I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT
-----o0o-----

NGUYN TH THUí

BảO HIểM Xã HộI BắT BUộC TRONG LUậT BảO HIểM Xã HộI Và
THựC TIễN THI HàNH TRÊN ĐịA BàN THàNH PHố Hà NộI
Chuyờn ngnh: Lut Kinh t
Mó s: 60 38 50

LUN VN THC S LUT HC

Cỏn b hng dn khoa hc: PGS.TS. Lờ Th Hoi Thu

H Ni 2014


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình
nào khác.Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính
xác, tin cậy và trung thực. Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh
toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc
gia Hà Nội.
Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể
bảo vệ Luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

NGƯỜI CAM ĐOAN


not

defined.
1.3.4. Xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp về bảo hiểm xã hội bắt buộc
..................................................................... Error! Bookmark not defined.
Chương 2 - THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT
BUỘC VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ
NỘI ..................................................................... Error! Bookmark not defined.


2.1. Thực trạng pháp luật bảo hiểm xã hội bắt buộcError! Bookmark not
defined.
2.1.1.Về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộcError!

Bookmark

not defined.
2.1.2. Về các chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộcError!

Bookmark

not

defined.
2.1.3. Quỹ bảo hiểm xã hội bắt buộc……………………
2.1.4. Vi phạm và xử lý vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc..
2.2.Tình hình thực hiện pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc trên địa bàn
thành phố Hà Nội ......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Những kết quả đã đạt được............... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Những hạn chế trong thực hiện pháp luật bảo hiểm xã hội bắt buộc

An sinh xã hội

BHXH

Bảo hiểm xã hội

BHYT

Bảo hiểm y tế

BHTN

Bảo hiểm thất nghiệp

ILO

Tổ chức Lao động quốc tế

HĐLĐ

Hợp đồng lao động

NLĐ

Người lao động

NSDLĐ

Người sử dụng lao động




Hạn chế này làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động, tạo ra sự thiếu
công bằng giữa các đối tượng thụ hưởng. Chế tài xử phạt các vi phạm hành chính
trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội chưa đủ mạnh nên mức tuân thủ còn thấp, tình
trạng nợ đóng, chậm đóng bảo hiểm xã hội vẫn còn phổ biến gây ảnh hưởng trực
tiếp tới quyền lợi của người lao động và hoạt động đầu tư sinh lời của quỹ; quỹ
hưu trí và tử tuất có nguy cơ mất cân đối trong dài hạn. Một số bất cập nêu trên đòi
hỏi cần phải đánh giá một cách đầy đủ hơn chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội, từ
đó chỉ ra những quy định phù hợp, những vướng mắc trong thực tế thực hiện cần
được nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung đáp ứng với các yêu cầu thực tế xã hội. Vì lý
do đó, tác giả chọn đề tài: “Bảo hiểm xã hội bắt buộc trong Luật Bảo hiểm xã hội
và thực tiễn thi hành trên địa bàn thành phố Hà Nội” làm luận văn Thạc sỹ Luật
học của mình.
2.Tình hình nghiên cứu.
Thời gian qua, giới nghiên cứu khoa học xã hội nói chung và khoa học pháp
lý nói riêng ở nước ta hướng sự quan tâm, nghiên cứu đến vấn đề triển khai thực
hiện các quy định trong Luật bảo hiểm xã hội. Ở phạm vi và mức độ khác nhau đã
có một số công trình nghiên cứu, bài viết đề cập đến pháp luật bảo hiểm xã hội bắt
buộc nói chung và từng chế độ nói riêng, điển hình như:
* Đề tài nghiên cứu:
- Nguyễn Thị Kim Phụng (2006), Hoàn thiện về pháp luật BHXH ở Việt Nam,
Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường, Trường Đại học Luật Hà Nội.
- Vụ Bảo hiểm xã hội (2010), Cơ sở lý luận và thực tiễn hoàn thiện chế độ
bảo hiểm xã hội bắt buộc giai đoạn đến 2020, Đề tài nghiên cứu cấp Bộ.
* Luận án tiến sỹ:
- Nguyễn Huy Ban (1996), Hoàn thiện pháp luật bảo hiểm xã hội ở Việt Nam
– Lý luận và thực tiễn, Luận án Phó tiến sĩ khoa học Luật học, Trường Đại học
khoa học xã hội và nhân văn, Hà Nội.


