ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

NGUYỄN THỊ LAN ANH

MÔ HÌNH CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM VỚI TRẺ EM
MỒ CÔI HOÀ NHẬP CỘNG ĐỒNG
(Nghiên cứu trường hợp tại Làng trẻ SOS Hà Nội)

LUẬN VĂN THẠC SỸ
Chuyên ngành: Công tác xã hội

Hà Nội – 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

NGUYỄN THỊ LAN ANH

MÔ HÌNH CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM VỚI TRẺ EM
MỒ CÔI HOÀ NHẬP CỘNG ĐỒNG

(Nghiên cứu trường hợp tại Làng trẻ SOS Hà Nội)
Chuyên ngành Công tác xã hội
Mã số: 60900101
LUẬN VĂN THẠC SỸ : CÔNG TÁC XÃ HỘI

, đánh giá của các

thầy, cô giáo và các bạn để luận văn này khắc phục đƣợc những hạn chế và
hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội,

2014

Nguyễn Thị Lan Anh

2


MỤC LỤC

BẢNG DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ............................................................... 5
DANH MỤC HÌNH VÀ BẢNG BIỂU............................................................. 6
PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................... 7
1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu ........................................................................ 7
2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu ..................... Error! Bookmark not defined.
3. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài ...... Error! Bookmark not
defined.
3.1. Ý nghĩa khoa học ..................................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Ý nghĩa thực tiễn ...................................... Error! Bookmark not defined.
4. Câu hỏi nghiên cứu ..................................... Error! Bookmark not defined.
5. Mục đích nghiên cứu ................................... Error! Bookmark not defined.
6. Giả thuyết nghiên cứu ................................. Error! Bookmark not defined.
7. Đối tƣợng, khách thể nghiên cứu ................ Error! Bookmark not defined.

1.3. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu ................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Sơ lƣợc về sự hình thành làng trẻ em SOS Hà Nội ... Error! Bookmark
not defined.
1.3.2. Hệ thống tổ chức làng trẻ SOS Hà Nội . Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Mục tiêu hoạt động của làng trẻ em SOS Hà nội. Error! Bookmark not
defined.
1.3.4 Chức năng, nhiệm vụ làng trẻ em SOS Hà Nội .... Error! Bookmark not
defined.
2


1.4. Quan điểm Đảng, Nhà nƣớc về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em
......................................................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG VỀ TRẺ EM MỒ CÔI VÀ CÁC HOA ̣T ĐỘNG
CÓ TÍNH CTXH TẠI LÀNG TRẺ EM SOS HÀ NỘI . Error! Bookmark not
defined.
2.1. Thực trạng trẻ em mồ côi tại làng trẻ em SOS Hà Nội . Error! Bookmark
not defined.
2.1.1. Đặc điểm về cơ cấu nhóm trẻ em mồ côi ............. Error! Bookmark not
defined.
2.1.2. Đặc điểm tâm sinh lý của nhóm trẻ em mồ côi.... Error! Bookmark not
defined.
2.1.2.1. Đặc điểm tâm sinh lý thành viên nhóm ............ Error! Bookmark not
defined.
2.1.2.2. Đặc điểm tâm lý nhóm thân chủ ........ Error! Bookmark not defined.
2.1.3. Đánh giá nhu cầu của nhóm trẻ em mồ côi .......... Error! Bookmark not
defined.
2.1.4. Những khó khăn trong việc hoà nhập cộng đồng của nhóm trẻ em mồ côi
......................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Các hoạt động có tính công tác xã hội tại Làng trẻ em SOS Hà NộiError!

defined.
3.3.7. Thành lập nhóm và các hoạt động công tác xã hội nhóm với nhóm trẻ
em mồ côi ta ̣i Làng trẻ SOS Hà Nô ̣i ............... Error! Bookmark not defined.
3.3.7.1. Xác định mục đích hỗ trợ và khả năng thành lập nhóm ............. Error!
Bookmark not defined.

4


3.3.7.2. Các hoạt động công tác xã hội nhóm với nhóm trẻ em mồ côi……..74
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ..... Error! Bookmark not defined.
1. Kết luận ....................................................... Error! Bookmark not defined.
2. Khuyến nghị ................................................ Error! Bookmark not defined.
2.1. Đối với các nhà chức trách liên quan ....... Error! Bookmark not defined.
2.2. Đối với cộng đồng .................................... Error! Bookmark not defined.
2.3. Đối với tổ chức làng trẻ SOS Hà Nô ̣i ...... Error! Bookmark not defined.
2.4. Đối với trẻ em mồ côi tại Làng trẻ em SOS Hà Nội ..... Error! Bookmark
not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................. 8
PHẦN PHỤ LỤC ............................................ Error! Bookmark not defined.

BẢNG DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
CTXH

:

Công tác xã hội

5



DANH MỤC HÌNH VÀ BẢNG BIỂU

6


Hình 1.1: Sơ đồ hệ thống sinh thái đối với trẻ em Error! Bookmark
not defined.
Hình 1.2: Bậc thang nhu cầu của A.Maslow . Error! Bookmark not
defined.
Hình 1.3. Sơ đồ bộ máy tổ chức Làng trẻ em SOS Hà Nội……….38
Hình 2.1. Biể u đồ thể hiê ̣n thƣ̣c tra ̣ng cơ cấ u trẻ theo đô ̣ tuổ i . Error!
Bookmark not defined.
Hình 2.2: Kế t quả khảo sát về trình đô ̣ ho ̣c vấ n của TEMC ta ̣i Làng
TE SOS Hà Nô ̣i ............................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.1: Kế t quả khảo sát nghề nghiê ̣p mà TEMC ta ̣i Làng trẻ
SOS Hà Nô ̣i mong muố n đƣơ ̣c làm Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.2: Kế t quả khảo sát về lý do mà TEMC ta ̣i Làng trẻ SOS Hà
Nô ̣i lƣ̣a cho ̣n nghề ........................... Error! Bookmark not defined.
Hình 2.3: Sơ đồ tƣơng tác Nhóm do thành viên nhóm làm thủ lĩnh
nhóm có sự kiểm soát của NVCTXH ............ Error! Bookmark not
defined.
Bảng 2.3: Kế t quả khảo sát về chế đô ̣ ăn uố ng của TEMC số ng ta ̣i
làng TE SOS Hà Nội ....................... Error! Bookmark not defined.

