29. Sắc đồ phân tích mẫu khí lấy từ 11h-13h ngày 06/10/2014 tại
vị trí T3 trong máy GC-FID................................................................ 68
Hình 30. Sắc đồ phân tích mẫu khí lấy từ 13h-15h ngày 06/10/2014 tại
vị trí T3 trong máy GC-FID................................................................ 68
Hình 31. Sắc đồ phân tích mẫu khí lấy từ 17h-19h ngày 06/10/2014 tại
vị trí T3 trong máy GC-FID................................................................ 69
Hình 32. Sắc đồ phân tích mẫu khí lấy từ 17h-19h ngày 06/10/2014 tại
vị trí T4 trong máy GC-FID................................................................ 69
Hình 33. Sắc đồ phân tích mẫu khí lấy từ 17h-19h ngày 09/10/2014 tại
vị trí T5 trong máy GC-FID................................................................ 69
Hình 34. Các vị trí lấy mẫu BTEX ................................................................... 77
Hình 35. Phân tích mẫu BTEX ......................................................................... 78


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BTEX

: Benzen, Toluen, Etylbenzen, Xylen

BTX

: Benzen, Toluen, Xylen

BVMT : Bảo vệ môi trường

VOCS

: Các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (Volatle organic compounds)

WHO

: Tổ chức y tế Thế giới (World Health Organization)


LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến thầy PGS.TS Đỗ Quang
Huy, Giảng viên Khoa Môi trường, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên -Đại
học Quốc gia Hà Nội, TS. Đỗ Trần Hải, Viện trưởng Viện nghiên cứu Khoa
học kỹ thuật bảo hộ lao động đã giao đề tài và tận tình hướng dẫn, giúp đỡ
em trong suốt quá trình thực hiện luận văn thạc sỹ.
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ths. Thái Hà Vinh, Trưởng phòng
Giám sát và Phân tích môi trường, Trạm Quan trắc và Phân tích môi trường
lao động đã tạo điều kiện thuận lợi cho em được thực tập tại Viện và giúp đỡ
em trong quá trình thực hiện luận văn.
Em xin cảm ơn các thầy, cô giáo Khoa Môi trường, Trường Đại học
Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội đã dành tâm huyết truyền đạt
kiến thức quý báu cho em trong suốt thời gian học tập tại trường.
Xin cảm ơn bạn bè, người thân trong gia đình đã giúp đỡ, động viên
em hoàn thành tốt nhất khóa học tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại
học Quốc gia Hà Nội.
Hà Nội, tháng 08/2015
Học viên cao học

Nguyễn Công Tập


[10] Barbara J. Finlayson-Pitts, James N. Pitts, Jr. (1999), Chemistry of
the upper and lower atmosphere, Department of Chemistry School of physscal
Sciences, University of California, p.207-210.
[11] CRC Handbook of Chemistry and Physics (1985), 65th, CRC Press,

Inc. Boca Raton, Florida.
64


[12] Fabio Murena (2007), Air quality nearby road traffic portals: BTEX
monitoring, Chemical Engineering Department, University of naples “Federico
II, 80125 Naples, Italy”, p.578-583.
[13] Julie M.Klotzbach, Mario Citra (2007), Toxicological Profile for
Etylbenzen, US. Department of health and Human Services, Public Health
Service, Agency for toxic substances and Disease Registry.
[14] Mike Fay, John F.Risher, Margaret Fransen,…(2007), Toxicological
Profile for Xylen, US. Department of health and Human Services, Public Health
Service, Agency for toxic substances and Disease Registry.
[15] NCR (1983). Risk Assessment in the Federal Government: Managing
the Process. Washington, D.C: National Academy Press.
[16] NJDEP (2009). Guidance on Risk Assessment for Air Contaminant
Emission. New Jersey: New Jersey Department ofEnvironmental Protection.
[17] NJDEP (2011). Estimating Risk from Air Toxics. Retrieved 2012,
from />[18] Nguyen Tran Huong Giang, Nguyen Thi Kim Oanh (2014), Roadside
levels and traffic emission rates of PM2.5 and BTEX in Ho Chi Minh City,
Vietnam, Atmospheric environment.
[19] Nguyen Hong Phuc (2012), Assessment of air quality, health and
climate co-benefit potential for residential cooking: a case stydy of a
commune in Viet Nam, Thesis master, Asian Institute of Technology School of
Environment, Resources and Development Thailand.