trên địa bàn thành phố Hà Nội. Từ đó đề xuất một số kiến nghị nhằm góp phần
hoàn thiện pháp luật bảo hiểm xã hội bắt buộc và nâng cao hiệu quả thực hiện bảo
hiểm xã hội bắt buộc trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Với mục đích nghiên cứu như trên, nhiệm vụ nghiên cứu được xác định trên
những nội dung chủ yếu sau:
- Phân tích làm rõ một số vấn đề lý luận về bảo hiểm xã hội bắt buộc.
- Đánh giá thực trạng các quy định pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc để
từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về lĩnh vực
này.
- Đánh giá tình hình thực hiện pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc trên địa
bàn thành phố Hà Nội.
- Đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt
buộc và nâng cao hiệu quả thực hiện tại thành phố Hà Nội.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của Luận văn là các quy định của pháp luật về bảo
hiểm xã hội bắt buộc và thực tiễn thi hành trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Về phạm vi nghiên cứu, bên cạnh các quy định của pháp luật hiện hành, luận
văn có dẫn chiếu đến pháp luật của một số nước trên thế giới về lĩnh vực bảo hiểm
xã hội để gợi mở kinh nghiệm cho Việt Nam.
5. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn chủ yếu dựa trên cơ sở phương pháp luận của triết học Mác – Lê
nin, quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Ngoài ra, các phương pháp
nghiên cứu cụ thể phù hợp với từng lĩnh vực của đề tài như: phương pháp phân
tích, tổng hợp, so sánh, logic, thống kê…cũng được sử dụng trong quá trình nghiên
cứu.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn.
Những kết quả nghiên cứu của luận văn có giá trị tham khảo cho các cơ quan
hữu quan trong quá trình hoàn thiện và thực hiện pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt




5. Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội (2013), Báo cáo tổng kết công tác năm
2013 và phương hướng nhiệm vụ năm 2014, tr. 4,Hà Nội.
6. Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội (2013), Số liệu báo cáo công tác thu
BHXH của BHXH thành phố Hà Nội, tr.1, Hà Nội.
7. BHXH trên toàn thế giới, ILO-1999 và 2006, tr.6
8. Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (2012), Báo cáo tình hình thực hiện
BHXH, tr. 2, Hà Nội.
9. Mai Đức Chính (2014), “Một số ý kiến và phương án cải cách bảo hiểm
hưu trí từ quan điểm đại diện người lao động”, Tạp chí Bảo hiểm xã hội, Kỳ
02 tháng 01/2014, tr.13
10. Phạm Duy Đỉnh (2010), “Nhìn lại 15 năm công tác thu BHXH”, Tạp chí
Bảo hiểm xã hội, Kỳ 01, Tháng 06/2010, tr.18
11. TS. Phạm Thị Định (2013), “An sinh xã hội và xu hướng phát triển trên thế
giới”, Tạp chí Bảo hiểm xã hội, Kỳ 01, tháng 10/2013, tr. 20
12. TS. Bùi Thị Lâm Hà (2012), “Chế độ tai nạn lao động ở Việt Nam – Những
khó khăn, vướng mắc”, Tạp chí Bảo hiểm xã hội, Kỳ 01 tháng 6/2012, tr.
19.
13. Bùi Đức Hiên (2011), “Một số bất cập trong thi hành phát luật về BHTN”,
Tạp chí nghiên cứu lập pháp, Số (20), tháng 4/2011, tr. 22.
14. ThS. Mai Thị Hường (2014), “Quản lý đầu tư quỹ BHXH ở Trung Quốc và
Chilê”, Tạp chí Bảo hiểm xã hội, Kỳ 01, Tháng 4/2014, tr. 23-25.
15. Hồ Thị Kim Ngân (2014), “Một số vướng mắc khi thực hiện các chế độ
BHXH ngắn hạn”, Tạp chí Bảo hiểm xã hội, Kỳ 02, Tháng 4/2014, tr. 22.
16. TS. Lê Thị Hoài Thu (2009), “Luật BHXH từ quy định đến thực tiễn áp
dụng”, Tạp chí Bảo hiểm xã hội, Kỳ 02, Tháng 10/2009, tr. 13.
17. TS. Lê Thị Hoài Thu (2009), “Luật BHXH từ quy định đến thực tiễn áp
dụng”, Tạp chí Bảo hiểm xã hội, Kỳ 02, Tháng 10/2009, tr. 14.



32. Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội (2005), Pháp luật BHXH của
một số nước trên thế giới, tr. 358-366, NXB Tư pháp, Hà Nội.
33. Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội (2005), Pháp luật BHXH của
một số nước trên thế giới, tr. 360,361, NXB Tư pháp, Hà Nội.
34. Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội (2005), Pháp luật BHXH của
một số nước trên thế giới, tr. 361, NXB Tư pháp, Hà Nội.
35. Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội (2005), Pháp luật BHXH của
một số nước trên thế giới, tr. 365, NXB Tư pháp, Hà Nội.
36. Vụ Bảo hiểm xã hội (2010), Cơ sở lý luận và thực tiễn hoàn thiện chế độ
BHXH bắt buộc giai đoạn đến 2020, tr.13, Đề tài nghiên cứu cấp Bộ.
II.

Tiếng Anh

37. “Social Securty” – ILO Geneve, 1992.
III.Website
38. http://www.place.vn/dia-diem/bao-hiem-xa-hoi-thanh-pho-ha-noi17633#ixzz3DIfLKqyC.
39. ThS Diệp Thành Nguyên, “Bảo hiểm xã hội” http: //sites.google.com /site/
dtnguyen9/88136-Chương-10-Bao-hiem-xa-hoi-Ths-Di.
40. www.baohiemxahoi.gov.vn/newdetail/ansinh_xahoi/30123/hoanthien-phapluat-bhxh-la-tuan-thu-muc-tieu-an-sinh-xa-hoi-toan-dan.htm.