7


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu


song vẫn còn gă ̣p nhiề u khó khăn . Đặc biệt là công tác hỗ trợ , tham vấ n tâm lý cho
trẻ còn thiếu tính chuyên nghiệp , viê ̣c tổ chƣ́c các hoa ̣t đô ̣ng nhóm giúp trẻ bớt mă ̣c
cảm, tƣ̣ ti, hòa nhập và gắn kết với nhau còn nhiều hạn chế do sƣ̣ thiế u vắ ng đô ̣i ngũ
công tác xã hô ̣i (CTXH) chuyên nghiê ̣p. Nhƣ̃ng thƣ̣c tế này tại Làng TE SOS là rào
cản để các TEMC hòa nhập với cộng động tốt hơn.
CTXH là một nghành khoa học , mô ̣t nghề chuyên môn mang tin
́ h ƣ́ng du ̣ng
cao, nó đã và đang bƣớc đầu tạo dựng những nền tảng và khẳng định vị thế tr ong

8


TÀI LIỆU THAM KHẢO
* Tài liệu tiếng Việt
1. G. Endrweit và G. Trommsdorff (2001), Từ điển xã hội học, Nhà xuất bản Thế
giới, Hà nội.
2. Bùi Thị Xuân Mai , Nguyễn Thi Tha
̣ ́ i Lan

(2008), Giáo trình tham vấn ,

Trƣờng Đa ̣i ho ̣c Lao đô ̣ng và Xã hô ̣i. Nhà xuất bản Lao động – Xã hội Hà Nội.
3. Bùi Thị Bích (2013), Khảo sát nhu cầu về mặt tinh thần của trẻ mồ côi tại
trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi ST.Joseph – Giáo xứ Hà Nội, Đại học Quốc
gia thành phố Hồ Chí Minh.
4. Bùi Thế Hợp (2008), Đánh giá nhu cầu giáo dục của trẻ em có hoàn cảnh đặc
biệt, Viện khoa học giáo dục Việt Nam.
5. Chính phủ (2005), Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị
Quốc gia Hà Nội (tr103).

20. Nguyễn Ngo ̣c Lâm (2005), Công tác xã hội với trẻ em và gia đình

, Trƣờng

Đa ̣i ho ̣c mở bán công thành phố Hồ Chí Minh.
21. Nguyễn Thị Oanh (2002), Công tác xã hội nhóm, Đại học Đà Lạt .
22. Nguyễn Thị Oanh (1989), Công tác xã hội đại cương, Nhà xuất bản giáo dục.
23. Nguyễn Thị Oanh (1995), Phát triển cộng đồng, ĐH Mở bán công TPHCM.
24. Nguyễn Thu Trang (2011), Mô hình nhà xã hội chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh
đặc biệt khó khăn cấp xã, nền tảng triết lý và những bài học rút ra, Đại học
Khoa học Xã hội & Nhân văn.
25. Nguyễn Văn Sơn (2008), Ứng dụng phương pháp công tác xã hội nhóm nhằm
nâng cao năng lực cho trẻ em mồ côi, Đại học Lao động xã hội.
26. Nguyễn Thị Quỳnh (2014), Nghiên cứu mô hình công tác xã hội tại Trung tâm
nuôi dưỡng trẻ em mồ côi Hà Cầu, Hà Đông, Hà Nội, Đại học Khoa học Xã
hội và Nhân Văn.
27. Nguyễn Thị Mỹ Dung, Bùi Đoàn Danh Thảo, Nguyễn Thị Kim Thanh (2008),
Trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt – Lý luận và thực tiễn, Trƣờng Đại học luật
thành phố Hồ Chí Minh.
28. Nguyễn Thiên Thanh (2013), Nâng cao kỹ năng hòa nhập cộng đồng cho trẻ
mồ côi sống trong trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay, Đại học
Quốc gia Hà Nội.

10


29. Phan Thị Việt Nga, Võ Thị Kim Chi (2014), Khả năng hòa nhập cộng đồng
của trẻ em mồ côi tại làng thiếu niên Thủ Đức, Đại học Quốc gia thành phố Hồ
Chí Minh.
30. Phạm Tất Dong, Lê Ngọc Hùng (đồng chủ biên) (1997), Xã hội học, Nhà

OX2 6RZ.
43. Bruce L. Berg (2004), Qualitative Research Methods for the Social Sciences,
California State University, Long Beach.
44. Jeremy Holland (2005), Measuring Empowerment in Practice, World Bank
Policy Research Working.
45. Bradford W. Sheafor / Charles R. Horejsi (2008), Techniques and Guidelines
for Social Work Practice, University of Montana.
* Tài liệu web
46. Website: http://www.slideshare.net
47. Website: http://thongtin.net.vn
48. Website: http://thuvienphapluat.vn
49. Website: http://www.sosvietnam.org

12